Phùng Nguyễn Ngọc Anh, 22 tuổi, vừa khép lại hành trình 4 năm tại khoa Toán – Tin, trường Đại học Sư phạm Hà Nội với tấm bằng xuất sắc.
Với điểm trung bình GPA 3.98/4 (tương đương 9.34/10), cô là một trong những sinh viên dẫn đầu lớp Sư phạm Toán chất lượng cao. Điểm các môn chuyên ngành của Ngọc Anh hầu hết trên 9, trong đó nhiều môn đạt điểm tuyệt đối.
Ít ai biết, nữ sinh từng hai lần giành giải ba kỳ thi học sinh giỏi quốc gia này lại có khởi đầu không mấy suôn sẻ với môn Toán.
Ngọc Anh kể, thời cấp hai, lực học môn Toán chỉ ở mức “bình thường”. Dù có tên trong đội tuyển, thành tích của nữ sinh liên tục dậm chân tại chỗ. Nhiều lúc thấy bế tắc, Ngọc Anh muốn bỏ cuộc để chuyển hướng sang học Hóa hoặc tiếng Anh”.
Bước ngoặt đến vào năm lớp 8, khi cô tham gia một lớp học thêm Toán. Cách giảng dạy mới từ giáo viên đã truyền cảm hứng, giúp nữ sinh phát huy tư duy Toán học. “Lỗ hổng” kiến thức dần được lấp đầy, Ngọc Anh bứt phá giành giải nhì thành phố năm lớp 8, rồi giải nhất cấp tỉnh năm lớp 9, tạo tiền đề để thi đỗ vào lớp chuyên Toán, trường THPT chuyên Vĩnh Phúc.
“Mình dần nhận thấy Toán không chỉ là môn học thú vị mà còn giúp ích cho khả năng tự học và suy luận trong cuộc sống, đặc biệt tăng tính logic khi học tiếng Anh”, Ngọc Anh nói.
Trong ba năm học ở đây, nữ sinh hai lần giành giải ba thi học sinh giỏi quốc gia, được tuyển thẳng đại học.
Dù vậy, vào trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Ngọc Anh gặp không ít khó khăn, đặc biệt khi học các môn chuyên ngành từ năm thứ hai. Ngoài Giải tích đã được tiếp cận từ cấp ba, hai môn Đại số tuyến tính và Cấu trúc đại số khiến nữ sinh cảm thấy như một “tờ giấy trắng”.
Để bắt kịp chương trình, Ngọc Anh xác định mấu chốt nằm ở việc tự học. Cô thường ghi chép lại toàn bộ kiến thức theo hệ thống và tìm bài tập tương ứng với lý thuyết để luyện tập, tự chứng minh. Với những bài khó, nữ sinh đọc tài liệu hướng dẫn rồi viết lại theo cách hiểu của mình, thỉnh thoảng lấy ra giải lại để ghi nhớ theo phương pháp lặp lại – ngắt quãng (Spaced Repetition Method).
Ngoài ra, Ngọc Anh “săn” điểm cộng bằng cách đi học đầy đủ và chăm chỉ phát biểu, hoàn thành bài tập về nhà. Với nữ sinh, phát biểu không chỉ giúp tự tin hơn mà còn là cơ hội trao đổi với giảng viên, đào sâu kiến thức ngay trên lớp.
Trước mỗi kỳ thi, Ngọc Anh thường lên kế hoạch ôn tập từ sớm và đặt mục tiêu cụ thể. Nữ sinh cũng kết hợp xem bài giảng trực tuyến và tham khảo vở ghi, đề cương các khóa trước, học cả những phần kiến thức giảm tải để hiểu sâu bài.
“Mình luôn quan niệm mỗi môn chỉ được học một lần nên phải học để hiểu, không phải chỉ cho có”, Ngọc Anh chia sẻ. Những lúc căng thẳng, cô chọn cách đi bộ để giải tỏa, giúp đầu óc thư giãn trước khi quay lại bàn học.
