Lực lượng an ninh tại bữa tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng đã mất gần nửa phút để sơ tán Tổng thống Donald Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania trong vụ nổ súng đêm 25/4 ở khách sạn Washington Hilton.
“Đội an ninh của Phó tổng thống di chuyển rất nhanh, mất vài giây là họ đã túm vào áo để đỡ ông ấy đứng dậy thật nhanh và đưa ra ngoài. Đội chống đột kích sau đó mới tiến vào. Họ mất 10 giây để vây quanh Tổng thống, rồi 20 giây sau mới đưa ông rời đi. Mọi thứ trông có vẻ hỗn loạn. Có lúc ông nằm rạp xuống đất”, người dẫn chương trình Norah O’Donnell mô tả lại trong chương trình 60 Minutes của đài CBS phát sóng đêm 26/4.
Lãnh đạo Mỹ lý giải rằng sự chậm trễ một phần đến từ việc ông muốn tự mình đánh giá tình huống. “Tôi muốn xem chuyện gì đang xảy ra nên chính tôi đã gây ra chút khó khăn với họ”, Tổng thống Trump nói, cho biết thêm rằng ông đã trực tiếp yêu cầu các đặc vụ “chờ một chút” để ông quan sát.
Tổng thống Mỹ nói rằng ban đầu ông chưa nhận ra mức độ nghiêm trọng của sự việc, do những âm thanh trong phòng tiệc đôi khi cũng có thể gây nhầm lẫn. Ông đã tưởng tiếng súng nổ là tiếng khay rơi. Khi nhận thấy đây thật sự là một tình huống nguy hiểm, ông bắt đầu di chuyển cùng lực lượng an ninh.
Giải thích về khoảnh khắc dường như “ngã xuống đất”, Tổng thống Trump kể rằng ban đồng ông vẫn muốn đứng thẳng và di chuyển nhanh ra khỏi hội trường, chỉ hơi cúi đầu nhẹ. Tuy nhiên, các đặc vụ đột nhiên ra lệnh “nằm rạp xuống” và cảnh báo nguy hiểm, do đó ông cùng bà Melania nhanh chóng hợp tác làm theo.
“Khi các mật vụ bảo ‘nằm xuống’ tức là có rắc rối. Là Tổng thống, dĩ nhiên tôi phải nghe theo chỉ dẫn của họ. Lúc đó chúng tôi đã di chuyển được một nửa đoạn đường rồi, gần đến khúc cuối. Đó cũng là khu vực hơi ‘hở sườn’, có thể bị nhìn thấy từ nhiều góc trong phòng dạ tiệc”, ông Trump cho biết.
Lãnh đạo Mỹ kể rằng ông không cảm thấy lo lắng khi vụ nổ súng xảy ra, một phần vì ông “đã trải qua những tình huống tương tự vài lần rồi”. Ông nói thế giới đang ngày càng trở nên điên rồ, đồng thời cho rằng những bình luận cực đoan từ giới chính trị gia đảng Dân chủ đã thúc đẩy các vụ tấn công nhắm vào ông.
Nghi phạm Cole Allen đã lao qua một chốt kiểm soát an ninh bên ngoài sự kiện, mang theo súng shotgun, súng ngắn và dao. Allen bị khống chế và bắt giữ sau khi đấu súng với lực lượng an ninh.
Ông Trump nhận xét tốc độ của nghi phạm “đáng kinh ngạc”, nói đùa rằng người này nên thi đấu chuyên nghiệp trong giải bóng bầu dục quốc gia.
Tổng thống Mỹ sau đó bình luận rằng dù sự kiện bố trí hệ thống an ninh dày đặc, những kẻ tấn công “có thể không bình thường nhưng không ngu ngốc” và biết cách tìm kẽ hở. Ông ca ngợi lực lượng thực thi pháp luật phản ứng kịp thời, rút súng ngay khi thấy nghi phạm chạy đến và lập tức vô hiệu hóa mối đe dọa.
Cuộc phỏng vấn có thời điểm trở nên căng thẳng khi O’Donnell đề cập đến bức thư “tuyên bố mục đích” của nghi phạm, trong đó có những lời lẽ nhắm vào các quan chức chính quyền và ám chỉ bản thân đang chống lại “một tội phạm ấu dâm, cưỡng hiếp và phản bội”.
