Trong ngày đầu tiên thăm chính thức Thái Lan, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến tỉnh Udon Thani. Tại đây, đoàn đã đến thăm Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh và gặp gỡ cộng đồng người Việt.
Tại Thái Lan hiện có hơn 100.000 người Việt sinh sống, trong đó chỉ riêng ở tỉnh Udon Thani tập trung khoảng 60.000 người, biến nơi đây thành địa phương có đông người Việt sinh sống nhất ở đất nước chùa vàng.
Mối lương duyên giữa Udon Thani với người Việt đã kéo dài đến hơn một thế kỷ. Đặc biệt, gần 100 năm trước, trong thời gian hoạt động cách mạng tại Thái Lan, Bác Hồ đã mở trường dạy tiếng Việt cho kiều bào ở nơi này.
Trải qua nhiều thế hệ, người Việt ở nơi đây tiếp tục gìn giữ tiếng Việt và bản sắc, văn hóa Việt Nam, đồng thời trở thành lực lượng có nhiều đóng góp cho sự phát triển kinh tế của tỉnh.
Câu chuyện Vietnam Town (Phố Việt Nam) khởi nguồn từ ngõ 2 đường Srisuk ở thành phố Udon Thani – nơi có hơn 90% cư dân là người Việt làm ăn, sinh sống và buôn bán.
Từng là một xóm nhỏ với những dãy nhà kiểu Thái cổ, khu phố dần hình thành cộng đồng người Việt lên tới hàng nghìn người. Khoảng năm 1975, kiều bào ta bắt đầu mua nhà sinh sống tại đây.
Ý tưởng xây dựng Vietnam Town ở nơi này được ông Lương Xuân Hòa – một Việt kiều sinh ra và lớn lên ở Udon Thani, Chủ tịch Hội Người Việt ở Udon Thani – thúc đẩy mạnh từ năm 2017, với mong muốn tạo một không gian sinh hoạt cộng đồng, quảng bá văn hóa và ẩm thực Việt Nam.
Sau đó dự án nhận được sự ủng hộ của chính quyền Udon Thani và Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan.
Từ năm 2022, địa phương đầu tư để chỉnh trang hạ tầng, lát vỉa hè, nâng cấp đường phố. Phía Việt Nam và doanh nghiệp Việt hỗ trợ xây cổng chào, trang trí mặt tiền và không gian mang đậm dấu ấn Việt Nam
Sau nhiều nỗ lực, đến tháng 12-2023, Phố Việt Nam (Vietnam Town) đầu tiên tại Thái Lan và trên thế giới chính thức được khai trương, vừa là nơi kinh doanh, giao lưu văn hóa, vừa quảng bá hình ảnh Việt Nam tại Thái Lan.
Mang dáng dấp kiến trúc nhà cửa, phố sá Việt Nam, Vietnam Town đã trở thành nơi cộng đồng người Thái gốc Việt gặp gỡ, trò chuyện bằng tiếng Việt, thưởng thức ẩm thực quê hương và lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống của cha ông, qua đó vun đắp niềm tự hào về cội nguồn Việt Nam.
Nơi này cũng trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, được chính quyền Udon Thani quảng bá rộng rãi.
Báo Nation Thailand của Thái Lan từng dành nhiều lời khen cho khu phố đậm bản sắc Việt: “Khi dạo qua những con phố ở nơi này, quý vị sẽ nhìn thấy một khu chợ sôi động bày bán phở và nhiều món ngon Việt Nam, những đền chùa rực sắc màu phản ánh văn hóa Phật giáo và truyền thống của tổ tiên người Việt.
Những lễ hội như dịp Tết cổ truyền của người Việt giúp gắn kết con người. Vietnam Town hiện nay là một nơi phát triển mạnh mẽ của đời sống địa phương ở Udon Thani với trường học, các doanh nghiệp nhỏ và các trung tâm cộng đồng”.
Sự khác biệt chỉ là chuyến thăm Mỹ này của Vua Charles III khó khăn, phức tạp và nhạy cảm hơn rất nhiều so với những chuyến thăm Mỹ mà người mẹ của ông đã thực hiện trong suốt thời gian tại vị.
