Đặc phái viên Mỹ tại Greenland Jeff Landry nói với AFP ngày 20/5 rằng Washington cần tái lập sự hiện diện tại vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch này.
Ở đỉnh điểm Chiến tranh Lạnh, Washington có 17 cơ sở quân sự tại Greenland, nhưng đã dần đóng cửa theo thời gian và hiện chỉ còn một căn cứ duy nhất, căn cứ Pituffik ở phía bắc hòn đảo.
Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần lập luận rằng Mỹ cần kiểm soát Greenland vì các lo ngại an ninh quốc gia trước các đối thủ của Washington.
Hòn đảo này được cho là có trữ lượng khoáng sản đất hiếm chưa được khai thác và có thể trở thành tài sản chiến lược quan trọng khi băng ở vùng cực tan chảy và các tuyến hàng hải mới xuất hiện.
“Tôi nghĩ đã đến lúc Mỹ đặt dấu ấn trở lại Greenland”, đặc phái viên Mỹ Jeff Landry nói với AFP khi kết thúc chuyến thăm đầu tiên tới hòn đảo kể từ khi được bổ nhiệm vào tháng 12/2025.
“Tôi nghĩ mọi người đang thấy Tổng thống nói về việc tăng cường các hoạt động an ninh quốc gia và tái triển khai lực lượng tại một số căn cứ ở Greenland”, ông nói.
Theo các thông tin truyền thông gần đây, Mỹ muốn mở 3 căn cứ mới ở phía nam vùng lãnh thổ này. Một hiệp ước quốc phòng năm 1951, được cập nhật vào năm 2004, đã cho phép Washington tăng cường triển khai binh sĩ và cơ sở quân sự trên đảo, miễn là thông báo trước cho Đan Mạch và Greenland.
Ông Trump đã rút lại các lời cảnh báo sẽ kiểm soát Greenland hồi tháng 1, và một nhóm công tác Mỹ – Đan Mạch – Greenland đã được thành lập để giải quyết các lo ngại mà phía Washington nêu ra.
Đặc phái viên Landry, đồng thời là thống đốc bang Louisiana thuộc đảng Cộng hòa, đã tới thủ phủ Nuuk của Greenland ngày 17/5. Tuy nhiên, ông không được mời chính thức trước đó.
Các quan chức Greenland và Đan Mạch nhiều lần khẳng định chỉ Greenland mới có quyền quyết định tương lai của mình.
Ông Landry đã gặp Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen và lãnh đạo cơ quan ngoại giao Greenland Mute Egede ngày 18/5. Ông Nielsen cho biết các cuộc thảo luận mang tính “xây dựng”, nhưng lưu ý rằng “không có dấu hiệu nào cho thấy lập trường của Mỹ đã thay đổi”.
Trong cuộc phỏng vấn đăng trên nhật báo Sermitsiaq của Greenland ngày 20/5, ông Landry đã nói về mong muốn độc lập của Greenland.
Dù các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Greenland ủng hộ việc giành độc lập khỏi Đan Mạch vào một thời điểm nào đó, chính quyền hòn đảo hiện nay chưa có kế hoạch như vậy trong tương lai gần do còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết, chủ yếu liên quan đến nền kinh tế của hòn đảo vốn phụ thuộc vào Đan Mạch.
“Tôi nghĩ có những cơ hội đáng kinh ngạc có thể thực sự giúp người Greenland chuyển từ phụ thuộc sang độc lập. Tôi nghĩ Tổng thống Mỹ muốn thấy hòn đảo này trở nên độc lập về kinh tế. Và tôi nghĩ điều đó có thể thực hiện được ở đây”, ông Landry nói trong cuộc phỏng vấn.
Ngoài ra, ông Landry đã đi cùng một bác sĩ Mỹ, người nói với đài truyền hình Đan Mạch TV2 rằng ông có mặt tại đây “để đánh giá nhu cầu y tế” ở Greenland. Điều này đã gây ra phản ứng trái chiều ở Greenland.
