Thị trường lao động toàn cầu vừa đón nhận một cú sốc mang tính bước ngoặt. Meta tuyên bố cắt giảm 10% lực lượng lao động, tương đương khoảng 8.000 người.
Cùng thời điểm, Microsoft, lần đầu tiên trong lịch sử 51 năm hoạt động, đưa ra chương trình nghỉ việc tự nguyện cho gần 9.000 nhân sự.
Không dừng lại ở đó, hàng loạt tên tuổi lớn như Nike, Snap, Oracle hay Salesforce cũng đồng loạt thu hẹp quy mô.
Theo CNBC, những động thái này không đơn thuần là việc cắt giảm chi phí sau đại dịch mà là hệ quả trực tiếp của một cuộc chạy đua vũ trang mới, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại toàn bộ cấu trúc nền kinh tế.
AI bùng nổ, hàng loạt việc làm “biến mất”
Bức tranh tài chính của các tập đoàn công nghệ đang bộc lộ một nghịch lý lớn. Trong khi sa thải hàng loạt nhân viên, Alphabet, Microsoft, Meta và Amazon dự kiến đổ tới gần 700 tỷ USD chỉ trong năm nay để xây dựng hạ tầng AI. Các doanh nghiệp đang tận dụng chính công nghệ này để tối ưu hóa vận hành, đồng nghĩa với việc họ cần ít sức người hơn.
Theo dữ liệu từ Layoffs.fyi, tính đến cuối tháng 4, hơn 92.000 lao động công nghệ đã mất việc, nâng tổng số nhân sự bị sa thải từ năm 2020 lên con số gần 900.000. Chuyên gia lãnh đạo Anthony Tuggle nhận định trên CNBC rằng đây là một sự thay đổi mang tính cấu trúc căn bản. Thị trường đang chứng kiến sự chuyển đổi vĩnh viễn trong cách thức tổ chức công việc.
Đáng chú ý, AI đang tạo ra một chuẩn mực mới về hiệu suất kinh doanh. Trong hệ sinh thái khởi nghiệp, mô hình doanh nghiệp tăng trưởng nhanh với bộ máy tinh gọn đang lên ngôi. Giờ đây, một ứng dụng quản lý khách hàng (CRM) hoàn chỉnh có thể được xây dựng chỉ trong 24 giờ.
Thị trường bắt đầu xuất hiện những công ty đạt doanh thu 50 triệu USD chỉ với 50 nhân viên, thay vì cần tới 250 người như trước đây. Xu hướng này mở ra viễn cảnh về những “kỳ lân” công nghệ tỷ USD vận hành chỉ với chưa tới 100 nhân sự.
Khi doanh nghiệp cần ít người hơn để tạo ra lợi nhuận khổng lồ, câu hỏi đặt ra là lực lượng lao động dôi dư sẽ đi về đâu.
Thu nhập cơ bản phổ quát: Lưới an toàn mới
Trong bối cảnh AI có nguy cơ xóa sổ việc làm và nới rộng khoảng cách giàu nghèo, giới lãnh đạo công nghệ đang quay lại với một ý tưởng từng bị xem là viển vông: Thu nhập cơ bản phổ quát (UBI). Theo Business Insider, đây là khoản tiền mặt chi trả định kỳ cho mọi người trưởng thành, không ràng buộc điều kiện hay cách chi tiêu.
CEO OpenAI Sam Altman từ lâu đã là người ủng hộ mạnh mẽ UBI. Ông từng đóng góp 14 triệu USD vào một nghiên cứu trị giá 60 triệu USD để thử nghiệm phát 1.000 USD/tháng cho người thu nhập thấp tại Mỹ. Kết quả cho thấy, nhóm nhận tiền đã giảm rõ rệt mức độ căng thẳng trong năm đầu tiên và tăng chi tiêu chủ yếu cho thực phẩm, tiền thuê nhà.
Tuy nhiên, Altman cũng thừa nhận tiền mặt không giải quyết được các vấn đề cốt lõi như chi phí y tế hay nhà ở. Do đó, ông đang phát triển mạng định danh Worldcoin để làm nền tảng phân phối tiền, đồng thời đề xuất ý tưởng “quyền truy cập tính toán cơ bản”. Theo đó, thay vì nhận tiền, người dân sẽ được cấp quyền sử dụng tài nguyên AI để tự tạo ra giá trị.