Nhờ vậy, các môn chuyên ngành của Ngọc Anh luôn trên 9, thậm chí đạt điểm 10, nổi bật có môn Xác suất thống kê.
Nữ sinh đặc biệt yêu thích môn học này nhờ phương pháp dạy cuốn hút của giảng viên và ý nghĩa thực tiễn. Ngọc Anh thấy xác suất thống kê bổ trợ nhiều khái niệm như biến ngẫu nhiên, phân phối xác suất hay độ lệch chuẩn, có thể ứng dụng trong đầu tư chứng khoán hay giá vàng.
Dù sở hữu bảng điểm gần như toàn A, Ngọc Anh thừa nhận vẫn có “điểm yếu” ở các môn lý luận trừu tượng như Tâm lý học giáo dục hay Kinh tế chính trị. Đây cũng là hai môn mà Ngọc Anh không đạt điểm A.
Ngoài học, nữ sinh có đề tài nghiên cứu đoạt giải nhất cấp khoa và giải ba cấp trường. Song, cô nhận định bản thân vẫn chưa có duyên với nghiên cứu mà hứng thú hơn với giảng dạy.
Nữ sinh sớm rèn luyện kỹ năng sư phạm bằng cách làm gia sư từ thời THPT và làm trợ giảng tại trung tâm từ năm thứ hai đại học. Cô tham gia các câu lạc bộ nghiệp vụ để học cách soạn thảo bài giảng, thiết kế trò chơi tương tác nhằm giúp tiết học bớt khô khan.
Trong kỳ học cuối tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Ngọc Anh quay về THPT chuyên Vĩnh Phúc kiến tập, và được nhận về trường.
Thầy Lê Xuân Đại, tổ trưởng tổ Toán – Tin, trường THPT chuyên Vĩnh Phúc, từng là giáo viên dạy đội tuyển của Ngọc Anh. Vốn là học trò cũ của trường rồi quay về, thầy phấn khởi khi học trò lựa chọn con đường giống mình.
Ấn tượng của thầy Đại với Ngọc Anh còn bởi sự đam mê và chăm chỉ, cùng tư duy Toán tốt. Dù là “bóng hồng” duy nhất ở đội tuyển toán ngày trước, Ngọc Anh vẫn thể hiện cá tính và cạnh tranh cao. Thầy hy vọng cô sẽ sớm khẳng định mình ở mái trường cũ.
Ngọc Anh dự định học cao học theo chuyên môn Xác suất thống kê để tiếp tục về làm giáo viên THPT.
“Mình mong gặt hái thành tích trong giảng dạy lớp chuyên Toán và đội tuyển quốc gia”, cô chia sẻ.
10 chuyên đề ôn tập môn giáo dục kinh tế và pháp luật thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do cô Võ Thị Hậu, giáo viên Trường THPT Marie Curie (P.Xuân Hòa), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=DcaXwW9g5KU
Trong chuyên đề 5: Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và quản lý thu chi trong gia đình, giáo viên hướng dẫn học sinh nêu được khái niệm trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp, liệt kê được các hình thức thực hiện trách nhiệm xã hội và trình bày ý nghĩa của việc trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Hiểu được quản lý thu, chi trong gia đình là gì và vì sao phải quản lý thu, chi trong gia đình; có thể đánh giá được thói quen chi tiêu và mục tiêu tài chính của gia đình, từ đó có thể tham gia lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch thu, chi hợp lý trong gia đình.
Trước đó, vào ngày 2.5, Báo Thanh Niên đã phát sóng chuyên đề 4 – Lập kế hoạch kinh doanh, giáo viên hướng dẫn học sinh nêu được nội dung cơ bản của kế hoạch kinh doanh, có thể giải thích được sự cần thiết phải lập kế hoạch kinh doanh, đồng thời có thể diễn giải được các bước lập kế hoạch kinh doanh.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Lịch phát sóng tuần từ 4 đến 9.5 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026:
Buổi chia sẻ Hiếu PC ngày 30/3 tại trường THCS Ngọc Thanh (phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ), được hơn 800 học sinh và giáo viên hào hứng theo dõi.
