Trong dòng chảy của văn học thiếu nhi thế giới, có những tác phẩm không chỉ dành cho trẻ em mà còn cho những ai từng là trẻ nhỏ. Pippi tất dài (Pippi Långstrump) của nhà văn Thụy Điển Astrid Lindgren là một tác phẩm như thế. Đọc Pippi tất dài, ta không chỉ bắt gặp những cuộc phiêu lưu đầy hài hước, kỳ thú mà còn gặp lại chính tuổi thơ của mình – những ngày khát khao tự do, giàu trí tưởng tượng và tràn đầy sức sống.
Tác phẩm kể về cô bé Pippi chín tuổi với mái tóc đỏ tết vểnh hai bên, gương mặt lấm tấm tàn nhang và đôi tất dài không đồng màu – một hình ảnh vừa ngộ nghĩnh vừa khó quên. Pippi sống một mình trong ngôi nhà mang tên Biệt thự Hoa Hồng cùng chú ngựa nhỏ và con khỉ Nilsson. Cha cô là một thuyền trưởng đang lênh đênh ngoài biển khơi, và Pippi tin rằng ông đã trở thành vua của một hòn đảo xa xôi. Không có cha mẹ ở bên, không bị ràng buộc bởi những khuôn phép nghiêm ngặt, Pippi tự do sống theo cách của mình. Cô kết bạn với hai anh em hàng xóm ngoan ngoãn là Tommy và Annika, từ đó những cuộc phiêu lưu đầy tiếng cười bắt đầu mở ra.
Trong Pippi tất dài, thế giới đảo ngược đầy thú vị. Ở đó, một cô bé có thể mạnh hơn cả người lớn, có thể nhấc bổng một con ngựa, đánh bại những tên trộm và khiến cảnh sát phải lúng túng. Nhưng đằng sau những chi tiết tưởng như phi lý ấy là một dụng ý nghệ thuật sâu sắc. Astrid Lindgren đã trao cho trẻ em một vị thế đặc biệt, để chúng được quyền suy nghĩ, được quyền khác biệt và được là chính mình. Pippi không ”ngoan” theo chuẩn mực thông thường, cô nghịch ngợm, bướng bỉnh, đôi khi trả lời người lớn bằng những câu nói đầy trí tưởng tượng. Thế nhưng, chính điều đó làm nên vẻ đẹp độc đáo của nhân vật. Pippi dạy chúng ta không phải mọi quy tắc đều bất biến, rằng trẻ em cũng có tiếng nói riêng và xứng đáng được tôn trọng.
Điều khiến tôi yêu mến Pippi hơn cả là ở cô bé ấy luôn ánh lên một trái tim nhân hậu. Dù sở hữu sức mạnh phi thường và một vali đầy vàng, Pippi không hề ích kỷ. Cô sẵn sàng chia sẻ với bạn bè, bảo vệ người yếu thế và chống lại cái xấu. Sức mạnh của Pippi không phải để khoe khoang mà để làm điều tốt. Qua hình tượng này, Astrid Lindgren gửi gắm một thông điệp giản dị mà sâu sắc: Giá trị của con người không nằm ở quyền lực hay vật chất mà ở tấm lòng và cách ta đối xử với người khác.
Tình bạn giữa Pippi với Tommy và Annika cũng là một nét đẹp đáng trân trọng. Nếu Pippi là biểu tượng của sự tự do và phá cách, Tommy và Annika đại diện cho những đứa trẻ ngoan ngoãn trong khuôn khổ gia đình truyền thống. Sự khác biệt ấy không tạo nên khoảng cách mà làm cho tình bạn thêm phong phú. Nhờ Pippi, Tommy và Annika bước ra khỏi những giới hạn quen thuộc để khám phá thế giới rộng lớn hơn. Ngược lại, chính tình cảm chân thành từ hai anh em đã mang đến cho Pippi sự ấm áp của tình bạn. Đó là tình bạn trong sáng, không vụ lợi – thứ tình cảm đẹp đẽ mà mỗi người khi trưởng thành đều hoài niệm.
Ẩn sau giọng văn hóm hỉnh và những tình huống dở khóc dở cười, sách còn mang đến nhiều bài học ý nghĩa. Đó là bài học về sự tự tin và bản lĩnh khi dám sống khác biệt. Đó là bài học về lòng nhân ái khi dùng sức mạnh để bảo vệ điều tốt đẹp. Đó còn là bài học về trí tưởng tượng – món quà quý giá của tuổi thơ mà người lớn không nên vội vàng dập tắt. Qua những lần Pippi đến trường và khiến giáo viên bối rối, tác giả cũng đặt ra câu hỏi về giáo dục: Liệu chúng ta có đang áp đặt một khuôn mẫu duy nhất cho mọi đứa trẻ, hay có thể chấp nhận sự đa dạng trong cách học và cách trưởng thành?
