Hôm nay (28.5), Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM tổ chức tổng kết năm học 2025-2026, trao thưởng, tuyên dương học sinh tiêu biểu, giáo viên – nhân viên tiêu biểu, đạt nhiều thành tích xuất sắc trong năm học.
Ở phần vinh danh học sinh tiêu biểu năm học, nhà trường không chỉ mời mỗi em học sinh bước lên sân khấu mà mỗi em vinh dự được dắt theo một người thân của mình: cha, mẹ hoặc ông, bà để cùng mình đón nhận những món quà. Đây là cách đặc biệt mà nhà trường tôn vinh, cảm ơn phụ huynh học sinh đồng hành cùng hành trình chăm sóc, giáo dục mỗi học sinh. Điều này được thực hiện suốt 3 năm học qua.
Hôm nay, khi đợt đầu tiên trao thưởng cho các em học sinh tiêu biểu xong, chúng tôi quan sát phía dưới sân trường, một em nhỏ lớp 1 mang giỏ hoa lan, giấy khen em nhận được tặng cho người cha của mình. Lát sau, khi kết thúc đợt khen thưởng của học sinh tiêu biểu khối lớp 5, một bé trai cũng chạy tới khoe với cha phần thưởng con được nhận. Người cha đang ngồi trên xe lăn, gương mặt anh thật hạnh phúc khi chứng kiến vợ và 2 con lần lượt bước lên sân khấu, cùng được khen thưởng trong buổi lễ.
Anh tên là Trần Thanh Sơn, 42 tuổi, cựu sinh viên ngành công nghệ thông tin, Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM). Anh Sơn là nạn nhân của chất độc da cam/dioxin, hiện cũng là hội viên của Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin TP.HCM.
Cha của anh Sơn, người lính anh dũng tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hành quân qua nhiều vùng chiến tranh khốc liệt, đã chịu ảnh hưởng của chất độc da cam/dioxin mà không hay biết. Ông sinh được 4 người con, anh Sơn là con út, trên anh còn 3 chị gái – đều khỏe mạnh. Khi anh Sơn còn nhỏ, học phổ thông, cha của anh đã là “đôi chân” của anh, truyền cho anh ý chí học tập, cố gắng không ngừng. Dù ông đã qua đời, nhưng những câu chuyện về ông vẫn được anh Sơn kể cho các con nghe để các con học theo tấm gương của ông nội.
Con gái của anh Sơn là Trần Ngọc Bảo Đan, lớp 1/5, giành huy chương vàng Aerobic cấp thành phố. Con trai anh tên Trần Duy Minh, lớp 5/6, giành huy chương đồng cờ tướng cấp thành phố. Hôm nay, lần đầu tiên đồng thời cả hai con đều được tuyên dương là học sinh tiêu biểu năm học, anh Sơn chia sẻ: “Tôi cảm động lắm. Niềm hạnh phúc không thể nào diễn tả nổi của riêng bản thân tôi”.
“Tôi nghĩ là không chỉ tôi mà bất cứ phụ huynh nào, khi con mình khỏe mạnh, ngoan ngoãn đã là một niềm vui. Khi các con học tập tốt, có ý chí, thành tích tốt trong học tập thì càng vui hơn. Điều quan trọng không kém, tôi mong các con đều xây dựng cho mình một thái độ học tập tốt, ý thức kỷ luật tốt, để sau này đi làm, đóng góp được thật nhiều điều tốt đẹp xã hội”, anh Sơn, cũng đang là một thầy giáo dạy toán, tin học cho các em học sinh tại nhà, bộc bạch.
Trong ngày tổng kết năm học hôm nay, Trường tiểu học Trần Hưng Đạo tuyên dương, khen thưởng các giáo viên, nhân viên tiêu biểu trong năm học. Bên cạnh những thầy cô giáo luôn sáng tạo, nỗ lực đổi mới vì chất lượng giáo dục, nhà trường tuyên dương đội ngũ nhân viên trường học lặng thầm, tận tụy vì các em học sinh.
