Không ít người trẻ thừa nhận đang có nỗi lo bị người lạ ghi hình nơi công cộng. Theo Phan Quang Huy (28 tuổi, ngụ ở đườg Hồ Học Lãm, P.An Lạc, TP.HCM; trước đây là P.An Lạc, Q.Bình Tân, TP.HCM), đó là một áp lực vô hình mà bản thân anh đang phải đối mặt.
“Tôi luôn nhìn quanh xem có ai đang cầm điện thoại”, Huy kể. Huy vẫn nhớ về buổi tối xảy ra mâu thuẫn với bạn gái trước một trung tâm thương mại vào cuối tháng 3. Hai người chỉ lời qua tiếng lại vài phút rồi ai về nhà nấy. 3 ngày sau, bạn bè liên tục gửi cho Huy một đoạn video trên TikTok với tiêu đề: “Cặp đôi cãi nhau cực gắt giữa phố”.
“Tôi không hiểu vì sao chuyện riêng của mình lại trở thành nội dung để hàng ngàn người vào bình luận. Có người còn tự tưởng tượng đủ thứ rồi chỉ trích, mắng chửi. Tôi có cảm giác rất xấu hổ”, Huy kể.
Từ đó đến nay, mỗi lần ra nơi đông người, Huy cho biết luôn có thói quen nhìn quanh xem có ai đang hướng điện thoại về phía mình hay không. “Nỗi sợ lớn nhất không phải bị quay, mà là không biết đoạn video ấy sẽ bị cắt ghép hay được kể theo cách nào”, Huy nói.
Tương tự, anh Trần Thanh Hoàng (31 tuổi, làm việc ở Phạm Văn Đồng, P.Hiệp Bình, TP.HCM) từng xuất hiện trong một video tổng hợp “những người ngủ gật nơi công cộng”.
“Hôm đó tôi làm ca đêm nên quá mệt, ngủ quên trên xe buýt. Vài hôm sau đồng nghiệp gửi clip, ai cũng cười vì tôi được chèn nhạc hài. Tôi thấy rất ngại vì mình trở thành trò giải trí của hàng chục ngàn người”, anh Hoàng nhớ lại và cho biết sau trải nghiệm ấy, bản thân luôn cố giữ hình ảnh chỉn chu khi ra ngoài.
L.T.H., sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng, thừa nhận bản thân từng nhiều lần rút điện thoại ra quay khi đến quán ăn đông khách, cảnh người bật khóc giữa đường, thấy người khác cãi nhau…
“Em từng nghĩ quay vài cảnh lạ rồi đăng TikTok là chuyện bình thường. Sau này chứng kiến một người bạn bị quay lén rồi trở thành chủ đề bàn tán, em mới nhận ra người trong video có thể bị tổn thương rất nhiều”, H. nói.
Theo H., việc quay người lạ đang trở thành một thói quen phổ biến vì ai cũng muốn tạo nội dung. “Chỉ cần thấy chuyện gì khác bình thường là nhiều người giơ điện thoại lên trước khi nghĩ xem hành động đó có ảnh hưởng đến người khác hay không”, H. cho hay.
Anh Đào Thiên Bảo (32 tuổi), làm việc tại Công ty công nghệ Qubitech (P.An Khánh, TP.HCM, cho rằng sự bùng nổ của các nền tảng video ngắn khiến cuộc đua tạo nội dung diễn ra mỗi ngày. Các hashtag như “bắt gặp”, “camera người qua đường”, “chuyện lạ ngoài phố”, “drama đời thực”… liên tục thu hút lượng xem lớn.
“Không ít video chỉ kéo dài vài chục giây nhưng đủ để thay đổi cuộc sống của người xuất hiện trong đó. Có người bị nhận diện, tìm tài khoản cá nhân. Có người bị công kích vì những bình luận dựa trên suy đoán. Có người bị cắt ghép theo hướng gây cười. Thậm chí, nhiều đoạn clip được chia sẻ lại trên hàng chục fanpage khác nhau, khiến người trong cuộc gần như không thể kiểm soát việc hình ảnh của mình bị lan truyền”, anh Bảo nói về hệ luỵ của việc bị quay lén.
