Quân đội Mỹ đã chi bao nhiêu cho xung đột với Iran?

Mỹ tổ chức các hoạt động kỷ niệm 250 năm Quốc khánh ngày 4-7, với hàng loạt lễ hội diễn ra khắp trên cả nước, tâm điểm là sự kiện "Salute to America" trên Quảng trường Quốc gia ở thủ đô Washington D.C.

Tổng thống Donald Trump dự kiến có bài phát biểu trong buổi tối trước màn bắn pháo hoa quy mô lớn, sự kiện mà ông gọi là một "bữa tiệc sinh nhật không thể nào quên" của nước Mỹ.

Tuy nhiên, lễ kỷ niệm diễn ra trong bối cảnh thời tiết bất lợi. Đợt nắng nóng cực đoan đã buộc ban tổ chức phải điều chỉnh hoặc hủy một số hoạt động tại Washington D.C. và nhiều địa phương dọc bờ Đông.

Đến tối 4-7, cơ quan dự báo thời tiết tiếp tục cảnh báo nguy cơ xảy ra dông mạnh và mưa lớn tại khu vực thủ đô, có thể ảnh hưởng đến các sự kiện ngoài trời và màn bắn pháo hoa.

Không khí lễ hội cũng phản ánh những tâm trạng trái chiều trong xã hội Mỹ. Dịp kỷ niệm cột mốc lịch sử quan trọng diễn ra trong bối cảnh nhiều người lo ngại về chi phí sinh hoạt cao, những tác động từ cuộc xung đột với Iran cũng như tình trạng chia rẽ chính trị kéo dài dưới nhiệm kỳ của Tổng thống Trump.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4-7 đã lần lượt điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trao đổi về cuộc xung đột tại Ukraine trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra tại Ankara,Thổ Nhĩ Kỳ, vào đầu tuần sau.

Theo trợ lý chính Điện Kremlin Yuri Ushakov, trong cuộc điện đàm kéo dài khoảng 85 phút, Tổng thống Putin và Tổng thống Trump đã thảo luận về xung đột Ukraine, tình hình Iran và Trung Đông. Ông Yuri nói ông Trump đã đề nghị giúp đặt được thỏa thuận giữa hai nước.

Về phía Ukraine, Tổng thống Zelensky cho biết ông đã có cuộc điện đàm "rất tốt" với Tổng thống Trump. Trên mạng xã hội X, ông Zelensky cho biết hai bên đã trao đổi về tình hình hiện nay trên tiền tuyến cũng như các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột. Theo ông, hai nhà lãnh đạo sẽ tiếp tục các cuộc thảo luận tại Ankara.

Ngày 4-7, chính quyền Nga và Ukraine cho biết thành phố thứ hai của Nga là St Petersburg và khu vực xung quanh đã hứng chịu một cuộc tấn công lớn bằng máy bay không người lái của Ukraine. Một cảng và cơ sở hạ tầng dầu mỏ tại đây bị trúng không kích.

Theo truyền thông nhà nước Iran, các phái đoàn của Hezbollah, Hamas, Phong trào Thánh chiến Hồi giáo Palestine và lực lượng Houthi đã có mặt tại Tehran dự lễ tang Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei ngày 5-7.

Iran từ lâu hỗ trợ Hamas, Hezbollah và Houthi, những tổ chức bị Mỹ và nhiều nước phương Tây liệt vào danh sách khủng bố, đồng thời gọi mạng lưới các đồng minh chống Israel của mình, bao gồm cả các nhóm vũ trang tại Iraq, là "Trục kháng chiến".

Trong cuối tuần này, hàng chục ngàn người Iran đã đổ xô đến một khu phức hợp cầu nguyện ngoài trời ở Tehran để viếng linh cữu của Ayatollah Ali Khamenei. Iran ước tính 15 triệu người sẽ tham gia lễ tang khắp cả nước.

Ông Khamenei, người lãnh đạo Iran từ năm 1989, thiệt mạng cùng nhiều thành viên gia đình và quan chức cấp cao Iran trong cuộc không kích của Mỹ và Israel hôm 28-2, sự kiện đã châm ngòi cho cuộc xung đột tại Trung Đông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu có thể đến thăm Nhà Trắng sớm nhất là vào tuần tới. "Chúng tôi rất hợp nhau. (Ông Netanyahu) biết ai mới là ông chủ", ông nói với trang Axios.

Tuy nhiên, một quan chức Israel cho rằng cuộc gặp có thể không diễn ra vào tuần sau do ông Trump dự hội nghị thượng đỉnh NATO. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nhà lãnh đạo về nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột tại Iran.

