“Hải quân Iran đã bị xóa sổ hoàn toàn với 158 con tàu đang nằm dưới đáy biển. Những gì chúng tôi chưa nhắm đến là một số lượng nhỏ cái mà họ gọi là ‘xuồng tấn công nhanh’, vì chúng tôi không coi chúng là mối đe dọa lớn”, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/4 viết trên mạng xã hội Truth Social.
Xuồng tấn công nhanh là những phương tiện cỡ nhỏ có thể di chuyển với tốc độ cao, trang bị súng máy và một số loại tên lửa chống hạm. Đây được coi là vũ khí chính được lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dùng để tuần tra hoặc rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, theo Chris Long, cựu sĩ quan hải quân Anh từng làm nhiệm vụ ở vịnh Ba Tư. Trước chiến sự, IRGC được cho là sở hữu 3.000-5.000 xuồng tấn công nhanh.
Báo WSJ của Mỹ dẫn các nguồn tin cho hay hơn 60% xuồng tấn công nhanh thuộc biên chế của IRGC vẫn nguyên vẹn sau 6 tuần chiến sự với Mỹ – Israel. Các xuồng này thường được cất giấu trong các hang ngầm dọc bờ biển Iran và tận dụng tốc độ cao, khả năng cơ động linh hoạt để né tránh vệ tinh do thám.
“Cảnh báo: Nếu bất kỳ xuồng nào trong số này đến gần vùng phong tỏa của chúng tôi, chúng sẽ lập tức bị tiêu diệt, bằng chính hệ thống mà chúng tôi đã sử dụng để đối phó những kẻ buôn lậu ma túy trên biển. Việc này sẽ diễn ra nhanh chóng và tàn khốc”, ông Trump cho biết.
Tổng thống Trump dường như đang đề cập đến hàng chục cuộc không kích mà Mỹ đã thực hiện nhắm vào các xuồng nghi chở ma túy tại Caribe và Thái Bình Dương kể từ tháng 9 năm ngoái, khiến ít nhất 110 người thiệt mạng.
Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, cắt đứt tuyến đường thủy huyết mạch vốn vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, nhằm trả đũa các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) phát thông báo về việc bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz đối với tất cả tàu thuyền bất kể treo cờ nước nào từ 10h hôm nay (21h giờ Hà Nội).
“Bất kỳ tàu nào đi vào hoặc rời khỏi khu vực bị phong tỏa mà không được cho phép đều có thể bị ngăn chặn, chuyển hướng và bắt giữ”, thông báo cho hay. “Lệnh phong tỏa sẽ không cản trở việc di chuyển trung lập qua eo biển Hormuz để đến hoặc đi từ các cảng không thuộc Iran”.
Lệnh phong tỏa “bao trùm toàn bộ đường bờ biển Iran, bao gồm nhưng không giới hạn ở các cảng và kho dầu”, thông báo cho biết, thêm rằng các chuyến hàng nhân đạo gồm thực phẩm, vật tư y tế và hàng hóa thiết yếu khác sẽ được phép đi qua nhưng phải được kiểm tra.
Các nguồn tin ngành vận tải cùng ngày cho hay lệnh phong tỏa từ Mỹ là một trở ngại khác cho các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh.
“Việc Mỹ thông báo kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz mang lại nhiều bất ổn hơn. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đã tăng lên trong những ngày gần đây, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng”, công ty môi giới tàu biển Clarksons nhận định.
Iran đe dọa sẽ trả đũa nhằm vào cảng của các nước láng giềng vùng Vịnh sau khi cuộc đàm phán cuối tuần qua không đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột, khiến lệnh ngừng bắn rơi vào tình thế mong manh.
Hai tàu chở dầu liên quan đến Iran đã rời vùng Vịnh qua eo biển Hormuz trong ngày 13/4, trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực, theo dữ liệu từ công ty phân tích vận tải Kpler.
Hãng thông tấn Reuters dẫn lời các nguồn tin ngoại giao tiết lộ Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nói với chính phủ các nước châu Âu rằng Tổng thống Trump muốn có những cam kết cụ thể từ họ trong tương lai gần nhằm giúp đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, một số thành viên NATO hôm nay tuyên bố họ sẽ không tham gia vào kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump, thay vào đó đề xuất chỉ can thiệp sau khi xung đột kết thúc.
