Rút hai chiếc đũa đâm ngập hốc mắt nam thanh niên

Ngày 18/7, đại diện Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 cho biết bệnh nhân tin theo lời truyền miệng rằng mật cá chữa bệnh, bồi bổ, tăng sinh lực và giải rượu, nên lấy mật cá trắm nuôi trong nhà để ăn. Sau vài ngày, ông ngộ độc nặng, vô niệu, phù nề toàn thân và nhập viện.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh nhân tổn thương gan, thận rất nặng. Sau hội chẩn khẩn cấp, các bác sĩ chẩn đoán ông suy đa tạng gồm suy thận cấp vô niệu và suy gan cấp do ngộ độc mật cá trắm, đồng thời lọc máu liên tục cấp cứu. Đến ngày thứ 7, tình trạng mới cải thiện.

Theo các bác sĩ, quan niệm ăn hoặc uống mật cá trắm chữa đau mắt, giải rượu, hỗ trợ tiêu hóa hay bồi bổ hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Ngược lại, đây là thói quen tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng, có thể gây suy gan cấp, suy thận cấp, suy đa tạng và tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.

Mật cá trắm chứa nhiều độc tố tấn công trực tiếp các cơ quan, trong đó độc tố chính là alcol steroid 27 C (5α Cyprinol), gây tổn thương chủ yếu ở gan và thận. Sau khi ăn vài giờ đến vài ngày, người bệnh thường buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi, tiểu ít hoặc vô niệu. Khi bệnh diễn tiến nặng, họ có thể suy thận cấp, suy gan, rối loạn điện giải, toan chuyển hóa, thậm chí suy đa cơ quan.

Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho ngộ độc mật cá trắm. Bác sĩ chủ yếu hồi sức tích cực, bù dịch, điều chỉnh rối loạn điện giải, theo dõi chức năng gan thận và lọc máu khi cần. Nhiều trường hợp phải điều trị kéo dài từ vài ngày đến vài tuần mới phục hồi chức năng thận.

Các bác sĩ khuyến cáo tuyệt đối không ăn hoặc uống mật cá dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả ăn sống, ngâm rượu hay pha nước. Nếu sau khi ăn mật cá xuất hiện các triệu chứng bất thường như buồn nôn, đau bụng, tiểu ít, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được cấp cứu kịp thời.

Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ Nguyễn Viết Chung, Trưởng khoa, kể cả buổi khám, cô nói mình là gánh nặng, làm bố mẹ thất vọng vì quá kém cỏi. Những biểu hiện rất nhỏ trong đời sống hàng ngày cũng bị diễn giải theo hướng tiêu cực.

Chẳng hạn, bạn cùng phòng ít nói, cô cho rằng mình đã làm điều gì sai hoặc do mình phiền phức. Khi bị điểm thấp, cô mặc định mình kém cỏi, thất bại. Khi nói chuyện với gia đình, nữ sinh luôn cho rằng bố mẹ mệt mỏi, thất vọng vì con gái thua kém bạn bè.

Cũng liên tục đổ lỗi cho bản thân, Long, 23 tuổi, ngồi cúi gằm, né tránh ánh nhìn của bác sĩ. 5 năm qua, trong khi bạn bè cùng lứa đã ổn định cuộc sống, anh vẫn loay hoay với những tín chỉ dang dở ở giảng đường. "Bố mẹ bảo tôi lười, thiếu ý chí. Chính tôi cũng thấy mình như vậy. Tôi chẳng làm được gì vì quá kém cỏi", chàng trai nói.

Sự chán chường bị Long mặc định là bản chất con người mình. Càng tự ti, anh càng thiếu động lực, sợ thất bại, sợ bị chỉ trích và cuối cùng chọn cách trốn tránh hiện thực bằng việc vùi đầu vào game.

Bác sĩ Chung nói điểm chung của các bệnh nhân này là đã hình thành một cơ chế tự buộc tội rất hoàn chỉnh. Họ đặt mình vào trung tâm của mọi nguyên nhân tiêu cực, bất cứ điều gì không trọn vẹn cũng là lỗi của chính mình.

