Phát biểu trước Quốc hội sáng 21/4, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Cà Mau, cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với một thách thức lớn là già hóa dân số nhanh trong khi mức sinh giảm dưới ngưỡng thay thế.
Theo bà, tổng tỷ suất sinh hiện thấp hơn mức sinh thay thế là 2,1 con. Năm 2022, mức sinh còn duy trì quanh ngưỡng này, đến năm 2023 giảm xuống khoảng 1,96 con và năm 2024 tiếp tục giảm còn 1,91 con/phụ nữ. Diễn biến này cho thấy quy mô gia đình ngày càng thu hẹp, số trẻ em sinh ra không đủ để duy trì dân số ổn định trong dài hạn. Trong khi đó, Việt Nam đang chuyển nhanh từ giai đoạn dân số vàng sang dân số già, tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên tăng, còn lực lượng lao động trẻ có xu hướng giảm.
Đại biểu cho rằng để khắc phục tình trạng mức sinh thấp, cần điều chỉnh chính sách dân số theo hướng chuyển mạnh từ kế hoạch hóa gia đình sang duy trì mức sinh thay thế bền vững, trong đó phân vùng rõ để ưu tiên các địa phương có mức sinh thấp, đặc biệt là đô thị lớn và khu công nghiệp.
Bà nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong thay đổi nhận thức xã hội về hôn nhân và sinh con, khuyến khích kết hôn và sinh con đúng độ tuổi, hạn chế xu hướng trì hoãn trong giới trẻ. “Khuyến khích các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, coi đây là trách nhiệm xã hội gắn với phát triển bền vững của đất nước”, bà nói.
Cùng với đó, đại biểu đề nghị Nhà nước triển khai các chính sách hỗ trợ tài chính thiết thực, dài hạn cho gia đình như hỗ trợ chi phí sinh và chăm sóc trẻ, mở rộng miễn giảm chi phí khám chữa bệnh, ưu đãi thuế với hộ nuôi con nhỏ.
Hệ thống dịch vụ chăm sóc trẻ em cũng cần được đầu tư đồng bộ, mở rộng mạng lưới nhà trẻ, trường mầm non, nhất là tại khu đô thị, khu công nghiệp, phát triển các dịch vụ trông trẻ ngoài giờ. Đồng thời, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ nhà ở, việc làm ổn định, nâng cao thu nhập để các cặp vợ chồng trẻ yên tâm lập gia đình và sinh con.
Theo bà Linh, chính sách khuyến sinh cần được triển khai chủ động, đồng bộ và dài hạn, lấy gia đình và phụ nữ làm trung tâm, tôn trọng quyền lựa chọn sinh con nhưng tạo điều kiện để người dân muốn sinh và có thể sinh.
Về dài hạn, bà đề nghị Quốc hội rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến dân số, lao động, an sinh xã hội và bình đẳng giới theo hướng đồng bộ. Nhà nước cần có quyết sách kịp thời, mạnh mẽ để tạo môi trường thuận lợi cho việc sinh và nuôi dạy con.
Luật Dân số sửa đổi ban hành năm 2025 đã bổ sung nhiều chính sách khuyến sinh như hỗ trợ tài chính, ưu đãi vay và mua nhà ở xã hội, miễn một số chi phí khám sàng lọc, xử phạt hành vi tiết lộ giới tính thai nhi nhằm hạn chế mất cân bằng giới tính khi sinh.
Tỷ lệ sinh toàn quốc năm 2025 chỉ đạt khoảng 1,93 con/phụ nữ, đe dọa mục tiêu duy trì mức sinh thay thế vào năm 2030. Việt Nam cũng đang đối mặt nguy cơ dư thừa nam giới do tỷ lệ bé trai sinh ra cao hơn mức cân bằng tự nhiên từ năm 2006.
Không chỉ khẳng định năng lực chuyên môn và hệ thống quản trị, chứng nhận này còn mở ra nền tảng mới cho việc nâng cao chất lượng đào tạo trong mô hình "Viện – Trường", hướng tới hội nhập y khoa toàn cầu.
Vượt qua hệ thống tiêu chí kiểm định nghiêm ngặt về an toàn người bệnh và quản lý rủi ro, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh (Đà Nẵng) đã đạt chứng nhận chất lượng quốc tế AACI America, trở thành cơ sở y tế tiên phong tại TP.Đà Nẵng và khu vực miền Trung áp dụng hệ thống tiêu chuẩn quốc tế AACI. Nỗ lực này hướng đến chuẩn hóa toàn diện chất lượng và an toàn người bệnh trong mô hình viện-trường, nơi hội tụ hài hòa giữa chăm sóc sức khỏe, đào tạo y khoa và nghiên cứu khoa học.
Lễ công bố diễn ra ngày 3.4.2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình chuẩn hóa và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế theo tiêu chuẩn quốc tế của bệnh viện.