“Chúng tôi không ủng hộ lệnh phong tỏa”, Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu với BBC. “Quyết định của tôi rất rõ ràng, dù áp lực ra sao, và thực tế là đã có những áp lực đáng kể, chúng tôi sẽ không để mình bị lôi kéo vào cuộc chiến”.
Tổng thống Emmanuel Macron cho hay Pháp sẽ tổ chức một hội nghị cùng Anh và các quốc gia khác nhằm thiết lập một lực lượng đa quốc gia để khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển.
“Lực lượng phòng thủ thuần túy này, tách biệt với các bên tham chiến, sẽ được triển khai ngay khi tình hình cho phép”, ông Macron viết trên X.
Một nguồn tin ngoại giao Pháp cho biết cuộc họp để lập kế hoạch cho phái đoàn có thể diễn ra sớm nhất vào ngày 16/4 tại Paris hoặc London. Theo sáng kiến này, phái đoàn sẽ tập hợp khoảng 30 nước tham gia, trong đó có các quốc gia vùng Vịnh, Ấn Độ, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Italy, Hà Lan và Thụy Điển, nhằm thiết lập các quy tắc di chuyển an toàn và phối hợp với tàu quân sự để hộ tống tàu dầu.
IRGC hôm nay cho biết lực lượng nước này vẫn kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, cảnh báo “đối phương sẽ mắc kẹt trong vòng xoáy chết chóc nếu có tính toán sai lầm nào”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump, Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum và nhiều quan chức chính phủ khác tối 25/4 tới khách sạn Washington Hilton dự tiệc chiêu đãi phóng viên hiệp hội chuyên trách về Nhà Trắng.
Hàng trăm nhân viên từ nhiều cơ quan thực thi pháp luật và Sở Mật vụ đã được triển khai bảo vệ buổi tiệc thường niên này, nơi quy tụ nhiều thành viên nội các, nghị sĩ cấp cao và những người nổi tiếng.
Tuy nhiên, một nghi phạm mang theo súng săn, súng ngắn và dao vẫn lọt được qua sảnh, xông vào Tầng Hiên, nơi chỉ cách phòng đại tiệc ở khách sạn Hilton vài chục bậc thang. Tay súng bắn trúng một nhân viên an ninh và chỉ bị khống chế tại vòng an ninh của Mật vụ.
Vụ nổ súng một lần nữa làm dấy lên câu hỏi về công tác bảo vệ các lãnh đạo Mỹ trong thời điểm bạo lực và chia rẽ chính trị ở nước này gia tăng.
Fox News cho biết anh ta là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, sống tại thành phố Torrance ở bang California. Theo Jeffery Carroll, quyền cảnh sát trưởng Washington, nghi phạm đã lưu trú tại khách sạn Washington Hilton trước khi thực hiện vụ tấn công.
Sau vụ nổ súng, Hugh Dougherty, tổng biên tập trang Daily Beast, người có mặt tại bữa tiệc, trở về phòng khách sạn ở tầng 10 của Washington Hilton và bị mật vụ Mỹ chặn lại. Lúc đó, Dougherty mới nhận ra mình ở gần phòng của nghi phạm.
"Ở khúc quanh hành lang của tầng, ít nhất 5 người, trong đó một người mặc áo chống đạn của FBI, người khác mặc áo của Mật vụ, đang hiện diện", Dougherty kể.
Ông bắt đầu xâu chuỗi lại lỗ hổng an ninh trong bữa tiệc. Theo AP, khách sạn đóng cửa với công chúng từ 14h chiều 25/4 để chuẩn bị cho sự kiện bắt đầu lúc 20h. Chỉ có khách lưu trú và người có vé tham dự tiệc hoặc có giấy ra vào do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng cung cấp mới được ra vào khách sạn.
"Làm sao một người mang theo súng lại có thể nhận phòng tại một khách sạn nơi Tổng thống sẽ phát biểu? Tôi có thể trả lời điều đó: Không ai kiểm tra hành lý của tôi khi đến nhận phòng vào chiều 24/4. Tệ hơn nữa, đồng nghiệp của tôi đến vào lúc 17h chiều 25/4, nhưng cũng không ai kiểm tra hành lý của anh ấy. Không máy dò kim loại ở sảnh, không kiểm tra giấy tờ tùy thân. Không gì cả", Dougherty cho hay.
