“Nhưng chỉ vài ngày sau, bài hát ấy cũng trở thành ác mộng mới”, Minh, kỹ sư 33 tuổi, ở Hà Nội, làm việc tại một công ty đang ôm hàng loạt dự án lớn, tâm sự.
Group chat trên Zalo, Messenger của Minh nhảy tin nhắn liên tục từ 7h sáng đến 2h đêm. Mỗi nhân sự gánh cùng lúc 3-4 dự án, ranh giới giữa giờ làm và giờ nghỉ hoàn toàn biến mất. “Ai cũng kiệt sức hoàn toàn. Cứ nghe tiếng chuông là tim tôi đập loạn nhịp, tay chân run rẩy”, Minh nói.
Đến mức ngay cả khi đang tắm, đang ăn hay lúc nửa đêm đã tắt máy, tai anh vẫn văng vẳng tiếng “ting ting”. Nhiều đêm anh bật dậy kiểm tra điện thoại, rồi nhận ra đó chỉ là tiếng chuông tưởng tượng.
Cũng bị “ngập” trong tiếng chuông điện thoại công việc, Nam không còn nhớ cuộc gọi cuối cho gia đình là lúc nào. Hơn hai tháng nay, điện thoại của anh chỉ để làm việc. Hiện, người đàn ông vừa làm chuyên viên marketing, IT và thợ chụp hình sự kiện. Với anh, một ngày 24h là không đủ, điện thoại hiếm khi tắt. Anh phải cài nhạc chuông khác nhau cho từng công việc để tránh nhầm lẫn. Khoảng hai tuần nay, chàng trai “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương, đêm thức trắng” để hoàn thành công việc.
“Tiếp tục thì kiệt sức, buông lại sợ tuổi trẻ không rực rỡ. Có lúc, câu nói của bố lại văng vẳng trong đầu là làm để sống hay làm để chết càng khiến tôi như đứng giữa ngã ba đường”, Nam nói.
Tình trạng hoảng sợ tiếng chuông điện thoại từ công việc của những người trẻ như Minh, Nam không phải là hiện tượng cá biệt. Đây là hệ quả tất yếu của văn hóa làm việc luôn kết nối, buộc nhân viên phải duy trì trạng thái trực tuyến liên tục. Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Computers in Human Behavior năm 2017 chỉ ra khoảng 80 đến 90% người dùng điện thoại thông minh từng trải qua hội chứng rung ảo, tức cảm giác thiết bị đang reo trong túi dù thực tế không có.
Thêm vào đó, dữ liệu từ Tổ chức Lao động Quốc tế ước tính rủi ro tâm lý xã hội tại nơi làm việc góp phần gây ra hơn 840.000 ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu. Những vấn đề độc hại lại đang bị bình thường hóa, thể hiện qua việc 35% lao động thế giới làm việc quá 48 giờ mỗi tuần cùng với 18% từng chịu bạo lực tinh thần.
Sự ám ảnh này bắt nguồn từ cơ chế phản ứng căng thẳng có điều kiện. Tiến sĩ Cao Trần Thành Trung, Giám đốc Điều hành Trung tâm Tham vấn Trị liệu Tâm lý Lumos, giải thích rằng khi âm thanh thông báo nhiều lần gắn liền với chỉ tiêu hiệu suất hoặc lời khiển trách, não bộ sẽ tự động xem đó là một tín hiệu nguy hiểm. Do vậy, ngay cả khi nghe chuông của người khác vang lên trong ngày nghỉ, cơ thể người lao động vẫn sinh ra phản ứng nhịp tim nhanh kèm theo tâm lý hoảng hốt né tránh.
Môi trường làm việc khốc liệt cũng tạo ra hội chứng sợ bỏ lỡ. Nhân sự lo ngại nếu không phản hồi ngay lập tức, họ sẽ mất cơ hội thăng tiến. Hơn nữa, những thông báo liên tục phá vỡ sự tập trung cao độ. Nghiên cứu từ Đại học California năm 2008 cho thấy con người mất trung bình hơn 23 phút để quay lại nhịp độ làm việc ban đầu sau khi bị ngắt quãng. Khi thời hạn hoàn thành công việc đang đến gần, mỗi tiếng chuông biến thành một tác nhân phá hoại tiến độ.