Cũng theo anh Bảo, điều đáng sợ không phải là một người quay mình, mà là hàng trăm ngàn người xa lạ cùng nhìn vào một khoảnh khắc rất riêng.
Đào Thị Mỹ Hằng (24 tuổi, ngụ ở 453/44 Nguyễn Chí Thanh, P.Chợ Lớn, TP.HCM), cho biết từng khá cởi mở, nhưng bản thân giờ luôn cố kiềm chế cảm xúc khi ở nơi công cộng.
“Nếu buồn cũng không dám khóc. Nếu bực cũng cố nói nhỏ. Nhiều lúc chỉ sợ ai đó đứng gần đang quay video”, Hằng nói và kể thêm: “Tôi hay lướt mạng xã hội và xem thấy những clip người lạ bị đưa lên mạng chỉ vì một hành động rất nhỏ. Điều đó khiến tôi có cảm giác lúc nào cũng phải diễn một phiên bản hoàn hảo”.
Huỳnh Thị Kim Hải (28 tuổi, ngụ ở đường Phan Văn Hùm, P.Trung Mỹ Tây, TP.HCM), cho hay bản thân hạn chế bộc lộ cảm xúc, tránh tranh luận nơi đông người, thậm chí né các hoạt động đường phố vì sợ vô tình lọt vào video của người khác.
Chuyên gia tâm lý Huỳnh Vũ Tài, Trung tâm kỹ năng sống Skill Up (P.Đức Nhuận, TP.HCM), cho rằng mạng xã hội đã tạo nên một dạng áp lực tâm lý mới. “Ngày trước, con người thường lo bị đánh giá bởi những người quen biết. Còn hiện nay, một khoảnh khắc ngắn cũng có thể khiến họ bị hàng chục nghìn người xa lạ bình luận”, ông Tài nói.
Theo ông Tài, việc liên tục chứng kiến những clip “bóc phốt”, “bắt gặp”, “quay lén” khiến nhiều người hình thành tâm lý cảnh giác quá mức. “Họ bắt đầu tự kiểm soát từng lời nói, biểu cảm, hành động vì sợ trở thành nhân vật chính trên mạng xã hội. Nếu kéo dài, trạng thái này có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu và giảm cảm giác an toàn khi xuất hiện ở nơi công cộng”, ông Tài nói thêm.
Chuyên gia truyền thông số Trần Đức Hải, Công ty TNHH Creative Pulse (P.Đức Nhuận, TP.HCM), cho rằng việc sử dụng điện thoại để ghi lại mọi thứ cần đi kèm trách nhiệm và sự đồng cảm.
“Điện thoại thông minh giúp lưu giữ những khoảnh khắc đẹp, phản ánh các vấn đề xã hội và lan tỏa điều tích cực. Nhưng cũng chính chiếc điện thoại ấy có thể trở thành công cụ xâm phạm quyền riêng tư nếu bị sử dụng thiếu trách nhiệm. Trong thời đại mà bất kỳ ai cũng có thể trở thành “thợ săn ảnh”, sự văn minh không nằm ở việc quay được bao nhiêu video, mà ở việc biết khi nào nên cất điện thoại xuống. Bởi phía sau mỗi đoạn clip lan truyền là một con người thật, với cảm xúc thật và cuộc sống thật. Không ai muốn một phút yếu lòng, một lần sơ suất hay một câu chuyện riêng tư của mình trở thành nội dung để hàng chục ngàn người xa lạ mang ra bình phẩm”, ông Hải nói.
Luật sư Lê Vũ Nguyên, Văn phòng luật sư Phương Nguyên Law (P.Cầu Ông Lãnh, TP.HCM), cho biết nhiều người đang nhầm lẫn giữa quyền ghi hình và quyền sử dụng hình ảnh của người khác.
Theo luật sư Nguyên, việc đăng tải hình ảnh, video của cá nhân lên mạng xã hội, đặc biệt khi làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm hoặc đời sống của họ, có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý theo quy định hiện hành.