Tỷ phú Elon Musk cũng chung góc nhìn. Ông cho rằng AI và robot sẽ tạo ra sự dư thừa hàng hóa, khiến công việc trở thành một lựa chọn thay vì nghĩa vụ để mưu sinh. Musk gọi đây là “thu nhập cao phổ quát”, nơi con người tự do hơn trong việc sử dụng thời gian và tiền bạc.
Dưới góc độ đầu tư, nhà tài phiệt Vinod Khosla đánh giá AI khác biệt hoàn toàn với internet hay điện thoại. Nếu các công nghệ cũ hỗ trợ con người, thì AI lại “khuếch đại trí não” giống như động cơ hơi nước từng thay thế sức cơ bắp.
Điều này khiến lao động con người trở nên chậm chạp và đắt đỏ hơn, biến UBI thành một “tấm lưới an toàn” bắt buộc phải có.
AI tạo của cải, nhưng bài toán phân bổ vẫn bỏ ngỏ
Dù nhận được sự ủng hộ từ giới tinh hoa, UBI vẫn vấp phải nhiều tranh cãi. Các ý kiến phản đối lo ngại chính sách này sẽ làm giảm động lực làm việc, đồng thời tạo gánh nặng khổng lồ lên ngân sách và tiền thuế.
CEO Anthropic Dario Amodei nhận định UBI chỉ là một phần rất nhỏ của lời giải. Theo ông, AI sẽ thay đổi thế giới ở mức căn bản, đòi hỏi nhân loại phải có những cách tiếp cận toàn diện và chưa từng có tiền lệ để giải quyết bất bình đẳng.
Trong khi đó, “cha đỡ đầu AI” Geoffrey Hinton đã trực tiếp khuyến nghị chính phủ Anh nên xem xét UBI trước nguy cơ mất việc làm trên diện rộng.
Thực tế thị trường lao động đang chứng minh những lo ngại này là có cơ sở. Nghiên cứu năm 2026 của Motion Recruitment chỉ ra rằng AI đang làm đình trệ việc tuyển dụng ở các vị trí đầu vào. Mức lương ngành công nghệ nhìn chung đi ngang, ngoại trừ sự tăng vọt ở một số vai trò chuyên biệt như kỹ sư AI.
Khoảng cách giữa việc làm bị phá hủy và việc làm mới được tạo ra đang ngày càng nới rộng. Năng suất khổng lồ từ AI chắc chắn sẽ tạo ra lượng của cải lớn chưa từng có, nhưng cơ chế nào để phân bổ dòng tiền đó vào túi người dân vẫn là một dấu hỏi.
Như nhà kinh tế trưởng Daniel Zhao của Glassdoor chia sẻ trên CNBC, tốc độ thay đổi chóng mặt đang tạo ra một bầu không khí bất an chưa từng có. “Đây là một làn sóng công nghệ khá đặc biệt bởi chính những người tham gia tạo ra nó lại đang cảm thấy lo lắng và mắc kẹt”, ông nhận định.
Sau thông tin về việc lãnh đạo công ty con P-Lab chuyên kiểm định kim cương liên quan đến đường dây buôn lậu, Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) khẳng định khách hàng vẫn được bảo hành, thu mua và được phục vụ đầy đủ các quyền lợi liên quan theo chính sách hiện hành.
Bà Cao Thị Ngọc Dung, Chủ tịch Hội đồng quản trị PNJ, cho biết doanh nghiệp này luôn có nguồn lực tài chính dự phòng để thu mua lại, đáp ứng các nhu cầu của khách.
PNJ là một trong những nhà bán lẻ trang sức lớn nhất Việt Nam và cũng là một trong số ít doanh nghiệp xây dựng chính sách thu mua kim cương tương đối chi tiết. Khác với nhiều cửa hàng chỉ thu mua theo thỏa thuận hoặc không cam kết mua lại, PNJ công khai tỷ lệ thu mua theo từng nhóm sản phẩm, kích thước, màu sắc và độ tinh khiết của kim cương. Chính sách này góp phần tăng tính thanh khoản cho sản phẩm sau khi bán ra, đồng thời trở thành một trong những lợi thế cạnh tranh của họ trên thị trường.