Hệ lụy kéo dài của áp lực này là tình trạng kiệt sức nghiêm trọng. Tổ chức Y tế Thế giới đã chính thức công nhận đây là một hiện tượng nghề nghiệp vắt kiệt cảm xúc và làm giảm năng suất. Người lao động luôn bị đặt trong trạng thái cảnh giác thường trực để đối phó với những nguy cơ chưa thực sự xảy ra. Ông Frank Pega, quan chức của cơ quan này, nhận định thời gian làm việc kéo dài làm gia tăng căng thẳng, gây tổn thương tế bào não bộ, đồng thời dẫn đến những thói quen sinh hoạt rủi ro như thiếu ngủ.
Bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần thuộc Bệnh viện E, cảnh báo tình trạng làm việc quá sức dẫn đến rối loạn lo âu và suy giảm chất lượng sống. Người lao động dễ cáu gắt, mất kiên nhẫn, thu mình lại khỏi các mối quan hệ, và ngay cả trong những giờ bên gia đình vẫn không thực sự thoát khỏi công việc.
Giải pháp, theo tiến sĩ Trung, cần bắt đầu từ việc phá vỡ phản xạ có điều kiện đã hình thành. Trước khi nghe máy, dừng lại 10 đến 20 giây, hít vào chậm, thở ra dài hơn, thả lỏng vai. Về dài hạn, cần thiết lập ranh giới rõ ràng là tắt thông báo ngoài giờ, phân loại cuộc gọi khẩn cấp và không khẩn cấp, thống nhất với quản lý về khung giờ liên lạc.
“Nên tập trung vào những gì mình có thể kiểm soát và làm tốt, thay vì quá ám ảnh với những yếu tố phụ thuộc vào người khác”, ông nói.
Nam hiện đã san sẻ bớt khối lượng công việc cho đồng nghiệp và lên kế hoạch du lịch xuyên Việt vào tháng 6 để phục hồi năng lượng.
Về phần Minh, anh vẫn chưa có những giấc ngủ trọn vẹn. Tuy nhiên, nam kỹ sư bắt đầu tự cứu mình bằng một kỷ luật mới, đúng 22h chiếc điện thoại phải tắt nguồn và chỉ được phép sáng đèn trở lại vào 6h hôm sau.
“Tiếng chuông điện thoại vẫn còn đó, chỉ là tôi đang học cách không để nó gõ vào tim nữa”, người đàn ông bày tỏ.
Hoạt động trong giới giải trí nhiều năm, mỗi lần xuất hiện trước công chúng, Lâm Tâm Như đều duy trì được phong độ sắc vóc ở thời kỳ đỉnh cao. Dù đã bước sang tuổi 50, trạng thái xuất sắc của cô vẫn nhận được cơn mưa lời khen từ truyền thông và người hâm mộ, xứng danh "nữ thần không tuổi".
Trước sự tò mò của công chúng, Lâm Tâm Như đã không ngần ngại công khai chi tiết thực đơn và chế độ lành mạnh giúp cô đẩy lùi lão hóa.
Lâm Tâm Như tiết lộ cô duy trì tần suất tập luyện đều đặn 5 ngày một tuần, đồng thời giữ thói quen ngủ sớm, dậy sớm. Các bài tập tại phòng gym từ nâng tạ, cardio cho đến đấm bốc đều không làm khó được cô.
Về chế độ ăn uống, nữ diễn viên ưu tiên các loại thực phẩm tự nhiên, chưa qua chế biến (whole foods), chú trọng bổ sung protein và ăn nhiều rau xanh. Hiện tại, vì mục đích sức khỏe, cô gần như đã từ bỏ thói quen nhâm nhi rượu bia. Ngay cả món bánh mì yêu thích cũng chỉ thỉnh thoảng mới ăn một chút.
