Để bảo vệ những chiếc smartphone có giá lên tới hàng chục triệu đồng trước các tai nạn rơi rớt, đa số người tiêu dùng đều lựa chọn giải pháp bọc máy trong những chiếc ốp lưng. Những chiếc ốp này thường được chế tạo từ nhựa cứng hoặc các lớp da dày cộp. Thế nhưng, dưới góc nhìn của các chuyên gia công nghệ, việc trang bị một lớp giáp quá kiên cố như vậy đôi khi lại là một quyết định có hại, trực tiếp tàn phá tuổi thọ của viên pin bên trong.
Về mặt vật lý, khi điện thoại xử lý các tác vụ nặng như chơi game đồ họa cao, chỉnh sửa video hoặc trong quá trình cắm sạc, bộ vi xử lý (CPU và GPU) sẽ phải hoạt động hết công suất và sinh ra một lượng nhiệt lớn. Đối với một chiếc điện thoại ‘trần’, nhiệt lượng này sẽ nhanh chóng tỏa ra vỏ máy và thoát ra môi trường xung quanh.
Tuy nhiên, khi chúng ta khoác lên máy một chiếc ốp lưng dày cộp với chất liệu đặc, chiếc ốp này sẽ lập tức biến thành một bức tường cách nhiệt hoàn hảo. Bịt kín dòng đối lưu không khí, nó làm chậm quá trình tản nhiệt của thân máy. Việc bị giữ nhiệt khiến nhiệt độ vận hành của điện thoại tăng cao liên tục. Để hoàn thành cùng một tác vụ trong môi trường ‘ngột ngạt’ đó, linh kiện bên trong buộc phải ngốn nhiều năng lượng hơn, khiến viên pin lithium-ion bị rút cạn một cách nhanh chóng. Tần suất sạc pin tăng lên tỷ lệ thuận với tốc độ chai và lão hóa sớm của nguồn điện.
Để làm rõ mức độ ảnh hưởng của phụ kiện đến nhiệt độ máy, YouTuber công nghệ nổi tiếng Mrwhosetheboss đã thực hiện một cuộc thử nghiệm chuyên sâu và thu được kết quả đầy bất ngờ. Trái với lầm tưởng của nhiều người, việc dán các miếng skin trang trí trực tiếp lên mặt lưng điện thoại lại gây ra tình trạng tích tụ nhiệt nghiêm trọng hơn cả các loại ốp lưng dày hầm hố. Nguyên nhân là do lớp skin bám chặt, không để lại bất kỳ khoảng trống nào cho thân máy ‘thở’.
Trong khi đó, một số dòng ốp lưng chống sốc cao cấp ngày nay đã được các nhà sản xuất tính toán đến bài toán khí động học. Chúng được thiết kế với các đường gân nổi, rãnh thoát nhiệt hoặc khe thông gió ở mặt trong để đảm bảo ốp không ép chặt hoàn toàn vào lưng máy, tạo không gian cho nhiệt lượng lưu thông.
Nhưng người dùng cũng không nên quá lo lắng, vì các dòng smartphone ngày nay đều được trang bị hệ thống tự vệ thông minh. Khi phát hiện nhiệt độ vượt ngưỡng an toàn do bị ốp lưng ‘bóp nghẹt’, cơ chế bảo vệ nhiệt sẽ lập tức kích hoạt: máy sẽ tự động hạ xung nhịp con chip (thermal throttling), giảm độ sáng màn hình hoặc thậm chí tự động ngắt nguồn để bảo vệ viên pin khỏi nguy cơ cháy nổ. Đây chính là lý do vì sao đôi khi bạn thấy chiếc điện thoại cao cấp của mình bỗng trở nên giật lag, chậm chạp và tối tăm một cách bất thường khi chơi game liên tục.
Lời khuyên từ các chuyên gia là người dùng hoàn toàn có thể sử dụng các loại ốp lưng dày để bảo vệ máy, nhưng hãy lựa chọn những sản phẩm có rãnh thoát nhiệt rõ ràng. Đặc biệt, nếu có thói quen cày game hoặc sạc nhanh, hãy tạm thời tháo ốp lưng để máy được giải nhiệt một cách tự nhiên nhất. Hãy nhớ rằng, một viên pin mát mẻ chính là chìa khóa vàng cho một chiếc điện thoại bền bỉ.
Mặc dù chưa có sự đồng thuận về nguồn năng lượng hiệu quả nhất, nhiều chuyên gia công nhận rằng năng lượng mặt trời là nguồn năng lượng thân thiện với môi trường nhất. Nhiều công ty điện lực đã đầu tư vào việc xây dựng các "trang trại" năng lượng mặt trời để thu hoạch bức xạ mặt trời, trong khi nhiều hộ gia đình cũng lắp đặt tấm pin mặt trời trên mái nhà của họ.
