“NATO giờ không còn nhận ra được nữa rồi. Tôi luôn biết họ chỉ là hổ giấy và Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng biết điều này”, Tổng thống Donald Trump hôm nay cho hay, khi được hỏi liệu ông có xem xét lại việc để Mỹ tiếp tục là thành viên của liên minh quân sự này sau khi xung đột Trung Đông kết thúc hay không.
Đây là lần thứ hai ông Trump chỉ trích NATO bằng những lời lẽ nặng nề chỉ trong hai tuần qua. Hôm 20/3, ông cho rằng NATO “hèn nhát” khi không muốn giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz và tuyên bố Mỹ “sẽ ghi nhớ” việc này.
Tuyên bố được ông Trump đưa ra sau khi các đồng minh của Mỹ trong NATO tỏ ra miễn cưỡng trong việc hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch mà Iran đã gần như đã phong tỏa kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2.
“Không chỉ là việc họ không có mặt ở đó, thật khó mà tin nổi. Tôi cũng không vận động hay nài nỉ quá nhiều. Tôi cứ nghĩ lẽ ra họ phải tự giác hành động. Chúng tôi đã luôn tự giác có mặt, kể cả trong vấn đề Ukraine, dù đây vốn không phải việc của Mỹ. Đó là phép thử, chúng tôi đã đứng về phía họ và sẽ luôn như vậy. Nhưng họ thì không đứng về phía chúng tôi”, ông Trump nói thêm.
Tổng thống Mỹ cũng chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer vì từ chối tham gia vào cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông, cho rằng hải quân Anh không đủ năng lực đảm đương nhiệm vụ này.
“Các ngài thậm chí không có hải quân. Nước Anh đã quá già cỗi và có những tàu sân bay không còn hoạt động hiệu quả nữa”, ông Trump cho hay.
Khi được hỏi liệu Thủ tướng Anh có nên chi nhiều hơn cho quốc phòng hay không, ông Trump nói “tôi sẽ không bảo ông ấy phải làm gì”. “Ông ấy có thể làm bất cứ điều gì ông ấy muốn. Điều đó không quan trọng. Tất cả những gì ông Starmer muốn là những nhà máy điện gió tốn kém, đẩy giá năng lượng ở Anh lên cao ngất”, Tổng thống Mỹ nói thêm.
Thủ tướng Starmer sau đó lên tiếng bảo vệ NATO, gọi đây là “liên minh quân sự hiệu quả nhất mà thế giới từng chứng kiến”, thêm rằng NATO “đã giữ cho chúng ta an toàn trong nhiều thập kỷ qua”.
“Dù áp lực với tôi và những người khác có ra sao, dù có bất kỳ luồng dư luận ồn ào nào, tôi cũng sẽ hành động vì lợi ích quốc gia của nước Anh trong mọi quyết định mà mình đưa ra”, ông Starmer giải thích về việc không điều tàu chiến Anh đến Hormuz. “Đó là lý do tôi khẳng định rõ ràng rằng đây không phải là cuộc chiến của chúng ta và chúng ta sẽ không để bị lôi kéo vào đó”.
Ngoài việc không tham gia hỗ trợ Washington để mở lại eo biển Hormuz, một số quốc gia châu Âu cũng hạn chế quân đội Mỹ sử dụng căn cứ trên lãnh thổ của họ để thực hiện chiến dịch tại Iran. Theo các nguồn tin, Italy hôm 31/3 đã từ chối cho phép một máy bay Mỹ hạ cánh khi nó đang trên đường đến Trung Đông để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu. Tây Ban Nha trước đó cũng đóng cửa không phận đối với các máy bay Mỹ thực hiện nhiệm vụ chống lại Iran.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 31/3 nói rằng sau xung đột ở Trung Đông, Washington sẽ xem xét lại mối quan hệ với NATO và quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Trump.
“Nếu Mỹ không được phép dùng các căn cứ tại châu Âu để bảo vệ lợi ích quốc gia, tư cách thành viên NATO chỉ còn là con đường một chiều vô giá trị”, ông Rubio nói.
Những động thái của chính quyền Trump cho thấy Mỹ không còn coi châu Âu là đối tác quốc phòng đáng tin cậy. Telegraph tuần trước tiết lộ ông Trump đang cân nhắc việc cải tổ NATO nhằm trừng phạt các thành viên không đáp ứng yêu cầu tăng ngân sách quốc phòng mà ông đưa ra.
