Thủ đô Paris đêm 30/5 huyên náo với những tiếng còi xe inh ỏi và pháo hoa khi hàng nghìn người hâm mộ bóng đá đổ ra đường, vẫy cờ của câu lạc bộ Paris Saint-Germain (PSG). Đội bóng của thủ đô Pháp đã giành chức vô địch Champions League thứ hai liên tiếp, đánh bại Arsenal trong loạt sút luân lưu ở Budapest, Hungary.
Sau trận chung kết năm ngoái, hơn 260 chiếc xe bị đốt và khoảng 600 người bị bắt sau các cuộc ăn mừng chức vô địch Champions League đầu tiên của PSG. Đó cũng là đêm mà Pháp chứng kiến tình trạng bạo loạn, khi hàng nghìn CĐV quá khích gây rối, phá phách nhiều cửa hàng, đụng độ với cảnh sát, khiến hai người thiệt mạng và hơn 190 người bị thương.
Bởi vậy, trước trận đấu năm nay, cảnh sát Pháp đã triển khai khoảng 22.000 sĩ quan trên khắp cả nước, trong đó riêng Paris là 8.000 người, để đảm bảo an ninh, trong khi các cửa hàng dùng ván gỗ che kín cửa kính để tránh nguy cơ bị đập phá, hôi của.
Nhưng một lần nữa, các hoạt động ăn mừng sau trận đấu đã nhanh chóng chuyển thành bạo lực quanh khu vực Tháp Eiffel và đại lộ Champs-Elysees. CĐV quá khích tiếp tục đốt xe, đập phá các cửa hàng, buộc cảnh sát phải xịt hơi cay để giải tán đám đông.
Bộ Nội vụ Pháp cho hay hơn 200 người bị thương và khoảng 890 người bị cảnh sát bắt trên toàn quốc trong cuối tuần qua, chủ yếu là ở thủ đô Paris.
Giới chức Pháp cho biết một số người đã lợi dụng không khí ăn mừng sau trận đấu như cái cớ để cướp bóc tài sản và khiêu khích cảnh sát. Tổng thống Emmanuel Macron hôm 31/5 nói rằng người dân Pháp không nên và không được phép quen với những cảnh tượng như vậy.
“Đó không phải là bóng đá, đó không phải là thể thao, đó không phải là những gì chúng ta yêu thích”, ông nói khi đứng cạnh câu lạc bộ PSG trong buổi tiếp đón tại Điện Elysee.
Lãnh đạo Pháp tuyên bố chính phủ sẽ kiên quyết không nhượng bộ đối với những người đã bị bắt. “Chúng ta không muốn thấy điều đó nữa. Kết thúc đi. Chúng ta đã chịu đựng quá đủ rồi”, ông nói.
Cuộc bạo loạn sau chiến thắng của PSG cũng làm gia tăng lo ngại về những bất ổn tiềm ẩn trong suốt kỳ World Cup, dự kiến khởi tranh tại Bắc Mỹ từ ngày 11/6, theo Clea Caulcutt, nhà bình luận của Politico.
Jordan Bardella, chủ tịch 30 tuổi của đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN), ngày 1/6 mô tả các cuộc bạo loạn trong đêm ăn mừng chiến thắng của PSG là “cảnh tượng của nội chiến” và đổ lỗi cho chính phủ theo khuynh hướng trung dung về sự hỗn loạn này.
“Họ đang phá hủy mọi thứ trên đường, đập phá cửa hàng, phá trạm xe buýt, đốt xe và sau đó là cướp bóc”, Bardella nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình. “Tôi muốn nói với người dân Pháp rằng ‘hãy thức tỉnh đi’, bởi vì chẳng bao lâu nữa, họ sẽ phá cửa những tòa chung cư và đột nhập vào nhà của các bạn”.
Bardella dự kiến trở thành ứng viên hàng đầu của đảng RN trong cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới, nếu tòa án phúc thẩm tháng tới giữ nguyên phán quyết cấm lãnh đạo cực hữu 57 tuổi Marine Le Pen tranh cử vì các cáo buộc biển thủ công quỹ. Bardella đang thúc đẩy chiến dịch tranh cử với lời hứa khôi phục quyền lực của nhà nước và tăng cường lực lượng cảnh sát Pháp.