Mới đây, tổ chức nghiên cứu năng lượng toàn cầu Ember đã công bố một báo cáo đáng chú ý: lần đầu tiên, năng lượng mặt trời đã sản xuất nhiều điện hơn than đá tại Mỹ. Cụ thể, năng lượng mặt trời chiếm 12,8% tổng sản lượng điện quốc gia, trong khi than đá chỉ đạt 12,2%. Thành tựu này phản ánh sự gia tăng hiệu suất của các tấm pin mặt trời và sự giảm dần phụ thuộc vào than đá.
Theo các tổ chức như Hiệp hội Ngành công nghiệp Năng lượng Mặt trời Mỹ và Wood Mackenzie, hơn 90% năng lượng mới bổ sung vào lưới điện Mỹ trong năm nay (khoảng 7,8 GW) đến từ năng lượng mặt trời và các hệ thống lưu trữ năng lượng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng khuyến cáo cần thận trọng với sự phấn khích này. Mặc dù than đá hiện là nguồn điện lớn thứ tư tại Mỹ, sản xuất điện từ khí đốt và năng lượng hạt nhân vẫn vượt trội hơn so với năng lượng mặt trời. Hơn nữa, thời điểm này trùng với mùa hè, khi nhu cầu về điện tăng cao do thời tiết nóng bức.
Các nhà phân tích từ Ember cho rằng cột mốc này là dấu hiệu cho những thay đổi sắp tới khi các thị trường trên khắp nước Mỹ đang đặt cược vào năng lượng mặt trời để đáp ứng nhu cầu điện năng ngày càng tăng.
Khá thú vị, sự vươn lên của năng lượng mặt trời diễn ra bất chấp những nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm phục hồi ngành công nghiệp than đá, trong khi cắt giảm các dự án năng lượng tái tạo. Ngoài ra, các bang như Texas, Florida, Ohio, Indiana, Michigan, Arizona và Mississippi, nơi ông Trump đã thắng trong cuộc bầu cử trước, chiếm tới 74% tổng số dự án năng lượng mặt trời và năng lượng tiêu thụ dự kiến vào năm 2026.
Martin Pochtaruk, CEO nhà sản xuất điện mặt trời Heliene, cho biết: "Các nhà đầu tư sẽ chọn đầu tư vào những gì mang lại lợi nhuận tốt nhất, và hiện tại đó chính là năng lượng mặt trời". Còn về phần khách hàng, họ ưu tiên "sự an toàn, chi phí thấp và tốc độ" mà năng lượng mặt trời mang lại, bất kể khuynh hướng chính trị. Hơn nữa, việc xây dựng nhiều nhà máy điện mặt trời sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho hóa đơn tiền điện, mặc dù các trung tâm dữ liệu vẫn gây ra nhiều tác động tiêu cực ngoài chi phí điện năng.
Nhiều người dùng hiện nay có thể dễ dàng tin rằng mọi thiết bị gia dụng mới đều cần kết nối internet để trở nên hiện đại. Các nhà tiếp thị thường quảng bá rằng tủ lạnh thông minh hay bàn chải đánh răng có ứng dụng đi kèm mang lại sự tiện lợi chưa từng có. Tuy nhiên, thực tế cho thấy những tính năng này thường không đáng được thổi phồng và chỉ là những bổ sung nhằm mục đích thu thập dữ liệu cho các nhà quảng cáo.
Chẳng hạn, tủ lạnh thông minh có khả năng thu thập thông tin cá nhân của người dùng và gửi cho các nhà bán lẻ thực phẩm. Việc kết nối tủ lạnh với internet chỉ để xem danh sách mua sắm kỹ thuật số thực sự là lãng phí băng thông, khi mà bút và giấy hay ứng dụng ghi chú trên điện thoại đã hoạt động hiệu quả trong nhiều năm. Hơn nữa, các thiết bị lớn như tủ lạnh thường gây ra vùng chết tín hiệu trong nhà, làm giảm hiệu suất kết nối internet.
Tương tự, máy giặt và máy sấy thông minh cũng không mang lại nhiều lợi ích. Việc nhận thông báo từ máy giặt qua điện thoại không thực sự cần thiết, vì người dùng chỉ cần nghe tiếng chuông để biết quần áo đã giặt xong. Hơn nữa, máy giặt có thể ghi lại tần suất giặt giũ và bán thông tin đó cho các nhà môi giới dữ liệu, tạo ra một nguồn thu nhập bổ sung cho các công ty.
Mặc dù có thể điều chỉnh nhiệt độ qua ứng dụng, nhưng việc này không thực sự cần thiết đối với lò nướng thông minh vì người dùng vẫn phải đến gần để kiểm tra thực phẩm. Việc kết nối lò nướng với internet chỉ làm tăng thêm nhiễu cho mạng gia đình mà không thay đổi cách thức nấu nướng.
