Những hình ảnh trong ngày hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Trung

Cuộc chiến pháp lý xoay quanh việc đảm bảo an toàn của trẻ em trên không gian mạng ghi nhận nhiều diễn biến nóng, khi nhiều quốc gia đang muốn kiểm soát gốc rễ và nhắm đến các công ty công nghệ, thay vì chỉ cấm trẻ em sử dụng. Tại Mỹ, bang Florida vừa chính thức khởi kiện Công ty TikTok, với cáo buộc nền tảng này phớt lờ đạo luật cấm trẻ em dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội được tiểu bang này thông qua năm 2024.

Tờ Politico hôm 17.6 dẫn lập luận của giới chức Florida rằng TikTok đang đánh lừa phụ huynh về những rủi ro khi cho phép trẻ em tiếp cận nội dung độc hại và sử dụng các tính năng gây nghiện. Tập đoàn Meta (công ty mẹ của Facebook và Instagram) đã chấp nhận tuân thủ quy định bằng cách xóa hàng trăm ngàn tài khoản trẻ em tại Florida. Mặc dù TikTok khẳng định họ luôn nỗ lực bảo vệ trẻ vị thành niên, công ty đang đối mặt với nguy cơ chịu án phạt lên tới hàng tỉ USD. Tương tự, Đài ABC ngày 17.6 đưa tin giới chức bang California (Mỹ) đã đệ trình dự luật áp dụng chế tài với các công ty mạng xã hội bị phát hiện gây hại cho trẻ em.

Không chỉ tại Mỹ, chính phủ nhiều quốc gia khác đã triển khai hoặc đang nghiên cứu các chính sách kiểm soát trẻ em dùng mạng xã hội. Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm 15.6 tuyên bố sẽ ban hành luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, dự kiến có hiệu lực vào đầu năm sau. Động thái này nối gót Úc, quốc gia đã đi tiên phong trên toàn cầu khi áp dụng lệnh cấm tương tự vào tháng 12.2025.

Làn sóng siết chặt mạng xã hội hiện nay không chỉ là những phản ứng đơn lẻ mà đang tạo ra một "hiệu ứng domino" trên quy mô toàn cầu. Đài CBC của Canada ngày 17.6 dẫn lời các chuyên gia nhận định chính phủ các nước không thể làm ngơ khi ngày càng có nhiều dẫn chứng về mối lo ngại mạng xã hội tác động xấu đến sức khỏe tinh thần, cũng như báo cáo từ các phụ huynh về ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội đến con em mình.

Một số chuyên gia chỉ ra cục diện hiện nay tương tự ngành thuốc lá từ chỗ được tự do quảng cáo đến bị quản lý nghiêm ngặt và phải đền bù hàng trăm tỉ USD vào thập niên 1990, khi các quảng cáo đã khiến nhiều người nghiện hút thuốc. Ủng hộ quan điểm cần tăng cường cơ chế pháp lý, nhà xã hội học Kaitlynn Mendes (ĐH Western, Canada) nêu ra một thực tế bất hợp lý: bất kỳ sản phẩm tiêu dùng nào cũng phải trải qua kiểm định an toàn khắt khe trước khi phát hành, nhưng mạng xã hội lại thoát khỏi những rào cản đó dù xuất hiện trong mọi thiết bị điện tử của trẻ em.

Từ lệnh cấm mang tính bước ngoặt của Úc, các quốc gia đi sau đang liên tục học hỏi để hoàn thiện khung pháp lý. Trọng tâm của làn sóng hiện nay không chỉ nằm ở việc cấm theo độ tuổi, mà là buộc các nền tảng phải thay đổi tiêu chuẩn thiết kế, trong đó hướng tới loại bỏ các tính năng bị cho là gây nghiện như "cuộn trang vô hạn" hay tự động phát video. Khi các quốc gia đồng loạt hành động, những công ty công nghệ sẽ chịu áp lực lớn. Dưới sức ép bủa vây từ các án phạt hàng tỉ USD và những đạo luật khắt khe, các công ty phải chấp nhận thay đổi hoặc đối diện nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi.

Tin Gốc: Thanh Niên

AFP đưa tin Gus, một trong những bộ xương khủng long bạo chúa T-rex hoàn chỉnh nhất từng được phát hiện trên thế giới, sẽ được đưa ra đấu giá vào ngày 14.7. Nhà Sotheby's đã tổ chức trưng bày hóa thạch Gus từ đầu tháng 7.

Mức giá khởi điểm được ấn định là 19 triệu USD, trong khi Sotheby's ước tính hiện vật có thể được bán với giá từ 20 đến 30 triệu USD, mức giá cao nhất từ trước đến nay đối với một hóa thạch khủng long.

Gus được tìm thấy ở hạt Harding (bang Nam Dakota) tại một trang trại thuộc sở hữu tư nhân năm 2021, theo Sotheby's. Bộ xương khi được dựng lên hoàn chỉnh có chiều dài khoảng 11,6 m, cao 3,8 m và có niên đại khoảng 67 triệu năm, tức thuộc cuối kỷ Phấn Trắng.

