Tổ chức Times Higher Education (THE) ở Anh vài ngày trước công bố bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á năm 2026. Đáng chú ý, kỳ xếp hạng năm nay chứng kiến 6/9 ĐH Việt Nam giảm bậc, gồm các ĐH là Quốc gia Hà Nội, Bách khoa Hà Nội, Tôn Đức Thắng, Huế, Kinh tế TP.HCM và Mở TP.HCM. Trong khi đó, 3 trường còn lại là Quốc gia TP.HCM, Duy Tân và Y Hà Nội đều giữ nguyên thứ hạng so với năm trước.
Tuy nhiên, so với lần đầu tiên xuất hiện, đa số ĐH đều tụt hạng, chỉ duy nhất Y Hà Nội còn trụ vững thứ hạng đã đạt được sau khi ra mắt vào năm ngoái. Trong đó, ĐH Quốc gia Hà Nội sụt mạnh nhất trong số các trường Việt, từ nhóm 201-250 cách đây 10 năm xuống 601-800, tức giảm ít nhất 351 bậc. ĐH Bách khoa Hà Nội xếp thứ nhì khi rơi ít nhất 301 bậc, bắt đầu từ nhóm 251-300 vào 2020, nay chỉ thuộc nhóm 601-800.
Quốc gia Hà Nội cũng là đơn vị có số lần tụt hạng nhiều nhất với tổng cộng 5 lần, trong đó có 4 lần liên tiếp hạ bậc. Theo sau đó là Tôn Đức Thắng, với 4 lần rơi hạng liên tiếp từ khi ra mắt tới nay.
Nhìn chung, kể từ khi Việt Nam có đại diện lọt vào bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á của THE, không trường nào lên được vị trí cao hơn xuất phát điểm ban đầu. Thành tích tốt nhất một ĐH Việt Nam từng đạt ở bảng xếp hạng này là vị trí thứ 73, thuộc về Trường ĐH Tôn Đức Thắng ở năm 2022. Còn với năm nay, ĐH Kinh tế TP.HCM dẫn đầu Việt Nam ở hạng 184 toàn châu Á, thế nhưng cũng giảm 48 bậc so với năm ngoái.
Ngoài ra, chu kỳ xếp hạng năm nay còn ghi nhận thêm 2 đại diện mới từ Việt Nam, song đều ở vị trí khiêm tốn, gồm Trường ĐH Nguyễn Tất Thành (hạng 501-600) và ĐH Đà Nẵng (801+).
Dưới đây là thứ hạng các trường Việt Nam ở bảng xếp hạng châu Á của THE trong 7 năm qua.
Ngược lại, trên bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á của Quacquarelli Symonds (QS) ở Anh, bức tranh tăng giảm có phần đa dạng hơn, trong đó 8/17 trường có vị trí thấp hơn lần đầu xuất hiện, 7 trường có vị trí cao hơn và 2 trường giữ nguyên thứ hạng là ĐH Bách khoa Hà Nội và Mở TP.HCM. Còn lại là 8 đại diện mới ra mắt trong kỳ xếp hạng năm 2026, trong đó 1 ĐH vào top 300 là Công nghiệp TP.HCM (hạng 287), 4 ĐH ngoài top 500 và 3 ĐH ngoài top 1.000.
QS cùng với THE là hai tổ chức xếp hạng uy tín, nhiều năm kinh nghiệm và sức ảnh hưởng lớn nhất toàn cầu. Cả hai bắt đầu xếp hạng các ĐH trên thế giới từ 2004 tới nay và lập bảng xếp hạng riêng cho các trường châu Á từ hai thập kỷ qua. Trong đó, các ĐH Việt Nam ra mắt ở bảng xếp hạng của THE từ năm 2020, còn của QS là từ năm 2009.
Riêng với bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á của QS, chúng tôi chỉ khảo sát từ chu kỳ năm 2017 trở đi – cũng là thời điểm lần đầu Việt Nam có đại diện vào top 150. Còn về giai đoạn trước đó, theo nghiên cứu đăng năm 2017 trên tạp chí Khoa học ĐHQGHN của hai tác giả Đinh Ái Linh (ĐH Quốc gia TP.HCM) và Trần Trí Trinh (Học viện Hành chính Việt Nam), thứ hạng các trường dao động trong nhóm 161-170 đến 351-500.
