Nô đùa cùng anh, bé trai 11 tuổi bị dao bầu cắm xuyên sọ

Loạt nguy cơ khi chỉ số UV cao

Ngày 24/6, Hà Nội bước vào một trong những ngày nắng nóng gay gắt của mùa hè, với nền nhiệt ngoài trời có thời điểm vượt 40 độ C. Trên nhiều tuyến phố, hơi nóng hắt lên từ mặt đường, cộng với ánh nắng trực tiếp khiến cảm giác oi bức tăng mạnh, đặc biệt vào khung giờ từ cuối buổi sáng đến đầu giờ chiều.

Không chỉ là câu chuyện say nắng hay mệt mỏi do nhiệt độ cao, bác sĩ da liễu cảnh báo chỉ số tia cực tím tăng cao trong những ngày này có thể gây tổn thương da rõ rệt, nhất là với người phải di chuyển, lao động ngoài trời trong thời gian dài.

Chỉ số UV tại Hà Nội trong ngày 24/6 được các trang dự báo thời tiết đưa ra trong khoảng 8-10, ở mức nguy hại rất cao.

ThS.BSCKII Nguyễn Tiến Thành, thành viên Hội Da liễu Việt Nam, cho biết chỉ số UV trên 8 thuộc nhóm nguy cơ rất cao đối với da và mắt. Ở mức này, da có thể bị đỏ rát, bỏng nắng, tăng sắc tố hoặc kích ứng chỉ sau một khoảng thời gian phơi nắng nếu không được che chắn đúng cách.

Theo BS Thành, nhiều người vẫn có tâm lý xem nắng nóng chỉ là yếu tố gây khó chịu nhất thời. Tuy nhiên, với da, tia cực tím là tác nhân âm thầm hơn.

Nhiệt độ cao khiến cơ thể dễ đổ mồ hôi, làm lớp kem chống nắng nhanh trôi, trong khi tia UV vẫn xuyên qua mây mỏng, phản xạ từ mặt đường, kính xe, tường nhà và tác động trực tiếp lên vùng da hở.

“Không ít trường hợp chỉ sau một buổi di chuyển ngoài trời đã xuất hiện tình trạng da đỏ rát, nóng bừng, đau khi chạm vào. Một số người sau đó bong tróc da, sạm màu hoặc nổi mẩn ngứa. Đây là biểu hiện da đã bị tổn thương do nắng, không nên xem nhẹ”, BS Thành phân tích.

Nhóm dễ bị ảnh hưởng gồm người thường xuyên đi xe máy, shipper, công nhân xây dựng, nhân viên giao hàng, học sinh sinh viên đi học thêm, người chơi thể thao ngoài trời và trẻ nhỏ.

Những người đang điều trị nám, mụn, viêm da hoặc sử dụng các hoạt chất làm da nhạy cảm hơn như retinoid, AHA, BHA cũng cần đặc biệt thận trọng.

BS Thành lưu ý, bỏng nắng không chỉ khiến da đỏ rát trong vài ngày. Về lâu dài, việc tiếp xúc tia UV lặp lại nhiều lần có thể thúc đẩy lão hóa da sớm, làm tăng nguy cơ nám, tàn nhang, đồi mồi, da chảy xệ và khiến một số bệnh da liễu nặng hơn.

Với người có cơ địa nhạy cảm, nắng nóng còn dễ làm bùng phát mề đay, viêm da tiếp xúc, rôm sảy hoặc viêm nang lông do mồ hôi và bụi bẩn tích tụ.

Hạn chế ra đường khung giờ cao điểm

Để bảo vệ da trong những ngày nắng đỉnh điểm, chuyên gia khuyến cáo người dân nên hạn chế ra đường trong khung giờ 10h-15h nếu không thật sự cần thiết. Khi phải di chuyển ngoài trời, cần kết hợp nhiều biện pháp thay vì chỉ phụ thuộc vào kem chống nắng.

"Cụ thể, người dân nên đội mũ rộng vành, đeo kính râm có khả năng chống tia UV, mặc áo chống nắng chất liệu dày vừa đủ, ưu tiên trang phục dài tay, thoáng khí. Với người đi xe máy, cần che chắn kỹ vùng cổ, gáy, mu bàn tay và bàn chân vì đây là những vị trí thường bị bỏ quên nhưng lại tiếp xúc nắng trực tiếp", BS Thành cho hay.