Điều làm tôi xúc động nhất khi đọc Pippi tất dài chính là cách tác phẩm tôn vinh tuổi thơ. Tuổi thơ trong trang sách của Astrid Lindgren không phải là giai đoạn chờ đợi để trở thành người lớn mà là một thế giới trọn vẹn với những giá trị riêng. Ở đó có sự hồn nhiên, can đảm và niềm vui sống thuần khiết. Pippi sống hết mình cho hiện tại, không quá lo lắng về tương lai xa xôi. Hình ảnh ấy khiến ta tự hỏi: Khi trưởng thành, liệu ta có còn giữ được phần nào sự hồn nhiên và dũng cảm ấy không?
Với riêng tôi, Pippi tất dài không chỉ là một cuốn sách thiếu nhi từng đọc cho vui. Tôi đã đọc tác phẩm này từ rất lâu, khi còn là một đứa trẻ say mê những câu chuyện phiêu lưu và tiếng cười giòn giã. Thời gian trôi qua, tôi lớn lên, bận rộn với công việc và những trách nhiệm của cuộc sống. Có lúc tôi tưởng mình đã quên đi những trang sách năm nào. Thế nhưng, ở tuổi 36, trong một buổi chiều tản rỗi hiếm hoi, tôi lại mang cuốn sách cũ ra đọc lại. Cảm giác ấy thật đặc biệt, như gặp lại một người bạn thân sau nhiều năm xa cách. Những câu chuyện vẫn quen thuộc, nhưng cảm xúc đã đổi khác. Ngày nhỏ, tôi yêu Pippi vì cô bé mạnh mẽ và nghịch ngợm, còn bây giờ, tôi trân trọng cô vì tinh thần tự do, lòng nhân hậu và sự lạc quan trước mọi hoàn cảnh. Đọc lại ở tuổi trưởng thành, tôi không chỉ thấy tuổi thơ của mình hiện lên sống động mà còn hiểu sâu hơn những thông điệp mà trước đây mình chưa kịp nhận ra.
Cuốn sách dường như không hề cũ đi theo năm tháng, chỉ có tôi là khác. Và chính điều đó khiến việc đọc lại Pippi tất dài trở thành một trải nghiệm ấm áp. Nó nhắc tôi nhớ rằng giữa bộn bề lo toan, ta vẫn có thể giữ trong tim một khoảng trời tuổi thơ, nơi ta được mơ mộng, được cười thật to và tin vào những điều tốt đẹp. Hưởng ứng văn hóa đọc, tôi tin rằng mỗi người nên dành thời gian cho những cuốn sách đã từng chạm đến trái tim mình. Bởi đọc sách không chỉ để mở mang tri thức, mà còn để nuôi dưỡng tâm hồn. Và biết đâu, khi lật giở lại một trang sách cũ như tôi đã làm, ta sẽ tìm thấy một phần tuổi thơ tưởng đã ngủ quên, vẫn rực rỡ và tự do như đôi tất dài đầy sắc màu của Pippi năm nào.
Độc giả mọi độ tuổi có thể gửi bài viết (không giới hạn số lượng) về email giaitri.vnexpress@gmail.com, tên mail là: “Bai cam nhan Cuon sach toi yeu”.
Tối 14-4, rapper Đinh Tiến Đạt (Mr.D) tung ca khúc mới Mùi (t)Hương do chính anh sáng tác và trình bày trên các nền tảng nhạc số.
Không chọn kịch tính hay cao trào, Mùi (t)Hương đi vào một khoảnh khắc quen thuộc: buổi sáng sau những gần gũi, khi người ta còn muốn níu giữ thêm thời gian bên người thương. Và "mùi hương" đã trở thành ẩn dụ trung tâm, thứ vô hình nhưng lại ở lại lâu nhất trong ký ức.
Cách chơi chữ trong tiêu đề cũng tạo điểm nhấn. Từ "hương" được mở rộng thành "thương", gợi liên tưởng từ cảm nhận vật lý sang trạng thái cảm xúc sâu hơn. Sự giao thoa này khiến bài hát không chỉ dừng ở một bản tình ca mà còn là lát cắt ký ức về sự hiện diện của một người trong đời sống thường nhật.
ĐINH TIẾN ĐẠT - Mùi (t)Hương
Phần âm nhạc được xây dựng theo chất R&B hiện đại, nhịp điệu chậm rãi, giàu tính "chill". Lời ca mang tính tự sự, gần gũi, tái hiện những chi tiết rất đời như tiếng đồng hồ buổi sáng hay cảm giác lưu luyến khi chưa muốn rời đi.
