Ngày 7-4, Liên minh Du lịch y tế Việt Nam chính thức được ra mắt, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến du lịch y tế trong khu vực.
Phát biểu tại sự kiện, ông Hà Anh Đức – Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) – cho biết thế mạnh lớn của ngành y tế Việt Nam là trình độ chuyên môn. Hiện Việt Nam đã làm chủ nhiều kỹ thuật cao như ghép tim, ghép phổi, ghép gan… với năng lực không thua kém các nước phát triển.
Không chỉ vậy, hệ thống cơ sở vật chất cũng ngày càng được nâng cấp, nhiều bệnh viện đạt tiêu chuẩn chất lượng cao.
“Nếu du lịch có khách sạn 5 sao thì ngành y tế cũng đã hình thành các “bệnh viện 5 sao”, với chất lượng dịch vụ và trình độ chuyên môn tiệm cận quốc tế”, ông Đức nói.
Một lợi thế nữa của ngành y tế trong nước là chi phí. Giá dịch vụ y tế tại Việt Nam được đánh giá cạnh tranh. Đơn cử dịch vụ nha khoa có chất lượng tương đương nhưng chi phí chỉ bằng khoảng 1/5 so với nhiều nước.
Thêm nữa, thời gian chờ đợi điều trị cũng ngắn hơn đáng kể. Như thời gian chờ để phẫu thuật nội soi thay khớp, bệnh nhân có thể được mổ trong vòng một tuần, thay vì phải chờ hàng tháng, thậm chí cả năm như ở một số quốc gia.
Theo ông Đức, hiện người Việt mỗi năm chi hàng tỉ USD ra nước ngoài để khám, chữa bệnh tại các thị trường như Thái Lan, Nhật Bản…
Vì vậy, chủ trương phát triển dịch vụ du lịch y tế không chỉ nhằm thu hút khách quốc tế mà còn để “giữ chân” người bệnh trong nước.
Ông Nguyễn Trùng Khánh – Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) – cho biết du lịch y tế không chỉ dừng lại ở chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh mà còn là trải nghiệm văn hóa, du lịch. Đây là nhu cầu thiết yếu, xu hướng tiêu dùng của người dân.
Trên thế giới, ngành du lịch y tế tạo nên hàng tỉ USD mỗi năm. Nên với nguồn tài nguyên thiên nhiên cùng với thế mạnh về kinh nghiệm và chuyên môn y tế, dịch vụ du lịch – y tế Việt Nam sẽ phát triển mạnh trong thời gian tới.
Về du lịch, Việt Nam là điểm đến an toàn, thân thiện. Đây là thế mạnh của chúng ta. Năm 2025, hơn 20 triệu lượt du khách quốc tế đến Việt Nam.
Ông Đúc cũng cho hay Bộ Y tế đang xây dựng đề án phát triển du lịch y tế, dự kiến trình Thủ tướng trong thời gian tới. Song song đó là kế hoạch chuẩn hóa hệ thống khám, chữa bệnh thông qua việc ban hành bộ tiêu chuẩn chất lượng nâng cao, giúp các cơ sở y tế từng bước tiệm cận chuẩn quốc tế.
“Định hướng phát triển dịch vụ này không chỉ dừng ở khám, chữa bệnh mà còn mở rộng sang chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng, dưỡng lão cho cả du khách nước ngoài nữa.
Tuy nhiên để hiện thực hóa mục tiêu này, cần sự phối hợp liên ngành từ y tế, du lịch, công an đến tài chính – ngân hàng. Cụ thể là từ chính sách visa, xuất – nhập cảnh đến dịch vụ lưu trú và thanh toán…”, ông Đức nói.
Đại diện Liên minh Du lịch y tế Việt Nam cho biết mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam sẽ thu hút thêm 1-2 triệu lượt khách du lịch y tế, tăng thời gian lưu trú lên 15-30 đêm và đạt doanh thu 3-5 tỉ USD mỗi năm.