“Không thể vì mục đích tăng lượt xem, lượt thích mà bỏ qua quyền riêng tư của người khác. Mỗi người dùng mạng xã hội cần cân nhắc hậu quả trước khi nhấn nút đăng tải”, luật sư Nguyên nói.
Vị luật sư này cũng khuyến nghị nếu phát hiện hình ảnh của mình bị sử dụng trái mục đích, người dân nên lưu lại chứng cứ, yêu cầu gỡ bỏ hoặc thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền lợi theo quy định pháp luật.
Sáng 18.4, trong buổi họp mặt truyền thống do Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo tại TP.HCM tổ chức nhân kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước và giải phóng Côn Đảo; 55 năm Đảng bộ Lưu Chí Hiếu - Côn Đảo và 45 năm thành lập Ban liên lạc cựu tù chính trị Côn Đảo (Trại 1 - 6B Côn Đảo), họ gặp nhau, cười nói rôm rả, những cái ôm thắm tình đồng đội và thanh xuân bất khuất vì thế không cần gợi nhắc cũng ùa về như một mạch chảy xuyên thấu thời gian.
Hơn nửa thế kỷ trôi qua, đến nay, những người cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo vẫn luôn gắn bó với nhau, không chỉ để hoài niệm, tưởng nhớ quá khứ hào hùng mà còn để cùng nhau làm những điều có ý nghĩa, góp phần nhỏ bé của mình tiếp tục phục vụ nhân dân, đất nước và tiếp lửa cho thế hệ trẻ hôm nay.
Nói về quá trình thành lập Ban liên lạc, ông Võ Ái Dân, thành viên của Ban liên lạc, người có gần 11 năm ở "địa ngục trần gian Côn Đảo", ngược dòng ký ức kể: "Trại 1 (Trại tù câu lưu Côn Đảo) có 2 thời kỳ. Đầu tiên là Trại 1 chống ly khai của hơn 2.000 chiến sĩ cách mạng bảo vệ khí tiết cách mạng, địch khủng bố dã man và đã hy sinh 400 người. Tiếp đến là trại chống chào cờ".
Cũng theo ông Dân, sau khi chế độ Ngô Đình Diệm đổ, anh em Trại 1 và 2 trước đây đã vùng lên, cùng với các lực lượng chống địch. Tháng 6.1964, Trại 1 nổ ra cuộc tuyệt thực 22 ngày, hy sinh 5 người, sau đó bị địch đày xuống chuồng cọp hơn 5 năm. Đến ngày 25.12.1969, địch chuyển tất cả về lại Trại 1 để giam phụ nữ tại chuồng cọp. Hai năm ở Trại 1, tổ chức được củng cố, lực lượng được bổ sung, giành được quyền dân sinh, dân chủ và đã nổ ra tuyệt thực 14 ngày thắng lợi.
Ông Dân kể, trước uy thế của Trại 1 ngày càng cao, địch chủ trương chuyển trại 1 chống chào cờ về nơi xa thị trấn Côn Đảo. Ngày 15.12.1971, địch chuyển tất cả về giam giữ chung tại Trại 6 khu B nên gọi là Trại 1 - 6B. Nhờ có sự lãnh đạo của Đảng bộ Lưu Chí Hiếu (thành lập ngày 3.2.1972), phong trào đấu tranh ngày càng mạnh, đạt nhiều thắng lợi to lớn về dân sinh, dân chủ, đã biến nơi đây thành một lõm "giải phóng" trước mắt quân thù trong "địa ngục trần gian Côn Đảo". Cũng chính lực lượng của Trại 1 - 6B là nòng cốt cùng với các trại khác giải phóng Côn Đảo 3 ngày trước khi lực lượng hải quân cách mạng ra đến.
Sau ngày thống nhất đất nước, các cựu tù ở Trại 1 - 6B trở về với cuộc sống đời thường. Với mối thâm tình chiến đấu nhiều năm trên Côn Đảo, nhiều anh em tha thiết tiếp tục gắn bó để tương trợ, phát huy truyền thống cách mạng dù ở khắp các tỉnh thành trên cả nước. Chính vì thế, Ban liên lạc cựu tù chính trị Trại 1 - 6B Côn Đảo đã được thành lập.
