Đội ngũ nghiên cứu của Đại học Utah (Mỹ) đã chính thức công bố sự tồn tại của một loài giun tròn mới, sinh sống bên trong những khối khoáng chất giống rạn san hô ở hồ Muối Lớn, theo báo cáo đăng trên chuyên san Journal of Nematology.
Loài mới được đặt tên khoa học là Diplolaimelloides woaabi, có chiều dài chưa đến 1,5 mm, nhưng hứa hẹn mang đến những manh mối quan trọng cho phép sự sống tồn tại bên trong môi trường nước thuộc dạng khắc nghiệt nhất của vùng Bắc Mỹ.
Nhìn chung, giun tròn nằm trong số những nhóm động vật tồn tại khắp nơi trên trái đất, từ trên đất liền, vùng cực băng giá đến các miệng phun thủy nhiệt dưới đáy đại dương. Tính đến thời điểm hiện tại, cộng đồng khoa học đã phát hiện hơn 250.000 loài giun tròn, nhưng chưa loài nào được ghi nhận ở hồ Muối Lớn.
Điều này đã thay đổi khi nhà nghiên cứu Julie Jung khi còn là nghiên cứu sinh của Đại học Utah phát hiện các cá thể giun tròn trong lúc đi lấy mẫu bằng xuồng kayak và xe đạp. Chúng sống bên trong các khối khoáng chất được hình thành bởi các cộng đồng vi sinh vật dưới đáy hồ.
“Chúng tôi ban đầu nghi ngờ đây có lẽ là một loài giun tròn mới được phát hiện, nhưng phải mất 3 năm để xác nhận khả năng này”, theo bà Jung, hiện là giáo sư của Đại học Weber ở bang Utah.
Phát hiện trên đã biến giun tròn trở thành nhóm động vật đa bào thứ ba được ghi nhận có thể sinh sống trong môi trường siêu mặn của hồ Muối Lớn. Hai nhóm còn lại là tôm nước mặn và ruồi nước mặn.
Vẫn chưa rõ bằng cách nào loài Diplolaimelloides woaabi có thể đến được hồ Muối Lớn, vốn ở độ cao khoảng 1.280 m so với mực nước biển và cách đại dương gần nhất khoảng 1.300 km.
Theo một giả thuyết, có lẽ chúng bắt nguồn từ kỷ Phấn Trắng, thời điểm từng tồn tại một vùng biển nội địa khổng lồ chia cắt Bắc Mỹ và ngày nay bao phủ một phần khu vực Utah.
Đồng tác giả Byron Adams, giáo sư Đại học Brigham Young (bang Utah), cho rằng giun tròn ở hồ Muối Lớn có thể là hậu duệ của những quần thể cổ đại còn sót lại từ kỷ Phấn Trắng, hoặc cũng có thể là lý do khác.
Điều chắc chắn là hiện Diplolaimelloides woaabi vừa là một loài mới đối với khoa học, vừa là một bí ẩn chưa có lời giải.
Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang tiến gần đến lễ ký kết chính thức nhưng tương lai của nó vẫn mờ mịt. Từ số phận kho uranium của Tehran, chiến dịch quân sự của Israel ở Lebanon đến eo biển Hormuz vẫn chưa thể thông thương ngay - tất cả đang đặt dấu hỏi lớn lên bất kỳ cái bắt tay miễn cưỡng nào.
Lễ ký kết chính thức được lên lịch ngày 19-6 tại Geneva (Thụy Sĩ) nhưng vẫn còn đó một khoảng trống đầy bất trắc.
Cốt lõi của thỏa thuận là kế hoạch mở lại eo biển Hormuz, ngay cả khi Hormuz được khai thông hoàn toàn thì cuộc khủng hoảng năng lượng thế giới cũng không thể giảm bớt ngay lập tức.
Các chuyên gia thị trường năng lượng cảnh báo cần phải giải tỏa lượng lớn tàu dầu đang ùn ứ, sau đó rà phá mìn rồi mới khôi phục được hoạt động vận tải và sản xuất dầu khí - toàn bộ quá trình đó có thể mất vài tuần, thậm chí vài tháng.
Toàn bộ văn bản - theo một số người tham gia đàm phán không nêu tên - chỉ vỏn vẹn 14 gạch đầu dòng trên hai trang giấy và vẫn chưa được công bố.
"Trong những thỏa thuận ngoại giao có tính chất đặt cược cao như vậy, thành công hay thất bại thường phụ thuộc vào chi tiết - Đài BBC bình luận - Và ở đây, các chi tiết rất ít ỏi".