Như cô bếp trưởng ngày đêm chăm chỉ trong bếp, nấu những món ăn vừa ngon, vừa lành cho các em học sinh với phương châm làm việc “Con ngon miệng – Cô hạnh phúc”. Đó là những cô bảo mẫu lo lắng cho từng bữa ăn, giấc ngủ của các em học sinh với tâm niệm “Sức khỏe của con là hạnh phúc của chúng ta”…
Mỗi giáo viên, nhân viên tiêu biểu được phần thưởng là một chậu cây hoa lan nhỏ để trân quý những thành tích các thầy cô đã đạt được; đồng thời là một chiếc máy massage cổ vai gáy. Món quà ý nghĩa, tinh tế này là lời động viên, ghi nhận những sự lao động miệt mài, không kể giờ giấc của các thầy cô giáo, các nhân viên trường học vì những mầm xanh tương lai…
Theo đó, TPHCM quy định cụ thể 5 nhóm học sinh tiểu học, THCS, THPT được chuyển trường từ năm học 2026-2027, như sau:
Học sinh chuyển nơi cư trú theo cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ; học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về gia đình hoặc có lý do thực sự chính đáng để phải chuyển trường.
Việc chuyển trường từ trường phổ thông bình thường sang trường phổ thông chuyên biệt (phổ thông dân tộc nội trú, trường THPT chuyên, trường phổ thông năng khiếu, nghệ thuật, thể dục, thể thao) thực hiện theo quy chế riêng của trường chuyên biệt đó.
Việc chuyển trường từ trường THPT tư thục sang trường THPT công lập do Giám đốc Sở GD&ĐT quy định cụ thể bảo đảm khách quan, công bằng, minh bạch và thực hiện nhiệm vụ phổ cập giáo dục theo quy định trên địa bàn.
Học sinh học chương trình quốc tế tại các trường quốc tế ở Việt Nam chuyển đến các trường dạy chương trình của Bộ GD&ĐT Việt Nam.
Theo quy định của Sở GD&ĐT TPHCM, đối với việc chuyển trường trong TPHCM, thời gian không quá 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ của học sinh, hiệu trưởng trường nơi chuyển đến tổ chức trao đổi, khảo sát, tư vấn và tiếp nhận xếp học sinh vào lớp. Trường hợp không đồng ý phải ghi rõ lý do vào đơn và trả lại đơn cho học sinh hoặc cha mẹ theo hình thức đã tiếp nhận.
Hồ sơ xin chuyển trường gồm: Đơn xin chuyển trường (bản điện tử hoặc bản giấy trong đó kê khai các thông tin cần thiết liên quan đến học sinh); bản tổng hợp kết quả đánh giá rèn luyện và học tập của học sinh; kế hoạch giáo dục cá nhân đối với học sinh khuyết tật (nếu có).
Khi có ý kiến đồng ý tiếp nhận của trường nơi chuyển đến, học sinh hoặc cha mẹ gửi đơn xin chuyển trường cho nhà trường nơi chuyển đi. Trong thời gian không quá 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn, hiệu trưởng trường nơi chuyển đi có trách nhiệm trả hồ sơ cho học sinh theo quy định.
Trao đổi thêm về nội dung trên, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM nói rõ, đối với việc chuyển từ trường THPT thường sang trường THPT chuyên sẽ theo hướng dẫn của thông tư chuyên do Bộ GD&ĐT quy định.
Tại TPHCM, trong nhiều năm nay, việc chuyển từ trường THPT thường sang trường THPT chuyên sẽ được thực hiện thông qua kỳ tuyển bổ sung được Sở GD&ĐT tổ chức sau khi kết thúc năm học, đối với môn chuyên trong trường chuyên còn thiếu chỉ tiêu. Học sinh phải đáp ứng các tiêu chí như học sinh có kết quả rèn luyện và kết quả học tập của năm học ở mức tốt, có điểm trung bình môn năm học của môn dự thi đạt từ 8,0 trở lên.
Đối với việc chuyển từ trường THPT công lập này sang trường THPT công lập khác, để tránh tình trạng học sinh ồ ạt chuyển từ trường có điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 thấp sang trường có điểm chuẩn cao sau một năm học, nhiều năm nay Sở GD&ĐT TPHCM khuyến khích hiệu trưởng các trường cần trao đổi thống nhất trước khi tiếp nhận học sinh.
Sản phẩm của nhóm sinh viên Lê Văn Đại, Nguyễn Đức Nghiêm, Huỳnh Tiến Đạt, Nguyễn Thành Vinh và Phan Tấn Tài từ Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông cơ sở ở TP.HCM (PTIT HCM) đạt giải nhất cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo PTIT HCM năm 2026 do trường này tổ chức vào sáng 23.6.