Nhờ kỷ luật nghiêm ngặt, tỷ lệ mỡ cơ thể của Lâm Tâm Như hiện chỉ còn 22,2% - một con số lý tưởng giúp trạng thái cơ thể cô thậm chí còn săn chắc hơn cả thời điểm trước khi sinh con.
Nhiều người vì muốn giảm cân mà không dám chạm môi vào bánh mì, thậm chí coi đây là "thực phẩm cấm kỵ" vì nghĩ rằng chỉ cần ăn một miếng là sẽ phát phì. Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng Liêu Hân Nghi (Liao Xinyi) chỉ ra rằng: Chìa khóa thực sự nằm ở việc kiểm soát tổng lượng calo nạp vào cơ thể. Chỉ cần biết cách lựa chọn và kết hợp thực phẩm thông minh, bạn hoàn toàn có thể thỉnh thoảng thưởng thức món bánh mì yêu thích mà không cần phải mang cảm giác tội lỗi.
Chuyên gia Liêu Hân Nghi giải thích, lý do khiến nhiều người tăng cân khi ăn bánh mì là bởi thành phần cơ bản của món này vốn chứa "bột mỳ, dầu và đường". So với các món chính như cơm trắng hay mì sợi, bánh mì đã được thêm một lượng chất béo nhất định trong quá trình chế biến. Nếu người tiêu dùng chọn các loại bánh có nhân hoặc mứt phết kèm như nhân đậu đỏ, bơ đậu phộng, sốt kem, bơ... thì hàm lượng đường và chất béo nạp vào cơ thể sẽ tăng lên một cách đáng báo động.
Bà Liêu cảnh báo chỉ cần ăn một chiếc bánh mì nhân ngọt như vậy, lượng dầu và đường nạp vào đã có thể chạm ngưỡng, thậm chí vượt quá tiêu chuẩn cho phép của cả một ngày. Đây chính là lý do định kiến "ăn bánh mì chắc chắn béo" lại hằn sâu vào tâm trí của nhiều người đến thế.
Chuyên gia dinh dưỡng khẳng định giai đoạn giảm cân không đồng nghĩa với việc phải đoạn tuyệt hoàn toàn với bánh mì. Bà gợi ý người tiêu dùng nên chọn những loại bánh mì có thành phần đơn giản như bánh mì gối (bánh mì sandwich), bánh mì ổ nhỏ, hoặc vỏ bánh hamburger.
Sau đó, hãy kết hợp chúng với các nguồn protein như trứng, thịt nướng, cùng các loại rau xanh như xà lách, dưa chuột, cà chua. Sự kết hợp này hoàn toàn có thể tạo nên một bữa ăn cân bằng dinh dưỡng và rất dễ kiểm soát lượng calo.
Đối với quan niệm của số đông cho rằng "ăn bánh mì nguyên cám thì không sợ béo", chuyên gia Liêu Hân Nghi đính chính đây cũng là một lầm tưởng. Các loại "bánh mì nguyên cám" thương mại bày bán trên thị trường phần lớn vẫn được pha trộn với bột mì tinh chế. Để cốt bánh giữ được độ mềm mại, nhà sản xuất thậm chí có thể phải cho thêm nhiều dầu hoặc đường hơn.
Tuy nhiên, nếu đặt lên bàn cân so sánh, bánh mì nguyên cám thực sự chứa nhiều chất xơ và vitamin nhóm B hơn so với các sản phẩm làm từ bột mì trắng. Do đó, chuyên gia vẫn khuyến nghị người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm nguyên cám. Dẫu vậy, bà Liêu đặc biệt lưu ý điểm mấu chốt là không được chủ quan ăn quá nhiều chỉ vì nghĩ đó là đồ nguyên cám.
"Bánh mì không phải là món không thể ăn, mà điều quan trọng là bạn phải chú ý đến chủng loại, cách kết hợp thực phẩm đi kèm và phân lượng của nó", chuyên gia Liêu nhấn mạnh, thêm rằng muốn vừa được tận hưởng món ăn ngon, vừa không sợ béo, chìa khóa duy nhất là hãy ăn một cách thông minh.