Đan Mạch và Greenland hồi tháng 2 đã bác bỏ đề nghị của ông Trump về việc điều một tàu bệnh viện hải quân tới “chăm sóc nhiều người đang bị bệnh và không được chăm sóc đầy đủ ở đó”.
"Không, chưa phải bản cuối cùng, đó mới là một bản ghi nhớ", Tổng thống Donald Trump hôm nay phát biểu trước báo giới khi tham dự hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp, đề cập đến thỏa thuận dự kiến được ký kết giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6.
"Nếu tôi không hài lòng, chúng tôi sẽ lại khai hỏa", ông nói trước khi bước vào cuộc gặp với Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi. "Nếu họ không biết điều, chúng tôi sẽ lập tức ném bom thẳng vào đầu họ, bởi họ đã không biết cách cư xử suốt 47 năm qua".
Tổng thống Trump cho biết thêm rằng bản ghi nhớ với Iran không bao gồm việc dỡ bỏ ngay lập tức các lệnh trừng phạt áp đặt lên nước này. Ông sau đó dành nhiều lời khen ngợi thỏa thuận khung với Iran.
"Đó là một thỏa thuận rất mạnh mẽ. Không ai biết rõ nó có những gì, nhưng nó cực kỳ mạnh mẽ và hầu hết mọi người dường như đều đang rất hài lòng", Tổng thống nói.
Theo ông, thỏa thuận với Iran sẽ là một cú hích lớn cho thị trường. "Không có gì nhạy bén như thị trường và thị trường đang hào hứng với nó hơn bất kỳ điều gì tôi từng thấy", Tổng thống Mỹ nói. "Nếu không có nó, cả thế giới sẽ rơi vào đại suy thoái".
Iran chưa bình luận về tuyên bố trên của ông Trump. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm 15/6 nói rằng nước này vẫn "vô cùng ngờ vực" Mỹ, ngay cả sau khi hai bên đã đạt được thỏa thuận mới nhằm chấm dứt chiến sự.
"Thật tiếc khi phải thừa nhận rằng sự ngờ vực sâu sắc của Iran đối với Mỹ bắt nguồn từ lịch sử lâu dài về những hành vi sai trái của các lãnh đạo Mỹ", ông Baqaei nói, thêm rằng Washington vẫn còn chặng đường dài phía trước để có thể giành được lòng tin của Tehran.
Giá dầu ngày 17/6 tiến sát mức thấp nhất trong vòng ba tháng qua và Tổng thống Trump dự đoán giá sẽ còn giảm sâu hơn nữa, "thậm chí thấp hơn cả mức trước khi chiến sự nổ ra".
Mỹ - Iran đã nhất trí về thỏa thuận hòa bình, song các điều khoản cụ thể chưa được chính quyền hai nước công bố.
Truyền thông Mỹ cùng ngày đăng nội dung thỏa thuận 14 điểm mà nước này đạt được với Iran, trong đó có nhiều điểm tương đồng với bản mà truyền thông Iran đăng tải một ngày trước đó, như lập tức chấm dứt giao tranh trên toàn bộ mặt trận, Mỹ dỡ bỏ phong tỏa với các cảng của Iran hay lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD.
Vài giờ sau khi gần như tất cả các quan chức Israel khác lên tiếng về bản ghi nhớ hiểu biết giữa Mỹ và Iran, Thủ tướng Benjamin Netanyahu cuối cùng đã phát biểu về vấn đề này. Nhà lãnh đạo Israel nói rằng ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump “không phải lúc nào cũng có chung quan điểm”.
Trong một cuộc họp báo vào tối 15/6, ông Netanyahu nói rằng sự bất đồng như vậy “vẫn xảy ra trong những gia đình hạnh phúc nhất”.
