Đây là mức xử phạt cao nhất đối với hành vi phá thai do lựa chọn giới tính, quy định tại Nghị định 90/2026 Chính phủ vừa ban hành. Nghị định này được cho là quy định xử phạt nghiêm khắc việc lựa chọn giới tính thai nhi, với các mức chế tài tăng dần tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Cụ thể, người mang thai tự nguyện phá thai vì lý do lựa chọn giới tính có thể bị phạt từ 5 đến 7 triệu đồng. Trường hợp dụ dỗ, lôi kéo người mang thai thực hiện hành vi này, mức phạt tăng lên 7-10 triệu đồng.
Nếu hành vi mang tính ép buộc, mức xử phạt cao hơn. Người đe dọa, uy hiếp tinh thần để buộc phá thai vì lựa chọn giới tính bị phạt từ 10 đến 15 triệu đồng; còn sử dụng vũ lực sẽ bị phạt từ 15 đến 20 triệu đồng.
Các hành vi liên quan đến cung cấp hoặc hướng dẫn sử dụng thuốc, hóa chất để phá thai khi biết rõ mục đích lựa chọn giới tính có thể bị phạt từ 20 đến 25 triệu đồng. Mức phạt cao nhất, từ 25 đến 30 triệu đồng, áp dụng đối với người trực tiếp thực hiện hành vi phá thai trong trường hợp biết rõ lý do lựa chọn giới tính.
Các cá nhân, tổ chức vi phạm có thể chịu hình thức phạt bổ sung như tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề từ 3 đến 12 tháng, tùy hành vi. Cơ sở kinh doanh dược có thể bị đình chỉ hoạt động từ một đến ba tháng nếu vi phạm quy định liên quan.
Các quy định này nhằm tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, đồng thời bảo vệ quyền và giá trị nhân văn trong chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Bên cạnh đó, các hành vi liên quan đến chẩn đoán, tiết lộ và can thiệp nhằm lựa chọn giới tính thai nhi cũng bị kiểm soát chặt chẽ. Nhiều mức xử phạt được quy định nhằm ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Cụ thể, hành vi bói toán để xác định giới tính thai nhi có thể bị phạt từ 5 đến 7 triệu đồng. Các hình thức chẩn đoán như bắt mạch, siêu âm, xét nghiệm để tiết lộ hoặc cung cấp thông tin về giới tính thai nhi nếu không thuộc trường hợp pháp luật cho phép, bị xử phạt nặng hơn, từ 7 đến 15 triệu đồng. Đồng thời, người vi phạm có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề từ 1 đến 3 tháng.
Các hành vi như hướng dẫn, chỉ định sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng hoặc các chế phẩm nhằm tác động đến quá trình thụ thai để lựa chọn giới tính; cung cấp các sản phẩm, dụng cụ phục vụ mục đích này; hoặc nghiên cứu phương pháp lựa chọn giới tính trái phép có thể bị xử phạt từ 20 đến 25 triệu đồng.
Thực tế, tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh ở nước ta ngày càng nghiêm trọng. Chính phủ đã triển khai nhiều chính sách và giải pháp để kiểm soát nhưng tình trạng chưa được khắc phục. Từ năm 2021 đến 2024, tỷ số này lần lượt là 109,5; 109,7 và 110,7 bé trai trên 100 bé gái, liên tục vượt xa mức tự nhiên. Tình trạng mất cân bằng chủ yếu tập trung tại các tỉnh phía Bắc, đặc biệt vùng Đồng bằng sông Hồng.
Bác sĩ Mai Xuân Phương, Phó Vụ trưởng Truyền thông – Giáo dục, Tổng Cục Dân số, nay là Cục Dân số (Bộ Y tế), cho hay nhiều người Việt vẫn mang tâm lý chuộng con trai trong bối cảnh mức sinh giảm mạnh, hiện chỉ còn 1,91 con/phụ nữ trong khi con số lý tưởng là 2,1. Nhiều gia đình, khi chỉ sinh một con, đã tìm mọi cách để lựa chọn giới tính thai nhi.