Kem chống nắng nên được bôi trước khi ra ngoài khoảng 15-30 phút, dùng đủ lượng và thoa lại sau mỗi 2-3 giờ, đặc biệt khi đổ nhiều mồ hôi.

Người có da dầu, da mụn hoặc viêm da nên chọn sản phẩm phù hợp với tình trạng da, tránh tự ý dùng các loại kem không rõ nguồn gốc vì có thể làm da bí tắc, kích ứng nặng hơn trong thời tiết nóng ẩm.

Bên cạnh đó, BS Thành khuyến cáo không nên làm mát da sai cách sau khi đi nắng. Khi da đang đỏ rát, người dân không nên chườm đá trực tiếp, không tắm nước quá lạnh đột ngột, không chà xát mạnh hoặc tự bôi các nguyên liệu dân gian lên vùng da tổn thương.

Cách xử trí ban đầu là vào nơi râm mát, làm dịu da bằng khăn mát sạch, uống đủ nước và theo dõi biểu hiện trên da.

Nếu da phồng rộp, đau rát nhiều, bong tróc diện rộng, kèm sốt, chóng mặt hoặc mệt lả, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám. Với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền, các dấu hiệu bất thường sau khi đi nắng càng không nên chủ quan.

Tin Gốc: Dân Trí

Cô đã đau thắt ngực dai dẳng nhiều tháng nhưng không đi khám, nghĩ mình còn quá trẻ để mắc "bệnh của người lớn tuổi". Khi cơn đau dữ dội ập đến, nữ bác sĩ nhập viện trong tình trạng nhồi máu cơ tim cấp. Các chuyên gia đã xử trí đúng phác đồ song bệnh nhân không qua khỏi.

"Cái chết này không hẳn là không được dự báo", bác sĩ Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, nói. Cô nặng hơn 100 kg, ăn nhiều đồ ngọt, hầu như không vận động, áp lực công việc lớn đến mức không còn thời gian, hay động lực để chăm sóc bản thân.

"Sự kết hợp giữa béo phì và lối sống tĩnh tại là nguyên nhân y khoa trực tiếp, nhưng áp lực công việc là thứ đã gạt đi mọi cơ hội để cô nhận ra điều đó sớm hơn", bác sĩ Mạnh tâm sự.

Trước đó, một nam tài xế 35 tuổi cũng nhập viện trong tình trạng đột quỵ não. Để gánh vác gia đình, anh tâm sự với bác sĩ Mạnh về việc "vắt kiệt" mình trên những cung đường đêm, vừa cố chạy nhiều chuyến, vừa cố giữ tỉnh táo. Thuốc lá và nước tăng lực trở thành chỗ dựa duy nhất.

"Có những đêm anh ấy phải uống hết một lốc nước ngọt, hút vài bao thuốc mới trụ được đến sáng", người nhà bệnh nhân kể lại.

Giờ đây, gia đình anh không chỉ đối mặt với chi phí điều trị khổng lồ mà còn là một tương lai bấp bênh, không lối thoát khi người bệnh gắn cả đời còn lại với giường bệnh.

Nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới WHO và Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), công bố năm 2021 trên tạp chí Environment International, chỉ ra làm việc trên 55 giờ mỗi tuần làm tăng 35% nguy cơ đột quỵ và 17% nguy cơ tử vong do bệnh tim thiếu máu cục bộ so với khung giờ tiêu chuẩn 35-40 giờ.

Tháng 4/2026, ILO tiếp tục công bố báo cáo cho thấy các rủi ro tâm lý xã hội tại nơi làm việc, bao gồm giờ làm kéo dài, bất an nghề nghiệp và bạo lực tinh thần, góp phần gây ra hơn 840.000 ca tử vong liên quan bệnh tim mạch mỗi năm.

Tại Việt Nam, Bệnh viện Tim Hà Nội ghi nhận số ca bệnh tim mạch tăng 10-20% mỗi năm, với ngày càng nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 30-40, thậm chí dưới 30. Theo thống kê, bệnh tim mạch gây ra hơn 200.000 ca tử vong tại Việt Nam mỗi năm, chiếm 39,5% tổng số ca tử vong.