Nhìn một cách tổng quan, nguyên lý cốt lõi quyết định tỷ lệ thu mua của PNJ nằm ở tính nguyên bản, độ quý hiếm và khả năng giao dịch độc lập của sản phẩm trên thị trường. Những sản phẩm càng gần với trạng thái kim cương rời, sở hữu kích thước "vàng" trong phân khúc thanh khoản tốt (5-8,6 ly) và đạt độ sạch cao sẽ luôn giữ giá tối ưu với mức khấu hao thấp, chỉ dao động từ 2-7%.
Ngược lại, sản phẩm có kích thước càng nhỏ, phụ thuộc nhiều vào tiền công chế tác sẽ phải chịu mức giảm giá trị lớn hơn, có thể mất từ 15-25% giá trị ban đầu.
Tuy nhiên, những viên quá lớn - thường "kén khách" và khó giao dịch hơn - sẽ được PNJ kiểm soát chặt chẽ hơn. Kim cương từ trên 8,6 ly đến 10 ly, tỷ lệ thu mua phụ thuộc vào thời gian sở hữu. Trong vòng 1 năm đầu, PNJ thu lại 93% giá trị, nhưng nếu đã mua trên 1 năm, tỷ lệ chỉ còn 90%.
Riêng với kim cương trên 10 ly, PNJ hoàn toàn không thu lại. Nếu sở hữu viên đá có kích thước này, khách hàng sẽ không thể bán lại cho hệ thống.
Ngoài ra, người mua đổi lên sản phẩm cao hơn luôn được hưởng tỷ lệ cao hơn từ 2-10% so với việc chỉ bán ra. Hệ thống luôn áp dụng chính sách định giá ưu đãi nhằm khuyến khích khách hàng tiếp tục mua sắm tại hệ thống.
Dưới đây là bảng tính giúp bạn tham khảo tỷ lệ thu mua kim cương rời của PNJ.
Dưới đây là bảng tính giúp bạn tham khảo tỷ lệ thu mua trang sức gắn kim cương của PNJ.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Nói với VnExpress, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Cố vấn tài chính FIDT, cho rằng trước khi đánh giá việc bán kim cương là hợp lý hay không, nhà đầu tư cần trả lời một câu hỏi quan trọng: Chúng ta đang bán vì nhu cầu tài chính thực sự hay vì tâm lý đám đông.
Nếu bán để cơ cấu danh mục, chốt lời, hoặc chuyển sang một mục tiêu tài chính khác đã được lên kế hoạch từ trước, đó là một quyết định hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân là lo ngại giá sẽ tiếp tục biến động hoặc thấy nhiều người cùng mang kim cương đi bán nên muốn "thoát hàng", chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cần bình tĩnh hơn.
"Lịch sử đầu tư cho thấy những quyết định dựa trên hiệu ứng đám đông thường khiến nhà đầu tư bỏ lỡ cơ hội hoặc bán tài sản ở thời điểm chưa tối ưu", bà Hương nói.
Theo chuyên gia, nhà đầu tư cũng cần lưu ý thêm thị trường kim cương hiện nay phân hóa rất rõ rệt. Những viên kim cương tự nhiên có chứng nhận quốc tế, chất lượng cao và kích thước lớn vẫn có khả năng giữ giá tốt. Trong khi đó, phân khúc nhỏ, đặc biệt là kim cương nhân tạo, chịu áp lực giảm giá mạnh do nguồn cung ngày càng dồi dào.
Sáng ngày 28/5, Tập đoàn Kido (mã chứng khoán: KDC) đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, thông qua kế hoạch doanh thu 12.000 tỷ đồng - tăng 33% và lợi nhuận trước thuế đạt 700 tỷ đồng - giảm nhẹ 4% so với năm ngoái.
Kết thúc quý I, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu thuần gần 2.482 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 32 tỷ đồng, cải thiện so với mức lỗ 67 tỷ đồng cùng kỳ.