Thạc sĩ Cao Trần Thành Trung, Giám đốc điều hành Trung tâm Tham vấn và Trị liệu Tâm lý Lumos, cũng đánh giá vấn đề này đang trở nên phổ biến. Trong tâm lý học, khi một người có xu hướng "quy kết nội tại một cách tiêu cực", tức là coi mọi thất bại đều do bản chất kém cỏi của mình thay vì nhìn nhận các yếu tố khách quan, họ sẽ tự đẩy bản thân vào trạng thái bất lực học được (learned helplessness).

"Nhóm người này coi mỗi sai sót là một bằng chứng cho sự yếu kém về bản chất thay vì là bài học. Sự tích tụ mặc cảm lâu dần bào mòn lòng tự trọng, không tìm kiếm sự giúp đỡ và dễ dẫn đến các trạng thái lâm sàng như rối loạn lo âu hay trầm cảm", ông Trung nói.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trầm cảm là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tự sát, cướp đi sinh mạng của hơn 700.000 người mỗi năm trên toàn cầu. Tại Việt Nam, báo cáo của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) cho thấy có tới 20% thanh thiếu niên đang đối mặt với các vấn đề về sức khỏe tâm thần nói chung (từ căng thẳng, rối loạn giấc ngủ đến trầm cảm). Đáng chú ý, một khảo sát về phong cách sống của Gen Z do NielsenIQ thực hiện chỉ ra 65% người trẻ đang cảm thấy áp lực nặng nề vì phải liên tục vượt trội hơn đồng trang lứa.

Lý giải áp lực này, các chuyên gia cho rằng người trẻ hiện đại đang đứng giữa nhiều luồng giao thoa khắc nghiệt. Một mặt, họ chịu áp lực từ văn hóa giáo dục truyền thống, nơi phương pháp so sánh kiểu "con nhà người ta" đôi khi vô tình tạo ra rào cản tâm lý.

Mặt khác, mạng xã hội đóng vai trò như một chất xúc tác, phơi bày những "hình mẫu hoàn hảo", khiến người trẻ dễ rơi vào bẫy so sánh và cảm giác thua kém. Áp lực phải thành công sớm khiến nhiều nỗ lực bù đắp trở nên kiệt sức.

Theo bác sĩ Chung, với người đang rơi vào trầm cảm, vấn đề không nằm ở việc họ thiếu cố gắng. Sự thật là bộ não của họ đang xử lý cảm xúc, ký ức và giá trị bản thân theo hướng méo lệch. Do đó, những lời động viên mang tính chỉ đạo như "Cố lên đi", "Nghĩ tích cực lên" hay "Có gì đâu mà buồn" thường phản tác dụng, khiến họ thấy mình không được thấu hiểu.

Thay vì phủ nhận cảm xúc của con cái hay dùng cách khích tướng truyền thống, gia đình cần một cách tiếp cận khác. Khi thấy con cái mệt mỏi, thu mình, phụ huynh nên chuyển từ "đánh giá" sang "đồng hành". Thay vì nói "Cố lên", cha mẹ có thể hỏi: "Bố mẹ có thể làm gì để giúp con lúc này?" hoặc đơn giản là sự hiện diện không phán xét.

"Trong điều trị trầm cảm, bước ngoặt xảy ra khi bệnh nhân bắt đầu nhen nhóm lại suy nghĩ rằng mình chưa hoàn toàn mất giá trị", bác sĩ Chung khẳng định. Sự hồi phục không đến từ việc trở nên hoàn hảo, mà đến từ việc học cách bao dung với những khiếm khuyết của chính mình.

Tuy nhiên, bệnh nhân cần một lộ trình dài hạn để đập tan niềm tin sai lệch "tôi kém cỏi" và thay thế bằng các mục tiêu nhỏ để phục hồi sự tự tin. Bố mẹ cần đồng hành thay vì những lời mắng nhiếc "nhìn con nhà người ta".

"Bằng lộ trình can thiệp đúng đắn và sự đồng hành thấu cảm từ gia đình, những niềm tin sai lệch về 'sự kém cỏi' hoàn toàn có thể được đập tan, giúp người trẻ tìm lại được giá trị thực sự của bản thân", ông Chung bày tỏ.