Các nguồn tin am hiểu vấn đề cũng cho biết người đứng đầu Nhà Trắng đang cân nhắc rút lính Mỹ khỏi Đức, động thái mà ông đã xem xét kể từ khi trở lại nắm quyền vào năm ngoái.
Ông Trump hồi tháng 9/2025 cũng từng gọi Nga là “hổ giấy” và “chiến đấu không mục đích” suốt nhiều năm ở Ukraine. Tuy nhiên, hai ngày sau, ông tuyên bố “tôi sẽ không nói bất kỳ ai là hổ giấy nữa”.
Đến cuối tuần (18-4), đàm phán Mỹ - Iran ghi nhận những tín hiệu tích cực hiếm có.
Theo các nguồn tin Thổ Nhĩ Kỳ được tờ Komsomolskaya Pravda (Nga) trích dẫn, khoảng 80% thỏa thuận hạt nhân đã được nhất trí, bao gồm cả vấn đề then chốt về số phận kho uranium làm giàu của Iran - ước tính 440 - 450kg ở độ tinh khiết 60%, đủ ngưỡng để chế tạo vũ khí hạt nhân.
Theo đề xuất đang được thảo luận, một phần sẽ được chuyển đến nước thứ ba như Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Pakistan, phần còn lại được phân tán trong Iran dưới sự giám sát quốc tế. Bản ghi nhớ còn bao gồm việc tạm ngừng "tự nguyện" làm giàu uranium của Iran.
Ngày 18-4, trang Axios dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ một kế hoạch ba trang về việc chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông đã được chuẩn bị cho cuộc gặp ngày 19-4, trong đó có điều khoản "đổi uranium lấy tiền mặt".
Washington đề nghị giải phóng 20 tỉ USD tài sản đang bị đóng băng của Iran để đổi lấy việc Tehran từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu. Trước đó, Mỹ từng đồng ý dùng 6 tỉ USD cho mục đích nhân đạo, Iran đòi 27 tỉ USD - và con số 20 tỉ USD là mức đang được hai bên thương lượng để chốt.
Tuy nhiên, 20% còn lại của thỏa thuận hạt nhân là khoảng trống không nhỏ. Mỹ yêu cầu Iran tạm ngừng làm giàu uranium trong 20 năm, Tehran chỉ chấp nhận 5 năm. Ông Trump tỏ ra lạc quan, nói thỏa thuận có thể đạt được trong "một hoặc hai ngày" và nhấn mạnh đàm phán đang diễn ra "rất tốt".
Phía Iran dè dặt hơn: Tehran khẳng định vòng đàm phán mới chưa được nhất trí, và áp lực từ Washington cùng những đòi hỏi quá cao vẫn là trở ngại chính.
Cuộc chiến thông tin cũng không kém phần căng thẳng. Washington tuyên bố Iran đã đồng ý từ bỏ việc đóng cửa eo biển Hormuz và chấp nhận các hạn chế với chương trình hạt nhân. Nhưng Tehran đã lập tức phủ nhận.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ thao túng truyền thông, nói thẳng vào ngày 18-4: "Tổng thống Mỹ đã đưa ra bảy tuyên bố trong vòng một giờ, và mỗi tuyên bố đó đều là dối trá".
Song song với bàn đàm phán, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 18-4 tái khẳng định quyền kiểm soát quân sự eo biển Hormuz, tuyên bố đóng cửa tuyến đường này cho đến khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa - chỉ chưa đầy 24 giờ sau khi Tehran đồng ý cho một số lượng hạn chế tàu thuyền qua lại "một cách có tổ chức".
Lý do IRGC đưa ra: Washington tiếp tục "cướp bóc và xâm phạm dưới cái cớ phong tỏa", nên eo biển "trở lại trạng thái trước đó" - điều mà IRGC gọi là "phong tỏa hỗn hợp".
Lời nói đi kèm hành động: cùng ngày, IRGC bắn từ tàu cao tốc vào hai tàu mang cờ Ấn Độ, trong đó có một siêu tàu chở gần 2 triệu thùng dầu của Iraq, buộc cả hai quay đầu. Ấn Độ triệu tập đại sứ Iran để yêu cầu giải thích.