“Tổng thống Trump và tôi không phải lúc nào cũng có chung quan điểm. Ông ấy là Tổng thống Mỹ, còn tôi là Thủ tướng Israel. Tôi chịu trách nhiệm về các lợi ích an ninh của Israel, và điều đó cần phải được thực hiện một cách khôn ngoan”, ông Netanyahu nói.
Khi được hỏi liệu thỏa thuận này có đạt được ngoài ý muốn đối với lập trường của ông hay không, ông Netanyahu nhấn mạnh mối quan hệ lâu năm của mình với ông Trump.
“Hành động một cách khôn ngoan đòi hỏi rất nhiều kinh nghiệm và sự am hiểu sâu sắc về Mỹ. Tôi tin rằng mình đang thực hiện điều này theo cách tốt nhất có thể”, ông nói.
Trong bài phát biểu, ông Netanyahu phần lớn né tránh đề cập trực tiếp đến thỏa thuận Mỹ - Irana mà tập trung vào những gì ông mô tả là “thành tựu to lớn” trong các chiến dịch của Israel chống lại Iran và trên khắp Trung Đông.
“Có hay không có thỏa thuận, Iran vẫn sẽ không có vũ khí hạt nhân, không phải hôm nay và cũng không phải ngày mai. Chừng nào tôi còn là Thủ tướng Israel, điều đó sẽ không xảy ra. Cuộc chiến vẫn chưa kết thúc. Chúng ta sẽ cần phải tiếp tục cảnh giác, mạnh mẽ và kiên quyết để tự bảo vệ mình khi cần”, ông nói.
Ông Netanyahu cũng nêu rõ rằng Israel không có ý định rút quân khỏi miền Nam Li Băng, Gaza hay Syria. “Chúng ta sẽ ở lại các vùng an ninh này cho đến chừng nào còn cần thiết để bảo vệ đất nước của mình”, ông phát biểu.
Trả lời câu hỏi từ các phóng viên, ông Netanyahu thừa nhận sự mơ hồ về chính thỏa thuận này. “Chúng ta vẫn chưa biết thỏa thuận đó sẽ như thế nào”, ông nói.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm qua cho biết một bản ghi nhớ hiểu biết với Mỹ đại diện cho một bước tiến quan trọng hướng tới việc chấm dứt xung đột và bắt đầu các cuộc đàm phán, nhưng ông nhấn mạnh rằng một thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa được hoàn tất.
“Thỏa thuận đạt được là một bước đi quan trọng hướng tới việc ngăn chặn chiến tranh và khởi động các cuộc đàm phán, và một thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa được chính thức hóa”, ông Pezeshkian viết trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội X.
Ông cho biết Iran đã chuẩn bị “cho tất cả các phương án” và trọng tâm của chính phủ, “dù có hay không có thỏa thuận,” vẫn sẽ là phục vụ nhân dân Iran.
Ông Pezeshkian nhấn mạnh, bản ghi nhớ là kết quả của nhiều tháng thảo luận và theo dõi liên tục. Nếu các điều khoản của nó được thực hiện một cách đúng đắn, nó “có thể được coi là một tài liệu danh giá cho đất nước”, ông nói thêm.
Tại cuộc họp của các quan chức từ các nước thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) ngày 14/5, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergey Shoigu khẳng định lập trường của Nga về việc giải quyết xung đột Ukraine không thay đổi.
"Cuộc khủng hoảng Ukraine là một ví dụ rõ ràng về chính sách “tiêu chuẩn kép”. Lập trường của chúng tôi không thay đổi. Hòa bình bền vững chỉ có thể đạt được nếu tất cả nguyên nhân gốc rễ của cuộc xung đột được loại bỏ, như Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhiều lần nhấn mạnh”, ông Shoigu nói.
Ông Shoigu cho biết, Ukraine phải quay trở lại trạng thái không liên kết, trung lập và không sở hữu vũ khí hạt nhân, như đã nêu trong tuyên bố chủ quyền quốc gia năm 1990.
