Theo Hãng tin Reuters, sáng 9-7 (giờ Việt Nam), Mỹ và Iran tiếp tục không kích nhau dữ dội, đẩy xung đột leo thang và có nguy cơ bùng nổ chiến sự Trung Đông trên diện rộng.
Trong thông cáo chính thức sáng 9-7, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố đã đánh trúng khoảng 90 mục tiêu trên khắp Iran, đồng thời công bố video đen trắng ghi lại cảnh tấn công một đường băng sân bay và các bệ phóng tên lửa.
Washington tuyên bố đợt tấn công nhằm “làm suy giảm thêm” năng lực đe dọa tự do hàng hải của Iran tại eo biển Hormuz.
Ở chiều ngược lại, truyền thông nhà nước Iran đưa tin có các vụ nổ tại Bushehr – nơi đặt tổ hợp nhà máy hạt nhân – cùng các thành phố cảng phía nam Chabahar, Konarak, Bandar Abbas và Sirik.
Các cuộc tấn công khiến ít nhất 3 người thiệt mạng ở tỉnh Khuzestan (tây nam) và một lính cứu hỏa thiệt mạng tại sân bay ở Iranshahr.
Cũng trong sáng 9-7, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng máy bay không người lái (drone) và tên lửa vào hai căn cứ Mỹ ở Kuwait và hai căn cứ Mỹ ở Bahrain.
Quân đội Kuwait cho biết đang tích cực đánh chặn các đòn tấn công của Iran. Trong khi đó tại Bahrain – nơi đặt sở chỉ huy Hạm đội 5 Hải quân Mỹ, còi báo động cũng vang lên ít nhất hai lần.
Qatar cũng đã phát cảnh báo an ninh nâng cao trong thời gian ngắn rồi thông báo dỡ bỏ. Chưa có thông tin ngay về thiệt hại tại ba quốc gia vùng Vịnh này.
Cùng lúc, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng đoàn đàm phán của Tehran trong nhiều vòng thương thảo với Mỹ, tỏ thái độ cứng rắn trên mạng xã hội X: “Nước Mỹ vẫn chưa nhận ra rằng thói bắt nạt và bội ước giờ đây không còn không bị trừng phạt nữa. Tôi xin nói thẳng: nếu các người ra đòn, các người sẽ bị đánh trả.
Đừng vùng vẫy vô ích, kẻo càng lún sâu hơn. Eo biển Hormuz sẽ chỉ được khai thông theo ‘sự sắp đặt của Iran’, chứ không phải bằng những lời đe dọa của Mỹ”.
Đến trưa 9-7, Hãng tin Reuters dẫn lời ông Trump khẳng định ông vừa nhận được cuộc gọi từ phía Iran. Tổng thống Mỹ cho rằng Tehran muốn xây dựng một thỏa thuận mới cùng Washington.
"Tôi không muốn làm điều đó. Chúng tôi không có nhiều thời gian như vậy", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong cuộc phỏng vấn hôm 21/4, đề cập khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran. "Tôi không nghĩ họ có lựa chọn. Họ phải đàm phán".
Tổng thống Mỹ dự kiến tiếp tục ném bom Iran nếu hai bên không đạt được thỏa thuận trước hạn chót vào tối 22/4 giờ miền đông Mỹ. "Quân đội đang rất háo hức lên đường. Họ thật sự tuyệt vời", ông cho biết trước khi ca ngợi những nỗ lực của bản thân trong việc tái thiết quân đội Mỹ.
Khi được hỏi liệu có định thực hiện lời đe dọa trước đó về việc ném bom các cây cầu và nhà máy điện của Iran hay không, ông Trump đáp rằng "tôi không muốn phải làm vậy, nhưng việc đó sẽ giáng đòn mạnh vào họ về mặt quân sự".
"Họ sử dụng cầu để vận chuyển tên lửa và vũ khí", ông nói, thêm rằng cả hai bên đều đã tận dụng thời gian đình chiến để củng cố lực lượng.
Tổng thống Trump nhận định Iran có động lực lớn để đạt thỏa thuận với Mỹ và ca ngợi người dân nước này, song chỉ trích giới lãnh đạo ở Tehran. "Iran có thể đạt được vị thế rất tốt nếu đạt được thỏa thuận với Mỹ. Họ có thể một lần nữa trở thành quốc gia hùng mạnh và tuyệt vời", ông nói.
Lãnh đạo Mỹ cũng cho biết lực lượng nước này đã chặn một tàu mang theo "món quà từ Trung Quốc".
"Hôm qua chúng tôi đã bắt được một con tàu chở theo vài thứ, điều không được hay cho lắm. Món quà từ Trung Quốc, có lẽ vậy, tôi không biết nữa", ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ không nêu tên tàu nhưng nhiều khả năng ông đề cập tới tàu hàng Touska bị hải quân Mỹ bắt hôm 19/4 ở vịnh Oman. Quân đội Iran đã nói rằng tàu này di chuyển từ Trung Quốc.
Nikki Haley, cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, cáo buộc con tàu liên quan đến các lô hàng hóa chất dùng cho tên lửa". "Nó đã từ chối nhiều yêu cầu dừng lại", bà viết trên mạng xã hội.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn bình luận rằng "tàu container này mang cờ nước ngoài. Trung Quốc phản đối mọi hành động liên kết và thổi phồng ác ý", ông nói.
Trung Quốc bày tỏ lo ngại về việc tàu Touska bị bắt, coi đây là rào cản đối với giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột. "Chúng tôi hy vọng các bên liên quan thực hiện nghĩa vụ và tuân thủ lệnh ngừng bắn, nhằm ngăn chặn leo thang căng thẳng và tạo điều kiện để tái bình thường hóa eo biển Hormuz", ông Quách nói.