Với vai trò thành viên sáng lập và đối tác tài chính, đại diện cho Ngân hàng SHB, bà Ngô Thu Hà – Tổng giám đốc – cho biết sẽ cung cấp các giải pháp thanh toán số, bảo lãnh viện phí và nền tảng tài chính tích hợp nhằm nâng cao trải nghiệm cho người bệnh và du khách.
Người Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã bất đồng về nguồn gốc hàng loạt món ăn, từ cà phê, lá nho nhồi đến cả baklava - di sản để lại từ nhiều thế kỷ cùng tồn tại dưới thời Đế chế Ottoman. Giờ đây, người Thổ Nhĩ Kỳ bức xúc khi cho rằng người Hy Lạp "nhận vơ" công lao với món súp mà họ gọi là iskembe, vốn được xem là một phần văn hóa lâu đời của đất nước. Iskeme là súp lòng bò, nổi tiếng với hương vị đậm đà, hấp dẫn và được gọi là patsa tại Hy Lạp.
Chủ nhà hàng Tsarouhas đã tập hợp một hồ sơ đồ sộ, chi tiết với sự hỗ trợ của một tổ chức văn hóa địa phương và Lena Oflidis, tác giả cuốn sách duy nhất ghi chép về lịch sử món súp này, nhằm đưa patsa vào danh mục di sản văn hóa của Hy Lạp.
Tại nhà hàng Tsarouhas, hàng chục thực khách ghé đến vào mọi thời điểm trong ngày, đặc biệt là lúc rạng sáng, để thưởng thức patsa. Nhiều người tin rằng món súp ăn cùng ớt này giúp làm dịu dạ dày sau một đêm quá chén.
Trong gian bếp, đầu bếp Pantazis Koukoumvris thoăn thoắt với con dao bên cạnh những chiếc nồi lớn đang sôi, nơi phần chân và dạ dày được hầm kỹ.
Koukoumvris cho rằng công thức món ăn này được người Byzantine tiếp nhận từ người Hy Lạp cổ đại, rồi truyền lại cho người Ottoman.
Tsarouhas cũng chỉ ra rằng công thức patsa từng được nhắc đến trong sử thi Odyssey, trong bữa tiệc mà Penelope, vợ của Odysseus, chuẩn bị cho những kẻ cầu hôn vào ngày chồng bà trở về sau hành trình dài.
Theo ông, đoạn này mô tả món dạ dày bò nhồi mỡ động vật và huyết.
"Nếu đó không phải là patsa, thì còn có thể là gì nữa?", ông đặt câu hỏi.
Dù phía Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định đây là phát minh của họ, Tsarouhas tỏ ra không lo ngại. Ông cho rằng phía bên kia hoàn toàn có thể thử chứng minh nếu có đủ cơ sở.
"Không ai ngăn họ thử cả", ông nói và tin mình có đầy đủ cơ sở để bảo hộ, công nhận món ăn này. Ông tin hai nước sẽ không vì điều này mà chia rẽ vì hương vị món ăn chính là thứ gắn kết.
Tuy nhiên, "sự gắn kết qua ẩm thực" không phải điều mà Ali Turkmen nghĩ đến. Chủ nhà hàng người Thổ Nhĩ Kỳ 59 tuổi cho rằng món ăn này mang tính đặc trưng lịch sử và văn hóa của người Thổ, dù tại Hy Lạp, nó cũng được xem là món ăn quen thuộc vào đêm khuya hoặc sau những cuộc nhậu.
"Cũng giống như baklava và nhiều thứ khác, họ muốn nhận đó là của riêng mình. Lòng bò là thứ rất riêng của người Thổ", Turkmen nói về nỗ lực của Hy Lạp. Nhưng sẽ rất khó để họ tuyên bố sở hữu một thứ vốn là đặc trưng của Thổ Nhĩ Kỳ, theo Turkmen vì món ăn này đã là một phần văn hóa của họ hàng trăm năm.