Nguyên do là mối quan hệ giữa Anh và Mỹ tuy được coi là mối quan hệ đặc biệt từ nhiều thập niên nay, nhưng hiện tại rất trắc trở và khá căng thẳng. ông Trump bất đồng quan điểm với Thủ tướng Anh Keir Starmer, vì Washington không nhận được sự hậu thuẫn như mong muốn từ London. Ông Trump công khai phê phán ông Starmer. Ông Trump lại còn công khai ý định thâu tóm Canada làm bang mới cho nước Mỹ mà Canada là thành viên của Khối thịnh vượng chung của Anh. Trên danh nghĩa, Vua Charles III là người đứng đầu nhà nước Canada.
Vì thế, vị quân vương này trong chuyến thăm Mỹ hiện tại chẳng khác gì phải đi trên dây, phải cân bằng giữa bảo toàn thể diện và lợi ích của nước Anh với làm hài lòng ông Trump. Tính nhạy cảm của chuyến đi, thực trạng không êm đẹp của mối quan hệ song phương và việc Vua Charles III tuy đứng đầu nền quân chủ lập hiến ở nước Anh, nhưng quyền hành pháp trên thực tế lại thuộc về chính phủ khiến cho sự kiện này ngay từ đầu nặng về hình thức mà nhẹ về thực chất.
Vua Charles III với chuyến đi Mỹ này chỉ có thể làm dịu bớt mối bất hòa hiện tại giữa ông Trump và ông Starmer, giữa Mỹ và Anh chứ chưa thể cứu vãn được cả 2 mối quan hệ ấy. Theo quy định hiến pháp ở Anh, vị quân vương này có thể đại diện cho chính phủ Anh trong đường lối chính sách của chính phủ chứ không thể trái ngược được với đường lối chính sách của chính phủ.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 22-5, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam trước cáo buộc của Bộ Tư pháp Mỹ đối với Đại tướng Raúl Castro, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nêu rõ:
“Việt Nam quan ngại sâu sắc về biện pháp tư pháp của Bộ Tư pháp Mỹ ban hành cáo trạng hình sự đối với nguyên Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba, nguyên Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa Cuba Raúl Castro.
Việt Nam kêu gọi đối thoại xây dựng trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, tôn trọng độc lập, chủ quyền và không can thiệp vào các công việc nội bộ của các quốc gia.
Một lần nữa, Việt Nam khẳng định mạnh mẽ tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống với Nhân dân Cuba anh em, kêu gọi việc thực hiện các nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc yêu cầu dỡ bỏ bao vây, cấm vận đơn phương chống Cuba".
Trước đó vào hôm 20-5, Mỹ đã công bố cáo trạng với Đại tướng Raúl Castro - em trai cố Lãnh tụ Fidel Castro, liên quan đến vụ bắn hạ hai máy bay dân sự của nhóm chống chính quyền Cuba năm 1996.
Các lệnh bao vây cấm vận mà Mỹ áp lên Cuba từ năm 1962 đã gây ra nhiều khó khăn cho Cuba trong nhiều thập kỷ qua. Quan hệ hai bên càng căng thẳng kể từ khi Mỹ tăng sức ép lên nguồn cung dầu mỏ Cuba vào đầu năm nay.
Việt Nam và Cuba thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 12-1960. Quan hệ hai nước là biểu tượng mẫu mực, thủy chung, trong sáng của tình đoàn kết quốc tế.
Việt Nam đã nhiều lần bày tỏ ủng hộ các nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc, kêu gọi Mỹ chấm dứt bao vây và cấm vận Cuba.
Ngày 9-4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố các lực lượng Mỹ triển khai gần Iran sẽ tiếp tục hiện diện trong khu vực cho đến khi đạt được một "thỏa thuận thực sự". Tuyên bố này được đưa ra khi thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran - do Pakistan làm trung gian - bước vào giai đoạn thực thi giữa bộn bề ngờ vực.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance thừa nhận đây là "thỏa thuận ngừng bắn mong manh", đồng thời cho biết ông Trump "nóng lòng đạt được tiến triển" trước các cuộc đàm phán dự kiến tại Islamabad từ ngày 11-4, nơi ông Vance sẽ đóng vai trò then chốt.
Các nhà lãnh đạo trên khắp Trung Đông đã hoan nghênh thỏa thuận và cảm ơn Pakistan vì vai trò trung gian. Song giới phân tích cho rằng sự thở phào sẽ chỉ ngắn ngủi.
"Kế hoạch 10 điểm của Iran dường như là một thỏa thuận không thể chấp nhận đối với Mỹ và cả với các bên khác" - ông Neil Crosby, Trưởng bộ phận nghiên cứu dầu mỏ tại công ty nghiên cứu thị trường Sparta, nhận định trên báo Washington Post.