Như vậy, về phía gương mặt cũ, ĐH Văn Lang là đơn vị có cú thăng hạng ngoạn mục nhất, vươn từ nhóm 701-750 lên vị trí 251, tăng ít nhất 450 bậc từ khi ra mắt và hiện đứng thứ 5 Việt Nam. ĐH Quốc gia Hà Nội thì được gọi tên ở vị trí ổn định nhất khi sau 10 năm trường vẫn chưa từng rời top 200 và đang dẫn đầu Việt Nam ở hạng 158 – thành tích tương tự một thập kỷ trước, chỉ tụt 19 bậc.
Cũng trong top 5 Việt Nam năm nay, một gương mặt kỳ cựu khác là ĐH Quốc gia TP.HCM hiện xếp thứ 175, tụt 28 hạng so với 10 năm trước và từng có một lần rời khỏi top 200 châu Á. Trong khi đó, Trường ĐH Tôn Đức Thắng có 5 năm liên tiếp lọt vào top 200, nhưng đã rời khỏi nhóm này ở chu kỳ xếp hạng năm nay khi giữ vị trí số 231.
Ngược lại, ĐH Duy Tân tăng ít nhất 286 bậc, từ nhóm 451-500 lên hạng 165 song vẫn kém thành tích tốt nhất (hạng 115 vào năm 2024). Duy Tân cũng là ĐH từng tiến gần nhóm top 100 châu Á nhất nhưng đã không thành công vào top như điều ĐH này và Trường ĐH Tôn Đức Thắng từng thực hiện ở bảng xếp hạng của THE.
Dưới đây là thứ hạng các trường Việt ở bảng xếp hạng châu Á của QS trong 10 năm qua.
Nhìn tổng thể, giáo dục ĐH Việt Nam đang trên đường đạt được một trong những mục tiêu quan trọng nêu trong Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đó là phấn đấu có ít nhất 8 cơ sở giáo dục ĐH vào nhóm 200 trường hàng đầu châu Á đến năm 2030.
Cụ thể, ở chu kỳ xếp hạng năm 2026 của THE và QS, có 4/21 trường thực hiện được mục tiêu này, gồm Kinh tế TP.HCM, Quốc gia Hà Nội, Quốc gia TP.HCM và Duy Tân. Tất cả đều là ĐH đa ngành với nhiều trường thành viên và đều là những gương mặt nổi bật ở 3 thành phố lớn Việt Nam: Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM.
Giữa tháng 4-2026, phóng viên Tuổi Trẻ đến quan sát tiết học giáo dục thể chất tại một số trường học ở TP.HCM. Tại Trường THPT Võ Thị Sáu (phường Gia Định, TP.HCM), trong sân trường học sinh các khối 10, 11, 12 thay nhau học đá cầu, cầu lông, bóng rổ...
Thầy giáo Trịnh Hoàng Quân - Hiệu trưởng - thông tin trường có gần 2.600 học sinh với 59 lớp. "Diện tích trường nhỏ, để xe là hết chỗ học thể dục. Làm sao vừa có nơi để xe cho học sinh vừa có tập thể dục thể thao là bài toán khó của trường nhiều năm qua" - ông Quân cho biết.
Trong khi đó, giáo viên N.T.K. (dạy thể dục ở phường Thủ Đức) nói thật khó để dạy hiệu quả trong khuôn viên chật hẹp. Thầy này dẫn chứng với nội dung nhảy xa - chạy bền, giáo viên phải truyền được kiến thức của các động tác, nắm kỹ thuật chạy đà giậm nhảy trên không và tiếp đất. Còn ném bóng cần nắm kỹ thuật bốn bước, ném bóng đi xa và giữ thăng bằng sau khi ném; hay chạy bền là chạy trên địa hình tự nhiên, học trò chỉ cần hiểu được kỹ thuật cơ bản là hoàn thành.
Thầy K. nói: "Chuẩn bị một tiết dạy chỉ cần giáo án, còi, tranh ảnh về động tác bổ trợ. Còn học sinh trang phục gọn gàng, giày tập... Trường có gì thì vận dụng đó. Ngoài ra không cần yêu cầu nào khác cũng như không có phòng tập đa năng.
Giáo viên tự liệu tính toán, học sinh đúng là cũng không hứng thú nhiều. Tôi có nhiều năm dạy thể dục nhưng thừa nhận đây là tiết học nghĩa vụ để hoàn thành các môn trong hệ thống học tập chung".