Khi diễn giả đặt câu hỏi: "Các bạn có đang sử dụng AI?", học sinh đồng loạt giơ tay, trả lời "có".
Diệp Hân, học sinh lớp 9A1, nói dùng AI mỗi ngày để tra cứu tài liệu. Một học sinh lớp 8A1 cho biết cũng hỏi ChatGPT và Gemini khi làm bài tập. Nhiều em khác thường xuyên dùng các ứng dụng mạng xã hội như Tiktok hay Facebook.
Tuy nhiên, các em đều tỏ ra lúng túng khi được hỏi về nguy cơ bị lộ thông tin và hình ảnh cá nhân khi sử dụng AI.
Anh Hiếu nhận định với những sản phẩm công nghệ miễn phí, người dùng không phải khách hàng, mà là sản phẩm, trao dữ liệu để nó ngày càng thông minh hơn. Các mô hình AI sẽ thu thập và học từ những thông tin nhạy cảm, hình ảnh cá nhân hay tài liệu mà người dùng đưa vào câu lệnh. Và một khi đã đưa lên mạng, người dùng gần như không thể xóa bỏ hoàn toàn dấu vết.
Diễn giả đặc biệt lưu ý nguy cơ này, bởi nhiều người dùng, đặc biệt các bạn nhỏ, không đọc kỹ điều khoản sử dụng, vốn thường quá dài và không dễ hiểu.
Ngoài các công cụ chatbot, anh Hiếu cho hay hiểm họa còn tới từ việc đăng tải hình ảnh bản thân công khai trên mạng xã hội. Ví dụ, gương mặt của học sinh cấp hai có thể bị kẻ xấu dùng công nghệ deepfake để ghép và tạo hình ảnh 18+, nhằm đe dọa, tống tiền.
Để phòng tránh, chuyên gia khuyến nghị học sinh chọn chế độ ẩn danh khi dùng các công cụ chatbot, tuyệt đối không dùng những ứng dụng ghép mặt của bản thân hoặc người thân để tạo ảnh vui nhộn, hoạt hình... Ngoài ra, các em nên để danh sách bạn bè và hình ảnh trên mạng xã hội ở chế độ riêng tư, hoặc chỉ đăng ở chế độ bạn bè.
"Các bạn phải giữ thông tin và hình ảnh cá nhân càng kín đáo càng tốt, để bảo vệ bản thân và những người xung quanh", anh nói.
Buổi chia sẻ kết lại với phần minigame, học sinh nhận diện hình ảnh, video thật với sản phẩm AI. Hầu hết đều chỉ ra được những bức ảnh do AI tạo sinh có chi tiết không thực tế, hoặc trông không tự nhiên.
Cô Chu Thu Hiền, hiệu trưởng nhà trường, nhìn nhận buổi chia sẻ rất hữu ích, giúp học sinh hiểu và cẩn trọng hơn với thông tin cá nhân trên môi trường mạng.
"Học trò còn suy nghĩ đơn giản, thường thích chia sẻ ảnh, thông tin hay cảm xúc lên trang cá nhân mà không biết nguy hiểm về bảo mật", cô nói. Nhà trường thường tổ chức các hoạt động tập thể hoặc dùng fanpage để hướng dẫn, chia sẻ thông tin tới các em.
Hồi đầu năm, Bộ Giáo dục cho biết sẽ đưa AI vào nội dung giảng dạy ngay từ bậc phổ thông. Ba cấp độ nội dung, được chia tương ứng với các cấp học. Trong đó, bậc Tiểu học là cấp độ 1 (Làm quen), cấp độ 2 (Nền tảng) dành cho bậc THCS, còn cấp độ cao nhất (Kiến tạo) ở bậc THPT.
