“Hình ảnh đất nước chúng ta đã bị các băng nhóm lừa đảo trực tuyến làm tổn hại và hoen ố”, quyền Quốc trưởng Campuchia Hun Sen nói trong cuộc họp với các quan chức ngày 24/5, bày tỏ thất vọng trước những thiệt hại về uy tín mà tội phạm công nghệ gây ra cho Campuchia trong những năm gần đây.
Ông Hun Sen nói thêm tội phạm lừa đảo trực tuyến trong tương lai có thể trở thành “mối đe dọa nghiêm trọng đối với quốc gia”. Ông cho rằng nước này cũng là “nạn nhân” vì hầu hết các đường dây tội phạm lừa đảo có tổ chức tại đây đều do người nước ngoài điều hành.
Ông đề nghị Thủ tướng Hun Manet và Bộ trưởng Nội vụ Sar Sokha ra lệnh cho các cơ quan chức năng thẩm vấn những người bị bắt không có hộ chiếu hay giấy tờ tùy thân, và xác định họ đã nhập cảnh Campuchia qua cửa khẩu nào.
“Một số người đến từ châu Phi và các quốc gia xa xôi khác, thậm chí không giáp biên giới với Campuchia. Đây không chỉ là vấn đề của Campuchia mà còn là vấn đề toàn cầu”, ông nói.
Ông Hun Sen yêu cầu giới chức Campuchia tăng cường nỗ lực chống lại các vụ lừa đảo trực tuyến, nói rằng nước này cần chứng minh cho thế giới thấy rằng họ có thể xóa bỏ loại tội phạm này.
“May mắn thay, người dân của chúng ta vẫn chưa bị huấn luyện thành những kẻ lừa đảo trực tuyến. Chúng ta vẫn còn thời gian để ngăn chặn điều đó. Nếu không, trong tương lai đất nước chúng ta có thể phải chịu thiệt hại nặng nề từ các mạng lưới tội phạm này”, ông cho biết.
Ông Hun Sen cũng khen ngợi chính quyền vì đã trấn áp nhiều vụ lừa đảo trực tuyến. Tuy nhiên, ông nói rằng cũng cần phải có hành động chống lại các quan chức tiếp tay cho loại tội phạm này.
Khmer Times ngày 25/5 đưa tin Thủ tướng Hun Manet đã cách chức hai sĩ quan an ninh cấp cao tại tỉnh Mondulkiri vì không hoàn thành nhiệm vụ chống lại các mạng lưới lừa đảo trực tuyến hoạt động trong khu vực quản lý của họ.
Ông Hun Manet đặt câu hỏi về việc nhiều chiến dịch đột kích thường thất bại vì những kẻ lừa đảo bỏ trốn khỏi hiện trường trước khi bị truy quét, cho thấy các nghi phạm dường như được báo tin trước.
Trong một chiến dịch trấn áp các mạng lưới lừa đảo, thẩm phán Chhe Vivathanak của tòa án thành phố Phnom Penh ngày 22/5 phát lệnh bắt đối với thiếu tá Nuon Ninaro, cựu chỉ huy quân cảnh tại thành phố Poipet, với cáo buộc đồng lõa trong vụ lừa đảo trực tuyến và rửa tiền.
Các hành vi phạm tội của Ninaro được cho là đã xảy ra tại xã O’Chrov, Poipet, tỉnh Banteay Meanchey, từ năm 2022 đến tháng 4 năm nay.
Giới chức đã tịch thu 9 biệt thự hạng sang thuộc sở hữu của cựu thiếu tá này. Nếu bị kết tội theo Bộ luật Hình sự và luật chống rửa tiền, Ninaro có thể phải đối mặt với án tù lên đến 10 năm và khoản tiền phạt ít nhất 125.000 USD.
Theo Bộ Nội vụ Campuchia, chỉ trong ba tuần đầu tháng 5, giới chức đã triệt phá các ổ lừa đảo trực tuyến tại 50 địa điểm. Khoảng 3.320 người thuộc 32 quốc tịch đã bị bắt trong các chiến dịch này.
Trong số đó, 1.030 người bị trục xuất và 96 người phải hầu tòa. Giới chức Campuchia cũng đã giáo dục và thả 559 người được xác định không có liên hệ trực tiếp với các đường dây lừa đảo.
Theo Hãng tin AFP, trước áp lực từ tình trạng phân biệt đối xử về tuổi tác tại nơi làm việc sau tuổi 35, giới trẻ Trung Quốc đang đổ xô thành lập các "công ty một người" (OPC) dựa trên sức mạnh của trí tuệ nhân tạo (AI).
Bà Karen Dai, người sáng lập Công ty SoloNest và là tác giả cuốn sách Công ty một người (One Person Company), nhận định: "Công ty một người là sản phẩm của kỷ nguyên AI".