Thầy giáo Nguyễn Đình Đảo - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu) - cho biết theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bộ môn thể dục thể chất lựa chọn các môn như bóng rổ, cầu lông, bóng chuyền, bóng đá...Trường có gần 2.200 học sinh.
"May mắn của trường chúng tôi là giáo viên thể chất có chuyên môn đầy đủ năm môn. Các em được lựa chọn thoải mái, đi theo lớp. Ngoài chương trình đó, học sinh của trường lựa chọn các môn thể thao khác.
Các em trong trường chọn nhiều môn bóng bàn. Đây là môn không mất sức, luyện mắt nhìn, dẻo dai... nên nắm được sở thích, nhà trường đầu tư 15 bàn. Đây là tự chọn năng khiếu, học theo chương trình nhà trường, mức phí 80.000 đồng/tháng", ông Đảo thông tin.
Tuy nhiên, nhìn nhận bức tranh chung về thể dục thể chất, thầy Đảo thẳng thắn nhìn nhận tiếng là môn thể dục tự chọn nhưng "o ép học sinh vào môn trường chỉ đáp ứng được".
Ông Đảo giải thích: "Đa số các môn học sinh tự chọn, nhà trường làm sao có thể đáp ứng đầy đủ kỹ thuật của bộ môn. Trường nào may mắn lắm sẽ có diện tích để làm sân bóng cỏ nhân tạo, sân bóng chuyền. Có trường tận dụng sân chào cờ làm sân thể thao và ngược lại... Đa số diện tích sân không có, khó đẩy mạnh tinh thần phát triển thể dục thể thao".
Tương tự, thầy giáo Nguyễn Xuân Đắc - Hiệu trưởng Trường THCS Hoàng Hoa Thám (phường Tân Bình) - thừa nhận lâu nay nhà trường luôn đẩy mạnh thể dục thể chất nhưng cũng khó thực hiện cho đạt được tinh thần là phát huy năng lực thể chất học sinh.
Ông Đắc nói: "Học sinh chọn môn thể dục nhưng có nơi trường có giáo viên dạy môn nhảy xa lại thiếu giáo viên dạy môn cầu lông, buộc học sinh phải chọn môn mình không muốn chọn. Chưa kể cơ sở vật chất chưa đầy đủ.
Cái khó nhất là cần không gian luyện tập. Những trường có sẵn không gian mà lại thiếu sân tập, dụng cụ luyện tập sơ sài với các môn nhảy xa, nhảy cao, ném bóng, chạy ngắn... gây nhàm chán với học sinh và phát triển chiều sâu thể dục thể thao".
Trong khi đó, thầy giáo Đinh Hữu Đắc - Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Thái Sơn (phường Xuân Hòa, TP.HCM) - cho hay ngôi trường mình giữa trung tâm TP là trường học hạnh phúc vì có sân chơi cho học sinh. Theo ông Đắc, xung quanh các lớp học của trường là khoảng sân rộng, chia ra nhiều khu vực gắn với các bộ môn thể thao học đường.
"Quyết định cho việc phát triển thể dục thể thao học đường là sân bãi, dụng cụ, cơ sở vật chất, kể cả con người phải là những giáo viên có chuyên môn, những huấn luận viên chuyên nghiệp.
Trường chúng tôi may mắn có sân trường lớn nhưng lại thiếu hồ bơi, trong khi các trường khác có điều kiện có hồ bơi trong tổ chức dạy luyện bơi lội. Mỗi trường có mỗi lợi thế, mỗi khó khăn riêng nhưng nhìn chung không gian lớn là thuận tiện cho việc học thể dục. Các trường ở trung tâm TP luôn bị hạn chế do diện tích" - ông Đắc đánh giá.
Cụ thể, 124 trường THPT công lập và công lập chất lượng cao được giao tổng số 1.830 lớp và 81.448 học sinh lớp 10.
Trong đó, 119 trường THPT công lập không chuyên tuyển hơn 78.300 học sinh, trường chất lượng cao Phan Huy Chú - Đống Đa tuyển 400 em, 4 trường THPT chuyên sẽ tuyển hơn 2.700 học sinh lớp 10.