Tại Istanbul, Ali Ohtamis là người phụ trách căn bếp tại nhà hàng Alem Iskembe của Turkmen, một địa chỉ chuyên phục vụ món súp truyền thống tại khu phố Kiziltoprak. Mỗi ngày, từ 4h, Ohtamis bắt đầu đun sôi dạ dày bò (lòng bò) sau khi đã làm sạch kỹ lưỡng. Theo ông, quá trình nấu kéo dài 8-9 tiếng, trước khi thịt được cắt theo khẩu vị của từng thực khách, to hoặc nhỏ.
Dù cả phiên bản Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đều dựa trên nền nước dùng đậm đà, nhiều tỏi, món iskembe của Thổ Nhĩ Kỳ chỉ sử dụng duy nhất phần lòng bò.
Truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ đã cáo buộc Hy Lạp "chiếm dụng" một món ăn được xem là niềm tự hào quốc gia. Cổng tin tức Onedio dẫn lại ghi chép của nhà du hành thế kỷ 17 Evliya Celebi, trong đó mô tả những người bán súp lòng và súp móng giò tại Istanbul, như bằng chứng cho thấy món ăn này đã có lịch sử 400 năm tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Khách quen của Alem Iskembe, Murat Pajik, bày tỏ quan điểm dứt khoát rằng Thổ Nhĩ Kỳ không nên chấp nhận động thái từ phía Hy Lạp.
"Cần phải có biện pháp. Súp lòng là một trong những món ăn mà chúng ta nên quảng bá ra thế giới", Pajik nói.
Trong khi đó, tại Hy Lạp, Christos Mousoulis lại có góc nhìn khác. Là khách quen của nhà hàng Tsarouhas, ông cho biết món patsa đã được chế biến theo cách truyền thống trong các gia đình Hy Lạp qua nhiều thế hệ.
"Món ăn có thể tương đồng. Nhưng chúng tôi lớn lên cùng với patsa của Hy Lạp", ông nói.
Theo Ban Quản lý Di sản thế giới vịnh Hạ Long - Yên Tử, quy chế phối hợp được Quảng Ninh và Hải Phòng ký ngày 26/3 đã thiết lập 4 hành trình chung, cho phép các tàu du lịch vận chuyển khách linh hoạt giữa hai địa phương.
Trong đó, tàu lưu trú ngủ đêm thuộc địa phương nào, phải neo đậu tại các điểm đã được quy định của địa phương đó.
Để đảm bảo an toàn và tính bền vững cho di sản, hai địa phương thống nhất toàn bộ tàu du lịch và tàu khách cao tốc phải lắp đặt thiết bị AIS hoặc GPS, kết nối liên tục và chia sẻ dữ liệu giữa Cảng vụ Quảng Ninh và Cảng vụ Hải Phòng.
Vào mùa hè, tàu hoạt động từ 5h và phải về cảng trước 20h. Vào mùa đông, thời gian hoạt động từ 5h30 đến trước 19h. Phương tiện hoạt động tại địa giới hành chính của địa phương nào thì địa phương đó chủ trì quản lý và chịu trách nhiệm xử lý các vấn đề phát sinh.
Các tàu phải đảm bảo tiêu chuẩn về hệ thống xử lý nước thải, không sử dụng hoặc bán các sản phẩm nhựa dùng một lần trên tàu.
Bà Nguyễn Thị Hạnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh khẳng định, quy chế phối hợp quản lý hoạt động tàu du lịch tuyến Vịnh Hạ Long – Vịnh Lan Hạ sẽ mở ra tiềm năng phát triển rất lớn cho du lịch hai địa phương, góp phần gia tăng nguồn khách và nâng cao giá trị khai thác di sản cho tỉnh Quảng Ninh.
Ước tính mỗi ngày sẽ có thêm khoảng từ 5.000 đến 6.000 du khách trong nước và quốc tế, cùng trên 50 tàu nghỉ đêm di chuyển từ vịnh Lan Hạ sang vịnh Hạ Long.
4 hành trình chung giữa hai vịnh gồm:
- Hành trình VHL3 - Vịnh Lan Hạ kết nối các điểm Cửa Vạn, hang Tiên Ông, hồ Ba Hầm, đền Bà Men (Hạ Long) với Trà Báu, hang Sáng, hang Tối, Ba Trái Đào và làng chài Cái Bèo (Lan Hạ).