Ngoài ra, văn hóa Nho giáo với quan niệm cần con trai để nối dõi tông đường, thờ cúng tổ tiên, cùng sự đánh giá thấp vai trò của nữ giới trong gia đình, xã hội, càng làm gia tăng chênh lệch giới tính. Việc tiếp cận dễ dàng các dịch vụ y tế để chẩn đoán hoặc lựa chọn giới tính thai nhi cũng dẫn đến tình trạng nạo phá thai vì lý do giới tính.
Việt Nam đặt mục tiêu đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, dưới 109 bé trai/100 bé gái vào năm 2030. Các chuyên gia cho rằng để đạt mục tiêu này cần thay đổi nhận thức và hành vi của người dân, khuyến khích sinh con theo quy luật tự nhiên.
Đồng thời, cần xây dựng chính sách hỗ trợ nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình, cộng đồng, xã hội. Bên cạnh đó, cần thực thi nghiêm các quy định pháp luật về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.
Nhiều người có thói quen cho trực tiếp cơm thừa vào ngăn mát tủ lạnh nhưng các chuyên gia cảnh báo hành động này có thể tiềm ẩn rủi ro về an toàn thực phẩm. Bác sĩ Yên Tông Hải, Giám đốc Trung tâm Độc chất lâm sàng tại Bệnh viện Trường Canh (Đài Loan), cho hay vi khuẩn Bacillus cereus từng gây ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn tại các trường học. Hầu hết trường hợp này đều liên quan đến việc bảo quản không đúng cách các loại thực phẩm chứa tinh bột như cơm và các suất cơm hộp. Điểm mấu chốt không nằm ở việc chọn ngăn mát hay ngăn đá, mà là thời điểm đưa cơm vào tủ lạnh.
Trước những ý kiến nói không nên để cơm trắng trong ngăn mát, nhiều chuyên gia trong ngành gạo cho rằng cách tối ưu để xử lý cơm thừa là cho vào hộp kín và bảo quản trên ngăn đá. Họ giải thích nhiệt độ ngăn mát thường không đủ lạnh để bảo quản cơm hoàn hảo, khiến hạt cơm dễ bị ám mùi thực phẩm và mất đi độ ẩm bề mặt, dẫn đến kết cấu khô cứng, kém ngon. Cách làm lý tưởng là chia nhỏ cơm vào các hộp chuyên dụng và đưa vào ngăn đá ngay khi cơm còn tươi ngon.
Lò vi sóng là cách tốt nhất để giúp cơm đông lạnh lấy lại độ dẻo ngon như lúc mới nấu. Khi sử dụng cách này, cơm không cần phải rã đông trước; chỉ cần xịt một chút nước lên bề mặt rồi quay ở mức công suất 500W trong khoảng 3 phút 30 giây. Ngoài ra, việc sử dụng nồi cơm điện để hấp lại cơm trong khoảng 15 đến 20 phút cũng là một lựa chọn phù hợp.
Theo bác sĩ Yên, việc chỉ đơn thuần bỏ đồ ăn vào ngăn đá không giúp thực phẩm an toàn hơn một cách tuyệt đối. Mấu chốt nằm ở cách lưu trữ, nghĩa là thực phẩm sau khi nấu chín cần được đưa vào tủ lạnh càng sớm càng tốt. Nếu cơm trắng bị để ở nhiệt độ phòng suốt nhiều giờ mới mang đi cất, có thể vi khuẩn Bacillus cereus đã kịp sinh sôi và tiết ra độc tố. Khi đó, dù ngày hôm sau có mang cơm đi hấp lại, hâm nóng hay rang lên thì nhiệt độ cao cũng không thể tiêu diệt được những độc tố gây hại này.
Ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn Bacillus cereus được chia làm hai dạng chính. Dựa trên các tài liệu giáo dục sức khỏe của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Đài Loan, loại ngộ độc này gồm dạng gây nôn và gây tiêu chảy. Trong đó, dạng gây nôn chủ yếu liên quan đến thực phẩm chứa tinh bột và các món làm từ gạo.
Người bệnh thường có triệu chứng buồn nôn, nôn mửa, đau bụng và các cảm giác khó chịu khác. Thời gian ủ bệnh khá ngắn, các triệu chứng thường xuất hiện chỉ sau khoảng 30 phút đến 6 giờ. Tại Đài Loan, hầu hết vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn liên quan đến suất ăn trường học trước đây đều bắt nguồn từ việc bảo quản cơm không đúng cách, dẫn đến sự xâm nhập của vi khuẩn Bacillus cereus.
Dạng ngộ độc gây tiêu chảy thường bắt nguồn từ nguồn thực phẩm đa dạng hơn. Bác sĩ cho biết khác với dạng gây nôn, loại ngộ độc do vi khuẩn Bacillus cereus dẫn đến tiêu chảy có thời gian ủ bệnh tương đối dài. Các loại thực phẩm dễ kích hoạt triệu chứng tiêu chảy rất phong phú, từ xúc xích, các loại nước sốt, nước dùng đến mứt, salad và bánh pudding.
Bác sĩ Yên nhấn mạnh một số độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tiết ra có khả năng chịu nhiệt cực tốt, và đây cũng chính là nguồn gốc của "hội chứng cơm rang". Loại độc tố gây nôn bền bỉ đến mức một khi cơm đã bị nhiễm khuẩn, dù có mang đi hâm nóng hay rang lại ở nhiệt độ cao, độc tố vẫn tồn tại mà không bị phá hủy.
Ông giải thích thêm nhiệt độ trong ngăn mát tủ lạnh thường duy trì ở mức 4 độ C. Mức nhiệt này chỉ có tác dụng ức chế sự phát triển của vi sinh vật chứ không thể tiêu diệt được vi khuẩn. Nếu cơm đã nhiễm độc tố gây nôn của vi khuẩn Bacillus cereus, loại độc tố này sẽ trở nên cực kỳ "lì lợm" và không thể bị loại bỏ bằng các phương pháp hâm nóng thông thường.
Theo bác sĩ Yên, trong y học có một khái niệm gọi là "vùng nhiệt độ nguy hiểm", cụ thể là từ 7 độ C đến 60 độ C. Hầu hết loại vi sinh vật gồm tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus), vi khuẩn E. coli, Bacillus cereus và Salmonella, đều có thể dễ dàng sinh sôi và nhân bản nhanh chóng trong khung nhiệt độ này.
Nhiệt độ trung bình trong nhà thường rơi vào khoảng 20 độ C, hoàn toàn nằm trong vùng nhiệt độ nguy hiểm trên. Vì vậy, lý tưởng nhất là cất cơm vào tủ lạnh trong vòng một giờ vào mùa hè và hai giờ vào mùa đông. Việc duy trì nhiệt độ tủ lạnh ở mức khoảng 4 độ C sẽ giúp thực phẩm tránh được vùng nguy hiểm, từ đó giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn Bacillus cereus.
Thực tế, tiêu thụ đồ chiên bằng phương pháp nhiệt độ cao sẽ làm tăng nguy cơ thừa năng lượng, rối loạn mỡ máu và tăng huyết áp. Nhiều người dùng nồi chiên thường cài đặt nhiệt độ quá cao hoặc thời gian quá lâu làm đồ ăn cháy xém, không tốt cho sức khỏe.
Nguy cơ khác như dầu mỡ và vụn thức ăn tích tụ lâu ngày, bám vào nồi. Dưới tác động của quá trình nung nóng lặp đi lặp lại sẽ sinh ra các gốc tự do cùng chất oxy hóa, có thể gây bệnh cho cơ thể.