Theo báo Wall Street Journal (WSJ) ngày 18-4, 23 tàu thuyền đang trên đường qua Hormuz đã quay trở lại về hướng Oman. Các vụ tấn công tàu thương mại ngoài khơi Oman tiếp tục gia tăng; Cơ quan an ninh Anh cũng ghi nhận các vụ tấn công vào tàu chở dầu và tàu container.
Lệnh phong tỏa các cảng Iran được Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ ban hành ngày 14-4, nhằm "cắt đứt hoàn toàn" hoạt động thương mại đường biển quốc tế của Tehran - vốn chiếm khoảng 90% nền kinh tế nước này.
WSJ còn cho biết Lầu Năm Góc đang chuẩn bị mở rộng chiến dịch ra ngoài Trung Đông, tiến tới bắt giữ tàu chở dầu Iran trong vùng biển quốc tế. Nhà Trắng tuyên bố lệnh phong tỏa sẽ không được dỡ bỏ cho đến khi đạt được thỏa thuận.
Logic quân sự đang lấn át logic ngoại giao ở nhiều mặt trận. Phó tổng thống Iran Mohammad Reza Aref thẳng thừng tuyên bố việc kiểm soát eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo "bằng đàm phán hoặc vũ lực".
Tại miền bắc Iraq, phía Iran đang tiến hành các chiến dịch chống lại các nhóm vũ trang; trong khi ở Lebanon, mặc dù có một thỏa thuận ngừng bắn chính thức giữa Israel và Hezbollah, hai bên vẫn tiếp tục tấn công và cáo buộc lẫn nhau. Israel thông báo sẽ thiết lập "lằn ranh vàng" ở Lebanon, cấm người dân trở về các khu vực bị chiếm đóng. Lực lượng gìn hòa bình Liên hợp quốc tại Lebanon bị tấn công và có thương vong.
Tại Israel, các cuộc biểu tình quy mô lớn ở Tel Aviv yêu cầu chấm dứt đối đầu và tổ chức bầu cử sớm - cho thấy sự mệt mỏi ngày càng lớn trong nội bộ đất nước. Trong giới chuyên gia Mỹ, đặc biệt là các cựu quan chức quân đội, cũng xuất hiện những tiếng nói chỉ trích cho rằng những tuyên bố mâu thuẫn từ Washington đang làm phức tạp thêm tiến trình đàm phán và kéo dài xung đột.
Một số UAV Shahed của Nga có thể đã được trang bị hệ thống tác chiến điện tử (EW) nhằm chế áp UAV đánh chặn của Ukraine và gây nhiễu radar, ông Serhii “Flash” Beskrestnov, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, nhận định.
Theo ông Beskrestnov, có cơ sở để nghi ngờ rằng một số UAV Shahed được lắp 2 loại hệ thống EW: một loại dùng để chế áp UAV đánh chặn của Ukraine và một loại khác dùng để gây nhiễu các trạm radar của Kiev. "Lá chắn vô hình" này có thể giúp Nga gây nhiễu và ngăn chặn hiệu quả UAV đánh chặn của đối thủ.
Quan chức Ukraine nhấn mạnh rằng thông tin này hiện vẫn chưa được xác nhận hoàn toàn, song tình hình đã được theo dõi chặt chẽ.
Trong thời gian qua, Nga tiếp tục nâng cấp các UAV của mình. Trước đó, ông Beskrestnov cho biết UAV Shahed đã bắt đầu thực hiện các động tác cơ động né tránh khi UAV đánh chặn của Ukraine tiếp cận.
Những dấu hiệu đầu tiên về giải pháp kỹ thuật cho phép UAV né đánh chặn đã xuất hiện trong thời gian qua.
Các UAV Gerbera của Nga cũng đã được trang bị các loại ăng-ten hiện đại hơn, điều có thể cho thấy quy mô sản xuất các hệ thống liên quan đang được mở rộng.
Ukraine cũng đang đáp trả bằng công nghệ: các UAV đánh chặn P1-SUN nội địa lần đầu tiên đã bắn hạ các UAV Gerbera phiên bản mới của Nga mang theo UAV FPV bên trong để giúp chúng tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương.
Những chiếc UAV tấn công tầm xa, chi phí thấp được Nga gọi là Geran (Shahed), đã trở thành gây ra thách thức không nhỏ với Ukraine trong nhiều năm qua. Mỗi tháng, Nga phóng hàng nghìn chiếc, với thiết kế được cải tiến về hệ thống điều hướng, động cơ và đầu đạn lớn hơn.