Trong lúc trò chuyện cùng ông Nguyễn Trường Cổn (cựu tù chính trị Côn Đảo; nay ngụ tại Q.Gò Vấp (cũ), TP.HCM), tôi hỏi: "Ký ức nào cũng khó quên, nhưng đâu là điều khiến chú nhớ nhất?". Ông Cổn nói người trong cuộc thì không bao giờ quên được chốn địa ngục trần gian ấy và khẳng định: "Chuồng cọp là điều kinh hoàng và khó quên nhất. Vì làm sao quên được, suốt 4 năm trời, chân phải sống cùng cái còng, chịu đủ mọi hình thức khổ ải ở chốn lao tù".
Dù ở Quy Nhơn (Bình Định cũ), ông Huỳnh Hùng Đước (cựu tù chính trị Côn Đảo) vẫn lặn lội vào TP.HCM để gặp lại những đồng đội cũ. Tại buổi gặp mặt, ông Đước xúc động nói: "Gặp lại nhau, gợi tôi nhớ về một thời trai trẻ, về những ký ức gian khổ không bao giờ quên trong chốn lao tù. Nói thật, giờ đến trong mơ những ký ức ấy vẫn hiện về".
Rồi ông Đước kể: "Tôi nhớ mãi những bữa cơm tù. Mâm cơm tập thể cho khoảng 10 người ăn mà chỉ có cá khô mục. Thời đó trai trẻ mười tám đôi mươi, ăn như vậy sao mà có sức khỏe cho được".
Thời gian có trôi qua bao lâu chăng nữa, gặp lại nhau, các cựu tù dù nhiều người tuổi đã trên dưới 90 đều khẳng định: "Nguyện cố gắng hết sức mình trong khoảng thời gian ít ỏi còn lại cống hiến cho việc chung của đất nước, dù rất khiêm tốn, nhỏ bé". Chính tinh thần bất khuất, trường tồn bất chấp thời gian ấy đã truyền rất nhiều động lực cho thế hệ trẻ hôm nay.
Khi nghe ông Đước chia sẻ, ở dưới sân khấu chị Huỳnh Thị Ý Nhi cũng xúc động theo. Chị Nhi là con gái của ông Đước, vì sức khỏe ba không tốt nên chị cùng cậu con trai học lớp 5 đi theo để tiện chăm sóc.
Đây đã là lần thứ 2 chị Nhi được theo ba gặp lại những đồng đội cũ một thời cùng vào sinh ra tử ở chốn lao tù. Lần nào chị cũng rất xúc động và tự hào về những gì mà ba và các đồng đội đã cống hiến cho Tổ quốc.
"Ba mình là cựu tù chính trị và mẹ cũng vậy. Từ nhỏ, những câu chuyện về chốn địa ngục trần gian Côn Đảo mình đã được nghe ba mẹ kể rất nhiều. Những năm tháng tuổi thơ của mình, mỗi đêm mẹ đều gặp ác mộng về những đòn tra tấn dã man như dùng búa đóng xuống đầu mà mẹ từng chịu đựng, đã trở thành nỗi ám ảnh lớn với mình", chị Nhi kể.
Cũng theo chị Nhi, chính những điều đó đã khiến chị càng thêm tự hào, bội phục tinh thần bất khuất của thế hệ đi trước: không xem chuyện mình đã cống hiến là anh hùng, mà đó như điều hiển nhiên của mỗi người con nước Việt trước vận mệnh của đất nước.
Cũng là con gái của cựu tù chính trị Côn Đảo, nhưng chị Lê Thị Minh Tiến (công tác tại Ủy ban MTTQ VN tỉnh Đắk Lắk) thay mặt ba đến buổi gặp mặt, thay ba ôn lại những kỷ niệm cũ cùng đồng đội. Ba chị là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Quyết Chiến, đã qua đời vào năm 1993.
Tại buổi gặp mặt, mắt chị Tiến cứ ngấn lệ vì xúc động. Những câu chuyện mà các bác, các chú kể lại ngày hôm nay cũng chính là thanh xuân anh dũng mà ba chị đã trải qua.