- Hành trình VHL4 - Vịnh Lan Hạ đi qua khu vực hang Cỏ, hang Thầy, Vông Viêng (Hạ Long) đến hang Sáng, hang Tối, Ông Cậm và bến Gia Luận (Lan Hạ).
- Hành trình VHL5 - Vịnh Lan Hạ kết nối các biểu tượng như Thiên Cung, Đầu Gỗ, hòn Trống Mái (Hạ Long) với Gia Luận, Trà Báu, hang Sáng và cửa Việt Hải (Lan Hạ).
- Hành trình VHL6 - Vịnh Lan Hạ đi từ hòn Chân Voi, đảo Tùng Lâm (Hạ Long) đến các điểm dịch vụ và bến Việt Hải tại vịnh Lan Hạ.
Vịnh Hạ Long thuộc Quảng Ninh và vịnh Lan Hạ thuộc TP Hải Phòng nối liền nhau, được coi là chung một quần thể với tính chất, địa hình tương đồng nhau. Tuy nhiên, hai khu vực này lại được quản lý, khai thác khác nhau, đặc biệt là phương án tổ chức du lịch gây khó khăn cho doanh nghiệp và du khách.
Đến năm 2023, Vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà được công nhận Di sản Thiên nhiên Thế giới nên việc ký kết và thực hiện quy chế này không chỉ nhằm đảm bảo an ninh, an toàn giao thông đường thủy mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, bảo vệ giá trị Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà theo khuyến nghị của UNESCO.
Từ những câu chuyện thực tế, các hướng dẫn viên du lịch cho rằng bảo quản hộ chiếu luôn là việc quan trọng hàng đầu trong mỗi chuyến đi nước ngoài.
Một du khách người Việt đã bị mất cả một chiếc túi cá nhân ở Barcelona (Tây Ban Nha) với toàn bộ giấy tờ tùy thân, hộ chiếu, tai nghe, thẻ ngân hàng và tiền mặt, dù trước chuyến đi đã được cảnh báo rất nhiều về những người hay thó bằng 2 ngón tại xứ sở bò tót. Cô đã quay lại các quán xá mình từng qua, liên hệ cảnh sát để khai báo và không quên lục tìm thùng rác xung quanh với hy vọng kẻ trộm chỉ lấy tiền và vứt lại giấy tờ, nhưng vô vọng.
Không tiền, không giấy tờ, đại sứ quán cuối tuần không làm việc, bình tâm lại cùng với chiếc điện thoại còn lại trên tay, nữ du khách liên tục liên hệ với bạn bè và hội nhóm Việt kiều tại châu Âu để mượn kinh phí sinh tồn vài ngày ở châu Âu, làm giấy tờ, kết nối đại sứ quán, chụp ảnh thẻ mới và lưu trú qua đêm.
Sau 24 giờ vật lộn với nhiều mối liên lạc ngổn ngang của những người Việt đầy nghĩa hiệp, mỗi người giúp một chút, cầm được giấy tờ mới trên tay, mua lại vé máy bay mới, nữ du khách bật khóc đến nhớ đời.
Một trường hợp khác, hành khách đi theo tour phát hiện bị mất hộ chiếu sau khi rời khỏi Manila (Philippines) trong khi đại sứ quán lại nằm ở thủ đô này. Anh phải một mình quay về Manila trong khi vợ con tiếp tục hành trình tham quan và đã về tới Việt Nam.
Vị khách sau đó phải lưu trú bất đắc dĩ tại Philippines gần cả tháng để chờ hoàn tất thủ tục cấp giấy tờ mới đúng lúc một cơn bão lớn ập vào đất nước này khiến nhiều cơ quan hành chính, viễn thông và hàng không tê liệt.
"Thực phẩm khan hiếm, giao thông khó khăn lại bất đồng ngôn ngữ, tôi đã sợ mình không thể quay về với gia đình. Đúng là sơ hở nhỏ lạc mất giấy tờ tùy thân mà hậu quả khôn lường", người này cảm thán.
