Chiều 27-6, ông Nguyễn Phước Lộc – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, dẫn đầu đoàn công tác khảo sát và làm việc với trung tâm y tế các khu vực Phú Mỹ và Hồ Tràm.
Theo báo cáo, Trung tâm Y tế khu vực Phú Mỹ là đơn vị y tế hạng III với quy mô 100 giường bệnh và đang chăm sóc sức khỏe cho khoảng 300.000 dân.
Thời gian qua, Trung tâm Y tế khu vực Phú Mỹ đối mặt với các áp lực về thiếu hụt nhân sự (nhất là bác sĩ chuyên khoa sâu), cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, nhiều hạng mục xuống cấp, trang thiết bị còn hạn chế, công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, tỉ lệ chuyển tuyến lên đến 60%.
Do đó, Trung tâm Y tế Phú Mỹ kiến nghị xây dựng mô hình Trung tâm Cấp cứu chấn thương, chuẩn hóa quy trình chuyên môn. Đồng thời đẩy mạnh đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và đầu tư trang thiết bị, nâng cao toàn diện chất lượng khám chữa bệnh cho nhân dân.
Trong khi đó, Trung tâm Y tế khu vực Hồ Tràm là đơn vị y tế hạng II với 13 khoa phòng, 159 nhân sự cùng hơn 220 giường bệnh; là một trong những đơn vị đầu tiên phía đông TP.HCM tiên phong triển khai mô hình luân phiên bác sĩ.
Đến nay, trung tâm đã ghi nhận bước chuyển biến vượt bậc: lượt khám ngoại trú tăng gần 13%, điều trị nội trú tăng hơn 23%, thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật ngoại khoa và chấn thương chỉnh hình phức tạp…
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó bí thư Nguyễn Phước Lộc cho biết ngành y tế TP.HCM đang định hướng phát triển theo mô hình đa tầng, đa cực, đa trung tâm với mục tiêu cốt lõi là bảo đảm bao phủ y tế toàn diện.
Thông qua đó từng bước xóa bỏ khoảng cách về địa lý và giao thông, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận, thụ hưởng dịch vụ y tế một cách công bằng.
Phó bí thư Thành ủy TP.HCM yêu cầu khẩn trương rà soát, xây dựng đề án nâng cấp Trung tâm Y tế khu vực Phú Mỹ thành bệnh viện quy mô khoảng 700-800 giường. Hiện địa phương đang định hướng bố trí một bệnh viện khu vực và một bệnh viện tư nhân.
Lãnh đạo Thành ủy TP.HCM nhấn mạnh quan điểm không phân biệt đầu tư công hay tư, miễn là nhà đầu tư có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển. Trường hợp nhà đầu tư tư nhân không đáp ứng được các điều kiện, quỹ đất dành cho y tế sẽ được chuyển sang đầu tư công.
Ông Nguyễn Phước Lộc khẳng định đây là “thời điểm vàng” để quy hoạch hệ thống y tế. Trong đó, quy hoạch phải đi trước một bước, có tầm nhìn dài hạn, xác định rõ trọng tâm, trọng điểm thì mới tạo cơ sở để huy động nguồn lực đầu tư.
Mặt khác, cần chuẩn bị quỹ nhà công vụ cho đội ngũ y tế và giáo dục nhằm thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao đến làm việc lâu dài.
Ông yêu cầu lãnh đạo địa phương và ngành y tế khi đề xuất đầu tư phải dựa trên các cơ sở khoa học, đặc biệt là các thông số về mô hình bệnh tật được cập nhật từ chương trình khám sức khỏe toàn dân. Từ đó đưa ra các quyết định đầu tư phù hợp, hiệu quả.
Ở khu vực Hồ Tràm, Phó bí thư Nguyễn Phước Lộc chia sẻ định hướng phát triển y tế tại đây phải gắn chặt với kinh tế biển và du lịch, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe cho người dân, du khách và sự phát triển của địa phương.
Lãnh đạo Thành ủy TP.HCM giao Sở Y tế, Sở Tài chính phối hợp tham mưu cơ chế hỗ trợ ở mức cao nhất đối với đội ngũ y tế luân phiên đến công tác tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.
Trên cơ sở mô hình luân phiên đang triển khai tại Côn Đảo và Hồ Tràm, cần nghiên cứu mở rộng sang các khu vực khác, bảo đảm mọi người dân, dù ở bất kỳ địa bàn nào, cũng được tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ y tế một cách công bằng.
"Trẻ có vấn đề về tâm lý, tâm thần hầu hết đều mất kết nối với gia đình, không tìm được hạnh phúc trong gia đình, cảm thấy cô đơn, không ai hiểu mình hoặc thường xuyên mâu thuẫn với bố mẹ", TS Phạm Thị Thúy, chuyên gia đào tạo kỹ năng và tham vấn tâm lý, nói tại tọa đàm Chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ bước vào lớp 1 do Hệ thống giáo dục mầm non Wisdomland World School tổ chức ngày 23/5.