Sữa chua vẫn chứa lactose, một loại đường tự nhiên có trong sữa. Khi vào cơ thể, lactose sẽ được phân giải thành đường glucose và galactose. Do đó, sữa chua vẫn có thể ảnh hưởng đến đường huyết, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Tuy nhiên, lượng đường trong sữa chua không đường thường không quá cao. Một hộp sữa chua nguyên chất thông thường chỉ chứa khoảng 5 - 10 gram đường, thấp hơn nhiều so với các món tráng miệng ngọt.
Điều đáng lưu ý là nhiều loại sữa chua chế biến sẵn hiện nay chứa lượng đường bổ sung khá cao. Các sản phẩm có hương vị trái cây, socola hoặc dạng uống thường được thêm đường, siro hoặc chất tạo ngọt để tăng hương vị.
Một hộp sữa chua khoảng 100 - 170 gram hoặc một chai sữa chua uống 180 - 250 ml có thể chứa hơn 20 gram đường. Dùng hết một phần này có thể khiến đường huyết tăng nhanh.
Trên thực tế, người mắc tiểu đường không cần phải kiêng hoàn toàn sữa chua. Điều quan trọng là chọn loại sữa chua không đường và dùng ở mức vừa phải.
Một trong những lợi ích lớn của sữa chua là hàm lượng protein khá cao, đặc biệt ở sữa chua Hy Lạp. Protein giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, từ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng quá nhanh sau bữa ăn. Ngoài ra, thực phẩm giàu protein cũng giúp tạo cảm giác no lâu hơn, hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Sữa chua còn chứa probiotic, tức các vi khuẩn có lợi như lactobacillus và bifidobacterium. Những lợi khuẩn này có thể góp phần cải thiện hệ vi sinh đường ruột, giảm viêm và hỗ trợ chuyển hóa glucose tốt hơn.
Để tận dụng lợi ích của sữa chua mà không làm tăng nhanh đường huyết, người bị tiểu đường nên dùng sữa chua không đường.
Lượng sữa chua phù hợp phụ thuộc vào tổng chế độ ăn, mức đường huyết hiện tại và kế hoạch điều trị của từng người. Thông thường, một khẩu phần sữa chua khoảng 100 - 170 gram có thể phù hợp cho bữa phụ hoặc ăn kèm bữa sáng.
Ngoài ra, trong một số trường hợp, người mắc tiểu đường cần cẩn trọng khi sử dụng sữa chua. Chẳng hạn, những nhóm người không dung nạp lactose, người mắc bệnh thận cần kiểm soát lượng protein hoặc khoáng chất, theo Healthline (Mỹ).
Chị N. chia sẻ cách đây 3 năm đã tiêm chất làm đầy vào hai bên hông tại một cơ sở thẩm mỹ của người quen. Theo lời tư vấn, đây là loại filler "cao cấp từ Thụy Sĩ", có thể duy trì 7-8 năm, không cần tiêm giặm nhiều lần như các loại thông thường.
"Thấy nhiều người tiêm đẹp, không sao nên tôi cũng làm để hai bên hông nở ra, tạo cảm giác eo nhỏ hơn", chị N. kể lại. Sau đó chị quyết định tiêm mỗi bên khoảng 100cc, tổng chi phí gần 100 triệu đồng.
Thế nhưng chỉ vài ngày sau tiêm, chị thấy đau nhức, uống thuốc giảm đau không đỡ, vùng da ở mông từ đỏ nhạt xong đỏ đậm lên. Chị quyết định đến Bệnh viện Bỏng quốc gia khám và được chẩn đoán bị viêm.
Tuy nhiên, khi đó vì sợ ảnh hưởng đến thẩm mỹ nên chị không hút hết chất làm đầy ra như bác sĩ tư vấn mà chỉ xử lý các điểm bị viêm. Một phần vì thấy nhiều bạn của mình cũng tiêm chất làm đầy tại spa đó mà không gặp vấn đề gì nên nghĩ rằng sẽ không gặp biến chứng thêm.
