SmartBay – robot sử dụng trí tuệ nhân tạo – có thể làm hầu hết mọi việc mà một kỹ thuật viên thay lốp có thể làm, nhưng hầu như không cần sự trợ giúp của con người. Nếu thành công, nó hứa hẹn sẽ giúp rút ngắn thời gian thay lốp, tăng tính nhất quán và có thể cải thiện an toàn tại các garage cũng như trên đường. Nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi cần được giải đáp từ nay đến khi các cửa hàng quyết định có nên đầu tư vào robot AI mới này hay không.
Cách thức hoạt động
Automatic Tire Inc (ATI), một công ty robot có trụ sở tại Boston, là thương hiệu đứng sau SmartBay. Andy Chalofsky, CEO, giải thích quy trình: “Xe được nâng lên giống như trên một cầu nâng thông thường, nhưng thay vì tháo các ốc vít bánh xe, làm xáo trộn hệ thống giám sát áp suất lốp và kéo bánh xe ra, SmartBay sẽ tháo lốp trực tiếp khỏi vành trong khi vành vẫn còn trên xe.” Trên thực tế, hệ thống này còn có thể làm được nhiều hơn thế, theo Carscoops.
Robot có thể cân bằng lốp mới trên vành sau khi đã lắp đặt, có thể tự động cắt miếng cân bằng bánh xe. Camera cũng cung cấp thông tin chi tiết cho kỹ thuật viên về tình trạng của hệ thống phanh. Thuê máy có giá 4.900 USD mỗi tháng, hoặc gần 59.000 USD một năm, mà ATI cho biết vẫn rẻ hơn so với việc thuê một kỹ thuật viên lốp xe chuyên nghiệp.
Nhưng con số đó còn tùy thuộc vào kỹ thuật viên lốp xe được so sánh. Theo PayScale, ZipRecruiter và Glassdoor – các đơn vị cung cấp dữ liệu tiền lương và sàn giao dịch việc làm – mức lương trung bình toàn quốc dao động từ khoảng 17 USD một giờ cho người mới vào nghề đến 24 USD một giờ cho các kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm tại các chuỗi cửa hàng lớn.
Ở mức thấp nhất, một kỹ thuật viên lốp xe toàn thời gian kiếm được khoảng 35.000 USD một năm. Ở mức cao nhất, con số này gần 50.000 USD. Như vậy, một kỹ thuật viên toàn thời gian sẽ có mức lương thấp hơn nhiều so với hợp đồng thuê SmartBay 59.000 USD, nhưng ATI cũng có thể đang tính đến các khoản phúc lợi, đào tạo và chi phí thay thế nhân viên, chứ không chỉ là tiền lương theo giờ.
Hiệu quả hoạt động của SmartBay
Lời chào mời dành cho các cửa hàng không nhất thiết là thay thế con người, mà là để tăng tốc quy trình. “Thay vì dựa vào kỹ thuật viên để tháo bánh xe, gỡ lốp, cân bằng trên thiết bị truyền thống và lắp đặt lại mọi thứ, SmartBay tự động thực hiện việc thay lốp và cân bằng bánh xe chỉ với sự giám sát nhẹ nhàng từ người vận hành”, Chalofsky nói với Fox News. Giảm khối lượng công việc trên một chiếc xe có thể giúp kỹ thuật viên rảnh tay hơn để làm việc trên nhiều SmartBay đối với các cửa hàng có trang bị chúng.
ATI cho biết, về lý thuyết, một người có thể xử lý ba khoang cùng một lúc trong khi máy móc thực hiện hầu hết các công việc nặng nhọc. Một kỹ thuật viên có thể vận hành hai hoặc ba SmartBay song song, xử lý khoảng 24 lốp mỗi giờ so với khoảng 4 lốp trong 75 phút hiện nay, theo Chalofsky.
Theo quan điểm của Chalofsky, điều này cũng loại bỏ vấn đề thiếu nhân lực mà nhiều cửa hàng đang gặp phải.