Hơn 20 năm làm công tác tham vấn tâm lý, tiến sĩ Thúy cho biết số trẻ gặp khó khăn tâm lý đang gia tăng, đặc biệt sau đại dịch Covid-19. Không chỉ trẻ tuổi dậy thì, trẻ mầm non và tiểu học cũng xuất hiện các biểu hiện lo âu, sợ hãi, dễ tổn thương hoặc khó hòa nhập. Theo bà, điểm chung ở nhiều trường hợp là sự đứt gãy kết nối trong gia đình, khi trẻ không tìm được cảm giác an toàn, được lắng nghe và thấu hiểu.
Bà dẫn số liệu cho thấy khoảng 1,2 tỷ người trên thế giới đang đối mặt với các vấn đề sức khỏe tinh thần, trong khi khoảng một phần ba trẻ em Việt Nam gặp khó khăn tâm lý ở các mức độ khác nhau.
Theo chuyên gia, điều đáng lo là nhiều phụ huynh tập trung chuẩn bị kiến thức cho con, nhất là trước các cột mốc như vào lớp 1, nhưng lại thiếu kết nối thường xuyên với trẻ, từ việc lắng nghe, trò chuyện đến đồng hành cùng cảm xúc. Trong khi đó, khả năng thích ứng với áp lực học tập, thay đổi môi trường hay những biến động trong cuộc sống phụ thuộc nhiều vào "nội lực" tinh thần hơn là việc học trước kiến thức.
"Khi gia đình không còn là nơi trẻ cảm thấy an toàn về cảm xúc, những tổn thương tâm lý sẽ âm thầm tích tụ", bà nói. Trẻ bước vào môi trường mới thường mang theo nhiều nỗi lo như không hòa nhập được với bạn bè, không được giáo viên yêu quý hoặc sợ bị bỏ lại phía sau.
Tiến sĩ Thúy nhấn mạnh ngoài thể lực và trí lực, cha mẹ cần chú trọng xây dựng "tâm lực" - khả năng quản lý cảm xúc, kết nối với người khác và sức mạnh tinh thần cho trẻ. Trong đó, sự gắn kết gia đình đóng vai trò nền tảng.
Để xây dựng nền tảng tinh thần cho trẻ, chuyên gia cho rằng bố mẹ cần bắt đầu từ những giá trị đơn giản trong đời sống gia đình. Bà gợi ý nguyên tắc "3 không" gồm không gây hại cho bản thân, không gây hại cho người khác và không gây hại đến xã hội, môi trường; đồng thời nuôi dưỡng "5 yêu", từ yêu bản thân, yêu gia đình đến yêu cộng đồng và thiên nhiên.
Theo bà, trong 5 giá trị này, tình yêu gia đình giữ vai trò đặc biệt quan trọng bởi đây là nơi trẻ học cách kết nối, cảm nhận sự an toàn và được chữa lành cảm xúc.
"Cái yêu thứ hai là yêu gia đình và điều này phải làm càng sớm càng tốt, duy trì suốt đời của con", bà nói.
Đồng quan điểm, ThS Nguyễn Thị Ngọc Nuôi, giảng viên Khoa Giáo dục Mầm non, Đại học Sư phạm TP HCM, ghi nhận nhiều khó khăn của trẻ khi bước vào tiểu học không nằm ở chuyện học chữ mà ở khả năng hòa nhập và kết nối xã hội. Theo bà, điều phụ huynh thường phản ánh không phải con không theo kịp việc học, mà là trẻ buồn vì không ai chơi cùng, không biết cách kết bạn hoặc cảm thấy bị bỏ rơi trong môi trường mới.
Từ thực tế này, bà cho rằng "trăm sự nhờ cô" không đồng nghĩa cha mẹ phó mặc việc giáo dục cho nhà trường. Phụ huynh không cần đóng vai giáo viên để dạy trước chữ, số bởi đó là chuyên môn của trường học, mà nên tập trung vào những nền tảng quan trọng hơn như kỹ năng tự phục vụ, giao tiếp, quản lý cảm xúc và khả năng thích nghi.
Theo bà Nuôi, điều quan trọng nhất là giúp trẻ cảm thấy an toàn trong các mối quan hệ và có điểm tựa cảm xúc từ gia đình. Khi trẻ kết nối được với bạn bè, thầy cô và không còn cảm giác lạc lõng, mỗi ngày đến trường mới thực sự trở thành niềm vui.
Tại hội thảo, đại diện Cục A05 (Bộ Công an) cho biết chỉ riêng trong tháng 5 đã phát hiện 2 vụ tin tặc tấn công dữ liệu số ngành y. Trong đó, các hacker rao bán dữ liệu của bác sĩ với thông tin đầy đủ về tên, chuyên ngành, nơi công tác… Các dữ liệu này nghi bị hack từ hệ thống xét cấp chứng chỉ hành nghề cho bác sĩ tại Bộ Y tế, rồi rao bán gói dữ liệu.
