Cuộc chiến pháp lý xoay quanh việc đảm bảo an toàn của trẻ em trên không gian mạng ghi nhận nhiều diễn biến nóng, khi nhiều quốc gia đang muốn kiểm soát gốc rễ và nhắm đến các công ty công nghệ, thay vì chỉ cấm trẻ em sử dụng. Tại Mỹ, bang Florida vừa chính thức khởi kiện Công ty TikTok, với cáo buộc nền tảng này phớt lờ đạo luật cấm trẻ em dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội được tiểu bang này thông qua năm 2024.
Tờ Politico hôm 17.6 dẫn lập luận của giới chức Florida rằng TikTok đang đánh lừa phụ huynh về những rủi ro khi cho phép trẻ em tiếp cận nội dung độc hại và sử dụng các tính năng gây nghiện. Tập đoàn Meta (công ty mẹ của Facebook và Instagram) đã chấp nhận tuân thủ quy định bằng cách xóa hàng trăm ngàn tài khoản trẻ em tại Florida. Mặc dù TikTok khẳng định họ luôn nỗ lực bảo vệ trẻ vị thành niên, công ty đang đối mặt với nguy cơ chịu án phạt lên tới hàng tỉ USD. Tương tự, Đài ABC ngày 17.6 đưa tin giới chức bang California (Mỹ) đã đệ trình dự luật áp dụng chế tài với các công ty mạng xã hội bị phát hiện gây hại cho trẻ em.
Không chỉ tại Mỹ, chính phủ nhiều quốc gia khác đã triển khai hoặc đang nghiên cứu các chính sách kiểm soát trẻ em dùng mạng xã hội. Thủ tướng Anh Keir Starmer hôm 15.6 tuyên bố sẽ ban hành luật cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, dự kiến có hiệu lực vào đầu năm sau. Động thái này nối gót Úc, quốc gia đã đi tiên phong trên toàn cầu khi áp dụng lệnh cấm tương tự vào tháng 12.2025.
Làn sóng siết chặt mạng xã hội hiện nay không chỉ là những phản ứng đơn lẻ mà đang tạo ra một “hiệu ứng domino” trên quy mô toàn cầu. Đài CBC của Canada ngày 17.6 dẫn lời các chuyên gia nhận định chính phủ các nước không thể làm ngơ khi ngày càng có nhiều dẫn chứng về mối lo ngại mạng xã hội tác động xấu đến sức khỏe tinh thần, cũng như báo cáo từ các phụ huynh về ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội đến con em mình.
Một số chuyên gia chỉ ra cục diện hiện nay tương tự ngành thuốc lá từ chỗ được tự do quảng cáo đến bị quản lý nghiêm ngặt và phải đền bù hàng trăm tỉ USD vào thập niên 1990, khi các quảng cáo đã khiến nhiều người nghiện hút thuốc. Ủng hộ quan điểm cần tăng cường cơ chế pháp lý, nhà xã hội học Kaitlynn Mendes (ĐH Western, Canada) nêu ra một thực tế bất hợp lý: bất kỳ sản phẩm tiêu dùng nào cũng phải trải qua kiểm định an toàn khắt khe trước khi phát hành, nhưng mạng xã hội lại thoát khỏi những rào cản đó dù xuất hiện trong mọi thiết bị điện tử của trẻ em.
Từ lệnh cấm mang tính bước ngoặt của Úc, các quốc gia đi sau đang liên tục học hỏi để hoàn thiện khung pháp lý. Trọng tâm của làn sóng hiện nay không chỉ nằm ở việc cấm theo độ tuổi, mà là buộc các nền tảng phải thay đổi tiêu chuẩn thiết kế, trong đó hướng tới loại bỏ các tính năng bị cho là gây nghiện như “cuộn trang vô hạn” hay tự động phát video. Khi các quốc gia đồng loạt hành động, những công ty công nghệ sẽ chịu áp lực lớn. Dưới sức ép bủa vây từ các án phạt hàng tỉ USD và những đạo luật khắt khe, các công ty phải chấp nhận thay đổi hoặc đối diện nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi.