Hãng thông tấn AP dẫn lời hai quan chức trong khu vực cho biết cả Mỹ và Iran đều đã đánh tín hiệu rằng sẽ tổ chức vòng đàm phán mới ở Pakistan. Dù vậy, Washington và Tehran đều chưa công khai xác nhận thời điểm tiến hành cuộc đối thoại, trong khi truyền hình nhà nước Iran bác bỏ thông tin rằng giới chức nước này đã có mặt ở Islamabad.
Yahya Saree, người phát ngôn nhóm vũ trang Houthi tại Yemen, ngày 3/7 cáo buộc các tiêm kích Arab Saudi "tìm cách ngăn máy bay dân dụng Iran hạ cánh xuống sân bay quốc tế Sanaa". Ông khẳng định lực lượng Yemen đã triển khai biện pháp đối phó và xua đuổi nhóm chiến đấu cơ này, nhưng không nêu hành động cụ thể.
Theo đài truyền hình Al Masirah, máy bay dân dụng được Iran điều đến để đón phái đoàn Houthi sang Tehran dự tang lễ của cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, cũng như hơn 200 bệnh nhân Yemen được đưa tới Iran để điều trị.
"Chúng tôi cảnh báo kẻ thù không được tiếp tục vi phạm không phận hoặc tiến hành bất kỳ hành động gây hấn nào nhằm vào Yemen. Động thái như vậy sẽ dẫn tới phản ứng toàn diện nhằm vào các sân bay, cùng những lợi ích trọng yếu của họ trên bộ và trên biển", ông Saree nói.
Người phát ngôn Houthi tuyên bố các chuyến bay giữa Sanaa và Tehran sẽ được duy trì bất chấp mọi đe dọa từ các đối thủ. Ông cũng khẳng định nhóm vũ trang Yemen đã chuẩn bị cho mọi kịch bản, cáo buộc Arab Saudi và Mỹ đang áp đặt phong tỏa Yemen.
Liên quân do Arab Saudi dẫn đầu sáng nay bác bỏ cáo buộc của Houthi, cho rằng đây chỉ là "nỗ lực đánh lạc hướng dư luận" khỏi tình hình Yemen. Liên quân cảnh báo sẽ "đáp trả kiên quyết, sử dụng sức mạnh chưa từng có" nếu Houthi tìm cách tấn công lãnh thổ Arab Saudi.
Yemen đã bị tàn phá nặng nề bởi cuộc nội chiến bùng phát từ năm 2014, khi lực lượng Houthi kiểm soát thủ đô Sanaa và lật đổ chính phủ được quốc tế công nhận. Xung đột leo thang vào năm 2015, sau khi liên quân các nước do Arab Saudi dẫn đầu can thiệp nhằm khôi phục quyền kiểm soát của chính phủ.
Houthi cũng nhiều lần sử dụng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công sân bay, cơ sở dầu khí và hạ tầng trọng yếu của Arab Saudi trong nhiều năm xung đột. Lực lượng này cũng sở hữu nhiều tên lửa phòng không, từng không ít lần bắn hạ UAV Mỹ và chiến đấu cơ của liên quân do Arab Saudi dẫn đầu.
Giao tranh phần lớn lắng dịu kể từ khi lệnh ngừng bắn do Liên Hợp Quốc làm trung gian có hiệu lực năm 2022. Arab Saudi sau đó thúc đẩy đối thoại trực tiếp với Houthi, đặc biệt sau khi nối lại quan hệ ngoại giao với Iran năm 2023, song đến nay hai bên vẫn chưa đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện.
Ngày 3.6, Mỹ thông báo Li Băng và Israel đã đồng ý thi hành thỏa thuận ngừng bắn với điều kiện lực lượng Hezbollah ngừng bắn và rút quân khỏi các khu vực miền nam Li Băng, gần biên giới Israel.
Tuy nhiên, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem chỉ trích cuộc đàm phán và phản đối tuyên bố của Mỹ. Ông gọi đó là "lộ trình cho sự hủy diệt một bộ phận người dân Li Băng và bắt phần còn lại làm nô lệ". "Chừng nào việc chiếm đóng còn diễn ra, cuộc kháng chiến sẽ tiếp tục", ông Qassem tuyên bố, theo Reuters.
Thủ lĩnh Hezbollah yêu cầu một thỏa thuận toàn diện và Israel rút quân khỏi Li Băng. Ông cảnh báo chừng nào làng mạc Li Băng còn bị ném bom và phá hủy, thì các khu định cư miền bắc Israel vẫn chưa an toàn.
Cùng ngày, Lãnh đạo lực lượng tinh nhuệ Quds của Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Esmail Qaani yêu cầu Israel rút khỏi tiền tuyến tại Li Băng về vị trí trước khi xung đột bùng phát.
"Hỗ trợ kháng chiến tại Li Băng là bổn phận của tất cả chúng ta, và loại bỏ Israel khỏi khu vực là mục tiêu khả thi đối với người Hồi giáo", ông Qaani nói.
Phía Iran đã ra điều kiện Israel phải chấm dứt chiến sự tại Li Băng như một phần của thỏa thuận tiềm tàng với Mỹ. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng hai cuộc xung đột là riêng rẽ.
Trong ngày 4.6, quân đội Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu tại Li Băng. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz của Israel tuyên bố quân đội sẽ tiếp tục chiến dịch trên bộ tại miền nam Li Băng và không rút quân, đồng thời cảnh báo người đã rời bỏ nhà cửa sẽ không được quay về.
Ông Katz nhấn mạnh quân đội Israel vẫn giữ quyền tự do hành động với sự hậu thuẫn của Mỹ để oanh tạc tại Beirut nhằm đáp trả việc các cộng đồng Israel bị tấn công.