Đàm phán giữa Mỹ và Iran hiện đang tạm hoãn. Thỏa thuận ban đầu đạt được giữa Iran và Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh quy định rằng các tàu thương mại sẽ đi qua eo biển này miễn phí trong 60 ngày, nhưng vẫn chưa rõ điều gì sẽ được thực hiện sau thời gian đó.

Đại sứ Iran Abdolreza Rahmani Fazli phát biểu tại Diễn đàn Hòa bình Thế giới ở Bắc Kinh rằng nước ông đang hợp tác với Oman về "các thỏa thuận mới" cho tuyến đường thủy quan trọng. "Chúng tôi chắc chắn sẽ xem xét đối xử đặc biệt đối với các quốc gia thân thiện với chúng tôi và đặc biệt sát cánh bên chúng tôi trong thời kỳ khó khăn", ông nói.

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã trực tiếp thị sát cuộc thử nghiệm hệ thống vũ khí trên tàu khu trục Kang Kon, bao gồm phóng tên lửa hành trình và thử nghiệm các phương tiện tác chiến điện tử. Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA cho biết các cuộc thử nghiệm diễn ra ngày 3-7, chưa đầy hai tuần sau khi Bình Nhưỡng đưa vào biên chế tàu khu trục khác là Choe Hyon.

Tàu Kang Kon chính là chiến hạm từng bị lật trong lễ hạ thủy năm ngoái trước khi được sửa chữa và hoàn thiện. Sau cuộc thử nghiệm, ông Kim chỉ đạo hoàn tất quá trình đánh giá và đưa tàu vào biên chế hải quân trong vòng hai tháng.

Trước đó, ông Kim tuyên bố sẽ trang bị vũ khí hạt nhân cho hải quân và phát triển các tàu chiến mới có lượng giãn nước 10.000 tấn.

Đoàn cứu hộ cứu nạn Việt Nam tiếp tục được tổ chức thành các mũi khác nhau, triển khai tìm kiếm các nạn nhân còn mắc kẹt trong thảm họa động đất kép tại khu vực La Guaira, Venezuela bước sang ngày hoạt động thứ 5, theo TTXVN.

Tính đến ngày 4-7, các số liệu chính thức cho thấy hai trận động đất kép tàn khốc ở Venezuela ngày 24-6 đã giết chết gần 3.000 người. Hàng chục ngàn người khác vẫn đang mất tích.

Các đội cứu hộ đã bắt đầu kết thúc việc tìm kiếm những người sống sót trong khi các gia đình vẫn cố gắng tìm kiếm thi thể của những người thân yêu từ đống đổ nát.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Chính quyền Romania ngày 29.5 thông báo một UAV đã rơi xuống tòa chung cư tại thành phố Galati, đông nam nước này, trong đợt tấn công của Nga nhắm vào quốc gia láng giềng Ukraine vào rạng sáng, theo Reuters.

Romania là thành viên NATO và Liên minh châu Âu (EU), có đường biên giới trên bộ dài 650 km với Ukraine. Theo Bộ Quốc phòng Romania, từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào tháng 2.2022, UAV Nga đã 28 lần xâm nhập không phận Romania nhưng đây là lần đầu tiên thiết bị rơi xuống khu dân cư đông đúc và gây thương tích.

UAV rơi xuống tầng thượng của tòa chung cư 10 tầng, gây ra vụ nổ và khiến 2 người bị thương. Theo Bộ Quốc phòng Romania, thông tin ban đầu cho thấy toàn bộ chiếc UAV Geran 2, có nguồn gốc từ Nga, phát nổ khi va chạm. Hàng chục cư dân đã được sơ tán.

Một căn hộ tại tầng 10 bị cháy sau khi UAV rơi xuống mái và phát nổ. Thứ trưởng Nội vụ Raed Arafat cho biết vụ nổ gây hư hại 2 cầu thang và 5 chiếc ô tô.

Bộ Quốc phòng Romania thông báo đã triển khai 2 chiến đấu cơ F-16 và một trực thăng quân sự để theo dõi vụ tấn công. Các phi công được quyền bắn hạ bất cứ UAV nào. Cư dân tại các huyện Braila, Galati và Tulcea được cảnh báo tìm nơi trú ẩn.

Một UAV khác có sải cánh khoảng 3 m, không mang chất nổ, cũng được tìm thấy tại huyện Maramures ở tây bắc Romania vào cuối ngày 28.5 nhưng chưa rõ nguồn gốc.

Chuẩn tướng Gheorghe Maxim thông tin tại cuộc họp báo rằng chiếc UAV rơi xuống tòa chung cư đã bay tầm thấp trong không phận được 4 phút, khiến cho radar khó có thể phát hiện. Hệ thống chống UAV Merops của Mỹ đang hoạt động tại Romania không thể khai hỏa vì quá rủi ro khi sử dụng trong đô thị.