PGS Nguyễn Sinh Hiền, Giám đốc Bệnh viện Tim Hà Nội, Chủ tịch Hội Tim mạch Hà Nội, xác nhận rằng các bệnh lý vốn chỉ gặp ở người trên 50 như tăng huyết áp, bệnh mạch vành, đột quỵ nay đã xuất hiện phổ biến ở nhóm tuổi 30-40. Ông chỉ ra lối sống thiếu lành mạnh, bao gồm hút thuốc, lạm dụng rượu bia, ăn uống sai cách, ít vận động, cùng với căng thẳng công việc và áp lực tinh thần là những yếu tố thúc đẩy.

Bên cạnh tim mạch, Bộ Y tế năm 2023 ghi nhận 5-7% số ca đột quỵ xảy ra ở người dưới 45 tuổi, tỷ lệ này tăng khoảng 2% mỗi năm, tập trung tại Hà Nội và TP HCM. WHO cũng cảnh báo đột quỵ không còn là căn bệnh của riêng người già khi 10-15% tổng số ca đột quỵ toàn cầu xảy ra ở người dưới 45 tuổi.

Áp lực công việc không chỉ tàn phá tim mạch, gây các bệnh nội khoa mãn tính, nó còn bào mòn tâm trí. Như người đàn ông 31 tuổi đến Bệnh viện E trong tình trạng kiệt sức. Deadline dồn dập, lịch trình kín đặc, những bữa ăn vội và những đêm trắng nhiều không đếm xuể. Mặc dù đau đầu triền miên, nhịp tim dồn dập, cơ thể mệt rã rời, anh vẫn nghĩ "còn trẻ, phải cố".

"Những suy nghĩ tiêu cực liên tục bủa vây, luôn lo lắng, bất an, thậm chí hoảng sợ, nghĩ đến cái chết", anh nói với bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện E. Anh cần thuốc hỗ trợ giấc ngủ, thuốc giảm lo âu, kết hợp tư vấn tâm lý.

Năm 2019, Tổ chức Y tế Thế giới chính thức đưa "Burnout" vào Phân loại bệnh tật quốc tế lần thứ 11 (ICD-11), mã QD85, định nghĩa đây là hội chứng phát sinh từ căng thẳng mạn tính tại nơi làm việc mà cá nhân không thể kiểm soát. WHO gọi đây là "hiện tượng nghề nghiệp", không phải bệnh lý đơn thuần. Nhưng hệ quả của nó lên cơ thể và tinh thần là có thật và đo lường được.

Bác sĩ Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân Y 175, mô tả hội chứng này qua ba dấu hiệu cụ thể như cảm giác kiệt quệ năng lượng, tâm lý hoài nghi, xa rời công việc, và sự suy giảm rõ rệt về hiệu suất.

Về thể chất, người mắc thường đối mặt với rối loạn tiêu hóa, tăng huyết áp, suy giảm miễn dịch, đau đầu tái phát và mất ngủ kéo dài. Khi không được can thiệp, tình trạng có thể trượt sang trầm cảm, rồi xa hơn. "Nếu bạn thường xuyên thấy mệt mỏi rã rời, bắt đầu chán ghét công việc và cảm thấy bản thân vô dụng, đó là tín hiệu cần hành động", ông nói.

Khảo sát của Gallup năm 2018 với hàng chục nghìn nhân viên trên toàn cầu xác định 5 yếu tố chính đẩy người lao động vào trạng thái kiệt sức là bị đối xử bất công, khối lượng công việc quá tải không thể kiểm soát, vai trò trách nhiệm mập mờ, thiếu sự hỗ trợ từ quản lý và áp lực thời gian phi lý. Nhân viên kiệt sức có khả năng nghỉ ốm cao hơn 63% và có xu hướng tìm việc mới cao gấp 2,6 lần so với nhóm còn lại. Trong một khảo sát của VnExpress, 36% người được hỏi cho biết nguyên nhân căng thẳng lớn nhất tại nơi làm việc là "nhiều việc, tăng ca quá mức", cao hơn tất cả lý do khác.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhìn nhận vấn đề từ một góc khác. Ông cho rằng nguy hiểm nhất không chỉ là cường độ công việc, mà còn là thái độ chủ quan của chính người trẻ. Nhiều người không khám sức khỏe định kỳ, hoặc cho rằng còn trẻ khỏe nên ăn uống sinh hoạt "vô tội vạ", đến khi nhập viện cấp cứu mới phát hiện bệnh.

"Guồng quay công việc cuộc sống hối hả cuốn mọi người đi, sau đó lại dùng chính tiền bạc đó để mua lại sức khỏe, thậm chí trả giá bằng cả tính mạng", ông nói.