Ở câu chuyện tiếp theo, một hành khách đi tour sau khi nhập cảnh vào sân bay Đào Viên (Đài Loan) đã bảo hướng dẫn viên đưa hộ chiếu để đi mua sắm miễn thuế. Ngay sau đó, vị khách này đã tách đoàn và bỏ trốn. Sự việc lập tức được trình báo cơ quan chức năng tại cả Việt Nam và Đài Loan.
Chỉ trong một tuần, hành khách đó đã bị bắt giữ và "hộ tống" về Việt Nam theo thủ tục đặc biệt. Hướng dẫn viên phải giải trình ở các cơ quan an ninh và ảnh hưởng trực tiếp tới đoàn khách khi chuyến đi mới chỉ bắt đầu.
Anh Đinh Văn Huy - điều hành Công ty Lữ hành Quốc tế Danasea - cho biết hộ chiếu là điều rất quan trọng đối với đơn vị tổ chức tour ở trước, trong và sau mỗi hành trình. Trước chuyến đi, đơn vị tổ chức tour cần kiểm tra và đảm bảo tính pháp lý của hộ chiếu đối với cả đoàn khách, đặc biệt là các điểm đến có xét visa.
Trong suốt chuyến đi, giữ visa hộ du khách là không bắt buộc và khá nhạy cảm đối với trưởng đoàn hoặc hướng dẫn viên du lịch. Việc hư hại, để quên hay mất hộ chiếu vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở những khách lớn tuổi hoặc khách đi cùng trẻ em, ảnh hưởng đến lịch trình và trải nghiệm của cả đoàn.
Đó là lý do hướng dẫn viên luôn gợi ý giữ hộ chiếu giúp du khách và sẽ đưa lại khi khách cần trình hộ chiếu để mua sắm ưu đãi, miễn thuế.
"Việc bảo quản hộ chiếu giúp khách đoàn tạo thêm áp lực công việc và trách nhiệm pháp lý cho hướng dẫn viên, nhưng đổi lại được sự an toàn, trải nghiệm tốt cho du khách cũng như bảo vệ uy tín cho công ty tổ chức tour.
Tại châu Á, một số thị trường du lịch cần visa cũng đồng thời thường là các quốc gia có du khách bỏ trốn vì nhiều mục đích, trong đó có mục đích tìm việc làm và ở lại bất hợp pháp. Việc giữ hộ chiếu giúp khách đoàn cũng nhằm hạn chế vấn đề này.
Trường hợp du khách bỏ trốn, hướng dẫn viên phải đi giải trình ở cả 2 quốc gia, nhiều trường hợp bị giam thẻ hành nghề để điều tra, làm rõ", anh Huy chia sẻ.
Anh Huy cũng cho biết công ty cũng gặp trường hợp khách bị mất hoặc hư hại hộ chiếu trong chuyến đi. Hướng dẫn viên phải hỗ trợ khách liên hệ đại sứ quán để trình báo và cấp giấy tờ tạm thời. Quy trình, thủ tục và thời gian giải quyết tại đại sứ quán mỗi quốc gia là khác nhau, chưa kể ngày nghỉ, kỳ nghỉ lễ. Trong thời gian chờ đợi, mọi chi phí lưu trú, du khách phải hoàn toàn chịu trách nhiệm và sẽ gây xáo trộn lịch trình cả đoàn khách.
"Có những chuyến đi tới Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, hướng dẫn viên sẽ bảo quản hộ chiếu giúp du khách. Cái gì của bản thân có thể mất, chứ nhất nhất giấy tờ của khách là phải vẹn nguyên.
Khi đi ngủ thì để giấy tờ vào két sắt của khách sạn. Khi đi tắm hay ăn cơm thì bỏ vào túi chống nước mang theo kè kè bên mình, không rời nửa bước. Tới mỗi điểm đến, chúng tôi theo thói quen phải kiểm tra lại toàn bộ giấy tờ của đoàn", anh Huy kể.