Ngày 7-7, Trường đại học Hoa Sen phối hợp cùng tạp chí Luật sư Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia về dữ liệu cá nhân trong kỷ nguyên số, bảo vệ quyền riêng tư trước những rủi ro công nghệ như AI.
Hội thảo nhận được 120 bài viết tham luận chuyên sâu từ các nhà khoa học, chuyên gia pháp lý và nhà nghiên cứu từ 35 trường, học viện cả nước.
ThS Nguyễn Văn Nhân - nhà sáng lập ERAW - nhận định AI đang làm thay đổi hoạt động quản trị nguồn nhân lực, nhất là tuyển dụng và lựa chọn nhân sự. AI hỗ trợ sàng lọc hồ sơ, đánh giá ứng viên, ra quyết định tuyển dụng, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả và giảm chi phí.
Phổ biến nhất là AI tự động sàng lọc hồ sơ, có khả năng phân tích hàng nghìn hồ sơ trong thời gian ngắn, xác định ứng viên đáp ứng yêu cầu công việc dựa trên các tiêu chí được lập trình trước. AI cũng được sử dụng để phân tích từ khóa, kinh nghiệm làm việc, trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp để hỗ trợ lựa chọn ứng viên tiềm năng.
Đáng chú ý, AI còn được dùng trong phỏng vấn tuyển dụng thông qua chatbot tuyển dụng hoặc hệ thống phỏng vấn trực tuyến tích hợp AI.
Qua đó tương tác với ứng viên, thu thập thông tin, đánh giá đặc điểm cá nhân qua phân tích ngôn ngữ, giọng nói, biểu cảm khuôn mặt và hành vi của ứng viên trong quá trình phỏng vấn.
Ông Nhân cho rằng tuyển dụng bằng AI đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến đạo đức, tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, khả năng giải thích của thuật toán và bảo vệ dữ liệu cá nhân của người lao động.
Các hệ thống AI có thể tạo ra sự thiên vị thuật toán, thiếu minh bạch trong quá trình ra quyết định, khó giải thích kết quả đánh giá.
"Đạo đức AI trong tuyển dụng cần được đặt trên bốn nguyên tắc cốt lõi: công bằng, minh bạch, trách nhiệm giải trình và khả năng giải thích. Qua đó tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân ứng viên và người lao động", ông Nhân nêu ý kiến.
ThS Đới Sỹ Hùng - Trưởng phòng hành chính tổng hợp, Thư viện Trung tâm (Đại học Quốc gia TP.HCM) - cho rằng tại Việt Nam, bảo vệ dữ liệu cá nhân là một trong những vấn đề pháp lý then chốt khi dữ liệu trở thành tài nguyên quốc gia quan trọng.
Theo ông, với dân số hơn 100 triệu người và tỉ lệ sử dụng Internet cao, Việt Nam tạo ra khối lượng dữ liệu cá nhân khổng lồ mỗi ngày.
Cùng với lợi ích từ công nghệ số, rủi ro lộ lọt, mua bán, lạm dụng dữ liệu cá nhân ngày càng nghiêm trọng, có thể dẫn đến lừa đảo chiếm đoạt tài sản, xâm phạm quyền riêng tư và đe dọa an ninh quốc gia.
Ông Hùng kiến nghị: "Tếp tục hoàn thiện quy định về khái niệm và phạm vi dữ liệu cá nhân, nhất là dữ liệu sinh trắc học, dữ liệu hành vi số, dữ liệu vị trí, dữ liệu tạo lập từ trí tuệ nhân tạo hoặc dữ liệu được suy luận từ hành vi trực tuyến".
Cũng cần hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm, chế tài đối với hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân, cơ chế đồng ý của chủ thể dữ liệu và cơ chế bảo vệ quyền dân sự liên quan đến dữ liệu cá nhân.