Quý đầu năm, ban lãnh đạo cho biết công ty có bị ảnh hưởng tiêu cực do nguyên liệu nhập khẩu trực tiếp bởi biến động và tỷ giá. “Kido dự báo tốt nên đỡ rủi ro hơn, chứ không thể không bị ảnh hưởng xấu”, đại diện công ty cho hay.
Năm nay, doanh nghiệp của doanh nhân gốc Hoa sẽ cơ cấu lại thành 4 ngành hàng chính, bao gồm: Ngành dầu ăn - bơ, ngành gia vị, ngành bánh và ngành bánh bao - bánh hấp đông lạnh.
Đặc biệt riêng mảng dầu ăn - bơ, mảng công ty có lợi thế và thị phần lớn nhất hiện nay, sẽ tái cấu trúc theo hướng gom về Dầu thực vật Tường An - doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm trong mảng dầu ăn của tập đoàn.
Dầu ăn Tường An dự kiến phải tăng mạnh vốn điều lệ, từ mức gần 339 tỷ đồng hiện tại lên 3.188 tỷ đồng. Doanh nghiệp này sẽ là đơn vị bao thầu mảng dầu ăn, đồng thời nắm quyền sở hữu gần như toàn bộ Vocarimex và Kido Nhà Bè.
Công ty cũng đã tính đến việc IPO Tường An sau khi tái cấu trúc xong. Cách sắp xếp này không chỉ giúp Kido tinh gọn mô hình quản trị, tạo nền tảng cho chiến lược sắp tới… mà còn tăng giá trị công ty sau khi niêm yết trở lại trên sàn chứng khoán.
Trong thời buổi công nghệ phát triển hiện nay, ông Trần Kim Thành - Chủ tịch Hội đồng quản trị Kido - cho biết công ty cũng đang đầu tư vào AI để giảm chi phí và mang lại hiệu quả tốt nhất cho cổ đông.
Công ty cũng có kế hoạch đưa AI vào quản trị. Ban lãnh đạo cho hay, từ năm 2010 công ty đã áp dụng hệ thống quản lý hiện đại, nhờ đó có lượng số liệu khổng lồ, nên khi sử dụng AI thì sẽ tạo ra hiệu quả rất cao.
Công ty còn đang đào tạo nhân sự về AI, và sẽ triển khai từng bộ phận, ứng dụng càng sớm càng tốt. “Sắp tới, nếu nhân viên nào của Kido không biết AI thì công ty sẽ đưa vị trí đó cho người khác làm. Thế giới đang dùng AI, nếu ai không biết dùng AI, thì không phải công ty đào thải mà bản thân nhân viên đó sẽ phải tự đào thải, vì sẽ không biết cách sử dụng công nghệ tiên tiến”, ông Thành nói.
Liên quan đến các dự án bất động sản, khi được cổ đông chất vấn, ông Trần Lệ Nguyên - Tổng giám đốc công ty - cho biết hiện đang chuyển đổi từ đất đã cổ phần hóa sang đất thương mại theo Nghị quyết 171 mới. Theo ông Nguyên liệt kê, công ty này hiện có nhiều quỹ đất tại TPHCM như đường Nơ Trang Long, đường Phan Huy Ích (khu vực xưởng Tường An cũ).
Ông Nguyên thông tin, theo nghị quyết mới có thể chuyển đổi đất đã cổ phần sang đất thương mại. Nhờ đó, công ty đang đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi, song song phát triển các dự án nhằm mang lại lợi ích tối đa cho cổ đông.
Theo dự thảo, từ 1-7 tới đây, Bộ Nội vụ đề xuất thực hiện việc tăng mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng từ 2,789 triệu đồng lên 3,012 triệu đồng, tương ứng tỉ lệ tăng là 8%.
Đề xuất này dựa trên dự thảo nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, trong đó đề xuất điều chỉnh tăng mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng.
Dự thảo nghị định còn sửa đổi, bổ sung các chế độ ưu đãi khác. Như mức trợ cấp thờ cúng liệt sĩ được đề nghị điều chỉnh tăng từ 1,4 triệu đồng/liệt sĩ/năm lên 1,6 triệu đồng/liệt sĩ/năm, thực hiện từ 1-1-2027.