Mặt khác của lốp xe
Có rất nhiều câu hỏi được đặt ra. Ví dụ, hệ thống này có những hạn chế gì? Nhiều khách hàng hiện nay muốn sử dụng lốp xe cỡ lớn 33 hoặc 35 inch. Liệu chúng có vừa với hệ thống giá đỡ của ATI không? Mỗi chiếc lốp có thể nặng hơn 18 kg, và các kỹ thuật viên sẽ cần phải nâng và đặt lốp vào hệ thống.
Khi nâng hoặc hạ một bộ vành và lốp lớn, hầu hết các kỹ thuật viên đứng ngay trước chúng và thực hiện động tác tương tự cách người ta thực hiện động tác squat ở phòng tập thể dục. Dựa trên một video quảng cáo từ ATI, các kỹ thuật viên dường như phải với tay qua bên cạnh thiết bị thay lốp để chất hoặc tháo lốp. Điều đó có thể gây ra một loại căng thẳng mới và nguy cơ chấn thương.
Những tuyên bố của Chalofsky về việc hệ thống này giải quyết được tình trạng thiếu nhân lực tại các cửa hàng dường như cũng không thuyết phục lắm. Nếu một kỹ thuật viên có thể quản lý ba SmartBay, thì các cửa hàng sẽ không thuê thêm người chỉ để đứng chờ. Vì vậy, khi kỹ thuật viên đó nghỉ việc vì bất kỳ lý do gì, không chỉ một khoang “nghỉ việc”; mà là cả ba khoang.
SmartBay không phải là thứ mà cửa hàng có thể mua một lần và sở hữu mãi mãi. Chúng đều được cung cấp theo mô hình cho thuê, nhưng ATI cho biết nó hiệu quả vì rẻ hơn so với việc chỉ thuê một kỹ thuật viên thay lốp.
Tuy nhiên, vẫn còn những điều khác cần xem xét. Hệ thống này xử lý lốp mỏng như thế nào? Hệ thống cân bằng hoạt động ra sao? Kỹ thuật viên có cần để xe ở số N trên cầu nâng không? Có những quy trình an toàn nào được áp dụng để đảm bảo quá trình cân bằng diễn ra mà không làm tăng nguy cơ xe bị rơi khỏi cầu nâng?
Sau hai tháng liên tiếp sụt giảm, thị trường ô tô vừa cho thấy tín hiệu khởi sắc khi doanh số bán hàng của một số thương hiệu như Toyota, Mitsubishi… bắt đầu tìm lại nhịp tăng trưởng. Dù vậy, áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng khiến hàng loạt mẫu mã tiếp tục "lao" vào cuộc đua giảm giá nhằm gia tăng lợi thế, tạo sức hút với khách hàng. Trong đó, Crossover 5 chỗ hạng B với một loạt mẫu mã nổi bật như Toyota Yaris Cross, Mitsubishi Xforce, Hyundai Creta, KIA Seltos, Honda HR-V… đang chứng kiến màn cuộc đua giảm giá diễn ra rầm rộ nhất trong tháng 7.2026.
Crossover 5 chỗ hạng B hiện là một trong những phân khúc ô tô hút khách bậc nhất thị trường Việt Nam khi các mẫu mã đều hướng đến những nhóm khách hàng mua xe lần đầu, mua ô tô cá nhân, gia đình nhỏ sử dụng… cũng như những ai đang tìm kiếm một mẫu xe gầm cao, cỡ nhỏ đi lại hàng ngày trong thành phố, và thỉnh thoảng đi du lịch. Nắm bắt tâm lý cũng như nhu cầu mua sắm ô tô đi du lịch của người dân thường gia tăng vào dịp hè, từ tháng 7.2026 hầu hết các mẫu mã Crossover 5 chỗ hạng B đều được nhà sản xuất, phân phối triển khai các chương trình ưu đãi, giảm giá bán.
