Đó là buổi tưởng niệm của nhóm thiện nguyện Nụ Cười (TP.HCM) đối với bà Leslie Wiener, nữ đạo diễn người Mỹ gốc Pháp. Bà đã dành hơn 30 năm đời mình, từ việc làm phim tài liệu về Việt Nam thời hậu chiến cho đến những năm tháng thầm lặng nuôi dưỡng, thắp lên niềm tin cho những trẻ em thiệt thòi.
Cha là người Pháp, nhưng từ nhỏ bà Leslie (sinh năm 1951) cùng gia đình sống ở Mỹ. Thời đi học, qua tin tức báo chí, bà rất ấn tượng về đất nước Việt Nam kiên cường trong chiến tranh. Vì vậy, bà chọn nghề làm phim với bao ấp ủ hướng đến đất nước này.
Từ những năm đầu thập niên 1990, bước chân bà Leslie cùng đoàn làm phim in dấu trên nhiều tỉnh, thành Việt Nam. Liên tục trong hai năm 2004 – 2005, để thực hiện bộ phim tài liệu Vụ kiện chất độc da cam, bà Leslie đã 4 lần đến vùng A Lưới (tỉnh Thừa Thiên – Huế trước đây, nay thuộc TP.Huế) gặp gỡ gia đình các nạn nhân chất độc da cam. Đặc biệt, bà đã phỏng vấn Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng một số quan chức, luật sư ở Việt Nam và Mỹ… để làm phim tài liệu này.
Bộ phim sau đó được công chiếu rộng rãi trên đài truyền hình ở Pháp, tạo ảnh hưởng nhất định trong việc lên tiếng đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam. Không những vậy, bà Leslie còn là đạo diễn của một số bộ phim về sự phát triển của Việt Nam sau chiến tranh.
Hơn cả một cơ duyên, đó còn là định mệnh khi vào năm 1994, bà Leslie gặp ông Nguyễn Văn Hùng (sinh năm 1956, lúc đó điều hành Chương trình trẻ em Thảo Đàn tại TP.HCM) để làm phim về trẻ đường phố.
Khởi đầu từ tình bạn, mối duyên của họ dần nảy nở dựa trên sự đồng điệu giữa hai tâm hồn lớn. Họ phát hiện những trùng hợp kỳ lạ như cùng ngày tháng sinh (4.1), hay tiếng huýt sáo của ông Hùng giống hệt cha bà Leslie.
Lúc sinh thời, ông Nguyễn Văn Hùng (biệt danh “người cha của trẻ đường phố”) từng chia sẻ với PV Thanh Niên rằng ban đầu ông không dám tin bà Leslie yêu mình. Bởi bà biết rất rõ ông trắng tay, biết quá khứ nghiện ngập cũng như căn bệnh ung thư gan đang tàn phá cơ thể ông. Gần 1 năm ông nằm viện, bà lo lắng, tận tụy chăm sóc cho ông.
Ngày 2.10.2007, lễ đính hôn đặc biệt của nữ đạo diễn Leslie và bệnh nhân ung thư Nguyễn Văn Hùng diễn ra tại một bệnh viện ở TP.HCM. Hai người dự định tổ chức đám cưới vào đúng dịp sinh nhật 4.1.2008, với sự chung vui của nhiều trẻ đường phố. Nhưng chỉ hơn 10 ngày sau lễ đính hôn (ngày 13.10.2007), ông Hùng vĩnh viễn ra đi bởi bạo bệnh, để lại bao ước nguyện dang dở.
Khi ông Hùng qua đời, nhóm Nụ Cười (cưu mang những trẻ em bị ảnh hưởng bởi HIV) do ông sáng lập vào năm 2004 đã rơi vào cảnh khó khăn. Vực dậy tinh thần, nữ đạo diễn Leslie cùng hai người thuộc nhóm “Bạn thầy Hùng” là bà Elisabeth (Pháp) và chị Nguyễn Thị Minh Phương (giảng viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM) đứng ra điều hành Nụ Cười, suốt từ năm 2008 cho đến khi những đứa trẻ lớn lên, tự tin bước ra đời.
Chị Minh Phương cho biết có thời điểm Nụ Cười chăm lo cùng lúc hơn 50 trẻ hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Trong đó, có nhiều em trụ lại, vươn lên thay đổi số phận.
Chị Phương khẳng định bà Leslie là người “vận hành mạch máu” cho Nụ Cười hoạt động. Bà có nhiều sáng tạo, từng dẫn các em đi gặp những người trực tiếp làm nghề như nhà thiết kế, lính cứu hỏa, nhà nông… để trẻ trải nghiệm thực tế và có ý tưởng hơn cho tương lai.