Các thiết bị nhỏ như bàn chải đánh răng thông minh cũng không cần thiết phải kết nối internet. Chúng chỉ đơn giản là công cụ làm sạch răng và không cần theo dõi thói quen vệ sinh cá nhân của người dùng. Việc tích hợp Wi-Fi và Bluetooth vào các thiết bị này không chỉ lãng phí băng thông mà còn tiềm ẩn rủi ro bảo mật, khi những thiết bị giá rẻ thường được chế tạo bằng chip chất lượng thấp và không được cập nhật phần mềm.
Cuối cùng, không phải mọi thiết bị đều cần trở nên thông minh. Nhiều thiết bị gia dụng như tủ lạnh hay máy giặt được thiết kế để sử dụng trong nhiều thập kỷ, nhưng lại phụ thuộc vào các dịch vụ kỹ thuật số mà các nhà cung cấp thường ngừng hỗ trợ sau vài năm. Khi một công ty ngừng hỗ trợ ứng dụng hoặc máy chủ đám mây, người dùng có thể phải đối mặt với thiết bị không còn hoạt động đúng cách, tạo ra rủi ro bảo mật trong gia đình.
Tóm lại, việc lựa chọn thiết bị gia dụng thông minh cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh rơi vào bẫy tiếp thị và đảm bảo an toàn cho mạng lưới gia đình.
Các chuyên gia từ Đại học Công giáo Louvain (Bỉ) và Quỹ Khoa học Basque (Tây Ban Nha) tìm hiểu tác động của môi trường vi trọng lực đến não bộ sau thời gian dài con người sống trong môi trường vi trọng lực. Nghiên cứu mới, công bố trên tạp chí Neuroscience tuần này, tiến hành trên 2 nữ và 9 nam phi hành gia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), từng sống và làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) ít nhất 5 tháng.
Trong nghiên cứu, nhóm phi hành gia thực hiện một số nhiệm vụ nhất định nhằm đo lường khả năng cầm nắm, di chuyển và giữ vật thể không bị trượt. Họ lặp lại nhiệm vụ nhiều lần trước, trong và sau chuyến bay tới trạm ISS để so sánh.
Ở môi trường vi trọng lực, chỉ cần lực đẩy nhẹ cũng có thể khiến vật thể bay đi. Tuy nhiên, các phi hành gia vẫn thường xuyên có những hành động "quá mức". Thậm chí khi đã sống trên quỹ đạo vài tháng, họ vẫn nắm chặt tay hơn mức cần thiết vì lo ngại phải chống lại trọng lực khi cầm hoặc di chuyển vật thể.
Lúc trở về Trái Đất, phi hành gia cũng đưa ra dự đoán không chính xác về cách thao tác với vật thể. "Điều thú vị là, một số phi hành gia báo cáo rằng vật thể nặng hơn dự kiến. Mối liên kết lực nắm - tải trọng hình thành qua nhiều năm học hỏi trên Trái Đất có thể bị phá vỡ sau thời gian đủ dài ở trạng thái không trọng lượng", nhóm tác giả cho biết.
Theo Science Alert, trong môi trường vi trọng lực, chuyển động của cánh tay chậm và đối xứng hơn - lực dùng để nâng và hạ vật thể tương đương nhau. Nhưng sau khi trở về Trái Đất, phi hành gia phải điều chỉnh về trạng thái bất đối xứng, tức cần dùng nhiều lực hơn để nâng vật lên so với khi đặt xuống.
Không chỉ phi hành gia sống trên trạm ISS nhiều tháng, phi hành gia trải qua chuyến du hành vũ trụ ngắn ngày hơn cũng chịu tác động từ môi trường vi trọng lực và cần tái thích nghi khi trở về hành tinh xanh.
Tuần này, Christina Koch, phi hành gia trong nhiệm vụ Artemis II, đăng trên mạng xã hội video cô tập đi bộ và giữ thăng bằng sau chuyến bay tới Mặt Trăng hồi đầu tháng. Video cho thấy, chỉ 10 ngày sống ngoài không gian cũng có thể ảnh hưởng đến các cơ quan tiền đình - cấu trúc ở tai trong giúp cảm nhận trọng lực và truyền thông tin đó về não - dù mỗi thành viên phi hành đoàn vẫn tập luyện khoảng 30 phút mỗi ngày.
Theo Koch, khi quay trở lại môi trường có trọng lực, họ phụ thuộc nhiều vào thị giác để định hướng. Do đó, việc đi nối gót theo đường thẳng (tandem walk) trong khi mắt nhắm là thử thách lớn. "Chắc tôi sẽ phải đợi một thời gian nữa mới có thể lướt sóng trở lại", Koch hài hước chia sẻ.
Nữ phi hành gia cũng cho biết, việc tìm hiểu tác động của môi trường vi trọng lực có thể góp phần điều trị chứng chóng mặt, chấn động não và các rối loạn thần kinh - tiền đình khác trên Trái Đất.