Ông Trump phản ứng gay gắt, cho rằng những lời lẽ này nhắm vào mình là bịa đặt, đồng thời chỉ trích việc O’Donnell đọc lại những nội dung từ “một kẻ bệnh hoạn” trên truyền hình là hành động đáng hổ thẹn.
Khoảng 2.500 người đã tham dự buổi tiệc tối, sự kiện thường niên nhằm tôn vinh Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Mỹ về tự do ngôn luận, tự do báo chí. Tổng thống Trump trước đây nhiều lần từ chối tham dự nhưng đã nhận lời trong năm nay.
Tổng thống Mỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục tổ chức tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên chuyên trách Nhà Trắng và không muốn “một kẻ điên” khiến sự kiện ý nghĩa bị hủy bỏ. Ông cho biết có thể tổ chức lại sự kiện trong vòng 30 ngày tới.
Allen từng làm việc tại một công ty luyện thi, có nền tảng học vấn về kỹ thuật và khoa học máy tính. Em gái của Allen nói với điều tra viên rằng nghi phạm thường sử dụng ngôn ngữ mang tính cực đoan và từng nhắc đến việc “làm điều gì đó” để giải quyết những bất cập mà anh ta nhận thấy trong xã hội. Allen dự kiến trình diện thẩm phán liên bang ở Washington ngày 27/4.
"Thật khó tin khi các thành viên Cộng hòa vẫn để vị trí rất quan trọng là 'Cố vấn Thủ tục Thượng viện' nằm trong tay một phụ nữ, bà Elizabeth MacDonough. Suốt nhiều năm qua, bà ta luôn mạnh tay với phe Cộng hòa, nhưng lại không như vậy với phe Dân chủ", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 20/5.
"Tại sao bà ta vẫn chưa bị thay thế?", ông Trump đặt câu hỏi, thêm rằng MacDonough được bổ nhiệm "từ rất lâu trước đây bởi Barack Hussein Obama và kẻ mất trí xấu xa là thượng nghị sĩ Harry Reid, người từng điều hành Thượng viện cho phe Dân chủ bằng 'bàn tay sắt'".
Ông Trump cáo buộc bà MacDonough cản trở chương trình nghị sự của ông, đồng thời hối thúc các thượng nghị sĩ Cộng hòa phải "khôn ngoan và cứng rắn hơn". Người đứng đầu Nhà Trắng được cho là cũng đã gọi điện cho lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện John Thune hôm 18/5 để hối thúc sa thải bà MacDonough.
Bài đăng xuất hiện vài ngày sau khi bà MacDonough phán quyết rằng đề xuất cấp ngân sách an ninh khoảng 1 tỷ USD cho Nhà Trắng và lực lượng mật vụ liên quan dự án phòng khiêu vũ của ông Trump không đáp ứng quy tắc của Thượng viện để được đưa vào gói dự luật thực thi nhập cư theo quy trình hòa giải ngân sách của phe Cộng hòa, vốn chỉ cần đa số quá bán để thông qua.
Quyết định này được xem là đòn giáng mạnh vào phe Cộng hòa, vốn hy vọng việc gộp ngân sách an ninh cho dự án phòng khiêu vũ Nhà Trắng vào dự luật nhập cư có thể giúp nó được thông qua bằng đa số phiếu đơn giản.
Bà MacDonough xác định điều khoản này cần tối thiểu 60 phiếu thuận tại Thượng viện, gần như dập tắt khả năng thông qua kế hoạch, do phe Cộng hòa hiện chỉ nắm 53 ghế tại cơ quan này.
Bà MacDonough được bổ nhiệm làm Cố vấn Thủ tục Thượng viện vào năm 2012. Bà là người phụ nữ đầu tiên đảm nhận vai trò này. Trên thực tế, cựu tổng thống Barack Obama không có vai trò trong việc bổ nhiệm bà MacDonough, mà đây là quyết định của lãnh đạo đa số Thượng viện.
Bất chấp sức ép từ ông Trump, lãnh đạo phe Cộng hòa tại Thượng viện Thune bác bỏ khả năng sa thải bà MacDonough, thêm rằng việc làm như vậy "sẽ gây thêm nhiều vấn đề về phiếu bầu hơn nữa".