Ông cho biết có thể đi lên đi xuống tầng 10 cả ngày mà không bị ai chặn lại hỏi han. Ông cũng chưa từng phải xuất trình giấy tờ tùy thân trừ lúc làm thủ tục nhận phòng với lễ tân và để xuống tầng hội nghị dự tiệc tối, ông chỉ cần xuất trình vé tham dự. Một đồng nghiệp ở bên ngoài được ông gửi cho ảnh chụp vé và vào được bên trong mà không qua kiểm tra gì thêm.
"Tôi chỉ đi qua một lần tại chốt kiểm soát duy nhất là máy dò kim loại mà nghi phạm đã chạy vụt qua với khẩu súng trên tay", ông nói.
Dougherty tự hỏi tại sao gần ba tiếng sau vụ nổ súng, đội gỡ bom mới đến khách sạn để kiểm tra căn phòng của nghi phạm.
Ngoài Dougherty, một số người khác cũng chỉ ra lỗ hổng an ninh của khách sạn tại sự kiện. Nhà bình luận chính trị Debra Lea cho hay "không khám người, không có máy dò kim loại, không có gì cả". Kari Lake, cựu MC truyền hình, cho biết công tác an ninh "lỏng lẻo", không ai yêu cầu cô xuất trình vé hoặc đối chiếu ảnh giấy tờ tùy thân ở cửa.
Theo Reuters, còn quá sớm để khẳng định liệu có sai sót hay mất liên lạc giữa các lực lượng thực thi pháp luật đảm bảo an ninh cho sự kiện hay không. Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng sau vụ nổ súng, ông Trump đã ca ngợi những người phản ứng đầu tiên và chỉ ra rằng nghi phạm chưa thể tiến gần tới những cánh cửa dẫn đến phòng đại tiệc.
Thông tin về thời điểm nghi phạm nhận phòng khách sạn chưa được công bố. Video từ camera an ninh do ông Trump đăng trên mạng xã hội cho thấy tay súng chạy vụt qua các nhân viên an ninh đang tháo dỡ máy dò kim loại. Sau khi Tổng thống Mỹ ngồi vào chỗ trong phòng tiệc, khách mời không được phép tiếp tục vào khu vực an ninh và đó là lý do họ tháo dỡ máy dò.
Khoảng 20 phút sau khi ông Trump ngồi xuống bàn tiệc, tiếng súng vang lên, nghi phạm bắn vào một sĩ quan Mỹ mặc áo chống đạn trước khi bị khống chế. Không khách mời nào bị thương hay thiệt mạng tại bữa tiệc.
"Điều đó cho thấy hệ thống bảo vệ nhiều lớp của chúng tôi đang phát huy hiệu quả", Giám đốc Sở Mật vụ Mỹ Sean Curran nói.
Quyền cảnh sát trưởng Carroll đồng tình với Curran, cho rằng kế hoạch an ninh do Mật vụ Mỹ xây dựng đã "phát huy tác dụng".
Khi được hỏi liệu có lo ngại về những mối đe dọa đến tính mạng mình hay không, ông Trump, người đã sống sót sau vụ ám sát hụt trong chiến dịch tranh cử năm 2024, nói: "Đây là nghề nguy hiểm".
Chủ tịch Quốc hội Venezuela Jorge Rodrigue cập nhật số liệu mới trong bài phát biểu trên truyền hình tối 26/6. Ông cũng thông báo quân đội Venezuela đã triển khai lực lượng đến bang La Guaira, một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất vì động đất kép.
Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello cho biết chính phủ Venezuela sẽ hạn chế đi lại tới bang La Guaira từ 20h ngày 26/6 (7h sáng nay giờ Hà Nội). Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez trước đó kêu gọi người dân không đến khu vực phía bắc thủ đô Caracas.
Phó tổng thư ký Liên Hợp Quốc phụ trách vấn đề nhân đạo và điều phối cứu trợ khẩn cấp Tom Fletcher cùng ngày cho biết hơn 50.000 người đang mất tích sau thảm họa và cảnh báo số người chết có thể tiếp tục tăng lên. "Trọng tâm hiện tại là tìm kiếm những người sống sót và cứu càng nhiều người càng tốt", ông nói.
Tuy nhiên, quan chức Liên Hợp Quốc cũng thừa nhận "đây là hoạt động ứng phó khẩn cấp phức tạp", lưu ý các đội cứu hộ đang phải làm việc trong điều kiện đầy rủi ro vì nguy cơ dư chấn.