Việc bùng phát bạo lực như hiện tại có thể tạo điều kiện để phe cực hữu khuếch đại sự khác biệt của mình và bước vào cuộc chiến với phe cực tả, vốn là bên đã kêu gọi cảnh sát kiềm chế hành động, theo Caulcutt.
Ông Bardella tuyên bố nếu trở thành lãnh đạo đất nước, chính quyền của họ sẽ thực thi các chính sách hình sự và an ninh để “vô hiệu hóa” những người bạo loạn. Ông nói thêm rằng họ cũng sẽ cắt phúc lợi dành cho cha mẹ của những tội phạm vị thành niên và thắt chặt hình phạt đối với thiếu niên.
Theo bình luận của tờ Politico, các vụ bạo loạn tạo điều kiện để phe cực hữu Pháp đưa chương trình nghị sự về an ninh và nhập cư trở lại tâm điểm chú ý, thay vì các cuộc tranh luận về chính sách kinh tế trong những tuần trước đó.
Ông Bardella, ứng viên đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận trước cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới, đã đổ lỗi cho bộ phận dân cư gốc nhập cư của Pháp, mô tả rằng nhiều người “hiện diện về mặt thể xác ở Pháp, nhưng tâm trí và trái tim lại ở nơi khác”.
Lãnh đạo đảng RN khẳng định bạo lực cho thấy sự thất bại trong chính sách của Pháp, đồng thời bày tỏ ủng hộ việc trấn áp bạo lực trong nước và áp dụng các biện pháp mạnh mẽ hơn để giải quyết tình trạng nhập cư bất hợp pháp.
Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez nhận xét cuộc bạo loạn đêm 30/5 đánh dấu nấc thang bạo lực mới ở Pháp. Hàng nghìn cảnh sát được triển khai để đảm bảo an ninh lại “trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mang tính hệ thống”, gồm cả việc bị đám đông ném các vật thể và bắn pháo hoa tự chế về phía họ, theo ông Nunez.
Những thanh niên bất bình với chính phủ hoặc khiêu khích cảnh sát thường coi những sự kiện như trận đấu của PSG là cơ hội lý tưởng để hành động, vì đám đông ăn mừng sẽ giúp họ có thể dễ dàng lẩn trốn và thoát tội, theo Jerome Fourquet, giám đốc công ty thăm dò ý kiến Ifop của Pháp.
“Một khi bạn đã mở cánh cửa đó ra, rất khó để đóng nó lại”, ông nói.
Theo Hãng tin Reuters, Cơ quan Điều phối thương mại hàng hải Anh (UKMTO) ngày 26-5 cho biết thông tin về vụ nổ bên ở mạn trái tàu chở dầu Olympic Life thuộc sở hữu của Hy Lạp, cách thủ đô Muscat của Oman khoảng 60 hải lý.
Con tàu không chở hàng hóa và đã di chuyển ngang qua Muscat, hướng ra khỏi vịnh Oman.
Thủy thủ đoàn vẫn an toàn, tuy nhiên một phần nhiên liệu đã tràn ra biển. Công ty quản lý Springfield Shipping của tàu Olympic Life cho biết con tàu đã bị một thể chưa xác định va trúng vào khoảng 16h20 ngày 26-5 (giờ Việt Nam).
"Đánh giá ban đầu cho thấy một trong các bồn chứa nhiên liệu của tàu đã bị hư hại. Một vệt dầu đã xuất hiện trên mặt nước sau sự cố", công ty cho biết và nói thêm rằng vụ tràn dầu hiện đã được kiểm soát.
Thông tin xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng leo thang xung quanh eo biển Hormuz - nơi đã bị Iran phong tỏa kể từ khi xung đột với Mỹ - Israel nổ ra vào hôm 28-2.
Có nhiều thông tin cho rằng Iran đã rải thủy lôi ở các vùng biển xung quanh như một phần trong chiến dịch phong tỏa Hormuz.