"Ngoài ra, chúng tôi sẽ tiếp tục tìm kiếm sự công nhận pháp lý quốc tế về việc trả lại các vùng lãnh thổ cho Nga, đồng thời đảm bảo tất cả các quyền và tự do của con người", Thư ký Hội đồng An ninh Nga nhấn mạnh.
Theo ông Shoigu, Nga không từ bỏ việc giải quyết xung đột Ukraine bằng con đường chính trị và ngoại giao, bao gồm vai trò trung gian mang tính xây dựng của các quốc gia khác.
“Chính quyền Kiev liên tục khẳng định sự bất lực trong đàm phán. Lý do cơ bản là sự ủng hộ của các quốc gia thành viên hàng đầu châu Âu thuộc EU và NATO, những nước cố tình kéo dài xung đột và bơm vũ khí vào Ukraine”, ông Shoigu nhấn mạnh.
Ông Shoigu khẳng định quân đội Nga đang nắm vững thế chủ động chiến lược trong khu vực tác chiến đặc biệt tại Ukraine và tự tin tiến dọc theo toàn bộ giới tuyến.
Ông Shoigu xác nhận, kể từ đầu năm, quân đội Nga đã kiểm soát hơn 1.800km2 lãnh thổ và hơn 80 khu định cư tại Ukraine.
Ông nói thêm rằng toàn bộ vùng Lugansk nằm dưới sự kiểm soát của Nga và chỉ hơn 15% vùng lãnh thổ ở Donetsk vẫn nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng vũ trang Ukraine. Đây là 2 vùng lãnh thổ mà Nga đã tuyên bố sáp nhập ở phía đông Ukraine, dù Moscow chưa kiểm soát hoàn toàn.
Trước đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov tuyên bố Nga sẽ hoan nghênh các nỗ lực hòa giải tiếp theo của Mỹ và Tổng thống Vladimir Putin sẵn sàng gặp trực tiếp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky một khi tiến trình hòa bình được hoàn tất.
Trong cuộc họp báo sau khi kết thúc các hoạt động kỷ niệm Ngày Chiến thắng (9/5) tại Nga, Tổng thống Putin tuyên bố cuộc xung đột ở Ukraine đang đi đến hồi kết.
Ông Putin cho biết cuộc gặp với ông Zelensky có thể diễn ra “ở bất kỳ đâu”, kể cả ở một quốc gia thứ ba. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga nói cuộc gặp chỉ diễn ra sau khi một thỏa thuận hòa bình dài hạn cuối cùng được chuẩn bị đầy đủ và sẵn sàng để ký kết.
Tổng thống Nga nhấn mạnh cuộc gặp giữa 2 nhà lãnh đạo phải là “sự kiện cuối cùng”, là lễ ký kết, chứ không phải là các cuộc đàm phán.
Trong khi đó, Ukraine tỏ ra hoài nghi với các tuyên bố từ Nga. Ông Zelensky cho rằng Nga đang chuẩn bị cho các cuộc tấn công mới.
Vào giai đoạn đầu của cuộc xung đột, Moscow đã vạch ra các mục tiêu mà Nga tìm cách đạt được thông qua chiến dịch quân sự ở Ukraine và khẳng định chúng vẫn không thay đổi kể từ đó. Những mục tiêu này bao gồm “phi quân sự hóa”, “phi phát xít hóa” đất nước và bảo vệ những người nói tiếng Nga, cũng như đảm bảo vị thế trung lập của Ukraine.
Các mục tiêu bổ sung xuất hiện sau đó cũng bao gồm việc công nhận các vùng lãnh thổ cũ của Ukraine đã bỏ phiếu để sáp nhập vào Nga. Nga nhiều lần nêu rõ, một thỏa thuận hòa bình phải bao gồm việc Ukraine rút hết quân, nhượng lại toàn bộ lãnh thổ vùng Donbass ở miền Đông. Kiev đã bác bỏ yêu cầu này.