Một trở ngại lớn khác đến từ Israel - quốc gia đã tham chiến cùng Mỹ từ ngày 28-2 nhưng không phải là một bên của thỏa thuận. Đúng vào ngày thỏa thuận được công bố, quân đội Israel vẫn tiếp tục không kích miền nam Lebanon, nơi họ đang giao tranh với lực lượng dân quân Hezbollah được Iran hậu thuẫn.
Ngày 15-6, Bộ trưởng Quốc phòng Israel khẳng định nước này sẽ không rút khỏi các vùng đang chiếm đóng ở Lebanon. Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố thỏa thuận Mỹ - Iran là quyết định của ông Trump, còn Israel "có những lợi ích riêng" và sẽ ở lại khu vực mà ông gọi là "vùng đệm", "chừng nào còn cần thiết".
Ngoài ra, bản ghi nhớ còn gia hạn lệnh ngừng bắn và dỡ bỏ cuộc phong tỏa của hải quân Mỹ với các cảng Iran, trong khi những vấn đề gai góc nhất được trì hoãn sang các vòng đàm phán tương lai.
Thách thức nan giải nhất vẫn là kho uranium làm giàu cấp độ cao của Iran - điều mà cả Mỹ lẫn Israel lo ngại có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí nguyên tử, dù Tehran nhiều năm qua khẳng định không có ý định đó. Theo thỏa thuận, Iran chỉ có 60 ngày để quyết định số phận kho uranium này.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance khẳng định trong cuộc phỏng vấn tối 14-6 với kênh Fox News rằng yêu cầu Iran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân đã được "tích hợp vào thỏa thuận này" và Mỹ có thể xác minh việc tuân thủ.
Nhưng lịch sử cho thấy điều ngược lại: phải mất hàng thập kỷ cộng đồng quốc tế mới đạt được thỏa thuận năm 2015 nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Tehran. Rồi chính Tổng thống Trump, trong nhiệm kỳ đầu, đơn phương rút Mỹ khỏi thỏa thuận đó, tạo tiền đề cho chuỗi leo thang căng thẳng dẫn đến cuộc chiến hiện tại.
Như để nhấn mạnh sự mong manh đó, Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran ra tuyên bố ngày 14-6 rằng "các cuộc đàm phán cuối cùng sẽ được hoãn lại cho đến sau khi việc thực hiện các cam kết của bên kia theo bản ghi nhớ hoàn tất". Những cam kết đó là gì và Iran diễn giải chúng ra sao sẽ góp phần định đoạt liệu thỏa thuận có đứng vững hay không.
Tình hình bấp bênh đến mức ngay thời điểm này, khi còn vài ngày nữa là đến lễ ký kết chính thức, tâm lý chung vẫn là thỏa thuận có thể đổ vỡ bất cứ lúc nào. Đây cũng không phải lần đầu tiên các bên tuyên bố "sắp đạt được thỏa thuận", để rồi mọi thứ sụp đổ và giao tranh lại tiếp diễn.
Con số này được đưa ra trong bối cảnh Kiev tiếp tục mở rộng chiến dịch UAV tầm xa nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và công nghiệp của Nga để gây áp lực lên Moscow.
Theo báo cáo tác chiến tháng 6 của lực lượng này, các đơn vị điều khiển UAV Ukraine đã thực hiện 2.359 nhiệm vụ tấn công tầm xa nhằm vào các mục tiêu nằm cách tiền tuyến từ 500 đến 2.000km, gây thiệt hại cho 172 cơ sở công nghiệp quốc phòng và năng lượng trong tháng.
SBS cho biết các đơn vị của họ cũng đã thực hiện 3.406 nhiệm vụ tấn công tầm trung (150-300km), nhằm vào 1.682 mục tiêu, cùng với 2.747 nhiệm vụ tấn công tiền tuyến (25-150km), gây thiệt hại cho 1.265 mục tiêu.
Các mục tiêu ưu tiên bao gồm ngành công nghiệp quốc phòng Nga, cơ sở hạ tầng nhiên liệu và năng lượng, các trung tâm hậu cần, kho nhiên liệu và đạn dược, sở chỉ huy, trang thiết bị quân sự và các khu vực tập trung binh lực.
Lực lượng này cho biết bán đảo Crimea do Nga kiểm soát vẫn là một trọng tâm riêng biệt và liên tục của chiến dịch.
Quân đội Ukraine cho biết trong tháng 6, họ đã phối hợp với các thành phần khác của Lực lượng Phòng vệ Ukraine để tấn công 172 cơ sở công nghiệp quốc phòng và năng lượng của Nga.