Trước đó cũng trong ngày 26-5, lực lượng Mỹ đã tiến hành tấn công được tuyên bố là "mang tính phòng vệ" vào các bệ phóng tên lửa ở Iran và các tàu mà họ cho là đang cố rải thủy lôi ở vùng Vịnh, theo AFP.
Tehran cáo buộc đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn được duy trì gần bảy tuần qua.
Cũng trong ngày 26-5, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có phát biểu về tình hình Mỹ - Iran khi đến Mỹ chủ trì cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
"Chúng tôi hy vọng các bên liên quan có thể tiếp tục cam kết theo đuổi lệnh ngừng bắn và tiếp tục tìm được tiếng nói chung, để hòa bình có thể trở lại Trung Đông càng sớm càng tốt", ông Vương Nghị chia sẻ với báo chí.
Nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc nói rằng "không thể chỉ trong một ngày lạnh giá mà đóng băng được lớp băng dày ba thước và những vấn đề kéo dài không thể giải quyết chỉ trong một sớm một chiều". Tuy nhiên, mỗi bước tiến trong đàm phán đều mang lại hy vọng cho hòa bình, xung đột chấm dứt sớm ngày nào sẽ giảm bớt thương vong cho dân thường ngày đó.
Ngày 26-5, Israel tuyên bố nước này đã tấn công nhắm vào nhân vật Mohammad Odeh - tân thủ lĩnh của cánh vũ trang Hamas.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội đã đánh trúng ông Odeh, tuy nhiên không nêu rõ liệu ông này đã thiệt mạng hay chưa. Phong trào Hamas hiện chưa đưa ra bình luận.
Ông Netanyahu cho biết ông Odeh từng đứng đầu cơ quan tình báo của Hamas vào thời điểm xảy ra cuộc tấn công ngày 7-10-2023 - sự kiện làm bùng lên xung đột Israel với Hamas. Ông chỉ mới được bổ nhiệm khoảng một tuần để thay thế người tiền nhiệm Izz al-Din al-Haddad đã bị Israel tiêu diệt ngày 15-5.
Một số nguồn liên quan Hamas không xác nhận việc ông Odeh được bổ nhiệm nhưng khẳng định ông được xem là ứng viên tiềm năng.
Giới chức y tế ở Gaza cùng ngày cho biết tòa chung cư ở khu Rimal, thành phố Gaza đã bị tấn công, khiến 3 người thiệt mạng và 20 người khác bị thương. Lực lượng cứu hộ vẫn đang tìm kiếm nạn nhân.
Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh đàm phán gián tiếp giữa Israel và Hamas về giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn vẫn bế tắc, bao gồm vấn đề giải giáp Hamas và rút quân Israel.
Trước đó, Israel cũng thông báo mở rộng hoạt động trên bộ tại Lebanon. Theo Reuters, động thái này cho thấy chiến dịch quân sự của Tel Aviv đang gia tăng trên nhiều mặt trận.
CNN ngày 20/5 dẫn nguồn tin cho biết Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thất vọng với các cuộc đàm phán đang diễn ra liên quan cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran. Ông Netanyahu từ lâu luôn ủng hộ cách tiếp cận cứng rắn hơn đối với Iran và cho rằng việc trì hoãn chỉ mang lại lợi ích cho Iran.
Trong cuộc điện đàm kéo dài một giờ với ông Trump ngày 19/5, ông Netanyahu bày tỏ rõ sự thất vọng, nói với người đứng đầu Nhà Trắng rằng việc trì hoãn các cuộc tấn công là sai lầm và Mỹ nên tiếp tục kế hoạch như đã định. Thủ tướng Israel cũng hối thúc nối lại hành động quân sự.
Một quan chức Israel cho biết sự khác biệt là rất rõ ràng, bởi ông Trump muốn xem liệu còn có thể đạt được thỏa thuận hay không, trong khi ông Netanyahu lại chờ đợi hướng đi khác.
Nhà Trắng chưa lên tiếng về thông tin này.