Vốn gắn với hình ảnh trầm tính và chất rap "đời", Đinh Tiến Đạt lần này cho thấy một khía cạnh khác. Không còn những câu chữ gai góc quen thuộc của hip hop, anh lựa chọn cách thể hiện tiết chế, chuyển tải cảm xúc qua giai điệu và không gian âm nhạc.
Sự thay đổi này không phải là bước rẽ đột ngột, mà nằm trong hành trình làm mới bản thân mà Đinh Tiến Đạt theo đuổi trong thời gian gần đây, kể từ khi tham gia show Anh trai vượt ngàn chông gai.
Sau EP Tôi 30 (phát hành cuốn chiếu từ năm 2025 và khép lại vào khoảng giữa tháng 1-2026, khi ca khúc Tự hào được làm con được phát hành), Đinh Tiến Đạt cũng duy trì nhịp độ sáng tác đều đặn, thử nghiệm qua nhiều màu sắc như hip hop, lofi đến R&B.
Chia sẻ cùng Tuổi Trẻ, Đinh Tiến Đạt cho biết: "Với từng thay đổi trong các sản phẩm của mình, tôi đều lo lắng, sợ khán giả sẽ không chấp nhận, vẫn muốn thấy một Mr.D của ngày trước.
Nhưng may quá, chưa có phản hồi nào tiêu cực cho những thử nghiệm của tôi. Để được như vậy, tôi cũng đã không ngừng học hỏi và luyện tập. Thời gian tới, tôi vẫn sẽ thử nghiệm và cho ra các sản phẩm mới bên cạnh những sản phẩm đúng "chất" rap/hip hop của mình".
MV ca khúc Mùi (t)Hương do đạo diễn Tùng Phan thực hiện, tiếp tục khai thác thế mạnh hình ảnh điện ảnh với ánh sáng mềm và bố cục tinh tế.
Điểm đáng chú ý là phần vũ đạo xuyên suốt, một lợi thế của Đinh Tiến Đạt - vốn xuất thân từ vũ đoàn Hoàng Thông. Nếu trước đây anh thường xuất hiện với những chuyển động mạnh mẽ, thì lần này là những động tác mềm mại, giàu cảm xúc hơn, phù hợp với không gian R&B của ca khúc.
Hết một vòng xoay, tuổi 30 vì thế là khi con người đạt tới độ chín muồi.
Còn nhớ hơn 10 năm trước, Hoàng Dũng mới xuất hiện trong Giọng hát Việt. Lúc ấy anh còn hát nhạc của người khác, còn bây giờ anh đã là một nhạc sĩ có chỗ đứng riêng.
Thậm chí hơn năm năm trước, khi anh nổi như cồn với Nàng thơ, nhắc đến Hoàng Dũng là nhắc đến hình tượng chàng "nhạc sĩ mộng mơ", thì giờ đây những sáng tác của anh cũng đa dạng hơn nhiều.
Trong album đón tuổi 30 của mình vào năm ngoái Xoay tròn ta được thấy một Hoàng Dũng tâm trạng vùng vẫy trong cảm thức vô hướng của cuộc đời ở La bàn; lại được thấy một Hoàng Dũng chống lại sự nhàm chán, lặp đi lặp lại không ngừng của thời gian trong Cuối tuần (1825), làm không ít người giật mình khi nhận ra có thể ta đã trải qua những ngày thứ Hai đến 1.825 lần.
HOÀNG DŨNG - LA BÀN
Ta cũng được thấy một Hoàng Dũng ở tuổi 30 đã chấp nhận những quy luật đổi thay của cuộc đời trong Đừng giữ chỗ: "Đàn chim cũng nối đuôi theo nhau rời đi… Đừng giữ chỗ cho tôi khi tôi rời đi".
Vậy là từ một nhạc sĩ chuyên trị nhạc tình, giờ đây thế giới âm nhạc của anh đã khác, đã có những suy tư về những điều trừu tượng hơn: vị trí của con người trong thời gian, trong không gian, trên thế gian.
Tuổi 30 cũng là phông nền cho Phùng Khánh Linh khám phá sâu hơn tâm hồn mình trong Giữa một vạn người, một trong những album với concept chắc chắn nhất trong thời gian qua.
Ta hoàn toàn có thể tưởng tượng nếu album này ra mắt độ 4, 5 năm trước, nó sẽ đạt thành tích tốt hơn nhiều khi ra mắt vào quãng thời gian qua. Thời Em gái mưa, đâu đâu người ta cũng yêu thích những bản ballad sâu lắng.