Nhóm sinh viên nói với Thanh Niên rằng đã bắt đầu thực hiện dự án từ cuối năm 2025, với mục tiêu ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để bảo vệ mắt cho những người hay tiếp xúc với màn hình điện thoại, máy tính. Quyết tâm này được "tiếp lửa" sau khi các bạn khảo sát thị trường và cho rằng, các ứng dụng (app) giúp bảo vệ mắt tuy đa dạng nhưng còn phân tán và không sở hữu đa chức năng.
"Vì thế, chúng tôi muốn thiết kế nên một app tích hợp nhiều tính năng được cải thiện hơn", nhóm chia sẻ.
Ba tính năng quan trọng của Vision-Guard bao gồm đo khoảng cách giữa mắt tới màn hình và nhắc nhở nếu chưa phù hợp, đo tần suất chớp mắt để đưa ra khuyến nghị, điều chỉnh độ sáng màn hình dựa trên ánh sáng từ môi trường để loại bỏ tình trạng lóa mắt cũng như căng thẳng thị giác. Hệ thống có ứng dụng AI này cũng gợi ý cho người dùng các bài tập thị giác và thu thập dữ liệu để lập báo cáo sức khỏe định kỳ, giúp hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán.
Điều này giúp người dùng hạn chế hoặc thậm chí tránh khỏi các bệnh về mắt như hội chứng thị giác màn hình, khô mắt, mờ mắt hay tăng độ cận thị - vốn xuất phát từ các nguyên nhân phổ biến như ngồi sát màn hình hay độ sáng màn hình chưa phù hợp.
Một trong những điểm nhấn của Vision-Guard là đề xuất cho người dùng đều dựa trên bằng chứng thực nghiệm sau khi các bạn nghiên cứu kết quả các bài báo khoa học, từ thế nào là khoảng cách an toàn, tới việc chớp mắt dưới ngưỡng bao nhiêu là dấu hiệu cho thấy mắt bị mỏi...
Theo các sinh viên, khó nhất là ‘bài toán’ tự động điều chỉnh độ sáng màn hình theo ánh sáng môi trường mà người dùng đang sử dụng thiết bị. Tính năng này thường chỉ xuất hiện trong những thiết bị đã cài sẵn sensor (cảm biến). Thế nên, nhóm phải nghiên cứu và huấn luyện AI để đạt được hiệu quả và độ chính xác như khi dùng cảm biến bình thường, thay thế vai trò của công cụ này trong những thiết bị không có.
Giai đoạn hiện tại, Vision-Guard đang được nhóm triển khai miễn phí cho các sinh viên sử dụng để thu thập thêm dữ liệu và feedback (phản hồi), từ đó giúp tối ưu hóa sản phẩm hơn. Mục tiêu tương lai của nhóm sinh viên là tiếp cận khách hàng doanh nghiệp, cũng như hợp tác với các bên liên quan để tinh chỉnh thành dòng sản phẩm riêng cho trẻ em, giúp các em sử dụng điện thoại một cách an toàn.
Trao đổi với Thanh Niên, tiến sĩ Bùi Văn Trí, Phó trưởng phòng Đào tạo và Khoa học công nghệ PTIT HCM, Trưởng ban Tổ chức cuộc thi, chia sẻ điểm sáng của dự án trên là sinh viên đã ứng dụng công nghệ AI để góp phần giải quyết vấn đề đang thu hút nhiều quan tâm là tỷ lệ dùng màn hình tăng mạnh, nhất là ở lứa tuổi thanh thiếu niên. "Dự án còn được phát triển dựa trên luận cứ khoa học và kiểm chứng được nguồn dữ liệu do AI cung cấp", thầy Trí nhận xét.
Tiến sĩ Trí cho biết thêm, cuộc thi bao gồm nhiều giai đoạn khác nhau, trong đó có tích hợp nhiều hoạt động, sự kiện cho phép sinh viên được nhận hướng dẫn trực tiếp bởi những lãnh đạo doanh nghiệp. Trải qua quá trình góp ý, có nhiều đội lại bứt phá hơn dù trước đó không sở hữu ý tưởng tốt bằng các đội khác. "Nhờ mô hình này, chúng tôi thật sự có thể đánh giá các bạn qua cả quá trình làm việc, không chỉ dừng ở chấm điểm ý tưởng", thầy nói.