Đây không phải lần đầu lãnh đạo Mỹ, Israel trao đổi những ngày gần đây. Trong cuộc điện đàm ngày 17/5, ông Trump cho biết nhiều khả năng sẽ tiến hành các đợt tấn công mới nhằm vào Iran ngày 19/5.
Tuy nhiên, khoảng 24 giờ sau cuộc trao đổi này, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ hoãn kế hoạch theo đề nghị của đồng minh vùng Vịnh gồm Qatar, Arab Saudi và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Một quan chức Mỹ và nguồn tin am hiểu tình hình cho biết trong những ngày qua, các quốc gia vùng Vịnh đã liên lạc chặt chẽ với Nhà Trắng cùng bên trung gian Pakistan nhằm xây dựng khuôn khổ cho các cuộc đàm phán tiếp theo.
"Chúng tôi đang ở giai đoạn cuối cùng với Iran. Hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra. Hoặc chúng tôi sẽ đạt được thỏa thuận, hoặc sẽ phải làm những việc hơi khó chịu đấy. Nhưng tôi hy vọng điều đó không xảy ra", ông Trump nói với phóng viên sáng 20/5 về nỗ lực đạt được thỏa thuận.
Một nguồn tin Israel khác nói sau cuộc điện đàm ngày 19/5, không chỉ ông Netanyahu mà các quan chức thân cận xung quanh ông đều lo ngại về tình hình. Giới lãnh đạo cấp cao Israel rất muốn nối lại hành động quân sự và ngày càng thất vọng vì cho rằng ông Trump tiếp tục tạo điều kiện cho chiến thuật "câu giờ ngoại giao" của Iran.
Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết sự bất mãn của Thủ tướng Netanyahu đối với cách tiếp cận của Mỹ, đặc biệt với việc ông Trump dọa tấn công rồi hủy kế hoạch, thực ra không phải chuyện mới. Giới chức Mỹ trước đây cũng từng thừa nhận Washington và Israel có những mục tiêu khác nhau trong cuộc chiến này.
Khi được hỏi đã nói gì với ông Netanyahu trong cuộc điện đàm ngày 19/5, Tổng thống Trump ngụ ý ông mới là người nắm quyền quyết định. "Ông ấy sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn", người đứng đầu Nhà Trắng cho hay.
Ông Trump đang tiếp tục tìm kiếm thỏa thuận ngoại giao với Iran. Theo ông, tình hình với Iran hiện "ở ranh giới mong manh" và việc cho hoạt động ngoại giao thêm vài ngày là điều đáng làm nếu có thể cứu được sinh mạng con người.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran ngày 20/5 cho biết Tehran và Washington vẫn tiếp tục trao đổi thông điệp thông qua Pakistan.
Theo truyền thông Iran, Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir sẽ tới Tehran ngày 21/5 trong khuôn khổ các nỗ lực hòa giải đang diễn ra giữa Mỹ và Iran. Pakistan đã đóng vai trò trung gian trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp ngoại giao để chấm dứt xung đột, bao gồm tổ chức các cuộc gặp cấp cao trực tiếp giữa Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf hồi tháng 4.
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ những bất đồng then chốt giữa hai bên đã được thu hẹp đến mức nào. Một nguồn tin khu vực cho biết Iran vẫn chưa từ bỏ các yêu cầu cốt lõi của mình. Tính đến đầu tuần này, những vấn đề liên quan tới chương trình hạt nhân và tài sản bị phong tỏa của Iran vẫn chưa được giải quyết.
Trong khi đó, ông Trump liên tục phát tín hiệu rằng hành động quân sự vẫn là một lựa chọn. "Nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời phù hợp, mọi thứ sẽ diễn ra rất nhanh. Chúng tôi đều đã sẵn sàng", ông tuyên bố.
Lý Tĩnh Huấn sinh năm 599 ở Long Tây, nay là tỉnh Cam Túc, tây bắc Trung Quốc. Cô bé là con cháu thế gia, có bà ngoại là Dương Lệ Hoa - hoàng hậu của Bắc Chu Tuyên đế và là trưởng nữ của hoàng đế khai quốc nhà Tùy Dương Kiên.