"Ba mình bị bắt khi mới 18 tuổi và bị giam ở Côn Đảo suốt 20 năm. Cả thanh xuân của ba là những tháng ngày khổ ải ở chốn lao tù nhưng bất khuất. Những ngày tháng đấu tranh trong tù, các khẩu hiệu "quyết tiến, quyết chiến, quyết thắng" đã đi sâu vào tiềm thức, nên ba từng nói nếu sau này được trở về, lập gia đình và có con sẽ đặt tên con là Quyết Thắng, Quyết Tiến. Chính vì thế, anh trai mình tên là Quyết Thắng, còn mình do là con gái nên không đặt Quyết Tiến mà đổi thành Minh Tiến cho nữ tính hơn chút", chị Tiến kể.
Mẹ chị Tiến cũng tham gia kháng chiến. Theo lời kể của chị Tiến, trước khi ba chị bị bắt, ba mẹ đã hứa hôn. Mãi 20 năm sau, khi từ chốn lao tù trở về, câu chuyện tình yêu dang dở ấy mới được viết tiếp.
"Gặp lại đồng đội của ba, mình thấy rất ấm lòng vì các bác vẫn khỏe mạnh, vẫn còn có thể gặp nhau hằng năm. Nhưng mình cũng rất nhớ ba…", chị Tiến chia sẻ, nước mắt lại chực trào.
Vẫn còn nhiều trăn trở cho những đồng đội, chiến sĩ đã hy sinh, nằm lại ở chốn "địa ngục trần gian" nhưng chưa tìm kiếm được hài cốt; cũng như những di tích gắn liền với các dấu mốc lịch sử đấu tranh ở Côn Đảo nhiều thông tin chưa được xác thực, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trung tướng Châu Văn Mẫn cho biết sắp tới Ban liên lạc tiếp tục nghiên cứu, tìm kiếm tư liệu chứng minh, góp phần làm sáng tỏ các di tích và kiến nghị với Thành ủy, các ngành chức năng. Đây cũng là một trong những tâm huyết của các cựu tù chính trị Côn Đảo để tiếp tục truyền thống cách mạng, tưởng nhớ đồng đội, tri ân liệt sĩ.
Tại vùng biển Cô Lin - Len Đao - Gạc Ma, giữa biển trời mênh mông, hương trầm nghi ngút bay lẫn vào vị mặn của gió. Lời diễn văn của đại tá Phạm Văn Kết (Phó chủ nhiệm Chính trị Vùng 4 Hải quân) như đưa mọi người quay ngược thời gian về sự kiện Gạc Ma (14.3.1988) cách đây 38 năm. Khi đó, 64 cán bộ, chiến sĩ đã ngoan cường chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, lấy thân mình làm lá chắn sống bảo vệ biển, đảo quê hương
ẢNH: TUẤN MINH
Trong không khí tĩnh lặng, đại tá Phạm Văn Kết nghẹn giọng khi nhắc về 186 cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống trên quần đảo Trường Sa, trong đó có 118 đồng chí thuộc Lữ đoàn 146. Các anh đã nằm lại nơi này. Dù Đảng, Nhà nước, quân đội và các thế hệ đi sau đã nỗ lực hết sức tìm kiếm, nhưng biển khơi sâu rộng và thời tiết khắc nghiệt đã khiến hình hài nhiều đồng chí đến nay vẫn mãi nằm lại nơi đáy biển lạnh lẽo, chưa thể trở về cùng đất mẹ
Cùng chung dòng cảm xúc ấy, chị Tôn Vũ (Đoàn tình nguyện viên nghệ sĩ TP.HCM) rưng rưng chia sẻ, không gian thiêng liêng của buổi lễ và ý nghĩa của ca khúc đã chạm đến cảm xúc, khiến chị nghẹn ngào lúc cất lên giai điệu "Linh thiêng Việt Nam" giữa biển trời Tổ quốc. Nhắc lại khoảnh khắc người chiến sĩ anh dũng quấn lá cờ trên mình, bơi qua làn đạn để khẳng định chủ quyền, nữ nghệ sĩ đã cúi đầu cầu nguyện cho anh linh các liệt sĩ trong niềm tri ân sâu sắc
Khi từng đóa cúc và những cánh hạc giấy mang theo muôn vàn lời tri ân nhẹ nhàng chạm vào mặt sóng, chiến công của các "anh" đã hòa vào dáng hình xứ sở, để Tổ quốc ngàn khơi mãi mãi gọi tên
Những năm gần đây, mô hình nuôi dê thương phẩm tại xã Thọ Phong (Quảng Ngãi) đang chứng minh hiệu quả rõ rệt, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Không chỉ dừng lại ở từng hộ riêng lẻ, mô hình này đang từng bước hình thành sự liên kết, tạo nền tảng cho sản xuất quy mô và ổn định đầu ra.