"Dựa trên kích thước tổng thể và mức độ phát triển xương, bộ xương này thuộc về một cá thể khủng long bạo chúa trưởng thành có kích thước rất lớn và khỏe mạnh", theo thông tin từ Sotheby's.

Trong đoạn video đăng trên website của nhà đấu giá, ông Thomas Heitkamp, Chủ tịch Công ty Theropoda Expeditions (trụ sở bang Texas, Mỹ) chịu trách nhiệm khai quật, cho biết đã mất khoảng 5 năm để tìm kiếm và phục dựng gần 1.000 mảnh hóa thạch tại khuôn viên trang trại.

Bộ xương được đặt tên theo người chủ trang trại là Gary "Gus" Licking. Ông qua đời trong lúc quá trình khai quật kéo dài đến năm 2023 và không có cơ hội thấy bộ xương được lắp ráp hoàn chỉnh.

Sotheby's đánh giá Gus là một trong những mẫu vật T-rex lớn và hoàn chỉnh nhất từng được phát hiện.

Tin Gốc: Thanh Niên

Cáo trạng nộp lên tòa án liên bang ở Iowa được công bố tuần qua đã cho thấy nỗ lực kéo dài nhiều năm của một nhóm công ty lớn nhằm thao túng quy trình ít ai biết tới nhưng lại mang tính quyết định đối với giá trứng tại Mỹ.

Cục Chống Độc quyền thuộc Bộ Tư pháp Mỹ cho biết từ năm 2022 đến 2025, ban lãnh đạo của 3 công ty sản xuất, kinh doanh trứng là Cal-Maine Foods, Hickman's và Versova đã liên tục gọi điện và nhắn tin với nhau để phối hợp đặt thầu cũng như giao dịch.

Hoạt động bắt tay làm giá này diễn ra đúng vào thời điểm nguồn cung trứng khan hiếm, khiến người tiêu dùng phải mua trứng với mức giá đắt đỏ chưa từng thấy. Vấn đề thậm chí đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa vào các cuộc vận động tranh cử. Trong khi đó, các nhà sản xuất trứng lại đổ lỗi cho đợt dịch cúm gia cầm lịch sử đã xóa sổ phần lớn đàn gà.

Thao túng giá

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết chỉ vài ngày trước Giáng sinh năm 2022, giám đốc điều hành (CEO) của công ty Hickman's Egg Ranch tại bang Arizona đã nảy ra ý tưởng đẩy chỉ số giá trứng chuẩn của ngành lên mức cao hơn.

Ngày 19/12/2022, ban lãnh đạo của ba nhà sản xuất trứng đã tham gia một cuộc gọi với nội dung thảo luận về cách đẩy giá trứng lên cao.

Ý tưởng là nếu Hickman's và các công ty trứng lớn khác cùng nhau đặt giá thầu quyết liệt trên sàn giao dịch bán buôn, họ có thể đẩy chỉ số định giá then chốt lên cao, từ đó tác động đến mức giá mà người tiêu dùng phải trả tại các cửa hàng.

Cáo trạng cho biết một thành viên trong liên minh đã đề nghị cả nhóm phải đặt thầu "như cách người ta đi bầu ở Chicago, cứ sớm và thật nhiều lần".

Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc ngay sau cuộc thảo luận, ba công ty Cal-Maine, Versova và Hickman's đã ồ ạt đưa ra hàng chục lệnh đặt thầu trên sàn giao dịch trứng Egg Clearinghouse. Trong nhiều ngày tiếp theo, các bên liên tục nhắn tin qua lại và đẩy thêm nhiều lệnh thầu mới. Hệ quả là đơn vị thiết lập giá chuẩn Urner Barry đã tăng mức giá báo đối với mặt hàng "trứng vỏ trắng, cỡ lớn" trên tất cả các vùng.

Theo cáo trạng, vào ngày 22/12/2022, CEO Hickman's đã gửi cho các lãnh đạo khác một báo cáo của Urner Barry cho thấy giá trứng đang chạm mốc kỷ lục kèm lời nhắn: "Hôm nay khu vực tây bắc làm tốt lắm!".

Glenn Hickman, người giữ chức CEO của Hickman's Egg Ranch cho đến thời điểm bán lại công ty vào cuối năm ngoái, từ chối bình luận.

Đối với người tiêu dùng, giá trứng vào thời điểm đó vốn đã tăng rất cao. Một đợt bùng phát dịch cúm gia cầm làm chết hàng chục triệu con gà, khiến giá bán buôn trứng cỡ lớn tại vùng Trung Tây chạm mốc 5,36 USD một tá (12 quả) vào cuối năm 2022. Giá trứng tiếp tục leo thang trong năm 2024 và 2025 do dịch bệnh dai dẳng, dẫn đến tình trạng người dân đổ xô đi gom hàng, các siêu thị phải giới hạn số lượng mua và các nhà hàng phải thu thêm phụ phí trứng.