Các quan chức Ukraine cho hay cảng Izmail tại vùng Odessa ở miền nam đã bị nhiều UAV tấn công vào rạng sáng cùng ngày. Izmail là đô thị gần Romania và là nơi có cảng lớn nhất của Ukraine trên sông Danube.

Ngoại trưởng Oana Toiu gọi đây là hành vi vi phạm luật quốc tế nghiêm trọng và triệu tập đại sứ Nga để phản ứng. Bên cạnh đó, Romania cũng đã yêu cầu các biện pháp nhằm đẩy nhanh chuyển giao năng lực chống UAV của đồng minh cho nước này.

Tổng thống Nicusor Dan cùng ngày tuyên bố đóng cửa Lãnh sự quán Nga tại thành phố Constanta và trục xuất lãnh sự Nga về nước.

Một người phát ngôn NATO lên án "sự liều lĩnh" của Nga và tuyên bố liên minh sẽ tiếp tục tăng cường phòng thủ trước mọi mối đe dọa.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte khẳng định hành vi của Nga gây nguy hiểm cho toàn bộ liên minh. Ông tuyên bố NATO sẵn sàng bảo vệ từng tấc lãnh thổ và sẽ tiếp tục ủng hộ Ukraine.

Đại sứ Mỹ tại NATO Matthew Whitaker lên án vụ xâm phạm không phận Romania và ủng hộ đồng minh, tuyên bố sẽ bảo vệ từng tấc lãnh thổ của NATO.

Pháp triệu tập đại sứ Nga để yêu cầu giải thích trong khi Cao ủy đối ngoại EU Kaja Kallas nhấn mạnh không thể để yên cho Nga sau vụ xâm phạm không phận này.

Thủ tướng Robert Fico của Slovakia, người có quan hệ gần gũi với Moscow dù là lãnh đạo một nước NATO, bày tỏ sự đoàn kết với Romania liên quan "sự cố UAV", kêu gọi tránh đưa ra phát ngôn nặng nề và nên khôi phục đối thoại giữa EU và Nga.

Tuy nhiên, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen chỉ trích Nga đã vượt qua một lằn ranh nữa và tuyên bố đoàn kết với Romania. Bà cho biết sẽ tiếp tục gây sức ép và đang chuẩn bị gói cấm vận thứ 21 của EU lên Moscow.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha bày tỏ sự ủng hộ dành cho Romania và nhấn mạnh sẵn sàng hợp tác để ngăn chặn mối đe dọa. Nhà ngoại giao bổ sung rằng việc tăng cường năng lực phòng không của Ukraine là nhiệm vụ chiến lược để bảo vệ không chỉ Ukraine mà còn giúp giảm nguy cơ cho các nước láng giềng.

Tổng thống Nga Vladimir Putin tối cùng ngày cho hay ông vừa được báo cáo về sự việc này. Ông Putin đặt nghi ngờ khả năng chiếc máy bay không người lái rơi xuống một khu chung cư ở Romania là của Nga, và cho rằng đó cũng có thể là máy bay không người lái của Ukraine. Tổng thống Nga cũng nhắc đến những trường hợp gần đây, khi máy bay không người lái Ukraine bay vào không phận Ba Lan và các nước Baltic.

Ông Putin đề nghị chuyển giao mảnh vỡ máy bay không người lái cho Nga để Moscow có thể tiến hành cuộc điều tra độc lập của riêng mình.

Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova tuyên bố Moscow sẽ phản ứng nhanh chóng sau quyết định đóng cửa Lãnh sự quán tại Constanta.

Bà Zakharova cũng nói tất cả các cáo buộc cho rằng UAV Nga bay tại châu Âu là vô căn cứ và không có bằng chứng. "Mọi cáo buộc mà chúng tôi nghe được, đặc biệt là về UAV ở đâu đó tại các nước EU, chúng đều không có căn cứ, không một chút sự thật, bằng chứng, vật chứng nào được đưa ra", bà Zakharova nói.

Trong một diễn biến khác, hãng thông tấn RIA của Nga ngày 29.5 đưa tin quân đội nước này đã giành được quyền kiểm soát thêm 4 khu định cư tại Ukraine, gồm Novopidhirne và Lisne tại tỉnh Dnipropetrovsk và khu Karaichne cùng Budarky tại tỉnh Kharkiv.

Trong khi đó, Không quân Ukraine tố cáo Nga đã phóng 232 UAV và 1 tên lửa đạn đạo sang lãnh thổ. Lực lượng Ukraine bắn rơi 217 UAV trong số đó, theo The Kyiv Independent.