Ba năm sau, vùng hông của chị N. bất ngờ sưng đau trở lại, xuất hiện tụ dịch và viêm lan rộng. Lúc này chị quay lại Bệnh viện Bỏng quốc gia khi tình trạng đã biến chứng nặng.
Tại bệnh viện, qua thăm khám, xét nghiệm, chụp MRI và siêu âm, bác sĩ phát hiện hai bên đùi, hông xuất hiện nhiều ổ áp xe, viêm đỏ lan rộng, dịch mủ chảy liên tục.
TS.BS Tống Hải, Phó giám đốc Trung tâm Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Tái tạo, Bệnh viện Bỏng quốc gia (Hà Nội) - trực tiếp điều trị cho chị N., cho biết bệnh nhân nhập viện với biểu hiện đau, toàn bộ vùng đùi hai bên bị viêm, áp xe tụ dịch, sưng đỏ.
Tình trạng bệnh nhân khi nhập viện đã rất nặng, nguy cơ nhiễm khuẩn huyết. "Chúng tôi đã tiến hành loại bỏ số filler được tiêm vào, đặt ống dẫn lưu thoát dịch, sử dụng kháng sinh phổ rộng, phác đồ kháng sinh mạnh nhất", bác sĩ Hải cho hay.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, TS.BS Tống Hải cho biết thêm bệnh nhân phải trải qua 5 lần phẫu thuật để nạo vét, dẫn lưu các ổ áp xe và loại bỏ tối đa chất làm đầy.
"Các loại filler được tiêm trước đó không đồng nhất, có loại tan nhanh, có loại tồn tại lâu như ‘mỡ nhân tạo’, khiến việc xử lý rất khó khăn. Khi viêm nhiễm xảy ra, nguy cơ lan rộng và nhiễm khuẩn huyết rất cao", bác sĩ nói.
Sau hơn ba tuần điều trị tích cực, tình trạng toàn thân dần cải thiện, dịch giảm, vết thương sạch hơn. Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn cần theo dõi và chăm sóc kéo dài để tránh tái phát.
Theo bác sĩ Hải, biến chứng nguy hiểm nhất của áp xe do chất làm đầy là nhiễm khuẩn huyết, khi vi khuẩn xâm nhập vào máu, có thể đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời.
Ngoài ra, tình trạng viêm lan rộng có thể gây hoại tử da, tạo các ổ loét lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ và chức năng.
Bác sĩ Hải cho hay biến chứng sau tiêm filler phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có 4 nguyên nhân chính như chất lượng filler không đảm bảo, sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc, chưa được cấp phép.
Điều kiện vô khuẩn không đảm bảo như tiêm tại cơ sở không đảm bảo vô trùng, người thực hiện không có chuyên môn y tế, đưa vi khuẩn vào cơ thể. Biến chứng có thể do tác động bên ngoài như va chạm mạnh vào vùng đã tiêm.
Ngoài ra, một số người khi sức đề kháng suy giảm, cơ thể yếu, vi khuẩn có thể bùng phát tại vùng tiêm, gây viêm và hình thành áp xe.
"Filler chỉ phù hợp với các vùng nhỏ như mũi, cằm, má, môi… Không nên sử dụng để làm đầy các vùng có diện tích lớn như ngực, mông hay hông do nguy cơ biến chứng cao", bác sĩ Hải khuyến cáo.
Bên cạnh đó, khi sử dụng các dịch vụ thẩm mỹ cần lựa chọn cơ sở y tế được cấp phép, thực hiện bởi bác sĩ có chuyên môn về phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ. Đồng thời, cần biết rõ loại chất làm đầy được sử dụng, ưu tiên các sản phẩm có thể kiểm soát và xử lý khi xảy ra biến chứng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau, sưng, đỏ, tụ dịch sau tiêm, cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được xử trí kịp thời, tránh nguy cơ hoại tử, nhiễm trùng máu, thậm chí tử vong.
