Ông Trump: Iran sẽ không còn làm giàu uranium

Bộ Ngoại giao Iran ngày 26/5 cáo buộc quân đội Mỹ "tiếp tục thực hiện các hành động bất hợp pháp và phi lý" sau khi lệnh ngừng bắn giữa hai nước có hiệu lực từ ngày 8/4.

Cơ quan này khẳng định Washington đã thực hiện "hành động vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận" ở tỉnh Hormozgan trong vòng 48 giờ qua, đề cập cuộc tập kích của Mỹ nhằm vào thành phố cảng miền nam Bandar Abbas rạng sáng cùng ngày.

Bộ Ngoại giao Iran khẳng định Tehran "sẽ không ngần ngại bảo vệ đất nước và không bỏ qua hành vi xấu xa nào", song không giải thích thêm.

Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei hôm 26/5 cho biết Mỹ đang mất đi sức ảnh hưởng ở Trung Đông, đề nghị các nước trong khu vực ngừng cho phép Washington đặt căn cứ trên lãnh thổ. Ông cho rằng Mỹ đang ngày càng đánh mất vị thế và không còn "nơi trú ẩn an toàn nào" để thực hiện hành động gây hấn.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, trước đó thông báo đã tiến hành các cuộc tập kích mang tính phòng vệ nhằm vào miền nam Iran, để bảo vệ các binh sĩ trước mối đe dọa từ đối phương. Theo cơ quan này, trong số các mục tiêu có bãi phóng tên lửa và tàu Iran "đang tìm cách rải thủy lôi".

Fox News dẫn lời một quan chức Mỹ cấp cao cho biết nước này đã phát hiện hai tàu Iran đang triển khai thủy lôi ở eo biển Hormuz, thêm rằng lực lượng Mỹ cũng đã phản ứng sau khi các chiến đấu cơ bị tên lửa đối phương nhắm mục tiêu.

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã khai hỏa sau khi phát hiện "máy bay thù địch" xâm nhập không phận tại khu vực vịnh Ba Tư. Lực lượng này thêm rằng đã hạ một máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper của Mỹ, đồng thời nhắm bắn khiến UAV hạng nặng RQ-4 và tiêm kích tàng hình F-35 phải cơ động rời khỏi không phận Iran.

Bất chấp các cuộc tập kích mới, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết hai nước vẫn có thể đạt được thỏa thuận hòa bình, đồng thời khẳng định rằng eo biển Hormuz phải được mở cửa "bằng cách này hay cách khác". Iran đã phong tỏa gần như hoàn toàn tuyến đường vận chuyển dầu mỏ, khí đốt quan trọng này sau khi xung đột Trung Đông bùng phát hôm 28/2.

Các tuyên bố trước đó cho thấy hai bên đã đạt được tiến triển về thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt giao tranh và khôi phục hoạt động hàng hải ở eo biển Hormuz. Thỏa thuận này sẽ cho các nhà đàm phán 60 ngày để giải quyết các vấn đề phức tạp hơn, trong đó có chương trình hạt nhân của Iran.

Truyền thông Iran cho biết Tehran muốn đưa vào bản ghi nhớ điều khoản về giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị đóng băng.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 13-5, NBC News dẫn lời quan chức Mỹ tiết lộ Lầu Năm Góc đang cân nhắc đổi tên xung đột với Iran từ Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) thành Chiến dịch Búa tạ (Operation Sledgehammer), trong trường hợp thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran sụp đổ và Tổng thống Donald Trump quyết định nối lại tấn công.

Động thái này cho thấy chính quyền Trump đang cân nhắc nghiêm túc khả năng nối lại cuộc chiến với Iran.

Chính quyền Trump đã tuyên bố chấm dứt Chiến dịch Cuồng nộ sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn vào đầu tháng 4 để theo đuổi đàm phán ngoại giao. Tuy nhiên Lầu Năm Góc vẫn tiếp tục gọi xung đột với Iran dưới tên Epic Fury trong các bản cập nhật công khai.

Một quan chức Lầu Năm Góc cho biết Chiến dịch Cuồng nộ thực tế vẫn tiếp diễn, lệnh ngừng bắn chỉ đơn giản là tạm dừng các hoạt động tác chiến quy mô lớn.

Trong khi đó, một quan chức Nhà Trắng lại cho biết nếu chiến sự tái diễn, mọi hoạt động quân sự mới sẽ được triển khai dưới một tên chiến dịch hoàn toàn khác.