Trong đó, Hyundai Creta là cái tên đáng chú ý nhất khi được Liên doanh Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) áp dụng mức giảm lên tới 79 triệu đồng. Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, đến thời điểm hiện tại, bên cạnh các phiên bản thuộc thế hệ mới nhất, mẫu xe này vẫn còn một số xe mới đời cũ tồn kho chưa bán hết. Đây được xem là mức giảm cao nhất từ trước đến nay được Hyundai áp dụng cho Creta.
Không kém cạnh Hyundai Creta, mẫu xe bán chạy nhất phân khúc này - Toyota Yaris Cross cũng tiếp tục được hãng xe Nhật Bản giảm giá bán thông qua hình thức hỗ trợ lệ phí trước bạ cho khách mua xe trong tháng 7.2026. Cụ thể, hai phiên bản Yaris Cross Gas và Yaris Cross HEV đều được giảm 50 triệu đồng, đưa giá bán thực tế còn 600 - 678 triệu đồng. Dù đang dẫn đầu phân khúc Crossover 5 chỗ hạng B tại Việt Nam nhưng khoảng 2 tháng trở lại đây, doanh số Toyota Yaris Cross liên tục sụt giảm.
Trong khi đó, Mitsubishi Xforce - đối thủ đồng hương, cạnh tranh trực tiếp với Yaris Cross cũng tiếp tục được áp dụng ưu đãi, giảm giá hàng chục triệu đồng. Theo đó, trong tháng 7.2026, hai phiên bản Mitsubishi Xforce GLX và Xforce Luxury giảm giá từ 60 - 66 triệu đồng, đưa giá bán thực tế chỉ còn 545 - 599 triệu đồng. Bản Xforce Ultimate (giá niêm yết 720 triệu đồng) được áp dụng gói ưu đãi tài chính 55 triệu đồng.
Honda HR-V cũng có những thay đổi đáng chú ý về chính sách ưu đãi, cũng như giá niêm yết trong tháng 7.2026. Cụ thể, phiên bản Honda HR-V G được Honda Việt Nam giảm giá niêm yết từ 699 triệu đồng về mức 669 triệu đồng. Trong khi bản Honda HR-V (giá niêm yết 750 triệu đồng) được ưu đãi 50% lệ phí trước bạ tương đương mức giảm giá 37,5 triệu đồng.
Ở phần còn lại, một số mẫu mã xe Trung Quốc như Omoda C5 cũng được nhà phân phối mạnh tay ưu đãi, thông qua nhiều hình thức như miễn phí nhiên liệu từ 3-5 năm, hỗ trợ lãi suất vay 0% trong năm đầu tiên, tặng gói phụ kiện và quà tặng trị giá 20 triệu đồng.
Có thể thấy, cuộc đua giảm giá ở phân khúc Crossover 5 chỗ hạng B vẫn đang diễn ra khá hấp dẫn khi hầu hết các mẫu mã từ xe Nhật Bản, Hàn Quốc đến xe thương hiệu Trung Quốc đều mạnh tay ưu đãi nhằm tạo sức hút, qua đó có thể cải thiện thị phần. Bởi đây là phân khúc đang thu hút được nhiều sự quan tâm của khách hàng mua ô tô tại Việt Nam.
Trong nhiều năm qua, mũ bảo hiểm xe máy không ngừng được bổ sung các tính năng mới như bộ đàm liên lạc, định vị GPS, camera hành trình hay chức năng tự động gọi cứu hộ khi xảy ra tai nạn.
Tuy nhiên, bằng sáng chế mới của hãng mô tô Polaris còn đi xa hơn khi biến mũ bảo hiểm thành một thiết bị có khả năng giám sát người lái và can thiệp vào quá trình vận hành của xe.
Theo nội dung bằng sáng chế, hệ thống được tích hợp trên mũ bảo hiểm sẽ liên tục thu thập nhiều loại dữ liệu, gồm chuyển động của đầu, gia tốc, phản ứng của người lái, một số chỉ số sinh trắc học và cả thông tin từ hệ thống treo của xe.