Hiện những khác biệt giữa hai nước quá lớn, đến mức dù eo biển Hormuz được mở lại thì lưu lượng cũng khó tăng đủ để cải thiện đáng kể tình hình.
Trong tuyên bố ngày 8-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo Tehran có thể rút khỏi đàm phán nếu các vi phạm tiếp diễn, và ông liệt kê hàng loạt dấu hiệu: các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon, một drone bị đánh chặn trong không phận Iran, và việc ông Trump bác bỏ quyền làm giàu uranium của Iran.
Một điểm bất đồng lớn là chiến sự tại Lebanon. Trong thông báo ban đầu hôm 7-4, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết thỏa thuận ngừng bắn bao trùm cả chiến dịch của Israel chống lại nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon.
Tuy nhiên, ông Trump không đề cập Lebanon hay Hezbollah trong tuyên bố của mình. Đến đêm cùng ngày, Tehran khẳng định việc chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah là một phần yêu cầu của họ.
Hôm 8-4, Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố các cuộc tấn công tại Lebanon không nằm trong phạm vi thỏa thuận, đồng thời mô tả các đợt không kích ngày 8-4 là lớn nhất từ trước đến nay trong chiến dịch hiện tại. Bộ Y tế Lebanon cho biết ít nhất 182 người đã thiệt mạng.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng xác nhận Lebanon không nằm trong thỏa thuận. Ông Vance giải thích thêm: "Phía Iran đã cho rằng thỏa thuận bao trùm cả Lebanon, nhưng thực tế thì không. Chúng tôi chưa bao giờ đưa ra cam kết đó".
Tình trạng eo biển Hormuz - nơi 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới đi qua - cũng là vấn đề nóng. Ông Trump yêu cầu Iran mở lại eo biển này "hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn", nhưng theo truyền thông Iran và dữ liệu hàng hải, lưu thông qua đây vẫn đình trệ. Theo Bloomberg, Mỹ đang thúc giục các đồng minh nhanh chóng đưa ra kế hoạch bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz.
Thỏa thuận ngừng bắn được công bố sau gần sáu tuần giao tranh làm rung chuyển Trung Đông và gây xáo trộn kinh tế toàn cầu - trong đó giá xăng tại Mỹ tăng mạnh và tỉ lệ ủng hộ ông Trump giảm sút khi cuộc bầu cử giữa kỳ đến gần.
Cuộc chiến cũng gây tổn thất nặng nề cho Iran khi Mỹ và Israel tấn công hơn 15.000 mục tiêu, phá hủy nhà máy, cầu cống, cơ sở nghiên cứu, cùng các cơ sở quân sự và khu phức hợp chính phủ.
Tại Lầu Năm Góc, Bộ trưởng Chiến tranh (tức Bộ trưởng Quốc phòng) Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Dan Caine xác nhận các hoạt động quân sự của Mỹ nhằm vào Iran sẽ tạm dừng trong thời gian thỏa thuận có hiệu lực. Song ông Caine lưu ý: "Nếu được lệnh hoặc yêu cầu, lực lượng liên hợp vẫn sẵn sàng tiếp tục các hoạt động chiến đấu".
Các cuộc tấn công của Iran vào một số nước láng giềng ở Vịnh Ba Tư vẫn tiếp diễn hôm 8-4. Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cho biết đã đánh chặn drone và tên lửa của Iran - mà truyền thông Iran giải thích là để trả đũa một cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu của nước này.
Hàng loạt vấn đề gai góc vẫn còn nguyên trên bàn đàm phán: chương trình hạt nhân và tên lửa của Iran, việc Tehran hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực; trong khi Tehran yêu cầu chấm dứt các lệnh trừng phạt của Mỹ, được công nhận quyền làm giàu uranium và chấm dứt các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.
Ông Daniel Byman, Giám đốc Chương trình chiến tranh, các mối đe dọa bất thường và khủng bố tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), nhận định: "Có khả năng chính thỏa thuận ngừng bắn sẽ là giải pháp. Mỹ, Israel và Iran sẽ không đạt được thỏa thuận cuối cùng, nhưng việc ngừng bắn sẽ tiếp tục vô thời hạn - với nguy cơ bùng phát xung đột trở lại luôn hiện hữu trong khu vực".