Mặc dù Ukraine tuyên bố đã bắn hạ phần lớn các UAV Geran và các loại UAV tầm xa khác, nhưng những chiếc lọt qua đã gây ra thiệt hại cho cơ sở hạ tầng quân sự, thành phố và các cơ sở năng lượng.
Để đối phó với Shahed, Ukraine đã sáng tạo ra phương án tung các UAV đánh chặn giá rẻ, chỉ vài nghìn USD, so với giá hàng trăm nghìn USD, thậm chí triệu USD của mỗi quả tên lửa đánh chặn.
Tuy nhiên, đây là một cuộc chiến "mèo vờn chuột" đúng nghĩa khi các bên liên tục cải tiến vũ khí, gây khó khăn cho đối thủ.
Taras Tymochko, chuyên gia công nghệ tại Come Back Alive, cho biết chiếc UAV đánh chặn đầu tiên phá hủy một chiếc Geran vào đầu năm 2025 đã không còn hiệu quả sau 4 tháng. Nga đã tăng tốc độ của Shahed từ 170km/h lên hơn 200km/h, buộc các UAV đánh chặn phải được nâng cấp để đạt tốc độ 300km/h.
Một trong những thách thức lớn là việc Nga sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các phương pháp tiếp cận và kế hoạch bay mới, khiến Ukraine khó theo kịp. Ngoài ra, Moscow còn sử dụng "mạng lưới", trong đó một nhóm UAV hoạt động như các bộ phát tín hiệu cho nhau trong các lưới trải rộng hơn 120km, cho phép chúng vô hiệu hóa hệ thống gây nhiễu định vị của Ukraine.
Vì vậy, Ukraine cũng đang nỗ lực không ngừng cập nhật công nghệ mới và xem xét các cải tiến liên tục của Nga để có thể tìm được phương án phù hợp đối phó với đối thủ có tiềm lực áp đảo.
Báo Bangkok Post dẫn lời Thứ trưởng Giao thông Siripong Angkasakulkiat cho biết kế hoạch hành động thúc đẩy việc sử dụng xe điện (EV) gồm hai biện pháp chính được đề xuất sau các cuộc thảo luận với Cục Vận tải đường bộ.
Biện pháp thứ nhất là mở rộng chính sách đổi xe cũ, không chỉ áp dụng cho xe cá nhân mà còn bao gồm cả xe công cộng, đặc biệt là taxi.
Chính phủ kỳ vọng việc này sẽ khuyến khích các đơn vị vận tải chuyển sang sử dụng xe điện nhằm giảm chi phí nhiên liệu và ô nhiễm không khí đô thị.
Biện pháp thứ hai là giảm thuế phương tiện hằng năm đối với xe điện và xe hybrid, với mức giảm lên tới 80% hoặc miễn hoàn toàn trong giai đoạn chuyển đổi.
Đề xuất này nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người sử dụng và thúc đẩy việc tiếp cận công nghệ sạch.
Ông Siripong cho biết các tác động tài khóa của chính sách đang được xem xét cùng Bộ Tài chính trước khi trình lên nội các.
Nếu được phê duyệt, các biện pháp có thể được ban hành dưới dạng sắc lệnh hoàng gia và có hiệu lực từ tháng 6.
Hiện tại có 55.217 đơn vị vận tải và 206.529 phương tiện đã đăng ký tham gia chương trình hỗ trợ nhiên liệu diesel của chính phủ.
Chương trình này áp dụng cho xe buýt công cộng, xe tải nhỏ (van), taxi, xe ôm và phương tiện vận tải hàng hóa.
Taxi chạy xăng sẽ nhận khoản hỗ trợ cố định 5.040 baht (khoảng 3,6 triệu đồng) mỗi xe, với điều kiện hoàn thành ít nhất 2.500km hoạt động trong thời gian hỗ trợ 42 ngày, được theo dõi thông qua ứng dụng của Cục Vận tải đường bộ.
Chính phủ Thái Lan xác định taxi chạy xăng và các phương tiện cá nhân cũ là nhóm mục tiêu chính trong kế hoạch chuyển đổi sang xe điện, nhằm đạt mục tiêu 300.000 xe EV lưu thông trên đường.
Ngoài ra các ưu đãi dành riêng cho taxi cũng đang được xem xét để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ, đồng thời Chính phủ khẳng định quy định giấy phép lái xe vận tải công cộng vẫn chỉ áp dụng cho công dân Thái Lan.