Các dữ liệu này được xử lý để tính toán chỉ số mà Polaris gọi là "tổng năng lượng truyền đến cơ thể", nhằm đánh giá mức độ mệt mỏi tích lũy trong quá trình điều khiển xe.
Ý tưởng xuất phát từ thực tế mệt mỏi là một trong những nguyên nhân thường bị đánh giá thấp dẫn đến tai nạn mô tô.
Sau nhiều giờ di chuyển, khả năng tập trung của người lái suy giảm, thời gian phản ứng kéo dài và nguy cơ mắc sai sót tăng lên, trong khi chính người điều khiển có thể không nhận ra tình trạng của mình.
Theo mô tả, mũ sẽ tính toán cái gọi là "tổng năng lượng truyền đến cơ thể" để ước tính mức độ mệt mỏi của người điều khiển. Nếu các ngưỡng an toàn bị vượt quá, mũ bảo hiểm thậm chí có thể yêu cầu xe giảm hiệu suất vận hành - Ảnh: Caradisiac
Nếu hệ thống xác định người lái đã vượt ngưỡng mệt mỏi và liên tục bỏ qua các cảnh báo, mũ bảo hiểm có thể yêu cầu xác nhận về mức độ tỉnh táo. Trong một số tình huống, thiết bị còn có khả năng gửi dữ liệu tới xe để điều chỉnh chế độ vận hành.
Theo mô tả trong bằng sáng chế, chiếc xe có thể tự động giảm hiệu suất hoặc giới hạn tốc độ nếu hệ thống nhận định người lái không còn đủ tỉnh táo để tiếp tục điều khiển an toàn.
Đây cũng là điểm gây nhiều tranh luận nhất. Trong khi một số ý kiến xem đây là bước tiến mới nhằm nâng cao an toàn, không ít người lo ngại công nghệ sẽ can thiệp quá sâu vào quyền kiểm soát của người điều khiển.
Trước đây, nhiều công nghệ hỗ trợ người lái như chống bó cứng phanh (ABS), kiểm soát lực kéo, hệ thống đo quán tính (IMU) hay hệ thống treo bán chủ động cũng từng gây tranh cãi trước khi dần trở nên phổ biến. Tuy nhiên, các công nghệ này chủ yếu hỗ trợ người lái thay vì trực tiếp đưa ra quyết định thay họ.
Trong khi đó, bằng sáng chế của Polaris hướng tới khả năng hệ thống đánh giá trạng thái người điều khiển rồi chủ động tác động đến cách chiếc xe vận hành.
Ngoài chức năng giám sát người lái, Polaris còn đề xuất nhiều tính năng dành cho các đoàn mô tô. Những chiếc mũ bảo hiểm có thể liên lạc với nhau, cảnh báo khi khoảng cách giữa các thành viên quá xa, đồng bộ hệ thống đèn tín hiệu và tạo thành mạng lưới chia sẻ dữ liệu giữa các xe.
Theo đánh giá của giới quan sát, các tính năng này có thể giúp việc di chuyển theo đoàn trở nên an toàn và thuận tiện hơn, đặc biệt trong các hành trình dài.
Dù vậy, hiện đây mới chỉ là một bằng sáng chế. Việc đăng ký bảo hộ không đồng nghĩa công nghệ sẽ sớm được thương mại hóa.
Trong ngành công nghiệp ô tô và xe máy, nhiều ý tưởng từng được cấp bằng sáng chế nhưng chưa bao giờ xuất hiện trên các mẫu xe sản xuất hàng loạt.
Tuy nhiên, tài liệu của Polaris cho thấy xu hướng kết nối ngày càng chặt chẽ giữa người lái, trang bị bảo hộ và phương tiện.