“Khi nghĩ đến cô Leslie, tôi nghĩ đến một người luôn muốn làm những điều tốt đẹp cho những người yếu thế xung quanh, luôn muốn những cái xấu phải bị đẩy lùi, luôn muốn tìm những điều mới mẻ bổ ích trong cuộc sống để cống hiến. Cô ấy cũng luôn dõi theo quá trình phát triển của Việt Nam, am hiểu lịch sử Việt, từng làm phim về chất độc da cam, đã gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp…”, chị Phương bày tỏ với niềm tiếc nhớ khôn nguôi.
Năm 2019, bà Leslie phát hiện mình bị ung thư tuyến tụy. Dù phải chống chọi với những cơn đau và trải qua quá trình điều trị tại Pháp, tâm trí bà dường như vẫn quyến luyến Việt Nam cùng những đứa trẻ Nụ Cười.
Chị Phương kể mỗi lần chị qua Pháp thăm bà Leslie chữa bệnh, bên cạnh sức khỏe và cuộc sống, thì chủ đề của hai người vẫn là Nụ Cười. Bà Leslie luôn hỏi thăm thông tin từng đứa trẻ và gia đình các em để cập nhật, kể cả khi Nụ Cười ngưng hoạt động sau đại dịch Covid-19.
Năm 2023, dù bệnh tình trở nặng, bà Leslie vẫn trở lại Việt Nam trong hai tuần. Bà dành nhiều ngày đi thăm những chốn cũ, vui chơi cùng phụ huynh và các em nhóm Nụ Cười. Không ngờ, đó là lần cuối bà ở Việt Nam. Ngày 26.3.2025, trái tim bà ngừng đập, nhưng lòng nhân ái của nữ đạo diễn Mỹ vẫn tiếp tục được lan tỏa.
Bà Minh (50 tuổi, ở TP.HCM) bồi hồi nhớ lại cảm giác chới với cách đây gần 20 năm, khi chồng chết, còn bà mắc bệnh hiểm nghèo mà phải nuôi 4 đứa con thơ dại. Với bà, nhóm Nụ Cười chính là phao cứu sinh giúp mẹ con bà vượt qua dòng đời khắc nghiệt.
“Nhờ bà Leslie và nhóm Nụ Cười, mấy đứa nhỏ nhà tui mới được nên người. Nay bé đầu học xong quản lý nhà hàng và đã lập gia đình, còn thằng út học ngành bếp. Không riêng con tui, trong nhóm nhiều đứa học cao đẳng, đại học được Nụ Cười lo học phí cho tới lúc ra trường luôn”, bà Minh khoe.
Chị Thảo My (28 tuổi) cho biết từ nhỏ đã có cơ duyên gặp bà Leslie, được bà dang tay đón nhận với sự ấm áp và yêu thương như người thân. Bà luôn dốc lòng cưu mang và giúp đỡ cho My cũng như những bạn trẻ nhóm Nụ Cười có được nhiều cơ hội học tập, phát triển.
“Con mãi nhớ về bà, người mẹ thứ hai của con – Leslie kính yêu!”, chị Thảo My xúc động thầm thì.
Bài đăng trên mạng xã hội của anh Phi mới đây kể về 15 ngày leo núi liên tục với bộ sưu tập ảnh check-in các đỉnh núi VN khiến dân mạng trầm trồ. Anh Phi là kỹ sư phần mềm ô tô còn bạn đồng hành của anh là kỹ sư dầu khí.
Bắt đầu từ ngày 20.3, anh Phi và anh Sang chinh phục đỉnh Pu Si Lung - Cột mốc số 42 ở tỉnh Lai Châu với độ cao hơn 3.000 m. Đến ngày 3.4, hành trình kết thúc ở đỉnh Phu Sa Phìn, tỉnh Lào Cai (Yên Bái cũ).
Trong thử thách chinh phục núi cao, khó khăn của 2 chàng kỹ sư không phải là thể lực mà đến từ việc làm sao để đảm bảo ngày ăn đủ 3 bữa. Ở vùng núi thưa thớt dân cư, việc mua đồ ăn sáng và chuẩn bị thêm thực phẩm mang theo ăn trưa trên núi rất khó khăn. Để giải quyết, anh Phi mua sẵn thức ăn từ buổi tối cho cả hôm sau.
Cả hai cũng nhờ đến sự hỗ trợ từ chủ homestay và porter - những người bản địa quen thuộc với đường rừng núi, có kinh nghiệm, kỹ năng và sức khỏe tốt để khuân vác đồ, hỗ trợ người leo núi.
"Tụi mình nhắc nhở nhau giữ tốc độ hợp lý khi xuống dốc, né chướng ngại vật, thông báo cho nhau biết mối nguy từ côn trùng, rắn rết... Hành trình này có bạn đồng hành, hỗ trợ nhau nên tinh thần khá thoải mái và an tâm", anh Sang chia sẻ.