Tiếc rằng gu nhạc đã tạm thời thay đổi, vì thế mà những ca khúc như Ước anh nhiều nỗi buồn hay Nhường anh cho cô ấy chưa đưa Hương Tràm trở lại thời đỉnh cao danh tiếng như kỳ vọng. Mặc dù vậy thời thế là chuyện của thời thế, còn giọng hát lại là chuyện khác.
Những giằng xé tâm tư tương đối phức tạp: chỉ một album nhưng tâm trạng của người đàn bà khổ lụy, tủi hờn vì tình nhưng khi thì vị kỷ và nhỏ mọn mong anh nhiều nỗi buồn, lúc lại vị tha và rộng lượng hy vọng cuộc sống nơi anh nhẹ nhàng.
Nhưng gọi là lạc quan hơn là bởi, theo cấu trúc của album, càng đi xa ta lại càng thấy sự nhẹ nhõm trong âm nhạc, trong khi toàn bộ sức nặng của album dồn vào ca khúc đầu tiên. Có lẽ, tuổi 30 dễ bị tổn thương mà cũng dễ buông bỏ hơn.
Hương Tràm đã trở lại là chính Hương Tràm nhưng trưởng thành hơn, dồn nén hơn, đa đoan hơn. Không ai tắm hai lần trên một dòng sông. Sao Thổ có quay trở lại vị trí ban đầu cũng đã là một sao Thổ khác.
Trên trang cá nhân, ca sĩ Quỳnh Trang đăng tải hình ảnh chụp bên di ảnh của cố nghệ sĩ Phi Nhung. Kèm theo đó, giọng ca 9X có những chia sẻ đầy xúc động về mẹ nuôi. Cô viết: “Hôm nay 'chị mẹ' Phi Nhung đón sinh nhật ở đâu đó. Dù ở đâu cũng phải thật vui và bình an nha”.
Quỳnh Trang tiết lộ ca sĩ Phi Nhung vốn sợ cô đơn, sợ mọi người quên mình. Giọng ca sinh năm 1997 bộc bạch thêm: "Nhưng mà làm gì có chuyện đó. Mẹ luôn có vị trí đặc biệt trong lòng con và những người ở lại, nên là cứ yên tâm thực hiện sứ mệnh tiếp theo của mẹ nha. Hôm nay con mặc chiếc áo cuối cùng mẹ tặng con nè. Mẹ nhớ không?".
Quỳnh Trang sinh năm 1997, quê Phú Yên (nay là Đắk Lắk). Cô được Phi Nhung nhận làm con nuôi năm 2016, từng tham gia Solo cùng bolero 2018. Sau đó nữ ca sĩ được khán giả yêu mến bởi chất giọng ngọt ngào khi thể hiện loạt ca khúc như Trộm nhìn nhau, Người tình không đến, Tình mẹ… Trong sự nghiệp, con gái nuôi Phi Nhung được khán giả yêu mến gọi với danh xưng “thiên thần bolero”.
Ở hiện tại, Quỳnh Trang tích cực hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc, được yêu mến khi song ca cùng các ca sĩ nam. Trong một lần chia sẻ, nữ ca sĩ nói cô luôn giữ sự tử tế, chân thành khi làm nghề bởi đó là những lời dạy của mẹ nuôi Phi Nhung lúc sinh thời. Ngoài ra, giọng ca Bông điên điển còn dạy con gái biết cách trân trọng nghề nghiệp, sống chan hòa với mọi người. Quỳnh Trang khẳng định dù Phi Nhung đã rời cõi tạm nhưng “tình cảm mọi người dành cho mẹ vẫn đong đầy”.
Tuyết Nhung, Thiêng Ngân cũng chia sẻ ảnh bên mẹ nuôi trong dịp sinh nhật Phi Nhung
Dịp sinh nhật Phi Nhung, con gái nuôi Thiêng Ngân cũng có những chia sẻ gây chú ý. Cô viết: “Mẹ ơi, con chúc mẹ ở nơi đó có ngày sinh nhật thật hạnh phúc và vui vẻ nha. Mọi người ở đây ai cũng nhớ mẹ”.
Trong khi đó, Tuyết Nhung đăng tải ảnh chụp trước di ảnh của giọng ca Bông điên điển, kèm dòng trạng thái: “Mẹ ăn bánh cùng con nha”. Ngoài ra, nữ ca sĩ 10X còn chia sẻ lại hình ảnh biểu diễn của ca sĩ Phi Nhung như cách tưởng nhớ người mẹ đã khuất.