"Tổng thống đã ân xá cho ông Win Myint", theo AP dẫn tuyên bố từ văn phòng của Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing. Ông Min Aung Hlaing là người lãnh đạo cuộc chính biến trên vai trò Tổng tư lệnh quân đội và mới tuyên thệ nhậm chức tổng thống hồi tuần trước.
Ông Win Myint là tổng thống Myanmar từ năm 2018 trước khi chính biến nổ ra vào tháng 2.2021. Ông đã bị bắt giữ cho đến nay.
Cùng ngày, Reuters dẫn lời luật sư của cựu lãnh đạo Aung San Suu Kyi cho biết bản án của thân chủ ông đã được giảm 4 năm rưỡi từ mức án 27 năm vì các tội kích động, tham nhũng, gian lận bầu cử và vi phạm luật bí mật nhà nước.
Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa rõ bà có được phép thi hành phần còn lại của bản án dưới hình thức quản thúc tại gia hay không.
Người phát ngôn của chính quyền Myanmar vẫn chưa phản hồi yêu cầu bình luận về thông tin trên.
Trước đó, truyền hình nhà nước MRTV đưa tin tân Tổng thống Min Aung Hlaing đã quyết định ân xá cho 4.335 tù nhân, đợt ân xá lần thứ ba trong vòng nửa năm qua. Tân tổng thống cũng giảm toàn bộ án tử hình trong dịp này.
Tại Myanmar, các đợt ân xá thường được thực hiện hằng năm vào dịp Ngày Độc lập (tháng 1) và Tết cổ truyền (tháng 4).
"Đang có đề xuất khá vững chắc về khả năng mở lại eo biển Hormuz và bước vào thảo luận thực chất với giới hạn thời gian cụ thể về vấn đề hạt nhân. Hy vọng chúng ta có thể làm được điều đó", Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các phóng viên ở Ấn Độ hôm 24/5.
Ông khẳng định Mỹ sẽ tạo mọi cơ hội để nỗ lực ngoại giao thành công, trước khi xem xét cách khác nhằm giải quyết vấn đề với Iran. "Cả hai bên cần dành thời gian và làm điều đúng đắn", Ngoại trưởng Rubio nói, nhưng không đề cập "cách khác" có phải biện pháp quân sự hay không.
Tổng thống Donald Trump trước đó cho biết đã dặn đoàn đàm phán Mỹ không nên vội vã đạt bất cứ thỏa thuận nào với Iran. Ông cũng khẳng định lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng biển Iran "vẫn có hiệu lực đầy đủ tới khi nào các bên ký kết thỏa thuận".
Iran chưa bình luận về thông tin trên. Hãng thông tấn Tasnim của Iran nói rằng Mỹ vẫn cản trở một số nội dung của thỏa thuận tiềm năng, trong đó có yêu cầu của Tehran về giải phóng các khoản tiền đang bị đóng băng.
Ebrahim Rezaei, người phát ngôn Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại thuộc quốc hội Iran, hôm nay tuyên bố nước này áp dụng chiến thuật "ăn miếng trả miếng" trong quân sự và "đáp trả tương xứng" trên lĩnh vực ngoại giao. Ông nhấn mạnh Iran sẽ không nhượng bộ trước áp lực hay đe dọa, cảnh báo Mỹ đối mặt nguy cơ giá xăng tăng cao nếu tiếp tục gây sức ép.
Tổng thống Trump ngày 23/5 làm dấy lên kỳ vọng về thỏa thuận sắp đạt được giữa Mỹ và Iran, khi thông báo Washington và Tehran về cơ bản đã đàm phán được bản ghi nhớ dọn đường cho việc mở lại eo biển Hormuz.
