Ông Trump nói Mỹ có thể tấn công Iran lần nữa, Tehran tuyên bố cứng rắn

Khi ông Donald Trump nhậm chức Tổng thống thứ 47 của Mỹ vào tháng 1/2025, ông trở lại Nhà Trắng với tư cách là nhà lãnh đạo đầu tiên của Mỹ sau Tổng thống Grover Cleveland phục vụ 2 nhiệm kỳ không liên tiếp.

Vùng Vịnh - trung tâm của mỏ dầu thế giới, tuyến đường hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz và điểm nóng căng thẳng Mỹ - Iran nhanh chóng trở thành bàn cờ địa chính trị then chốt trong “ván bài” của ông Trump.

Trong lịch sử ngoại giao Mỹ tại Trung Đông, hiếm có giai đoạn nào mà chính sách của Mỹ mang tính cá nhân hóa và “giao dịch” rõ rệt như thời Tổng thống Trump nhiệm kỳ thứ hai. Sau khi trở lại Nhà Trắng đầu năm 2025, ông Trump nhanh chóng biến khu vực Vùng Vịnh thành trọng tâm của chiến lược địa chính trị mới. Mục tiêu của ông không chỉ là kiềm chế Iran, mà còn tái định hình cấu trúc an ninh khu vực theo hướng Mỹ giữ vai trò trung tâm, đồng thời tận dụng sức mạnh tài chính của các quốc gia Ả rập để phục vụ lợi ích kinh tế trong nước.

Đến ngày 11/4, khi Mỹ và Iran bước vào các cuộc đàm phán ngoại giao tại Pakistan nhằm cứu vãn một lệnh ngừng bắn mong manh, “ván bài” Vùng Vịnh của ông Trump bước sang giai đoạn then chốt. Cuộc đối đầu quân sự đẩy khu vực đến bờ vực xung đột toàn diện, nhưng cũng mở ra cơ hội tái cấu trúc trật tự an ninh mới. Thành công hay thất bại của chiến lược này không chỉ ảnh hưởng đến Trung Đông, mà còn tác động sâu sắc đến thị trường năng lượng, cạnh tranh nước lớn và cán cân quyền lực toàn cầu.

Trở lại Nhà Trắng và chiến lược “giao dịch quyền lực” ở Vùng Vịnh

Khi bước vào nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump kế thừa một môi trường Trung Đông phức tạp. Giai đoạn 2021-2024 chứng kiến Mỹ giảm dần sự hiện diện quân sự trực tiếp, các quốc gia Vùng Vịnh đã chủ động đa dạng hóa quan hệ với Trung Quốc và Nga, trong khi Iran gia tăng ảnh hưởng thông qua các “lực lượng ủy nhiệm”. Sự thay đổi này khiến Washington đối mặt nguy cơ mất vai trò dẫn dắt khu vực.

Để đảo ngược tình thế, ông Trump nhanh chóng khôi phục phương châm gây “áp lực tối đa” đối với Iran, thúc đẩy quan hệ chặt chẽ hơn với Ả rập Xê út, Các tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và Qatar. Khác với các chính quyền trước, ông không đặt nặng các khung hợp tác đa phương truyền thống, mà ưu tiên các thỏa thuận song phương lớn, mang tính giao dịch rõ rệt: bán vũ khí, hợp tác công nghệ, đổi lại cam kết đầu tư và liên kết chiến lược.

Giới phân tích từ các viện nghiên cứu như Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) hay Viện Brookings (Mỹ) nhận định rằng cách tiếp cận này phản ánh “ngoại giao giao dịch” của ông Trump; đưa quan hệ an ninh thành cơ sở thúc đẩy lợi ích kinh tế. Các gói đầu tư lớn từ Vùng Vịnh vào Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng và hạ tầng, trở thành trụ cột song song với chiến lược quân sự.

Song song với đó, Mỹ tăng cường hỗ trợ quân sự cho các đồng minh Ả rập, bao gồm hệ thống phòng thủ tên lửa và máy bay chiến đấu thế hệ mới. Mục tiêu là xây dựng “vành đai răn đe” chống Iran, đồng thời giảm nhu cầu Mỹ triển khai lực lượng trực tiếp. Chiến lược này giúp ông Trump thể hiện lập trường cứng rắn nhưng vẫn duy trì thông điệp tránh “chiến tranh vô tận”.

Một điểm đáng chú ý là nỗ lực mở rộng các thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Israel và thế giới Ả Rập. Dù tiến triển còn hạn chế, Mỹ vẫn coi đây là nền tảng của một trật tự an ninh mới, trong đó các quốc gia Ả rập hợp tác với Israel nhằm đối phó Iran và ổn định khu vực.