Năm 2021, sau khi tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin, Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM, anh Đỗ Minh Hòa (27 tuổi, ở xã Thọ Phong) trở về quê ở Quảng Ngãi trong bối cảnh dịch Covid-19 đang bùng phát khiến cơ hội việc làm bị thu hẹp. Không chọn rời quê, anh quyết định khởi nghiệp với nghề nuôi dê.
Từ nguồn vốn vay 70 triệu đồng, anh cải tạo chuồng bò cũ thành khu nuôi dê rộng khoảng 80 m², đảm bảo thông thoáng và hợp vệ sinh. Khởi đầu với 10 con dê cái, đến nay đàn dê của gia đình đã phát triển lên khoảng 80 con. Việc chủ động nguồn thức ăn từ cỏ voi và cây xanh trong vườn giúp anh giảm đáng kể chi phí, đồng thời nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
Theo anh Hòa, thị trường tiêu thụ dê thịt hiện khá ổn định, với giá dao động từ 130.000 - 190.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm gia đình anh thu lãi hàng trăm triệu đồng. "Nuôi dê không chỉ cho thu nhập tốt mà còn phù hợp với điều kiện tự nhiên địa phương. Tôi muốn mở rộng quy mô và hỗ trợ thêm nhiều hộ cùng phát triển", anh Hòa chia sẻ.
Nhận thấy hiệu quả rõ rệt từ các mô hình, Hội Nông dân xã Thọ Phong đã thành lập Chi hội nghề nghiệp chăn nuôi dê, tạo bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết.
Chi hội ban đầu có 10 thành viên, hướng đến xây dựng cộng đồng nông dân đoàn kết, chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển. Đây không chỉ là nơi trao đổi kỹ thuật mà còn là cầu nối giúp người dân tiếp cận thông tin thị trường, con giống, vật tư và đầu ra sản phẩm.
Theo bà Hà Thị Hương, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thọ Phong, việc hình thành chi hội nghề nghiệp giúp nâng cao giá trị sản phẩm, tăng sức cạnh tranh và góp phần xây dựng nông thôn mới. Sự liên kết này được xem là yếu tố then chốt để ngành chăn nuôi dê phát triển bền vững, tránh tình trạng "được mùa mất giá" và giúp nông dân yên tâm đầu tư lâu dài.
Không chỉ trong chăn nuôi, tinh thần đổi mới còn lan tỏa mạnh mẽ trong lĩnh vực làng nghề truyền thống. Tại xã Nghĩa Giang (Quảng Ngãi), nghề trồng dâu nuôi tằm đang dần hồi sinh nhờ nỗ lực của những người trẻ.
Anh Tôn Long Quý (35 tuổi, ở xã Nghĩa Giang) là một trong những người tiên phong khôi phục nghề. Chứng kiến cảnh làng nghề mai một, người dân bỏ quê đi làm ăn xa, anh quyết định tìm hướng đi mới.
Năm 2022, anh đến các vùng dâu tằm ở Tây nguyên để học hỏi kinh nghiệm. Trở về, anh thay đổi phương thức nuôi truyền thống bằng cách nuôi tằm trên nền nhà, sử dụng né gỗ thay cho né tre. Phương pháp này giúp giảm một nửa công lao động, đồng thời nâng cao chất lượng kén.