Hai bên vẫn bất đồng trên nhiều vấn đề, trong đó có chương trình hạt nhân của Iran, xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Lebanon, cũng như yêu cầu của Iran về dỡ lệnh trừng phạt và giải phóng hàng chục tỷ USD doanh thu dầu mỏ đang bị đóng băng trong các ngân hàng nước ngoài.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump cho biết Iran "đã đồng ý về nguyên tắc" đối với mở lại eo biển Hormuz, đổi lại Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển và xử lý lượng uranium làm giàu cao của nước này.
Người này thêm rằng Mỹ dự kiến dỡ lệnh phong tỏa cảng của Iran trước, còn đàm phán chi tiết về vấn đề hạt nhân sẽ cần nhiều thời gian, đồng thời bác bỏ ý kiến cho rằng Tehran chưa chấp nhận việc xử lý uranium đã làm giàu.
Các nguồn tin tại Iran nói với Reuters rằng trong giai đoạn tiếp theo, hai bên có thể tìm ra công thức khả thi để giải quyết tranh cãi về kho uranium, trong đó có pha loãng vật liệu dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Iran đang sở hữu kho dự trữ hơn 400 kg uranium làm giàu cấp độ cao, được cho là gần ngưỡng cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Các quan chức Israel cho biết lượng uranium này đủ để Iran sản xuất 11 quả bom hạt nhân nếu làm giàu thêm.
Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố phải loại bỏ kho uranium này và không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, Iran khẳng định nước này không theo đuổi vũ khí hạt nhân và chỉ sử dụng công nghệ này cho mục đích hòa bình.
Theo Hãng tin Reuters, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm (Lin Jian) cho biết Bắc Kinh đã thông báo cho Tổng lãnh sự quán Mỹ tại thành phố Quảng Châu về vụ bắt giữ nói trên.
Tại họp báo hôm nay, ông xác nhận vụ bắt giữ khi được hỏi về thông tin trên báo New York Times. Theo tờ báo của Mỹ, ông U Min Zin mất tích từ ngày 3-6 khi đang ở thành phố Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam, địa phương giáp biên giới với Myanmar.
Ông Lâm Kiếm thông tin Trung Quốc đã áp dụng các biện pháp cưỡng chế hình sự đối với ông Min Zin do nghi ngờ ông này "tham gia các hoạt động gián điệp gây nguy hại cho an ninh quốc gia Trung Quốc".
Việc Trung Quốc bắt giữ công dân Mỹ với cáo buộc gây nguy hại cho an ninh quốc gia là điều hiếm gặp.
Vụ việc xảy ra chưa đầy một tháng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh hồi giữa tháng 5. Đó là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một Tổng thống Mỹ trong gần 9 năm.
Ông U Min Zin là nhà khoa học chính trị và giám đốc điều hành của một tổ chức nghiên cứu chính sách có trụ sở ban đầu tại Yangon, Myanmar. Tổ chức này đã hoạt động từ nhiều địa điểm khác nhau kể từ sau cuộc đảo chính tại Myanmar hồi năm 2021.
Trong nhiều năm qua, ông sống và làm việc tại cả Mỹ lẫn Myanmar, quê hương của mình. Hiện ông sống tại Thái Lan.
Ông từng viết nhiều bài bình luận về chính trị Myanmar cho chuyên mục ý kiến của báo New York Times, tạp chí Foreign Policy và một số cơ quan báo chí khác.
Khi được hỏi về vụ bắt giữ, Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 11-6 nói: "Chúng tôi đã nắm được các thông tin liên quan đến việc một công dân Mỹ bị bắt giữ tại Trung Quốc. Mỗi khi một công dân Mỹ bị bắt giữ, chúng tôi đều nỗ lực cung cấp sự hỗ trợ lãnh sự phù hợp".
Hiện chưa rõ ông Min Zin có đang tiến hành hoạt động nghiên cứu vào thời điểm bị bắt giữ hay không.
Hãng tin AFP dẫn một nguồn tin cho biết ông Min Zin đã bị bắt ngày 3-6 tại sân bay Côn Minh thuộc tỉnh Vân Nam. "Ông ấy đến đó để tham dự một cuộc họp" - một người khác có mối quan hệ thân thiết với vị học giả chia sẻ.