Cách an toàn nhất là hạn chế dùng mức nhiệt trên 200 độ C trong thời gian dài. Chuyên gia gợi ý mức nhiệt an toàn cho rau củ và khoai tây là 160-175 độ C trong 10-20 phút; cá cùng hải sản khoảng 170-180 độ C trong 10-15 phút; thịt gia cầm cần 180 độ C trong 15-25 phút tùy kích thước. Quá trình nấu đòi hỏi người nội trợ đảo đều thực phẩm và tránh xếp chồng lên nhau để luồng khí nóng lưu thông tốt nhất.
Không nên lạm dụng thức ăn chế biến sẵn, rửa sạch khay ngay sau khi dùng, đồng thời thay mới dụng cụ ngay khi nhận thấy lớp chống dính bong tróc.
Lưu ý, nồi chiên chỉ "giảm dầu" so với cách chiên truyền thống chứ không thể biến thức ăn chế biến sẵn thành món ăn lành mạnh. Mọi người nên ưu tiên nguồn nguyên liệu tươi sống, kiểm soát khẩu phần ăn, hạn chế đồ chế biến sẵn và duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối để đảm bảo sức khỏe cho cả gia đình.
Kỳ World Cup năm 2026 đang diễn ra tại Canada, Mexico và Mỹ với sự góp mặt của hơn 1.200 cầu thủ. Trải qua 92 trận đấu, một số cái tên đã chứng minh sự vượt trội hoàn toàn so với phần còn lại và Erling Haaland là một trường hợp như vậy. Tiền đạo người Na Uy đã lập cú đúp vào lưới Brazil ở vòng 1/8 để giúp quốc gia mình lần đầu tiên giành vé vào tứ kết. Na Uy sẽ có cuộc chạm trán Anh vào ngày 12/7 tại Miami, Mỹ.
"Có lẽ điều này sẽ viết nên lịch sử cho Na Uy", AP dẫn lời Haaland sau trận đấu. "Mọi người chỉ cần tận hưởng niềm vui. Đó là một trong những ngày điên rồ và tuyệt vời nhất trong lịch sử Na Uy. Hãy cứ tận hưởng, đón nhận và trân trọng khoảnh khắc ấy".
Trở thành trụ cột của đội tuyển quốc gia từ khi ra mắt vào năm 2019, bí quyết thành công của Haaland một phần nằm ở nền tảng gia đình khi cả bố và mẹ anh đều là những vận động viên chuyên nghiệp. Cha của anh, ông Alf-Inge Haaland, là cựu cầu thủ bóng đá từng có sự nghiệp bền bỉ tại đội tuyển quốc gia Na Uy và các câu lạc bộ Anh. Mẹ của anh, bà Gry Marita Braut, là nhà vô địch quốc gia 7 môn phối hợp, tranh tài ở cấp độ đỉnh cao của làng điền kinh Na Uy, theo Business Insider.
Tuy nhiên, yếu tố di truyền chỉ là một phần của câu chuyện, bởi Haaland luôn khẳng định một chế độ sinh hoạt hàng ngày kỷ luật được xây dựng xoay quanh việc tập luyện, phục hồi và dinh dưỡng mới là nền móng cho phong độ của anh.
"Bạn cần phải là một vận động viên suốt 24/7, không chỉ trong hai tiếng thi đấu trên sân", Haaland chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân. "Cơ thể chúng ta có thể chịu đựng được nhiều hơn những gì chúng ta nghĩ. Tôi cảm thấy mệt mỏi nhưng tôi tự bảo với cơ thể mình rằng mình không sao cả. Đây là một liệu pháp tâm lý".
Đối với Haaland, 90 phút thi đấu trên sân là kết quả cuối cùng của những gì anh đã thực hiện trong suốt quá trình tập luyện. "Đó là cách bạn ngủ, chuẩn bị cho buổi tập tiếp theo, trận đấu sắp tới và cách bạn phục hồi sau mỗi trận đấu", anh nói thêm. "Tất cả là một quy trình khép kín".