Nadiomar Polanco, người đứng đầu đội cứu hộ Chile, nói với AFP rằng "có rất ít cơ hội tìm thấy người sống sót" trong một khu nhà bị sập ở La Guaira. "Thật không may, chúng đã sụp đổ hoàn toàn", Polanco nói khi đứng trước 5 tòa nhà bị hư hại nặng.
Đội cứu hộ Chile, những người đầu tiên đến hiện trường, đang tập trung vào "tìm kiếm những người đã chết", theo ông Polanco.
Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) cho biết trận động đất đầu tiên mạnh 7,2 độ xảy ra tối 24/6 với tâm chấn ở độ sâu 22 km, gần thủ phủ San Felipe của bang Yaracuy. Trận thứ hai có cường độ 7,5 độ diễn ra sau đó 39 giây, tâm chấn ở độ sâu 10 km và cách tâm chấn thứ nhất khoảng 5-10 km.
Nhiều quốc gia trên thế giới đã cam kết viện trợ nhân đạo và hỗ trợ cứu hộ cho Venezuela. Mỹ cho biết đang triển khai hai tàu chiến, máy bay vận tải và trực thăng, đồng thời huy động 150 triệu USD viện trợ. Washington cũng đã đình chỉ các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Caracas, nhằm mở đường cho các hoạt động cứu hộ.
Theo Hãng tin AP ngày 2-6, Bộ Ngoại giao Mỹ dự kiến cắt giảm đáng kể số lượng đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ tại châu Phi được phép xử lý hồ sơ xin thị thực của người nước ngoài.
Kế hoạch này nằm trong chiến dịch siết chặt cấp visa định cư và không định cư của Washington, nhằm hạn chế nhập cư và ngăn tình trạng người nước ngoài ở lại Mỹ quá hạn visa.
Theo nguồn tin từ bản ghi nhớ nội bộ và các quan chức Mỹ, gần 50 đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ hiện đang tiếp nhận hồ sơ visa sẽ bị giảm xuống còn 20 "trung tâm" được chỉ định trong vài tuần tới.
Quyết định đã được Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phê duyệt tuần trước. Hiện chưa có ngày áp dụng cụ thể, nhưng thay đổi này được dự kiến triển khai trong tháng 6.
20 trung tâm xử lý visa được giữ lại gồm các cơ sở: Abidjan (Bờ Biển Ngà), Accra (Ghana), Addis Ababa (Ethiopia), Cape Town và Johannesburg (Nam Phi), Dakar (Senegal), Dar es Salaam (Tanzania), Djibouti (Djibouti), Kampala (Uganda), Kigali (Rwanda), Kinshasa (Congo), Lagos (Nigeria), Lomé (Togo), Luanda (Angola), Malabo (Guinea Xích Đạo), Monrovia (Liberia), Nairobi (Kenya), Port Louis (Mauritius), Praia (Cape Verde) và Yaoundé (Cameroon).
Theo quy định mới, công dân ở những quốc gia không thuộc nhóm "trung tâm" sẽ phải sang nước khác để làm thủ tục xin visa Mỹ. Điều này có thể làm tăng đáng kể chi phí và khó khăn đi lại đối với người nộp đơn.
Dù vậy, các bộ phận lãnh sự tại những nước ngoài danh sách trên vẫn sẽ tiếp tục hoạt động nhưng chỉ cung cấp dịch vụ hạn chế, như hỗ trợ công dân Mỹ gia hạn hộ chiếu, xử lý yêu cầu khẩn cấp, các trường hợp đặc biệt liên quan lợi ích quốc gia hoặc visa ngoại giao.
Hoạt động cấp thị thực của Mỹ tại châu Phi thời gian qua vốn đã chịu tác động bởi nhiều biện pháp kiểm soát, bao gồm lệnh hạn chế nhập cảnh với một số quốc gia, yêu cầu đặt cọc đến 15.000 USD đối với người xin visa và các hạn chế liên quan dịch Ebola.
Bộ Ngoại giao Mỹ không xác nhận trực tiếp nội dung bản ghi nhớ, nhưng cho biết cơ quan này thường xuyên rà soát hoạt động ở nước ngoài nhằm phân bổ nguồn lực hiệu quả, bảo đảm quy trình cấp visa đáp ứng yêu cầu an ninh và lợi ích quốc gia Mỹ.