Đây sẽ là cơ sở để ông Trump cho rằng thời hạn 60 ngày - thời hạn mà Đạo luật Quyền hạn chiến tranh năm 1973 quy định tổng thống phải có sự phê chuẩn của Quốc hội để tiếp tục hành động quân sự - sẽ được tính lại từ đầu.

Theo đạo luật này, tổng thống Mỹ phải thông báo Quốc hội trong vòng 48 giờ kể từ khi các hoạt động tác chiến bắt đầu, nếu không quân đội phải rút trong vòng 60 ngày, hoặc phải được Quốc hội phê chuẩn tiếp tục hành động quân sự.

Chính quyền Trump cho rằng ngưỡng 60 ngày chưa bị chạm tới do các hoạt động tấn công trong Chiến dịch Cuồng nộ đã bị tạm dừng sau 40 ngày.

Trên thực tế, Mỹ và Iran gần đây đã nhiều lần nổ súng vào nhau, do Tehran muốn ngăn tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, còn Washington tiếp tục phong tỏa hải quân với các cảng của Iran.

Một quan chức Mỹ nói rằng ông Trump đang cân nhắc nhiều phương án nhằm mở lại eo biển này, song ông chưa ra lệnh cho quân đội Mỹ nối lại hoạt động chiến đấu quy mô lớn.

"Phong tỏa đang tạo không gian cho các quyết định mà không cần tác chiến lớn hay đặt quá nhiều người vào nguy hiểm. Hiện trạng này sẽ không kéo dài", vị quan chức này nói.

Cách đây vài ngày, Iran đã gửi đề xuất mới nhằm chấm dứt chiến sự, tuy nhiên ông Trump nhanh chóng chỉ trích đề xuất là "hoàn toàn không thể chấp nhận được" và cảnh báo lệnh ngừng bắn hiện tại là rất mong manh. Một trong những bất đồng lớn là việc ông kiên quyết không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Ông Trump khi đó cho biết dự kiến sẽ thảo luận về vấn đề Iran với "một nhóm lớn các tướng lĩnh".

Các quan chức Mỹ tiết lộ trong ngày 11-5, Ngoại trưởng Marco Rubio - cố vấn an ninh quốc gia lâm thời, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine, Bộ trưởng Chiến tranh (Quốc phòng) Pete Hegseth và các quan chức khác đã nhóm họp để bàn về các lựa chọn tiếp theo liên quan Iran, gồm cả căng thẳng quanh eo biển Hormuz.

Trong khi đó vào hồi tháng 4, một quan chức Nhà Trắng cho biết chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump (từ ngày 13 đến 15-5) là một trong những yếu tố góp phần vào quyết định có nối lại chiến sự với Iran hay không.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tỉnh trưởng Belgorod Vyacheslav Gladkov và tỉnh trưởng Bryansk Alexander Bogomaz đã từ chức theo nguyện vọng cá nhân, Điện Kremlin thông báo ngày 13/5. Belgorod và Bryansk là hai tỉnh biên giới thường xuyên bị Ukraine tập kích đáp trả trong cuộc xung đột với Nga đã kéo dài hơn 4 năm.

Truyền thông Nga đưa tin Tổng thống Vladimir Putin đã bổ nhiệm ông Alexander Shuvaev, tướng quân đội từng tham gia chiến dịch ở Ukraine, và Yegor Kovalchuk, chuyên gia trong lĩnh vực ngân hàng, pháp lý và hành chính, làm người kế nhiệm Gladkov và Bogomaz.

Gladkov, 57 tuổi, lãnh đạo Belgorod từ năm 2021. Những tin đồn về khả năng ông từ chức xuất hiện từ đầu tháng 4. Tờ Vedomosti cho rằng nguyên nhân liên quan đến tình trạng sức khỏe và sự ủng hộ dành cho chính quyền Belgorod suy giảm. Ông Gladkov đã nghỉ phép khoảng một tháng trước đó.

Bogomaz, 65 tuổi, được Tổng thống Putin bổ nhiệm làm quyền tỉnh trưởng Bryansk năm 2014. Ông chính thức nhậm chức sau khi thắng cử năm 2015.

Dmitry Orlov, người đứng đầu Cơ quan Truyền thông Chính trị và Kinh tế Nga, nói với Izvestia rằng ông Gladkov và Bogomaz đều nằm trong "vùng màu vàng", tức là nhìn chung hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Tuy nhiên, ông Orlov cho rằng ông Bogomaz đã rơi vào tình trạng quản lý trì trệ, không tạo được đột phá hay thành tựu đáng kể, trong khi ông Gladkov phát sinh nhiều bất đồng với các quan chức liên bang và vướng vào bê bối tham nhũng liên quan người thân cận.

Tin Gốc: Vnexpress