Hiệu quả kinh tế nhanh chóng được khẳng định. Mỗi lứa tằm kéo dài khoảng 15 ngày có thể mang lại lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng. Với 10 lứa mỗi năm, thu nhập đạt khoảng 100 triệu đồng.
Hiện tổ hợp tác do anh Quý xây dựng đã liên kết 12 hộ dân, trong đó có nhiều thanh niên. Không dừng lại ở sản xuất, anh còn hướng đến phát triển du lịch trải nghiệm, đưa du khách đến tìm hiểu quy trình nuôi tằm, qua đó quảng bá văn hóa địa phương.
Cách đó không xa, tại xã Bình Sơn, chị Trịnh Thị Kim Oanh (33 tuổi) đang hồi sinh nghề làm mật mía - một nghề từng vang bóng nhưng dần mai một.
Tốt nghiệp ngành quản trị kinh doanh, Học viện Bưu chính viễn thông TP.HCM, chị Trịnh Thị Kim Oanh chọn trở về quê Quảng Ngãi thay vì ở lại TP.HCM. Khi gia đình có ý định chuyển sang sản xuất mật mía thô, chị quyết tâm cùng đồng hành để giữ nghề truyền thống bằng cách nâng cao chất lượng sản phẩm.
Chị cải tiến quy trình sản xuất, tăng số lần lọc và kiểm soát nhiệt độ nấu để tạo ra mật mía trong, sánh, giữ nguyên hương vị tự nhiên. Đồng thời, chị phát triển thêm sản phẩm đường cát hoa mơ - một loại đường thô tốt cho sức khỏe.
Nhờ sự đổi mới, sản phẩm của chị đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao và được tiêu thụ rộng rãi qua các kênh trực tuyến. "Mỗi giọt mật không chỉ là sản phẩm mà còn là câu chuyện về quê hương. Khi khách hàng đón nhận, đó là niềm tự hào rất lớn", chị Oanh chia sẻ.
Những mô hình trên không phải hiện tượng riêng lẻ mà là phản ánh xu hướng chung: người trẻ đang quay về quê hương, làm mới nông nghiệp và làng nghề bằng tư duy hiện đại.
Với lợi thế về công nghệ và khả năng tiếp cận thông tin, họ biết cách xây dựng thương hiệu, kể câu chuyện sản phẩm và kết nối thị trường. Đồng thời, sự hỗ trợ từ các tổ chức, chính quyền địa phương cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy khởi nghiệp nông thôn.
Sự kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và đổi mới sáng tạo của người trẻ đang tạo nên diện mạo mới cho kinh tế nông thôn ở Quảng Ngãi.
Chị Y Việt Sa, Phó bí thư Tỉnh đoàn Quảng Ngãi, nhận định người trẻ trở về quê không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm sinh kế, mà còn mang theo tư duy mới, công nghệ và khả năng nắm bắt thị trường. Khi sự nhạy bén của tuổi trẻ kết hợp với kinh nghiệm của các nghệ nhân, sản phẩm truyền thống không còn bó hẹp trong phạm vi làng quê mà dần được "thay áo mới", từ mẫu mã, bao bì đến cách tiếp cận khách hàng qua thương mại điện tử.
"Người trẻ về quê không phải là "bỏ phố" vì thất bại, mà là lựa chọn dấn thân đầy bản lĩnh. Họ chính là những "đại sứ" đưa giá trị quê hương vươn xa. Sự kết hợp giữa đôi bàn tay vàng của thế hệ đi trước và khối óc xanh của người trẻ đang góp phần định hình diện mạo nông thôn mới - hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc", chị Sa nhấn mạnh và cho biết hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Đoàn. Thời gian qua, Tỉnh đoàn đã chủ động kết nối các nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội, đồng thời tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ năng, nhất là livestream bán hàng, giúp thanh niên từng bước tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại. Bên cạnh đó, các không gian trưng bày, giới thiệu sản phẩm cũng được tạo điều kiện tại các hội chợ, diễn đàn khởi nghiệp cấp tỉnh và khu vực...