Tổng chỉ tiêu tương đương năm ngoái, nhưng năm nay Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng khoảng 20.000 em. So với số học sinh tốt nghiệp THCS và tổng chỉ tiêu được giao cho các trường THPT công lập thì năm nay chỉ khoảng 55% học sinh tốt nghiệp THCS có cơ hội vào lớp 10 công lập, thấp hơn so với các năm trước (khoảng 62 - 63%, bao gồm 4 trường chuyên với 78 lớp, 2.370 học sinh; 1 trường THPT công lập chất lượng cao được giao 10 lớp với 400 học sinh).
Sở GD-ĐT Hà Nội cũng đồng thời có quyết định giao chỉ tiêu tuyển sinh cho 89 trường THPT tư thục với 817 lớp và 34.059 học sinh.
29 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên được giao 262 lớp với 11.675 học viên.
Dự kiến, năm học 2026 - 2027, thành phố có thêm 6 trường THPT mới đi vào hoạt động và sẽ giao chỉ tiêu bổ sung sau khi có quyết định thành lập.
Trong đó, khối công lập có 4 trường gồm: THPT Hoàng Quán Chi (P.Yên Hòa), THPT Vĩnh Hưng (P.Vĩnh Hưng), THPT Việt Hùng (xã Đông Anh) và THPT Xuân Khanh (P.Sơn Tây). Khối tư thục có thêm 2 trường mới dự kiến tuyển sinh năm nay là THPT Trần Hưng Đạo (P.Vĩnh Tuy) và THPT Edison (xã An Khánh).
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập năm học 2026 - 2027 tại Hà Nội sẽ diễn ra trong 2 ngày 30 và 31.5, với 3 môn thi gồm toán, ngữ văn và ngoại ngữ.
Một trong những điểm mới đáng chú ý năm nay là Hà Nội yêu cầu đăng ký dự thi vào lớp 10 theo hình thức trực tuyến, chỉ những trường hợp đặc biệt, bất khả kháng mới đăng ký trực tiếp vào "đơn xanh" như trước.
Từ hôm nay 4.4 đến 6.4, Hà Nội vận hành thử nghiệm hệ thống đăng ký trực tuyến. Sau giai đoạn thử nghiệm, toàn bộ dữ liệu sẽ được xóa trước khi bước vào đăng ký chính thức từ ngày 10 - 17.4.
Điểm mới đáng chú ý trong tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 tại Hà Nội là mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng vào 3 trường công lập không chuyên, không chia theo khu vực tuyển sinh như các năm trước. Các nguyện vọng sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ nguyện vọng 1 đến nguyện vọng 3. Học sinh không được điều chỉnh nguyện vọng sau khi hết hạn đăng ký.
Nội dung trên nằm trong công văn ngày 30/3 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội.
Sở đề nghị các trường và địa phương xử lý nghiêm nếu phát hiện các trường hợp gian lận như phản ánh của báo chí. Đồng thời, các trường không được dùng kết quả từ cuộc thi này để xét danh hiệu thi đua, khen thưởng với tập thể, học sinh hay giáo viên.
Hai tuần trước, ban tổ chức VioEdu cho biết phát hiện nhiều hành vi gian lận tại vòng thi cấp xã, phường ở Hà Nội.
Cụ thể, giám thị ra vào khu vực thi, nhắc và hỗ trợ thí sinh làm bài; chụp, sao chép và phát tán trái phép đề, mã ca thi; cố tình đặt camera sai vị trí để tạo lỗ hổng quan sát, can thiệp bài thi. Toàn bộ kết quả của các ca, phòng thi vi phạm bị hủy, song con số cụ thể chưa được công bố.
Đấu trường VioEdu (trước đây là Đấu trường Toán học VioEdu) là cuộc thi kiến thức online thông qua các trò chơi, miễn phí dành cho học sinh từ lớp 1 đến 9. Thí sinh có thể đăng ký tài khoản tự do, hoặc sử dụng tài khoản do nhà trường cấp để thi đấu.
Theo ước tính của ban tổ chức, cuộc thi mỗi năm thu hút 10 triệu học sinh - đông nhất cả nước. Nhiều năm qua, dù ngành giáo dục không chỉ đạo, hầu hết trường tiểu học khuyến khích học sinh dự thi, tuyên dương, khen thưởng các em đạt điểm cao. Không ít địa phương tổ chức khen thưởng giáo viên, trường học có thành tích cao trong cuộc thi này.