Tuy nhiên, cách tiếp cận theo kiểu giao dịch cũng gây ra những mâu thuẫn. Các nước Vùng Vịnh hoan nghênh cam kết an ninh của Mỹ, nhưng đồng thời lo ngại bị cuốn vào đối đầu trực tiếp với Tehran. Sự phụ thuộc quá lớn vào Mỹ cũng khiến họ phải cân nhắc giữa lợi ích kinh tế và nguy cơ an ninh.

Từ đối đầu quân sự đến bàn đàm phán Pakistan và bước ngoặt Hormuz

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo lên nấc thang mới khi Mỹ - Israel hiệp đồng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân và hạ tầng quân sự của Iran trong năm 2025 và 2026. Tehran đã đáp trả bằng chiến lược “bất đối xứng”, bao gồm tấn công bằng UAV, tên lửa, đặc biệt là kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ toàn cầu. Việc Iran hạn chế hoạt động vận tải qua eo Hormuz từ đầu tháng 3 đến nay đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, lạm phát tăng cao, đồng thời làm dấy lên lo ngại khủng hoảng kinh tế thế giới.

Trước áp lực quốc tế, các nỗ lực ngoại giao được thúc đẩy, trong đó Pakistan nổi lên như bên trung gian quan trọng. Đầu tháng 4, Mỹ và Iran đã đồng ý một lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần, tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán tại Islamabad nhằm đạt thỏa thuận dài hạn.

Các cuộc thương lượng tập trung vào những vấn đề cốt lõi như mở cửa trở lại eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân Iran, giảm trừng phạt và an ninh khu vực.

Ngày 11/4, các phái đoàn Mỹ và Iran đã tới Islamabad để thảo luận, với mục tiêu củng cố lệnh ngừng bắn mong manh và tìm lối thoát cho cuộc xung đột kéo dài hơn một tháng. Phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, trong khi Iran cử các quan chức cấp cao tham gia, cho thấy tầm quan trọng của cuộc gặp.

Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh căng thẳng vẫn tiếp diễn và Tehran tiếp tục đặt điều kiện, khiến triển vọng đạt thỏa thuận toàn diện còn nhiều bất định. Đáng chú ý, Mỹ vẫn chuẩn bị phương án quân sự nếu ngoại giao thất bại. Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ “sẵn sàng hành động quyết đoán” nếu Iran không tuân thủ các yêu cầu liên quan đến việc mở phong tỏa eo Hormuz và chương trình hạt nhân.

Diễn biến này phản ánh chiến lược “vừa đánh, vừa đàm” (gây áp lực và đàm phán song song) - một đặc trưng trong chính sách của ông Trump. Việc vừa duy trì sức ép quân sự vừa thúc đẩy ngoại giao nhằm buộc Tehran nhượng bộ mà không cần chiến tranh toàn diện. Tuy nhiên, chiến lược này cũng khiến khu vực đứng trước rủi ro leo thang. Bất kỳ sự cố nào tại eo Hormuz cũng có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền, kéo các quốc gia Vùng Vịnh vào xung đột trực tiếp.

Trật tự an ninh mới?

“Ván bài” của ông Trump tại Vùng Vịnh mang lại một số lợi ích rõ rệt. Một là, Mỹ đã tái khẳng định vai trò trung tâm tại Trung Đông. Các quốc gia đồng minh Ả rập tăng chi tiêu quốc phòng; phụ thuộc ngày càng chặt chẽ vào Mỹ, trong khi Iran chịu áp lực kinh tế và quân sự lớn.

Hai là, chiến lược này tạo ra “đòn bẩy” chiến lược để thúc đẩy đàm phán, giao dịch. Việc Iran chấp nhận đối thoại với Mỹ tại Pakistan cho thấy sức ép quân sự và kinh tế đã phần nào buộc Tehran phải cân nhắc thỏa hiệp.

Ba là, Mỹ tận dụng được nguồn đầu tư lớn từ các quốc gia Vùng Vịnh, qua đó củng cố lợi ích kinh tế trong nước - yếu tố quan trọng đối với chính trị nội bộ Mỹ, phù hợp với triết lý “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump.

Tuy nhiên, rủi ro của chiến lược trong ván bài trên của ông Trump cũng rất đáng kể. Trước hết là nguy cơ xung đột lan rộng. Việc Iran sử dụng chiến thuật bất đối xứng có thể khiến các cuộc tấn công xảy ra trên nhiều mặt trận, từ Iraq, Syria đến Biển Đỏ.

Thứ hai, niềm tin của các quốc gia Vùng Vịnh vào lá chắn an ninh Mỹ không còn tuyệt đối. Khi cơ sở hạ tầng dầu mỏ, năng lượng trở thành mục tiêu, họ buộc phải tìm kiếm giải pháp an ninh độc lập hơn, bao gồm tăng cường đối thoại trực tiếp với Iran.