"Chúng tôi sẽ đảm bảo mọi người ở đây đều được bảo đảm an toàn", ông Thune nói, ám chỉ những lo ngại rằng bà MacDonough có thể trở thành mục tiêu của những người quá khích sau màn công kích gay gắt từ Tổng thống.
Cố vấn Thủ tục Thượng viện là vị trí phi đảng phái được thiết lập từ những năm 1930, có nhiệm vụ cố vấn cho Thượng viện về cách áp dụng các quy định, nguyên tắc và tiền lệ.
Dự án phòng khiêu vũ Nhà Trắng được xem là một trong những dấu ấn lớn trong nhiệm kỳ của ông Trump, nhằm tạo không gian tổ chức sự kiện quy mô lớn thay cho các công trình tạm thời ngoài trời. Chính quyền cho rằng dự án sẽ giúp hiện đại hóa hạ tầng và tăng cường an ninh cho Nhà Trắng.
Ông Trump cùng các đồng minh khẳng định phòng khiêu vũ sẽ được tài trợ bằng nguồn đóng góp tư nhân, trong khi các quan chức chính quyền tìm kiếm ngân sách liên bang cho các hạng mục an ninh liên quan, bao gồm cơ sở hạ tầng gia cố, hệ thống phát hiện máy bay không người lái và các cơ sở dành cho mật vụ.
Trong lúc thăm công trường xây dựng phòng khiêu vũ hôm 19/5, Tổng thống Trump tiếp tục bảo vệ dự án, giữa những chỉ trích ngày càng lớn từ đảng Dân chủ và sự hoài nghi từ một số nghị sĩ Cộng hòa về việc sử dụng tiền thuế của người dân cho dự án mà ban đầu ông mô tả do tư nhân tài trợ. Ông Trump khẳng định đây là "món quà" dành cho nước Mỹ và nhấn mạnh chính các nhà tài trợ, chứ không phải người nộp thuế, sẽ chi trả.
"Trong những thời điểm đặc biệt biến động này, chúng ta đang đi theo một chiếc la bàn. Nó vẫn luôn hướng về một NATO đoàn kết và mối quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương đáng tin cậy", Thủ tướng Friedrich Merz phát biểu trong chuyến thăm thao trường ở miền bắc Đức hôm nay.
Bình luận được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đang xem xét phương án cắt giảm số lượng binh sĩ đồn trú tại Đức. Ông Trump trước đó cũng chỉ trích lãnh đạo Đức về phát biểu cho rằng Mỹ không có chiến lược rõ ràng và đang bị Iran "làm cho bẽ mặt".
Ông Merz không trực tiếp đề cập tới những lời đe dọa của Tổng thống Trump, nhưng khẳng định Đức đang "liên lạc một cách chặt chẽ và tin cậy" với các đối tác, đặc biệt là Mỹ, về những hệ lụy từ xung đột Trung Đông. "Điều này là vì lợi ích chung xuyên Đại Tây Dương. Chúng ta làm điều đó với sự tôn trọng lẫn nhau và sẻ chia gánh nặng một cách công bằng", ông nói.
Thủ tướng Merz cũng nhấn mạnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương "đặc biệt quan trọng" với cả đất nước, người dân Đức và cá nhân ông.
Người phát ngôn Liên minh châu Âu (EU) Anitta Hipper cùng ngày khẳng định Mỹ là "đối tác quan trọng" cho an ninh và quốc phòng của châu Âu, khẳng định hoạt động triển khai lực lượng Mỹ ở châu Âu cũng hỗ trợ vai trò toàn cầu của Washington.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, tính đến năm 2024, nước này đang triển khai hơn 35.000 binh sĩ đồn trú tại hơn 40 căn cứ quân sự trên lãnh thổ Đức. Truyền thông quốc gia châu Âu ước tính con số hiện tại là gần 50.000 quân nhân.
Đức đóng vai trò trung tâm với hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực. Đây là nơi đặt tổng hành dinh của Bộ tư lệnh châu Âu (USEUCOM) thuộc quân đội Mỹ, cũng như một trong những trung tâm điều trị y tế hàng đầu của nước này, cùng nhiều cơ sở bảo dưỡng và kho vũ khí cho không quân Mỹ.
Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích NATO và đe dọa cắt giảm lực lượng đồn trú tại các nước đồng minh châu Âu kể từ khi lên nắm quyền trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Mỹ dường như đang quyết tâm gây sức ép với những đồng minh không ủng hộ nước này trong xung đột với Iran, cũng như không tham gia nỗ lực gỡ phong tỏa và tuần tra tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải biển huyết mạch của thế giới đang bị Tehran khóa chặt.
Theo báo South China Morning Post ngày 3-4, các hãng hàng không Trung Quốc đang chịu áp lực chi phí ngày càng lớn khi giá nhiên liệu bay tăng mạnh.
Để ứng phó, một số hãng như China Eastern Airlines siết chặt quản lý chi phí bằng cách kiểm soát tải trọng, cho máy bay lăn bánh bằng một động cơ, tối ưu kế hoạch nạp nhiên liệu và bay ở độ cao lớn hơn để giảm lực cản. Thậm chí một số hãng còn loại bỏ các vật dụng không cần thiết như tạp chí trên chuyến bay.
Một phi công của Hãng Spring Airlines cho biết mỗi chuyến bay chỉ tiết kiệm khoảng 50-100kg nhiên liệu, nhưng nếu tính trên hàng ngàn chuyến mỗi tuần, tổng số tiền tiết kiệm có thể lên tới hàng chục triệu nhân dân tệ.
Song song đó, các hãng bay Trung Quốc cũng chuyển hướng sang thị trường châu Âu sau khi tạm dừng các đường bay Trung Đông.
Đáng chú ý, các chuyến bay này được phép bay qua không phận Nga để đến thẳng châu Âu.
Hãng China Southern Airlines mở các đường bay từ Quảng Châu đến Madrid (Tây Ban Nha) và từ Bắc Kinh đến Helsinki (Phần Lan); Air China mở các đường bay đến Brussels (Bỉ), Frankfurt (Đức) và Milan (Ý); còn China Eastern Airlines dự kiến nối lại đường bay Thượng Hải - Stockholm (Thụy Điển) vào tháng 6.
Theo Công ty OAG - công ty phân tích dữ liệu hàng không (Anh), các hãng Trung Quốc dự kiến bổ sung thêm 2.900 chuyến bay Trung Quốc - châu Âu trong lịch bay mùa hè so với năm ngoái. Việc được phép bay qua không phận Nga cũng giúp họ có lợi thế so với các đối thủ phương Tây.
Ông Brian Yang - chuyên gia tư vấn hàng không - cho rằng việc bay qua không phận Nga giúp tiết kiệm nhiên liệu, rút ngắn thời gian bay và thu hút hành khách, trong khi các hãng phương Tây phải bay vòng xa hơn.
Theo S&P Global Platts, giá nhiên liệu bay toàn cầu ngày 3-4 (giờ Việt Nam) đã tăng lên 217,83 USD/thùng, cao hơn gần 20 USD so với mức 198,9 USD/thùng của phiên trước.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran kéo dài sang tuần thứ năm, trong đó Tehran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu.
Các nhà phân tích của Ngân hàng HSBC chỉ ra rằng nhiên liệu hiện chiếm 35-38% chi phí vận hành của ba hãng hàng không lớn nhất Trung Quốc gồm Air China, China Southern Airlines và China Eastern Airlines, khiến ngành vốn đã khó khăn sau COVID-19 càng chịu thêm áp lực.
Trong khi nhiều hãng quốc tế tăng giá vé để bù chi phí, như Hãng Cathay Pacific tăng phụ phí nhiên liệu 34% từ đầu tháng này, các hãng Trung Quốc vẫn phải chờ quyết định từ cơ quan quản lý.
Hiện Cục Hàng không dân dụng Trung Quốc chưa điều chỉnh giá vé do cần cân bằng giữa hỗ trợ hãng bay và duy trì nhu cầu trước mùa cao điểm hè. Tuy vậy, một số hãng đã có động thái cụ thể.
Theo Hãng tin Reuters, China Eastern Airlines sẽ tăng phụ phí nhiên liệu với các chuyến bay nội địa từ ngày 5-4, ở mức 60 nhân dân tệ cho chặng dưới 800km và 120 nhân dân tệ cho chặng trên 800km.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng cắt giảm mạnh xuất khẩu nhiên liệu máy bay để đảm bảo nguồn cung trong nước.