Là một trong những giám khảo ở cuộc thi, thạc sĩ Đào Hải Nhật Tân, sáng lập và điều hành Seesaw Việt Nam, đại diện sáng kiến BLOCK71 của ĐH Quốc gia Singapore, kể với Thanh Niên rằng có "chuyển dịch rất lớn" trong tư duy đổi mới sáng tạo hiện tại so với trước. Nếu như ngày xưa, sinh viên chỉ quan tâm giải quyết các vấn đề xã hội, thì hiện nay các bạn lại đi sâu vào chuyên môn hơn và tìm cách xử lý "bài toán" thực tiễn nhờ ứng dụng liên ngành.
"Thực tế, thị trường rất lạnh lùng, khắc nghiệt", chị nói. "Lời khuyên của tôi là các bạn hãy luôn giữ tâm thế, ‘Tôi đang khám phá’, chứ không phải, ‘Tôi đã đến đích rồi’ chỉ chờ người tới mua. Hãy cởi mở đón nhận những điều sắp tới và kiên trì theo đuổi dù có gặp khó khăn", thạc sĩ Đào Hải Nhật Tân nhắn nhủ.
Phát biểu khai mạc, PGS-TS Trần Quang Anh, Phó giám đốc PTIT HCM, cho biết cuộc thi phản ánh sự kết nối giữa nghiên cứu - doanh nghiệp - khởi nghiệp. Đây là điểm nhấn trong bối cảnh trường ĐH không chỉ dừng ở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn phải bồi dưỡng những cá nhân có khả năng tạo tác động tới cộng đồng và xã hội.
Vì thế, các sản phẩm không dừng ở việc nhận giải, mà còn được nhà trường đẩy mạnh khả năng thương mại hóa và ứng dụng thực tế trong tương lai thông qua giai đoạn ươm tạo, kết nối với các nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước.
Tổ chức QS ngày 18/6 công bố bảng xếp hạng đại học thế giới năm 2027. Việt Nam có 9 đại diện, giảm một so với năm ngoái.
Đại học Duy Tân vẫn dẫn đầu, nhưng giảm 22 bậc. Đại học Tôn Đức Thắng cũng rơi hơn 100 bậc so với năm ngoái, vào nhóm 801-850. Đại học Cần Thơ và Công nghiệp TP HCM cùng tụt từ nhóm 1.201-1.400 xuống nhóm 1.401+.
Chỉ hai trường thăng hạng năm nay. Đại học Quốc gia Hà Nội đi từ nhóm 761-770 lên 751-760 để giữ vị trí thứ hai ở Việt Nam. Đại học Bách khoa Hà Nội có bước nhảy xa nhất, từ nhóm 1.201-1.400 lên 1.001-1.200.
Đại học Huế và Đại học Đà Nẵng vắng mặt năm nay, song Việt Nam có một gương mặt mới là Đại học Công nghệ TP HCM, ở nhóm 1.401+.
Hồi tháng 4, Việt Nam có 11 trường vào bảng xếp hạng đại học châu Á của tổ chức Times Higher Education (THE), nhưng hầu hết cũng tụt hạng, gồm cả trường dẫn đầu là Đại học Kinh tế TP HCM.
QS là một trong bốn tổ chức xếp hạng đại học nổi tiếng, bên cạnh THE, Center for World University Rankings (CWUR) và Shanghai Academic Ranking of World Universities (ARWU).
Năm nay, QS khảo sát hơn 1.500 cơ sở giáo dục đại học, trong đó có 90 gương mặt mới từ 40 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong 9 tiêu chí, danh tiếng học thuật chiếm trọng số lớn nhất - 30%, sau đó là số trích dẫn (20%). Các tiêu chí còn lại là uy tín của trường, tỷ lệ giảng viên/sinh viên, tính quốc tế, mạng lưới nghiên cứu quốc tế, kết quả việc làm và tính bền vững, chiếm 5-15%.
400 trường thăng hạng trong bảng xếp hạng năm nay, trong đó Trung Quốc có số lượng thăng hạng cao nhất. Azerbaijan có tỷ lệ trường tiến bộ lớn nhất - 89%. Các trường thăng hạng có điểm chung là cải thiện các chỉ số nghiên cứu và khám phá (số trích dẫn trên mỗi giảng viên) và tính bền vững.
Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) dẫn đầu 15 năm liên tiếp. Các trường theo sau trong top 5 lần lượt là Đại học Hoàng gia London, Stanford, Oxford và Harvard, không thay đổi so với năm ngoái.