Mức hỗ trợ ăn thêm ngày lễ, Tết được đề nghị điều chỉnh tăng từ 200.000 đồng/người/ngày lên 300.000 đồng/người/ngày, thực hiện từ 1-1-2027.
Theo chương trình, sáng nay 11-5, phiên họp thứ hai của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI sẽ diễn ra.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc và cùng các Phó chủ tịch Quốc hội thay phiên điều hành nội dung phiên họp.
Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét, thông qua pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của pháp lệnh hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật.
Sau đó sẽ xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 3 và tháng 4-2026.
Bên cạnh đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tổng kết kỳ họp thứ nhất và cho ý kiến bước đầu về việc chuẩn bị kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
Việt Nam đã tái khởi động nhà máy sản xuất sorbitol quy mô công nghiệp đầu tiên đặt tại Cụm công nghiệp Tân Hội 1, xã Tân Hội, tỉnh Tây Ninh.
Sorbitol là một loại đường rượu (polyol), thường được dùng làm nguyên liệu trong sản xuất thực phẩm, đồ uống, dược phẩm, mỹ phẩm và nhiều ngành công nghiệp khác.
Trong nhiều năm qua, thị trường Việt Nam gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung nhập khẩu đối với mặt hàng này.
Nhà máy sản xuất sorbitol Pháp - Việt có công suất 30.000 tấn/năm, được đầu tư với tổng vốn 1.078 tỉ đồng, là dự án thuộc định hướng phát triển ngành công nghiệp hóa dược của Chính phủ.
Ông Lê Trung Tuấn - Chủ tịch hội đồng sáng lập Công ty cổ phần Tập đoàn PSD Group - cho biết khi nhà máy đi vào hoạt động ổn định sẽ góp phần thúc đẩy tiêu thụ nguyên liệu sắn/mì trong nước, tạo việc làm cho người lao động địa phương, phát triển các ngành dịch vụ, logistics và công nghiệp phụ trợ; qua đó đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển công nghiệp chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng cho nền kinh tế của tỉnh và cả nước.
Lãnh đạo UBND tỉnh Tây Ninh chia sẻ thêm trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu có nhiều biến động, việc tái khởi động nhà máy có ý nghĩa rất lớn trong việc từng bước chủ động nguồn nguyên liệu trong nước, giảm phụ thuộc nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị cho ngành công nghiệp hóa dược Việt Nam.
Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam - Petrolimex (PLX) vừa có quyết định về việc góp vốn thành lập Công ty cổ phần Hạ tầng năng lượng xanh Việt Nam (VGX).
Cụ thể, VGX có vốn điều lệ 100 tỉ đồng. Theo đó, số vốn góp của Petrolimex là 35 tỉ đồng, tương ứng 35% tổng vốn điều lệ của VGX.
Lĩnh vực kinh doanh chính của VGX là dịch vụ sạc điện ô tô, đổi pin xe máy điện và hoạt động kinh doanh khác bổ trợ liên quan.
Công ty cổ phần Hạ tầng năng lượng xanh Việt Nam (VGX) vốn là doanh nghiệp do Petrolimex, Tập đoàn Xuân Cầu Holdings và Công ty Selex Motors thành lập. Ông Nguyễn Hữu Phước Nguyên - nhà sáng lập kiêm CEO của Selex Motors - là người đại diện pháp luật của VGX.
Trong tuần từ 11 tới 15-5, có tới 39 doanh nghiệp chốt quyền trả cổ tức bằng tiền mặt.
Trong đó, Công ty cổ phần Dược Hậu Giang (DHG) chi trả với mức 50%. Ước tính với lượng cổ phiếu đang lưu hành, doanh nghiệp này sẽ chi hơn 650 tỉ đồng.
Ngoài ra, còn có 3 doanh nghiệp chốt quyền chia cổ tức với tỉ lệ hơn 30%, gồm GLT của Công ty cổ phần Kỹ thuật điện toàn cầu (34%), CAP của Công ty cổ phần Lâm nông sản thực phẩm Yên Bái (31%) và CLM của Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu than - Vinacomin (30%).
Trong đó, ngày giao dịch không hưởng quyền của GLT là 11-5, còn CAP và CLM là 14-5, dự chi ngay trong tháng 5.