Nếu những công nghệ như vậy được đưa vào thực tế, câu hỏi đặt ra sẽ không chỉ là hiệu quả về mặt an toàn, mà còn là mức độ người dùng sẵn sàng đánh đổi quyền chủ động điều khiển để đổi lấy sự hỗ trợ từ các hệ thống điện tử.
Một cư dân tại Hyderabad (Ấn Độ), Faisal Rahman, không ngờ chiếc xe máy bị mất của mình lại xuất hiện theo cách trớ trêu: thông qua một biên bản phạt nguội.
Theo đó, ba tháng sau khi trình báo mất xe và lập hồ sơ tại đồn cảnh sát Habeeb Nagar, Rahman nhận được biên bản phạt điện tử cho chính chiếc xe đã bị đánh cắp. Điều đáng chú ý là biên bản này đi kèm hình ảnh rõ mặt người điều khiển - được cho là kẻ trộm.
Rahman sau đó đăng tải sự việc lên mạng xã hội X, đề nghị cảnh sát sử dụng hình ảnh này để truy tìm nghi phạm. Vụ việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận, với nhiều ý kiến trái chiều về hiệu quả xử lý của cơ quan chức năng.
Một số cư dân mạng còn hỗ trợ làm ảnh nét hơn nữa - Ảnh: X
Trường hợp của Rahman không phải cá biệt. Tại nhiều nơi ở Ấn Độ, tình trạng camera giao thông ghi lại hình ảnh xe bị trộm và gửi biên bản phạt về cho chính chủ xe đang trở thành một nghịch lý phổ biến.
Tại Saharanpur (bang Uttar Pradesh), một người đàn ông tên Rajiv Thakur nhận biên bản phạt 4.000 rupee từ bang Uttarakhand, dù chiếc xe của ông vẫn đỗ trước nhà suốt thời gian dài. Ông nghi ngờ biển số xe đã bị làm giả và gắn lên xe khác.
Trong khi đó tại Chandigarh, một chủ xe tên Sagar liên tục nhận 9 biên bản phạt chỉ trong 12 ngày sau khi bị mất xe. Dù hệ thống camera thông minh hoạt động khắp thành phố, cơ quan chức năng vẫn không phát hiện phương tiện bị đánh cắp. Cuối cùng, người thân của Sagar phải tự tìm và bắt giữ nghi phạm.
Dù tồn tại nhiều bất cập, một số trường hợp cho thấy công nghệ vẫn có thể hỗ trợ hiệu quả.
Tại Bhubaneswar, một thanh niên bị mất xe tay ga đã tìm lại được phương tiện sau khi nhận biên bản phạt vì không đội mũ bảo hiểm. Hình ảnh từ camera AI giúp cảnh sát xác định nghi phạm, truy vết và bắt giữ đối tượng, đồng thời thu hồi xe.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính nằm ở việc hệ thống dữ liệu giao thông và dữ liệu tội phạm chưa được liên thông.
Biên bản phạt được tạo tự động từ camera và gửi đến chủ xe theo đăng ký, nhưng không có cơ chế kiểm tra xem xe đó đã bị báo mất hay chưa. Điều này dẫn đến tình trạng cùng một chiếc xe vừa bị truy vết vi phạm giao thông, vừa "biến mất" trong hồ sơ điều tra.
Trong bối cảnh hệ thống chưa đồng bộ, nhiều nạn nhân buộc phải tự tìm cách kết nối các dữ liệu rời rạc: từ biên bản phạt, hình ảnh camera đến thông tin đăng ký xe.
Các chuyên gia khuyến nghị khi nhận biên bản phạt cho xe bị mất, người dân cần nhanh chóng cung cấp hình ảnh cho cơ quan điều tra, đồng thời yêu cầu đối chiếu với hồ sơ trình báo trước đó.
Sự việc của Faisal Rahman cho thấy một thực tế: công nghệ giám sát hiện đã đủ khả năng ghi lại rõ ràng hình ảnh nghi phạm, nhưng hiệu quả xử lý lại phụ thuộc vào việc phối hợp dữ liệu.