Để đạt được hiệu suất thể chất tối đa, "cỗ máy ghi bàn" tuân thủ một lịch trình nghiêm ngặt tại Manchester, nơi anh đang thi đấu cho câu lạc bộ Manchester City và từng hai lần lên ngôi vô địch Ngoại hạng Anh vào các năm 2023, 2024. Bên cạnh các bài tập giãn cơ, tăng cường sức mạnh và tim mạch, sự linh hoạt là yếu tố then chốt trong quá trình tập luyện của cầu thủ này.
Haaland cho hay cơ háng và cơ hông của anh có độ dẻo dai bẩm sinh, điều tối quan trọng giúp anh thực hiện được những pha ghi bàn dứt điểm ở các góc độ không tưởng. Ngoài ra, tại cơ sở tập luyện của Manchester City, anh còn thực hiện một số bài tập trong phòng giảm oxy (hypoxic chamber). Căn phòng này tạo ra môi trường thiếu oxy có kiểm soát để tái hiện điều kiện áp suất ở vùng núi cao, đồng thời có thể tăng mức nhiệt độ và độ ẩm.
Theo Haaland, việc tập luyện trong điều kiện đó giúp anh phục hồi nhanh hơn giữa các pha bứt tốc trong trận đấu. "Bạn cần tìm ra những gì phù hợp với bản thân, bởi vì mỗi người mỗi khác", anh chia sẻ. "Điều quan trọng là phải vận động cơ thể và duy trì lối sống năng động".
Anh lưu ý ngay cả 10 hay 15 phút giãn cơ hoặc tập các bài vận động linh hoạt cũng có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn. Đối với tiền đạo này, quá trình phục hồi cũng quan trọng không kém gì thời gian thi đấu. Tắm đá và xông hơi là một phần trong chế độ sau tập luyện được Haaland duy trì 4-5 lần một tuần, giúp xoa dịu các cơn đau và giảm tình trạng mỏi cơ.
Anh còn kết hợp liệu pháp ánh sáng đỏ, một phương pháp điều trị sử dụng ánh sáng đỏ ở cường độ thấp được cho là giúp cải thiện bề ngoài của làn da như làm giảm nếp nhăn, sẹo, mẩn đỏ và mụn trứng cá, để bù đắp cho việc thiếu hụt ánh sáng mặt trời tự nhiên tại Manchester. Các nghiên cứu vẫn đang được tiến hành để xác định hiệu quả thực tế của liệu pháp ánh sáng đỏ. Dù một số kết quả sơ bộ cho thấy phương pháp này có thể hỗ trợ điều trị mụn trứng cá và vảy nến, các bằng chứng khoa học hiện có vẫn còn rất hạn chế.
Trong nhiều cuộc phỏng vấn, Haaland từng khẳng định giấc ngủ là điều quan trọng nhất trên thế giới và một lịch trình ngủ lành mạnh là nguyên tắc không thể thỏa hiệp.
Một khía cạnh quan trọng khác trong lịch trình hàng ngày của Haaland là thực phẩm và dinh dưỡng. Trong video ghi lại một ngày điển hình, anh bắt đầu buổi sáng bằng một ly cà phê pha sữa tươi chưa tiệt trùng và siro cây phong. Dù sữa tươi chưa qua tiệt trùng không được các cơ quan y tế công cộng khuyến khích sử dụng và bị kiểm soát bán hàng nghiêm ngặt do nguy cơ chứa vi khuẩn gây bệnh, Haaland vẫn thích trải nghiệm và tìm kiếm những điều mới mẻ để tối ưu hóa những chi tiết nhỏ trong cuộc sống và sự nghiệp của mình.
Chân sút này cho rằng dinh dưỡng thực ra rất đơn giản, anh ưu tiên một bữa sáng nhẹ nhàng và những miếng bít tết nhiều mỡ, đồng thời khẳng định bản thân là một người có niềm đam mê lớn với ẩm thực và luôn sống để tận hưởng các món ăn.