Theo bà, trước đây việc tự vận hành doanh nghiệp rất khó khăn, nhưng các công cụ AI hiện nay đã "hạ thấp rào cản gia nhập" bằng cách đảm nhận phần lớn khối lượng công việc.
Anh Wang Tianyi (26 tuổi), cựu giám đốc sản phẩm tại một công ty Internet, hiện kiếm được tới 40.000 nhân dân tệ (khoảng 5.863 USD) mỗi tháng nhờ việc sản xuất các video quảng cáo bằng AI cho doanh nghiệp.
Anh dự đoán làm việc độc lập sẽ trở thành "xu hướng chính" vì nhờ sự hỗ trợ của công nghệ, các công ty một người có lợi thế về mặt hiệu quả vượt trội so với mô hình truyền thống.
Thuật ngữ "lời nguyền tuổi 35" mô tả tình trạng phân biệt đối xử tuổi tác phổ biến trong lĩnh vực công nghệ, chính phủ và các ngành cạnh tranh khác tại Trung Quốc.
Bà Karen Dai chia sẻ: "Ở tuổi 35, có một vạch kẻ vô hình. Các công ty có thể sẽ đánh giá lại ai là người phù hợp hơn để ở lại".
Bà Wei Xin (34 tuổi), từng là nhân viên kiểm tra tài liệu tại một công ty tư vấn nước ngoài, đã sớm nhận ra công việc của mình sẽ bị AI thay thế. Bà quyết định tham gia khóa học về Gemini của Google, tạo ra phiên bản kỹ thuật số của chính mình bằng AI và chuyển sang sáng tạo nội dung trên mạng xã hội.
Bà Wei chia sẻ: “Tôi hơi lo lắng về AI. Nếu tôi không sử dụng nó, không tiếp cận nó, tôi có thể sớm bị loại bỏ”.
Các chính quyền địa phương tại Trung Quốc đang tích cực tung ra chính sách hỗ trợ cho mô hình công ty một người - OPC.
Hồi tháng 11-2025, thành phố Tô Châu cam kết đào tạo "hơn 10.000 tài năng OPC" vào năm 2028 và đầu tư khoảng 700 triệu nhân dân tệ vào các lĩnh vực như robot AI, y tế và vận tải thông minh.
Hồi tháng 3, thành phố Thành Đô cam kết hỗ trợ lên tới 20.000 nhân dân tệ cho sinh viên tốt nghiệp muốn thành lập các công ty một người vận hành bởi AI.
Tiến sĩ Kyle Chan, chuyên gia về phát triển công nghệ tại Học viện Brookings (Mỹ), nhận định đây là cách tiếp cận mới và rẻ để giải quyết vấn đề thất nghiệp ở giới trẻ. Tại Trung Quốc, cứ 6 người trong độ tuổi từ 16 - 24 thì có 1 người không có việc làm.
Mặc dù công nghệ mang lại sự hỗ trợ lớn, thách thức lớn nhất của các công ty một người vẫn là khả năng bán hàng và tạo ra lợi nhuận bền vững. Tuy nhiên theo bà Dai, đối với nhiều người trẻ, việc tự làm chủ công ty của chính mình mang lại một cảm giác kiểm soát và sáng tạo mà họ khó tìm thấy trong môi trường doanh nghiệp truyền thống.
Trong thông cáo ngày 30/3, hãng hàng không Air Canada cho biết CEO Michael Rousseau sẽ tiếp tục điều hành công ty và giữ vai trò trong hội đồng quản trị cho đến khi rời vị trí.
Quyết định được đưa ra sau khi ông Rousseau vấp phải làn sóng chỉ trích liên quan đến thông điệp chia buồn chỉ sử dụng tiếng Anh sau tai nạn khiến hai phi công của hãng thiệt mạng ở Mỹ hồi tuần trước. Trong video dài khoảng 4 phút, ông Rousseau chỉ nói hai từ tiếng Pháp là "bonjour" và "merci", còn lại sử dụng tiếng Anh. Video có phụ đề tiếng Pháp.
Máy bay Bombardier CRJ-900 của Air Canada, chở theo 72 hành khách và 4 thành viên tổ bay, hôm 22/3 va chạm với xe cứu hỏa trên đường băng sân bay LaGuardia ở New York, Mỹ. Nhờ nỗ lực của tổ bay, 74 người trên máy bay sống sót. Antoine Forest, một trong hai phi công thiệt mạng, là người Quebec nói tiếng Pháp.
Air Canada đặt trụ sở tại Montreal, bang Quebec, nơi tiếng Pháp là ngôn ngữ chính thức và được sử dụng rộng rãi. Theo Luật Ngôn ngữ Chính thức của Canada và quy định nội bộ của hãng, các thông điệp công khai phải được thể hiện bằng cả tiếng Anh và tiếng Pháp.