Cô bé sinh ra khi nhà Tùy (581-618) hoàn thành thống nhất đất nước sau thời kỳ Nam - Bắc triều (386-581) chia cắt, đóng vai trò là tiền đề quan trọng cho thời đại nhà Đường (618-907) rực rỡ.
Cô bé được bà ngoại nuôi dưỡng và dạy dỗ, tính tình ngoan ngoãn, hiếu thuận. Dù không còn bức chân dung nào tồn tại, các bản phục dựng hiện đại đều khắc họa chân dung cô bé là một tiểu thư cao quý, tóc búi kép tròn, da trắng mịn như sứ.
Năm 608, Lý Tĩnh Huấn lâm bệnh và qua đời khi mới 9 tuổi tại hành cung Phần Nguyên, nơi nghỉ mát mùa hè của hoàng gia nhà Tùy tại tỉnh Sơn Tây.
Hoàng đế đương thời Tùy Dạng đế, ông cậu của cô bé, đã ra lệnh đưa linh cữu về kinh đô bằng nghi thức cao nhất, ngừng ca múa trong cung và ăn chay để tang.
Bà ngoại thương xót Lý Tĩnh Huấn, đã vi phạm lệnh cấm đương triều là "người chết phải chôn cách xa kinh thành 3,5 km", khi ra lệnh chôn cất cô bé tại chùa Vạn Thiện trong kinh thành và cho xây một tòa bảo tháp nhiều tầng lộng lẫy phía trên. Theo quan niệm truyền thống của Trung Quốc, xây chùa nhằm xoa dịu linh hồn của những đứa trẻ yểu mệnh.
Năm 1957, các nhà khảo cổ Trung Quốc đã khai quật mộ của Lý Tĩnh Huấn tại Tây An, thuộc tỉnh Thiểm Tây, miền trung bắc Trung Quốc. Đây là ngôi mộ thời Tùy còn nguyên vẹn nhất và có cấp bậc cao nhất được bảo tồn.
Lý Tĩnh Huấn nằm trong quan quách bằng đá hình cung điện ba gian khắc chữ cảnh báo: "Kẻ nào mở quan tài này sẽ chết". Quách chạm khắc thị vệ nam, người hầu, hoa sen, rồng và chim chu tước tô điểm cho cánh cửa, cửa sổ và cột trụ.
Văn bia trong mộ khắc danh tính, ngày sinh, ngày mất, dòng dõi gia tộc và các nghi thức tang lễ của Lý Tĩnh Huấn cùng lời thương tiếc của bà ngoại: "Như nhành lan bị ngắt quá sớm, vẻ đẹp và tương lai héo tàn trước khi kịp nở rộ".
Trong mộ có hơn 240 đồ tùy táng bao gồm các món đồ thủy tinh, trang sức vàng bạc, cũng như những vật dụng sinh hoạt hàng ngày mà cô bé có thể đã sử dụng khi còn sống, từ đồ chơi, chén, đến quần áo, các món đồ dệt lụa. Những bức tượng nhỏ tinh xảo hình người và động vật có thể được bà ngoại cho đặt vào để bầu bạn với cháu gái ở thế giới bên kia. Do đó, truyền thông Trung Quốc gọi Lý Tĩnh Huấn là "đứa trẻ được cưng chiều nhất Trung Quốc".
Trong số những cổ vật đáng chú ý nhất là chiếc mão chế tác từ dây vàng, lá vàng, ngọc trai và đá quý, tạo hình như một cụm hoa với một con ngài bay lượn phía trên. Mộ cũng có những món đồ từ nước ngoài như vòng tay vàng Ba Tư, nước hoa.
Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc tại Bắc Kinh hồi tháng 4 đã mở cửa triển lãm các cổ vật của Lý Tĩnh Huấn, thu hút hàng triệu khách tham quan.
"Tôi có thể cảm nhận được sợi dây liên kết giữa bà và cháu xuyên qua hàng nghìn năm. Sau khi xem triển lãm, tôi càng nhớ người bà đã khuất của mình hơn", một người bày tỏ.
"Những người được yêu thương sẽ không bao giờ thực sự biến mất, bất kể thời gian có trôi qua bao lâu", một người khác nhận xét.