Cùng trong tháng 5, cơ quan an ninh mạng phát hiện hacker tấn công dữ liệu kết quả chẩn đoán hình ảnh của người bệnh tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức bao gồm thông tin bệnh nhân, kết quả hình ảnh chụp. Cục An ninh mạng đã có công văn gửi Bộ Y tế, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức để kịp thời khắc phục.
Theo chuyên gia, các bệnh viện, ngành y tế cần chú trọng về đảm bảo an toàn dữ liệu, công tác an ninh mạng, đặc biệt khi các hồ sơ bệnh án được lưu trữ trên hệ thống điện tử. Trước đó, các năm qua, các chuyên gia an ninh mạng đã phát hiện tin tặc làm lộ thông tin tiêm chủng; chiếm quyền điều khiển website Bệnh viện Chợ Rẫy, mã hóa dữ liệu Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh An Giang hay tấn công website lấy số khám bệnh trực tuyến của Bệnh viện Tim TP.HCM...
Tại hội nghị, giám đốc các bệnh viện cùng trao đổi về chủ đề "Bệnh viện thông minh", với các tiêu chí như sử dụng bệnh án điện tử, quản trị bệnh viện thông minh, AI trong chẩn đoán sớm ung thư, hỗ trợ chẩn đoán điều trị từ xa..., qua đó tăng hiệu quả quản trị bệnh viện, thuận lợi cho bệnh nhân, giảm thời gian chờ khám và điều trị.
Chia sẻ về thực tế điều hành và chuyển đổi số, ông Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho rằng cần kết nối dữ liệu đồng bộ hơn, liên thông hơn, giúp hỗ trợ chuyên môn được nhanh chóng hiệu quả, để người dân dù ở biên giới hay hải đảo đều được tiếp cận dịch vụ y tế với chất lượng cao.
Bác sĩ Trần Quán Nhậm (Chen Guanren), chuyên gia Nội tim mạch, Đài Loan, đã chia sẻ trong một chương trình sức khỏe về trường hợp nam thanh niên 39 tuổi, vóc dáng lực lưỡng và duy trì thói quen vận động đều đặn, đã bất ngờ ngã gục và ngưng tim (OHCA) khi đang tập luyện tại phòng gym của công ty.
Sau khi được cấp cứu kịp thời, kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp tính, cả 3 động mạch vành đều bị tắc nghẽn nghiêm trọng.
Bác sĩ Trần cho biết, quan niệm truyền thống cho rằng chỉ những người béo phì, lười vận động mới gặp các vấn đề về "tam cao" (huyết áp cao, đường huyết cao, mỡ máu cao) là hoàn toàn sai lầm.
Trong trường hợp nam bệnh nhân trên, chỉ số cholesterol xấu (LDL - Low-Density Lipoprotein) lên tới 187 mg/dL, vượt xa ngưỡng tiêu chuẩn 130 mg/dL, trong khi cholesterol tốt (HDL) chỉ có 37 mg/dL.
Một trường hợp khác là cô gái ngoài 20 tuổi, vóc dáng gầy gò nhưng chỉ số LDL cũng chạm mức 220 mg/dL, buộc phải điều trị bằng thuốc để ngăn ngừa bệnh tim khởi phát sớm.
Theo bác sĩ Trần Quán Nhậm, khoảng 70-80% lượng cholesterol trong cơ thể do gan sản xuất và có liên quan mật thiết đến yếu tố di truyền; chỉ khoảng 20-30% đến từ chế độ ăn uống hằng ngày.
LDL (Cholesterol xấu): Nếu dư thừa, chúng sẽ tích tụ vào thành mạch máu. Theo thời gian, các mảng bám này sẽ gây hẹp và tắc nghẽn mạch máu, dẫn đến đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
HDL (Cholesterol tốt): Đóng vai trò như "xe dọn rác", thu gom cholesterol dư thừa từ các mạch máu ngoại vi để đưa về gan xử lý.
Chuyên gia cảnh báo khi lượng LDL tăng quá cao, cơ thể sẽ phát đi những tín hiệu nhận diện bằng mắt thường, đặc biệt là ở vùng mặt:
Nếp gấp ở dái tai
Tín hiệu này cho thấy các sợi đàn hồi trong cơ thể đang giảm dần, có liên quan đến tình trạng xơ cứng mạch máu.
Ban vàng quanh mắt (Xanthelasma)
Khi cholesterol cao đến mức không còn chỗ tích tụ, chúng sẽ lắng đọng dưới da, tạo thành các nốt hoặc mảng màu vàng xung quanh mí mắt.
Ở những trường hợp nghiêm trọng hơn, bệnh nhân có thể xuất hiện các triệu chứng như chóng mặt, nặng đầu, căng cứng vùng cổ. Bác sĩ Trần lưu ý rằng, ngay cả khi chỉ số cholesterol đã hạ xuống sau điều trị, các nếp gấp ở tai hay ban vàng quanh mắt cũng sẽ không tự biến mất.
Do đó, nếu phát hiện các dấu hiệu trên, người dân nên sớm đến các cơ sở y tế để kiểm tra chỉ số mỡ máu, nhằm chủ động phòng ngừa các biến cố tim mạch nguy hiểm.