Tin Gốc: Thanh Niên

Cuối tuần qua (21.6), Colombia đã trải qua cuộc bầu cử tổng thống với kết quả sít sao. AP dẫn kết quả từ cơ quan bầu cử cho biết, với 99,9% số phiếu được kiểm, ông Abelardo de la Espriella đã vượt qua ứng viên đối lập Ivan Cepeda, với tỷ lệ phiếu bầu 49,7% so với 48,7%. Tính đến chiều qua, dù giới chức chưa chính thức tuyên bố người chiến thắng, kết quả này được xem là dấu chấm hết cho các chính sách của đương kim Tổng thống cánh tả Gustavo Petro.

Ông Cepeda (đồng minh thân cận của Tổng thống Petro) tuyên bố không công nhận kết quả và chuẩn bị hồ sơ khiếu nại tại hơn 30.000 điểm bỏ phiếu. Truyền thông Mỹ lưu ý rằng lịch sử Colombia chưa từng ghi nhận việc kiểm phiếu lại có thể lật ngược kết quả bầu cử tổng thống, song động thái này báo hiệu một giai đoạn chuyển giao quyền lực nhiều chông gai trước ngày nhậm chức 7.8 tới.

Theo Reuters, chiến thắng của ông de la Espriella gây chú ý lớn bởi ông là một nhân tố hoàn toàn mới trên chính trường. Ở tuổi 48, ông là luật sư và doanh nhân có tiếng khi sở hữu nhiều thương hiệu đa ngành từ hãng luật, thời trang nam, rượu vang đến bất động sản. Trong khi đó, ông chưa từng nắm giữ chức vụ nào trong chính quyền Colombia.

Thông điệp chủ đạo trong suốt chiến dịch tranh cử của ông Abelardo de la Espriella (người được phe ủng hộ đặt biệt danh "Mãnh hổ") là cam kết dùng "bàn tay sắt" với tội phạm, bao gồm trấn áp quân sự và xây dựng các siêu nhà tù. Ông cũng tuyên bố sẽ lật ngược chính sách mềm mỏng của Tổng thống Gustavo Petro với các nhóm vũ trang ở Colombia. Lập trường của ứng viên "tay ngang" nói trên đã nhận được sự ủng hộ của Tổng thống Mỹ Donald Trump, người cũng từng đắc cử hồi năm 2016 khi không có kinh nghiệm chính trường. Viết trên mạng xã hội, ông Trump đã đăng tải lời chúc mừng: "Ông ấy thắng lớn rồi!".

Chiến thắng của ông de la Espriella không phải là một hiện tượng đơn lẻ mà là một phần trong "hiệu ứng domino" đánh dấu sự trở lại của các lãnh đạo cánh hữu tại Mỹ Latinh. Tờ The Washington Post chỉ ra từ Argentina, Chile, Ecuador, Bolivia đến Panama, các ứng viên bảo thủ đều liên tiếp giành chiến thắng trong vòng 3 năm qua với cùng lập trường, đó là trấn áp tội phạm và phục hồi nền kinh tế.

Diễn biến trên đảo ngược giai đoạn chính quyền cánh tả thống trị khu vực Mỹ Latinh hồi đầu thập niên 2020. Giới chuyên gia cho rằng sự chuyển dịch này gắn liền với các nỗ lực gia tăng ảnh hưởng của ông Donald Trump tại Nam Mỹ. Reuters ngày 22.6 dẫn lời Giáo sư Steven Levitsky - chuyên nghiên cứu khu vực Mỹ Latinh tại Đại học Harvard (Mỹ) - nhận định cục diện hiện nay "như sự hội tụ hiếm hoi của các vì sao dành cho ông Trump", khi hàng loạt chính phủ trong khu vực đều có chung hệ tư tưởng với nhà lãnh đạo Mỹ.

Sự trỗi dậy của các lãnh đạo cánh hữu cho thấy sự thay đổi lớn trong ưu tiên của cử tri. The Washington Post trích lời chuyên gia Sergio Guzman, Giám đốc Tổ chức nghiên cứu Colombia Risk Analysis ở Colombia, phân tích rằng nhiều nhóm cử tri bất mãn khi chính sách nhân nhượng với các nhóm vũ trang không hiệu quả. Do đó, phong cách chính trị đề cao hình ảnh cứng rắn đang đánh trúng tâm lý của nhóm cử tri này. Các chuyên gia cũng đồng tình rằng những ứng viên bảo thủ đang vận động bằng những thông điệp đơn giản, trực diện, tập trung vào cảm xúc thay vì những tuyên bố vĩ mô.

Dù vậy, giới quan sát cảnh báo những thách thức đang chờ đón chính phủ mới của Colombia cũng như phe bảo thủ ở Mỹ Latinh, vốn là khu vực có môi trường chính trị phức tạp. Làn sóng cánh hữu đã thành công trong việc giành lại quyền lực, thế nhưng bài toán duy trì sự ổn định quốc gia vẫn là một phép thử lớn.

Tin Gốc: Thanh Niên