Danh sách mục tiêu được nêu gồm nhà máy chế biến khí đốt Astrakhan; các nhà máy lọc dầu Ilsky, Afipsky, Novokuibyshevsk, Moscow, Slavyansk và Lukoil Nizhegorodnefteorgsintez; nhiều kho dầu và bến chứa nhiên liệu; trung tâm vận tải Port Kavkaz; các cơ sở công nghiệp quốc phòng; hạ tầng hải quân tại Kronstadt, bao gồm kho vũ khí số 15 của Hải quân Nga và tàu hộ tống Boikiy; cùng một số trung tâm thông tin liên lạc không gian của Nga.
“Các sự kiện đã tự nói lên tất cả: trong năm 2026, UAV của chúng tôi đã mang những tác động đến Nga", Tư lệnh Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine Robert “Madyar” Brovdi tuyên bố.
Quân đội Ukraine cho biết các cuộc tấn công kéo dài nhằm vào cơ sở hạ tầng công nghiệp, hậu cần và quân sự của Nga nhằm làm suy giảm khả năng cung ứng cho các lực lượng Nga cũng như khả năng duy trì chiến dịch quân sự của Moscow.
Trong năm qua, Ukraine đã liên tục mở rộng chiến dịch UAV tầm xa, ngày càng thường xuyên tập kích các nhà máy lọc dầu, kho đạn, căn cứ không quân, nhà máy quốc phòng và các trung tâm hậu cần nằm cách tiền tuyến hàng trăm hoặc thậm chí hàng nghìn km, với mục tiêu làm suy giảm năng lực quân sự và kinh tế của Nga.
Nga chưa bình luận về các tuyên bố do Ukraine đưa ra. Tuy nhiên, Moscow từng cáo buộc Ukraine nhằm mục tiêu vào hạ tầng dân sự của Nga.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dân sự được khắc phục nhanh chóng và không ảnh hưởng đến tình hình trên tiền tuyến, trong khi các cuộc tấn công trả đũa của Nga vào sâu bên trong lãnh thổ Ukraine sẽ mạnh hơn nhiều.
Moscow cho rằng việc Ukraine gần đây gia tăng các cuộc tấn công vào hạ tầng Nga là phản ứng với thực tế “tình hình tại mặt trận đang xấu đi nhanh chóng đối với Ukraine”.
Reuters dẫn một nguồn tin từ Pakistan cho hay cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran ở thủ đô Islamabad kéo dài 2 giờ đồng hồ hôm 11.4 (giờ địa phương), trước khi các phái đoàn tạm nghỉ.
Trong khi đó, theo CNN, vẫn chưa rõ liệu các cuộc đàm phán đang được tiến hành trực tiếp hay thông qua các bên trung gian. Nếu được xác nhận là trực tiếp, đây sẽ là cuộc đàm phán trực tiếp cấp cao nhất giữa Mỹ và Iran kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo được thành lập vào năm 1979.
Phái đoàn Mỹ tham gia cuộc đàm phán gồm Phó tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump là ông Jared Kushner. Phía Iran có Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi.
Theo truyền thông Iran, phái đoàn nước này đã quyết định bắt đầu đàm phán với phía Mỹ sau cuộc gặp với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif. Nhà lãnh đạo Pakistan cũng đã có cuộc gặp với Phó tổng thống Vance.
Tuy nhiên, khi cuộc đàm phán bắt đầu, đã có những thông tin trái ngược nhau về những gì đã được nhất trí trước đó.
Một nguồn tin cấp cao của Iran nói với Reuters rằng Mỹ đã đồng ý gỡ phong tỏa các tài sản của Iran bị đóng băng tại Qatar, nhưng một quan chức Mỹ nhanh chóng bác bỏ thông tin này.
Sau đó, một quan chức Mỹ khẳng định với trang tin Axios rằng một số tàu hải quân Mỹ ngày 11.4 đã đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đài truyền hình nhà nước Iran và một nguồn tin từ Pakistan đã phủ nhận việc bất kỳ tàu nào của Mỹ đi qua tuyến đường thủy này.
Trong khi đó, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội rằng quân đội Mỹ đã bắt đầu "dọn sạch" eo biển Hormuz và tất cả 28 tàu rải thủy lôi của Iran đã bị đánh chìm.
Ông Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng lực lượng Mỹ đã phá hủy hải quân và không quân của Iran, đồng thời làm tê liệt chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Tehran.
Nhưng nỗi lo sợ về các cuộc tấn công của Iran vào tàu thuyền trong vài tuần qua đã khiến eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng trên toàn cầu, bị đóng cửa.
Tình trạng eo biển Hormuz bị phong tỏa đã làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu. Giá xăng ở Mỹ đã tăng vọt dù phần lớn lượng dầu chảy qua tuyến đường thủy này không đến Mỹ, theo Reuters.