Có trụ sở tại bang Mississippi, Cal-Maine là công ty trứng lớn nhất Mỹ với sản lượng cung ứng hơn 15 tỷ quả mỗi năm. Versova thường xuyên lọt vào top 5, trong khi Hickman's có quy mô nhỏ hơn nhiều. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý chống độc quyền nhận định việc 3 công ty này bắt tay nhau là quá đủ để thao túng thị trường trứng bán buôn ở Mỹ.

Cuộc điều tra đã phơi bày góc khuất của ngành kinh doanh trứng mà rất ít người tiêu dùng biết tới, một hệ thống giao dịch phức tạp xoay quanh một sàn thương mại trực tuyến, nơi các cơ quan quản lý chống độc quyền cho rằng có thể dễ dàng bị thao túng bởi những tay buôn lão luyện.

Thay vì tự sản xuất toàn bộ lượng trứng bán ra, các công ty thường mua lại từ các nhà cung cấp khác trên sàn Egg Clearinghouse, nơi được mệnh danh là "Phố Wall của ngành trứng". Dữ liệu về giá cả và giao dịch từ sàn này được Urner Barry, hiện có tên là Expana, sử dụng để thiết lập mức giá chuẩn cho toàn ngành.

Hợp đồng giữa các nhà cung cấp trứng và cửa hàng thường dựa trên mức giá do Urner Barry đưa ra. Số liệu của Urner Barry tác động đến mức giá mà các cửa hàng phải trả để mua trứng và có thể ảnh hưởng đến mức giá niêm yết dành cho người tiêu dùng.

Cáo trạng của Bộ Tư pháp Mỹ cho rằng lãnh đạo 3 công ty đã sử dụng các chiêu trò tương tự thao túng giá, một chiến thuật tung hỏa mù mà trong đó bên giao dịch đưa ra các lệnh mua hoặc bán nhằm thổi giá, rồi hủy lệnh trước khi chúng được khớp.

Theo cáo trạng, trong sự việc diễn ra vào tháng 12/2022, một lãnh đạo của Versova đã đưa ra các mức giá thầu mua trứng ở khu vực Tây Bắc cao hơn vài xu so với mức giá chuẩn từ Urner Barry. Ngay khi các công ty khác bắt đầu chào bán trứng cho Versova theo mức giá thầu cao hơn này, một lãnh đạo khác của Versova đã khuyên nên xóa những lệnh thầu đó đi.

Tháng 12/2024, khi giá trứng bắt đầu rục rịch tăng sau một đợt bùng phát dịch cúm gia cầm mới, CEO của Hickman's đã nhận được tin nhắn từ cựu CEO Cal-Maine với nội dung: "Tiến hành luôn đi". Sau đó, các công ty này bắt đầu đưa thêm nhiều lệnh thầu với mức giá cao hơn lên sàn Egg Clearinghouse, nhưng đều không được khớp.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết lãnh đạo các công ty này sau đó đã tìm cách tác động đến Urner Barry trong suốt mùa lễ hội năm 2024. Họ yêu cầu công ty liên tục đẩy giá báo danh nghĩa lên cao hơn, đồng thời phớt lờ lệnh thầu của các công ty khác.

Thỏa thuận dàn xếp

Sau khi Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc điều tra liên bang vào tháng 3, mức giá trứng niêm yết đã giảm mạnh so với đỉnh điểm vào đầu năm 2025. Đà giảm giá này cũng diễn ra sau khi dịch cúm gia cầm được kiểm soát, giúp các công ty có thêm thời gian để tái đàn, trong bối cảnh nhu cầu của người tiêu dùng hạ nhiệt.

Theo hồ sơ tòa án, Cal-Maine, Hickman's và Versova đã đồng ý dàn xếp các khiếu nại dân sự bằng cách cùng nhau quyên góp hơn 50 triệu quả trứng cho các ngân hàng thực phẩm và nộp 3,3 triệu USD cho New York cùng các bang khác tham gia điều tra hành vi sai trái bị cáo buộc. Thỏa thuận này vẫn cần được tòa án phê duyệt.

Cal-Maine phủ nhận mọi hành vi sai trái. Công ty tuyên bố các nội dung liên lạc được trích dẫn trong cáo trạng mà Bộ Tư pháp Mỹ công bố không gây ảnh hưởng đến giá trứng, đồng thời khẳng định hoạt động của công ty là hoàn toàn hợp pháp và giúp hỗ trợ thị trường.

Versova cũng phủ nhận làm sai và cho biết việc dàn xếp các cáo buộc giúp công ty tập trung vào hoạt động kinh doanh. Trong khi đó, Hickman's, hiện thuộc sở hữu của gã khổng lồ chế biến thịt JBS và nhà cung cấp trứng Brazil Mantiqueira, cho biết hành vi bị cáo buộc diễn ra trước thời điểm họ mua lại công ty vào cuối năm 2025, nhưng thỏa thuận dàn xếp sẽ giải quyết dứt điểm mọi vấn đề.

Tin Gốc: Vnexpress