Thứ ba, cạnh tranh nước lớn tại khu vực đang gia tăng. Nga đang theo dõi sát diễn biến tại Vùng Vịnh, sẵn sàng tận dụng khoảng trống nếu Mỹ thất bại. Điều này khiến khu vực trở thành đấu trường địa chính trị rộng lớn hơn.

Trong bối cảnh đó, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan mang ý nghĩa quyết định. Nếu thành công, chúng có thể mở đường cho một cơ chế an ninh mới ở Vùng Vịnh, dựa trên thỏa thuận khu vực thay vì đối đầu quân sự. Ngược lại, nếu thất bại, vòng xoáy leo thang có thể dẫn đến khủng hoảng năng lượng và bất ổn kéo dài.

Đến nay, “ván bài” Vùng Vịnh của Tổng thống Donald Trump vẫn đang ở giai đoạn quyết định. Ông đã tái khẳng định vai trò của Mỹ, gây áp lực mạnh mẽ lên Iran và củng cố quan hệ với các đồng minh Ả rập. Tuy nhiên, chiến lược này cũng đẩy khu vực đến bờ vực bất ổn, với eo biển Hormuz trở thành điểm nóng toàn cầu.

Các cuộc đàm phán tại Pakistan có thể là cơ hội chuyển từ đối đầu sang thỏa thuận. Thành công sẽ giúp ông Trump định hình trật tự an ninh mới ở Trung Đông, trong đó Mỹ giữ vai trò trung tâm. Thất bại sẽ khiến khu vực rơi vào “vòng xoáy” xung đột mới, buộc các quốc gia Vùng Vịnh tìm kiếm mô hình an ninh độc lập hơn.

Trong lịch sử ngoại giao tại Trung Đông, những bước ngoặt thường đến từ các quyết định táo bạo. Ông Trump dường như đang đặt cược vào chiến lược “gây áp lực để đạt thỏa thuận”. Nhưng như nhiều lần trước, Vùng Vịnh vẫn là bàn cờ khó lường, nơi một nước cờ đi sai có thể làm thay đổi toàn bộ cục diện địa chính trị toàn cầu.

Tin Gốc: Dân Trí

. Đài CBS News hôm qua dẫn một báo cáo của LinkedIn đã xác định được việc làm đạt tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong thế hệ lao động trẻ: đó là kỹ sư AI.

Theo số liệu của LinkedIn, kỹ sư AI là việc làm tăng trưởng nhanh nhất ở người trẻ tuổi trong 2 năm liên tiếp. Phạm vi trách nhiệm của công việc này khá rộng, nhưng nhìn chung bao gồm việc xây dựng và vận hành các sản phẩm AI, đồng thời tích hợp những sản phẩm này vào quy trình hoạt động của doanh nghiệp.

Ông Kory Kantenga, Trưởng bộ phận kinh tế khu vực châu Mỹ của LinkedIn, giải thích rằng kỹ sư AI được yêu cầu xây dựng những mô hình và thuật toán có thể đưa ra quyết định, suy luận hoặc nhận diện những khuôn mẫu nhất định, từ đó xây dựng năng lực đánh giá và cập nhật những mô hình này một cách phù hợp.

Để rút ra kết luận trên, LinkedIn tiến hành phân tích hàng triệu hồ sơ người dùng để tìm ra số liệu chính xác về lượng lao động mới được tuyển dụng trong 3 năm qua, cùng vị trí việc làm mà họ đảm nhiệm. Kết quả cho thấy các công ty đang tăng cường lùng sục các nhân tài trong mảng AI, theo ông Kantenga. Cụ thể, từ năm 2023 - 2025, LinkedIn ghi nhận 639.000 bài đăng tuyển dụng về AI ở Mỹ, trong số này có đến 75.000 mục cần kỹ sư AI.

Không ngạc nhiên khi ngành công nghệ hiện tuyển dụng nhiều kỹ sư AI nhất, kế đến là lĩnh vực dịch vụ tài chính. Nhiều ngành khác cũng đăng tuyển vị trí này, trong đó có thể kể đến các nhà thầu quân sự, trường đại học và công ty tư vấn. Theo mô tả tuyển dụng đăng trên LinkedIn, các doanh nghiệp xem kỹ sư AI là cơ hội để "giải quyết bài toán kinh doanh", "nâng cao hiệu quả" và "loại bỏ các công việc thủ công và lặp lại".

Cũng theo LinkedIn, nhóm lao động trẻ ở Mỹ (từ 20 - 24 tuổi) đối mặt tỷ lệ thất nghiệp cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung của thị trường lao động. Tỷ lệ thất nghiệp ở nhóm tuổi này là 6,4% so với mức trung bình là 4,3% trên toàn nước Mỹ vào tháng 3. Dù đây là xu hướng khá phổ biến đối với những lao động mới vào nghề, một số dấu hiệu cho thấy không ít doanh nghiệp chọn AI thay vì tuyển lao động trẻ mới ra trường và có ít kinh nghiệm.