Anh Phi bắt đầu leo núi từ 2 năm trước, "khởi động" với những điểm ở khu vực miền Nam và Tây nguyên. Khi biết thêm về những ngọn núi phía bắc nói chung và Tây Bắc nói riêng, vốn cao hơn và khó chinh phục hơn, anh bắt đầu hun đúc đam mê chinh phục.
Cuối tháng 2 năm ngoái, anh Phi ra miền Bắc, leo thử 5 ngọn núi trong top 15 đỉnh cao nhất VN ở Lào Cai (Nhìu Cồ San, Ky Quan San, Lảo Thẩn, Ngũ Chỉ Sơn, Fansipan) trong 5 ngày liên tiếp. Sau khi leo xong, anh vẫn còn khỏe để tham gia ngay giải chạy địa hình Hà Giang Ultra Trail 70 km và hoàn thành với thành tích tốt.
Đó là nền tảng để đến tháng 9.2025 sau khi tham gia giải chạy địa hình Vietnam Mountain Marathon 100 km, anh Phi nghỉ ngơi 1 ngày rồi tiếp tục chinh phục thêm 7 đỉnh núi nữa. Kinh nghiệm đó giúp anh Phi tự tin hơn để thực hiện thử thách đặc biệt lần này.
Trên hành trình này, họ ấn tượng nhất với ngày thứ 6, khi leo 3 đỉnh Miêu Thạch Sơn, Chu Va 12 và Can Chua Thìa Sảng (tỉnh Lai Châu), nơi có cảnh quan vô cùng hùng vĩ. Đi trên các "sống lưng khủng long" (những đường sống lưng kết nối các đỉnh núi), cả hai thấy bản thân thật nhỏ bé trước thiên nhiên. Nơi này được mệnh danh là cung leo núi "khó nhất VN" nhưng 2 chàng trai chỉ mất khoảng gần 10 tiếng để hoàn thành.
Ngoài ra, vẻ đẹp của rừng rêu Nậm Nghiệp (Sơn La) với lớp rêu phủ rất dày, đường đi hẹp lộ rõ vẻ hoang sơ ít người đặt chân đến cũng khiến cả hai… ngẩn ngơ. Những cây cổ thụ uốn lượn, vặn xoắn mang lại cảm giác như đang được "sống" trong truyện cổ tích.
Trong suốt hành trình, cả hai chưa từng có ý nghĩ bỏ cuộc giữa chừng. Anh Phi cho biết thử thách lần này kết thúc tốt đẹp một phần là nhờ họ đặt mục tiêu hợp lý, vừa sức. Bên cạnh đó, anh Phi và người bạn của mình cũng đã rèn luyện bằng cách tham gia nhiều giải chạy địa hình cự ly siêu dài như 100 km, 187 km…
"Đây không chỉ là thử thách cá nhân mà còn là hành trình giúp tụi mình cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp hoang sơ của VN. Những cung đường, cánh rừng, biển mây… đều mang lại cảm giác rất đặc biệt mà khó nơi nào có được. Mình xem đây là một dấu ấn tuổi trẻ, một kỷ niệm lớn và khó có thể lặp lại. Nếu có thể, mọi người cũng nên một lần lên đường trải nghiệm khi còn đủ sức khỏe và đam mê", anh Phi chia sẻ.
Ngày 16.5, ông Châu Văn Hòa, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long vừa có công văn giao Sở Nông nghiệp và Môi trường (Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học) chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các sở, ngành tỉnh, UBND xã Trà Côn và các đơn vị có liên quan khẩn trương rà soát, báo cáo liên quan thông tin phản ánh Vườn chim Hai Chìa (xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) đang bị xâm hại.
Theo đó, rà soát các thông tin về diện tích rừng, thành phần loài chim, số lượng và đặc tính di cư các loài chim, các khó khăn, vướng mắc; đồng thời có ý kiến tham mưu đề xuất UBND tỉnh hướng chỉ đạo trong thời gian tới. Ý kiến tham mưu gửi về UBND tỉnh xem xét, quyết định trước 10 giờ ngày 19.5.
Trước đó, trên mạng xã hội có thông tin về Vườn chim Hai Chìa là một địa chỉ bảo tồn thiên nhiên quý cần được bảo vệ và đang bị nhiều kẻ gian xâm hại khi săn bắt các loài chim ở đây. Sự việc khiến chủ vườn chim bất lực, muốn phá bỏ vườn chim mình bảo vệ hơn 20 năm nay.
Ngày 16.5, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lê Văn Chìa (80 tuổi, ngụ xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long) - chủ Vườn chim Hai Chìa cho biết ông dự định đốn bỏ vườn cây để các loài chim bay đi nơi khác trú ngụ. Lý do là nạn săn bắt chim cò, đặc biệt là loài quý hiếm ngày càng diễn ra nghiêm trọng trong khi bản thân ông đã già yếu không thể canh giữ nổi.