Bộ luật Lao động Việt Nam 2019 quy định rõ không quá 8 giờ mỗi ngày, 48 giờ mỗi tuần, làm thêm không vượt quá 40 giờ mỗi tháng. Nhưng với hàng triệu tài xế công nghệ, shipper và lao động tự do, những quy định đó gần như không tồn tại trong thực tế. Thu nhập của họ tỷ lệ thuận với số giờ lăn bánh hay số đơn hoàn thành. Sự lựa chọn giữa "nghỉ ngơi" và "nuôi gia đình" với nhóm này không phải là sự lựa chọn.

Để giảm áp lực, bác sĩ Nghĩa khuyến nghị các cá nhân cần chủ động trao đổi thẳng thắn với quản lý về khối lượng công việc, hoặc cân nhắc thay đổi vị trí nếu môi trường hiện tại không thể cải thiện. Song song đó, việc duy trì giấc ngủ đủ giờ, ăn uống lành mạnh và vận động thể chất đều đặn là nền tảng để phục hồi năng lượng. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh trách nhiệm không thể chỉ đặt lên vai cá nhân, doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa tôn trọng giờ nghỉ, phân bổ công việc hợp lý, và tạo kênh hỗ trợ tâm lý cho nhân viên.

Bác sĩ Nghĩa lưu ý thêm dù có một số biểu hiện tương đồng, kiệt sức và trầm cảm là hai trạng thái khác nhau với phương pháp chẩn đoán và điều trị riêng biệt. Khi cảm thấy bế tắc hoặc nghi ngờ có dấu hiệu rối loạn tâm thần, cần tìm đến chuyên gia sức khỏe tâm thần thay vì tự chịu đựng cho tình trạng trở nên trầm trọng hơn.

Tin Gốc: Vnexpress

Cơn sốt bắt đầu khi ông Goh Miah Kiat, lãnh đạo tập đoàn sản xuất bao cao su Karex Bhd (Malaysia), đơn vị cung ứng cho các thương hiệu lớn như Durex và Trojan, thông báo kế hoạch tăng giá sản phẩm từ 20% đến 30%, theo Reuters ngày 23/4. Mức tăng có thể cao hơn nếu tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng do xung đột tại Iran tiếp tục kéo dài.

Tại Trung Quốc, hashtag "giá bao cao su tăng" đã thu hút hơn 60 triệu lượt xem trên nền tảng Weibo tính đến hôm qua. Nhiều người dùng bày tỏ lo lắng khi cuộc xung đột tại Trung Đông không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô mà bắt đầu "xâm nhập" vào cả giường ngủ.

Bất chấp mức giá dự kiến tăng cao, đa số ý kiến cho rằng điều này sẽ không ngăn cản họ sử dụng các biện pháp tránh thai và tình dục an toàn. Nhiều người dùng mạng xã hội kêu gọi nhau mua dự trữ số lượng lớn.

Một người dùng Weibo bình luận: "Bỏ ra vài chục tệ cho một chiếc bao cao su vẫn tiết kiệm gấp trăm lần so với việc tốn hàng triệu tệ để nuôi dạy một đứa trẻ". Một người khác viết: "Từ nay, không chỉ phải thắt lưng buộc bụng mà chúng ta còn phải tranh thủ gom hàng sớm".

Làn sóng thảo luận này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trung Quốc đang triển khai nhiều chính sách nhằm cải thiện tỷ lệ sinh sụt giảm nghiêm trọng. Năm ngoái, số lượng trẻ em sinh ra tại đây đã rơi xuống mức thấp kỷ lục. Giá bao cao su leo thang được dự báo sẽ làm trầm trọng thêm chi phí kế hoạch hóa gia đình tại nước này.

Gánh nặng nặng nề hơn khi đầu năm nay Trung Quốc bãi bỏ chính sách miễn thuế kéo dài ba thập kỷ đối với các sản phẩm tránh thai. Bao cao su và thuốc tránh thai hiện phải chịu thuế giá trị gia tăng 13% như các loại hàng hóa tiêu dùng thông thường.

Hiện tại, Karex - hãng sản xuất hơn 5 tỷ bao cao su mỗi năm - vẫn đang theo dõi sát tình hình chiến sự. Trong khi đó, Reckitt (hãng sở hữu thương hiệu Durex) vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về tác động giá tại thị trường Trung Quốc.

Tin Gốc: Vnexpress