Đài CBS dẫn nghiên cứu của Đại học Harvard (Mỹ) cho thấy sau khi ChatGPT ra mắt năm 2022, những việc làm mang tính chất lặp lại và có hệ thống, vận hành theo khuôn khổ nhất định đã giảm 13% so với trước đó. Nhiều người trẻ giờ đây cho biết họ phải nộp hàng trăm hồ sơ mới có thể tìm được việc làm. Vì thế, ông Kantenga khuyên các lao động trẻ nên có hiểu biết nhất định về AI nếu muốn gia nhập thị trường lao động hiện nay.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 19/5, Tổng thống Nga Vladmir Putin đã đến Bắc Kinh để chuẩn bị cho chuyến thăm cấp nhà nước theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Hai nhà lãnh đạo của Trung Quốc và Nga dự kiến tiến hành hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh vào ngày 20/5, bao gồm các cuộc thảo luận về các vấn đề song phương và quốc tế, và được khép lại bằng một cuộc trò chuyện riêng tư thân mật giữa những "người bạn cũ" bên tách trà.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vốn nổi tiếng với việc tiếp đón các nhà lãnh đạo đến thăm bên tách trà.

Đối với các nhà ngoại giao Trung Quốc, trà là hiện thân của văn hóa truyền thống và việc mời trà một nhà lãnh đạo nước ngoài là biểu hiện của sự tôn trọng, lòng chân thành và sự lịch thiệp. Gần đây nhất, ông Tập cũng đi dạo và thưởng trà với Tổng thống Mỹ Donald Trump bên trong khuôn viên Trung Nam Hải khi nhà lãnh đạo Mỹ thăm Bắc Kinh vào tuần trước.

Khi ông Tập tiếp đón ông Putin vào tháng 5/2024, 2 nhà lãnh đạo đã bỏ cà vạt, cùng trò chuyện bên tách trà ngoài trời ở Trung Nam Hải, một khu vườn hoàng gia cũ hiện là nơi đặt văn phòng của đảng và chính phủ.

Tối 19/5, ông Putin đã được Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chào đón trên thảm đỏ cùng với một đội danh dự cùng với các thanh thiếu niên vẫy cờ trong một buổi lễ đón tiếp ngay tại sân bay.

Ông Putin, người được nhà lãnh đạo Trung Quốc gọi là "bạn cũ", thăm Bắc Kinh vào thời điểm thương mại song phương Nga - Trung đang được cải thiện. Thương mại hai chiều đã tăng 16,1% trong 4 tháng đầu năm so với cùng kỳ năm 2025 xét về mặt giá trị.

Thương mại giữa Trung Quốc và Nga trị giá 1,63 nghìn tỷ nhân dân tệ (hơn 239 tỷ USD) vào năm 2025, giảm 6,5% so với mức kỷ lục vào năm 2024 và đánh dấu lần sụt giảm đầu tiên trong năm năm qua.

Tháp tùng ông là một phái đoàn bao gồm các phó thủ tướng, bộ trưởng và những người đứng đầu các tập đoàn nhà nước cũng như các ngân hàng lớn.

Điện Kremlin đã đặt ra "những kỳ vọng nghiêm túc" cho chuyến thăm của ông Putin. Bên cạnh các cuộc hội đàm, chuyến thăm sẽ bao gồm một lễ ký kết và một bữa tiệc chiêu đãi, tiếp theo là một buổi tiệc trà nơi 2 nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về các vấn đề quốc tế quan trọng trong một bối cảnh không chính thức.

Khoảng 40 văn kiện dự kiến được ký kết và một tuyên bố chung dài 47 trang về việc tăng cường quan hệ đối tác Nga - Trung sẽ được ban hành.

Một trợ lý của Điện Kremlin cho biết, ông Putin và ông Tập cũng được kỳ vọng sẽ thông qua một tuyên bố chung về việc thiết lập một trật tự thế giới đa cực và một "kiểu quan hệ quốc tế mới".

Các cuộc đàm phán về đường ống dẫn khí đốt Sức mạnh Siberia 2 (Power of Siberia 2), tuyến đường dự kiến kết nối Nga với miền bắc Trung Quốc, cũng có khả năng nằm trong chương trình nghị sự.

Mối quan hệ đối tác được gọi là "không có giới hạn" giữa Trung Quốc và Nga đã được củng cố kể từ khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt để trừng phạt Nga vì cuộc chiến ở Ukraine.

Tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng liên quan đến cuộc xung đột ở Iran có thể hỗ trợ cho lập luận của Nga về việc đường ống này là một nguồn khí đốt dài hạn.

Tin Gốc: Dân Trí