"Vườn này có khi chim về đến hơn 2.000 con, số chim cò về nhiều, nên việc giữ gìn đêm hôm là tôi làm không nổi nữa, tuổi quá cao, sáng nay tôi thấy bắn rớt 2, 3 con, tui chạy ra giành lại được 1 con, mỗi này cả chục người đứng bên ngoài bắn, tôi mong muốn chính quyền tỉnh, xã giúp tôi giữ được vườn chim này yên ổn", ông Hai Chìa cầm trên tay con cò bị bắn gãy cánh, đau xót nói.
Ông Hai Chìa kể lại, khoảng năm 2006, bỗng xuất hiện một đàn vạc hơn trăm con bay về trú ngụ trong khu vườn. Sau đó có thêm cò, còng cọc... kéo về ngày một đông đúc có lúc lên đến vài ngàn con. Mỗi buổi chiều ra xem đàn chim bay lượn thành vòng trên trời đáp xuống vườn cây rất đã mắt. "Lượng chim về lớn nên người dân thi nhau đến săn bắt, tôi cũng nhờ chính quyền địa phương can thiệp nhưng không thấm vào đâu, tôi phải căng lưới B40 và ngày đêm canh giữ vườn chim này, nhưng đến nay già yếu canh hết nổi rồi", ông Chìa nói.
Bức xúc trước tình trạng vườn chim bị tấn công, lão nông 80 tuổi bày tỏ: "Trong tuần sau, tôi dự định sẽ lên trực tiếp UBND tỉnh và Chi cục Kiểm lâm và Đa dạng sinh học tỉnh để trình báo lần cuối với hy vọng tìm được giải pháp cứu lấy đàn chim quý. Nếu không có giải pháp, tôi sẽ đốn bỏ vườn cây để chim bay đi nơi khác trú ngụ".
Trước đó, năm 2023, UBND tỉnh Vĩnh Long ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch bảo vệ, nâng cấp, mở rộng vườn chim Vạc tại xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long (nay là xã Trà Côn, tỉnh Vĩnh Long).
Vườn chim vạc của ông Lê Văn Chìa (ngụ ấp Gia Kiết, xã Tân Mỹ, huyện Trà Ôn, Vĩnh Long) nằm trên diện tích đất khoảng 1,8 ha. Từ năm 2006, khi phát hiện chim về cư ngụ ngày càng đông, cao điểm lên đến hơn 2.000 con, ông Chìa đã quyết định không làm xáo trộn khu vườn mà tạo thêm sinh cảnh tự nhiên cho chim cư trú.
Từ đó, các loài chim khác như cò trắng, cò ốc, cồng cộc cũng bắt đầu kéo về càng nhiều và hình thành quần thể chim cho đến nay. Năm 2021, tỉnh Vĩnh Long ghi nhận tại vườn chim này có 33 loài thuộc 20 họ, 12 bộ. Trong đó, có ít nhất 13 cá thể cò ốc, 6 cá thể quắm đen, khoảng 130 - 135 cá thể cò ruồi, khoảng 80 - 120 cá thể cò trắng, khoảng 190 - 260 cá thể cốc đen, khoảng 600 - 625 cá thể vạc...
Nhằm đề ra giải pháp thúc đẩy phát triển vườn chim vạc, góp phần bảo vệ thiên nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn trong thời gian tới, UBND tỉnh Vĩnh Long dự kiến mở rộng quy mô diện tích vườn chim vạc từ khoảng 1,8 ha như hiện nay lên 4 - 5 ha nhằm duy trì và phát triển quần thể vạc cũng như một số loài chim nước khác. Đồng thời, sẽ xây dựng tháp canh để thực hiện quan sát cũng như phục vụ hoạt động du lịch nông thôn; xây dựng hàng rào bảo vệ chắc chắn, kiên cố phục vụ bảo vệ lâu dài; xây dựng hệ thống camera giám sát, cảnh báo bảo vệ vườn chim vạc...
Báo Thanh Niên cập nhật nhanh nhất kết quả xổ số miền Nam ngày 18 tháng 5; kết quả xổ số miền Bắc, kết quả xổ số miền Trung, kết quả xổ số điện toán trực tiếp nhanh nhất hôm nay thứ hai ngày 18.5.2026.
Xổ số TP.HCM, Đồng Tháp, Cà Mau, Huế, Phú Yên...
Mời bạn đọc xem kết quả xổ số (KQXS) miền Bắc (XSMB), kết quả xổ số miền Nam (XSMN), kết quả xổ số miền Trung (XSMT) được cập nhật trên Báo Thanh Niên mỗi ngày.