Tin Gốc: Vnexpress

Bé trai Đ.T.P, 14 tuổi, ở TP.HCM, bất ngờ bị đau tinh hoàn phải dữ dội, nhưng vì ngại chia sẻ với gia đình nên em cố chịu đau đến sáng. Chỉ đến khi không thể chịu đựng được nữa, em P. mới báo cho gia đình và được đưa vào Bệnh viện Nhân dân Gia Định cấp cứu.

Tại bệnh viện, qua thăm khám và siêu âm, các bác sĩ xác định bệnh nhi bị xoắn tinh hoàn phải, một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm, có thể khiến tinh hoàn bị hoại tử nếu không được tháo xoắn kịp thời.

Trong khi mổ, ê kíp ghi nhận thấy thừng tinh bên phải bị xoắn 2 vòng, làm tinh hoàn tím sẫm do thiếu máu kéo dài. Tuy nhiên, sau khi tháo xoắn và làm ấm, tinh hoàn dần hồng, cho thấy máu đã bắt đầu lưu thông trở lại. Trước tín hiệu khả quan này, các bác sĩ quyết định bảo tồn tinh hoàn bên phải, đồng thời cố định tinh hoàn 2 bên để giảm nguy cơ tái phát.

Xoắn tinh hoàn xảy ra khi thừng tinh, nơi chứa mạch máu nuôi tinh hoàn bị xoắn lại như một sợi dây bị vặn chặt. Máu không đến được tinh hoàn và từng giờ trôi qua đều làm cơ hội giữ lại cơ quan này giảm dần. Với bệnh lý này, thời gian không chỉ là yếu tố quan trọng, mà đôi khi là ranh giới giữa bảo tồn và cắt bỏ tinh hoàn.

Ngày 7.5, bác sĩ Trần Đoàn Thiên Bảo, Khoa Ngoại thận - Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, thành viên ê kíp phẫu thuật, cho biết lúc vào mổ, chúng tôi xác định đây là trường hợp khẩn vì thời gian thiếu máu đã kéo dài gần 7 giờ, mức độ xoắn lại nặng. May mắn là khi tháo xoắn, tinh hoàn hồng trở lại, đó là tín hiệu rất tốt. Vì với người bệnh còn nhỏ tuổi và đang trong giai đoạn dậy thì, chỉ cần còn cơ hội, chúng tôi sẽ cố gắng tối đa để giữ lại tinh hoàn.

"Điều làm chúng tôi trăn trở là nhiều bé đến bệnh viện muộn vì e ngại và lo sợ. Các em sợ nói về vùng nhạy cảm, sợ bị la, sợ làm phiền ba mẹ... Nhưng với xoắn tinh hoàn, chỉ vài giờ chậm trễ cũng có thể phải trả giá bằng việc mất luôn tinh hoàn. Đây là điều phụ huynh và thầy cô cần đặc biệt lưu ý ở trẻ nam", thạc sĩ - bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Huỳnh Đăng Khoa, Khoa Ngoại thận - Tiết niệu chia sẻ

Cùng quan điểm, bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Xuân Toàn, Khoa Ngoại thận - Tiết niệu, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, nhấn mạnh phụ huynh cần lưu ý với trẻ nam mà đau tinh hoàn đột ngột thì phải nghĩ ngay đến tình huống cấp cứu. Đừng chờ đợi và trì hoãn thêm vì càng đến sớm, cơ hội giữ lại tinh hoàn càng cao

Các bác sĩ cũng khuyến cáo phụ huynh nên chủ động trò chuyện với con trai về sức khỏe sinh sản, giúp trẻ hiểu rằng vùng kín cũng là một phần cơ thể cần được quan tâm như bất kỳ cơ quan nào khác. Khi trẻ than đau bìu, đau tinh hoàn, nhất là đau đột ngột giữa đêm hoặc sáng sớm, cần đưa đi cấp cứu ngay.

Bên cạnh gia đình, thầy cô và nhân viên y tế học đường cũng đóng vai trò rất quan trọng. Ở lứa tuổi học sinh, nhiều em sẽ không dám nói trực tiếp "đau tinh hoàn" mà chỉ than đau bụng dưới, khó chịu, buồn nôn hoặc xin nghỉ học vì đau. Nếu người lớn tinh ý hơn, hỏi kỹ hơn và xử trí sớm hơn, có thể giúp trẻ tránh được hậu quả đáng tiếc.

Tin Gốc: Thanh Niên