Thủ tướng Canada Mark Carney bày tỏ thất vọng về cách xử lý tình huống của ông Rousseau, cho rằng thông điệp "thiếu cảm thông với các nạn nhân".
CEO Air Canada sau đó công khai xin lỗi, cho rằng việc ông không thể sử dụng tiếng Pháp đã làm chệch hướng sự chú ý của xã hội khỏi nỗi đau của gia đình nạn nhân. Ông cho biết đã học tiếng Pháp trong nhiều năm, nhưng chưa thể diễn đạt đầy đủ bằng ngôn ngữ và cam kết sẽ tiếp tục cải thiện.
Ông Rousseau từng gây tranh cãi năm 2021 khi phát biểu hoàn toàn bằng tiếng Anh tại Quebec, dù đã sống ở Montreal suốt 14 năm. Khi đó, ông nói mình không cần học tiếng Pháp mà vẫn có thể đảm bảo hiệu quả công việc và viện dẫn lịch trình bận rộn. Trước video gây tranh cãi, ông được cho là đã dành khoảng 300 giờ học ngôn ngữ này.
Tính đến ngày 27/3, Văn phòng Ủy viên Ngôn ngữ Chính thức Canada nhận hơn 2.000 đơn khiếu nại liên quan sự việc. Tại Quebec, các nhà lập pháp đã thông qua nghị quyết kêu gọi ông Rousseau từ chức.
Số liệu liên bang cho thấy năm 2025 ghi nhận hơn 330.000 đơn khiếu nại liên quan đến lừa đảo giả danh cơ quan chính phủ, tăng 25% so với năm trước. Thiệt hại từ các vụ việc này lên tới hàng trăm triệu USD mỗi năm, trở thành một trong những hình thức gian lận dai dẳng và nguy hiểm nhất với người tiêu dùng Mỹ.
Các thông điệp lừa đảo hiện được thiết kế giống thông báo chính thức từ SSA, thường xoay quanh số an sinh xã hội hoặc hồ sơ cá nhân. Đối tượng sử dụng những dữ kiện quen thuộc như tên, một phần số an sinh xã hội hoặc thông tin quyền lợi để tạo độ tin cậy.
Phần lớn dữ liệu này có nguồn từ các vụ rò rỉ trước đó. Khi xuất hiện trong email hoặc tin nhắn, nội dung trở nên thuyết phục hơn, khiến người nhận dễ mất cảnh giác.
Không ít trường hợp nhận email giả mạo yêu cầu tải bản sao kê an sinh qua đường dẫn đến trang web giả, nhằm đánh cắp thông tin hoặc xâm nhập thiết bị.
Mục tiêu của các đối tượng thường là thu thập dữ liệu cá nhân như số an sinh xã hội, ngày sinh, địa chỉ, thông tin đăng nhập, mã xác nhận; hoặc chiếm đoạt tài chính thông qua yêu cầu chuyển tiền, mua thẻ quà tặng, dùng tiền điện tử hay cung cấp quyền truy cập tài khoản.
Sau khi có thông tin, kẻ gian có thể vượt qua bước xác minh, mở tài khoản tín dụng mới, truy cập tài khoản hiện có hoặc thay đổi thông tin nhận trợ cấp. Dữ liệu bị đánh cắp cũng có thể bị sử dụng lâu dài để tạo danh tính giả.
SSA khẳng định không bao giờ liên lạc bất ngờ để yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, không yêu cầu đầy đủ số an sinh xã hội, thông tin ngân hàng hay dữ liệu đăng nhập qua điện thoại, tin nhắn hoặc email. Cơ quan này cũng không yêu cầu thanh toán để xử lý vấn đề liên quan đến quyền lợi.
Mọi yêu cầu chuyển tiền, mua thẻ quà tặng hoặc đe dọa đình chỉ số an sinh đều là dấu hiệu lừa đảo. Thông tin chính thức chỉ được gửi qua thư hoặc tài khoản trực tuyến, không kèm liên kết không xác thực.
Người dân được khuyến cáo không phản hồi, không nhấp vào liên kết nghi vấn và không gọi theo số điện thoại trong tin nhắn. Thay vào đó, cần chủ động truy cập kênh chính thức để kiểm chứng.
Nếu đã cung cấp thông tin, cần ngừng liên lạc ngay, ghi lại dữ kiện đã chia sẻ và báo cáo với OIG, SSA. Đồng thời, nên cảnh báo gian lận hoặc đóng băng tín dụng, theo dõi báo cáo tín dụng để phát hiện bất thường.
Các chuyên gia khuyến nghị sử dụng công cụ theo dõi danh tính, quét dữ liệu rò rỉ và cảnh báo khi có tài khoản mới mở. Trong bối cảnh lừa đảo ngày càng tinh vi, việc kiểm chứng thông tin qua kênh chính thức và không vội vàng trước các yêu cầu khẩn cấp vẫn là nguyên tắc then chốt.