Phát biểu tại buổi lễ, BS-CKII.Lê Xuân Túy – Giám đốc điều hành bệnh viện, nhấn mạnh, việc đạt chứng nhận AACI không chỉ dừng lại ở đích đến mà là điểm khởi đầu cho một hành trình mới. "Chất lượng không phải là điều đạt được một lần, mà cần được duy trì và cải tiến liên tục để đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người bệnh", BS Túy chia sẻ.
AACI là hệ thống kiểm định chất lượng y tế quốc tế với bộ tiêu chuẩn toàn diện bao gồm 3 chương và 30 tiêu chuẩn tập trung vào các lĩnh vực cốt lõi như chất lượng điều trị, an toàn người bệnh, kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý rủi ro, năng lực xử lý các tình huống khẩn cấp và đào tạo liên tục. Việc đáp ứng các tiêu chí của AACI đòi hỏi cơ sở y tế phải xây dựng hệ thống quản trị đồng bộ, minh bạch và vận hành hiệu quả.
Theo đại diện bệnh viện, việc đạt chứng nhận AACI không chỉ phản ánh quá trình chuẩn hóa hệ thống, thúc đẩy cải tiến chất lượng và nâng cao hiệu quả vận hành, mà còn thể hiện định hướng phát triển dài hạn theo mô hình y tế hiện đại, hội nhập và bền vững.
Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, chứng nhận AACI còn tạo ra nền tảng quan trọng để nâng cao và đảm bảo chất lượng đào tạo trong mô hình "Viện – Trường". Việc tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về chuyên môn, quy trình lâm sàng và an toàn người bệnh giúp môi trường thực hành trở nên chuẩn hóa, hiện đại và đồng bộ hơn.
Điều này mang lại lợi ích trực tiếp cho công tác giảng dạy và đào tạo nguồn nhân lực y tế, khi sinh viên và học viên được tiếp cận với hệ thống vận hành đạt chuẩn quốc tế ngay từ quá trình học tập. Qua đó, góp phần hình thành đội ngũ nhân lực y tế không chỉ vững chuyên môn mà còn đáp ứng các yêu cầu khắt khe của môi trường y khoa toàn cầu.
Với định hướng phát triển bền vững, việc đạt chứng nhận AACI được xem là bước đệm quan trọng để Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh tiếp tục nâng tầm cả chất lượng dịch vụ y tế lẫn chất lượng đào tạo, hướng tới hội nhập sâu rộng với nền y học quốc tế.
Ngày 25/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết 9 địa bàn triển khai đợt này gồm các xã An Nhơn Tây, Bà Điểm, Hiệp Phước, Tân Nhựt, Thạnh An, Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ, Hồ Tràm và đặc khu Côn Đảo. Người dân tại đây được khám sức khỏe từ ngày 22/5 đến hết tháng 6/2026.
Nhóm được ưu tiên khám trước gồm trẻ dưới 18 tuổi chưa được khám sức khỏe trong năm học 2025-2026, người lao động phi chính thức và người cao tuổi. Đây là những nhóm ít có điều kiện tiếp cận khám sức khỏe định kỳ hoặc có nguy cơ bệnh tật cao hơn.
Người từ 18 tuổi trở lên được khám tổng quát gồm đo huyết áp, khám các chuyên khoa cơ bản và thực hiện một số xét nghiệm, cận lâm sàng cần thiết như xét nghiệm máu, nước tiểu, điện tim, chụp X-quang phổi. Mục đích khám cho người lớn nhằm phát hiện sớm các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch hoặc những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Còn trẻ em sẽ được đánh giá dinh dưỡng, phát triển thể chất, kiểm tra mắt để phát hiện tật khúc xạ, khám răng miệng, tai mũi họng, sàng lọc sức khỏe tâm thần và được tư vấn chăm sóc sức khỏe học đường.
Đợt khám lần này có sự tham gia của y bác sĩ 15 bệnh viện và trung tâm y tế khu vực, trong đó có nhiều bệnh viện tuyến cuối, tuyến thành phố như bệnh viện Thống Nhất, Răng Hàm Mặt Trung ương TP HCM, bệnh viện Nguyễn Trãi, An Bình, Từ Dũ cơ sở 2, Nhi đồng Thành phố, Đa khoa Bình Dương... Đội ngũ bác sĩ này giúp tăng năng lực khám ngay tại địa phương, giảm tình trạng người dân phải di chuyển xa.
Khác với các đợt khám lưu động hay Ngày Sức khỏe cộng đồng trước đây thường giới hạn số người tham gia theo từng đợt, chương trình lần này hướng tới toàn bộ người dân tại 9 xã, đặc khu, với mục tiêu mỗi người được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm, tiến tới quản lý sức khỏe toàn dân.
Tại các khu vực đi lại khó khăn như xã đảo, vùng ven hoặc đặc khu, ngành y tế tổ chức thêm các đội khám lưu động để người dân dễ tiếp cận hơn. Sau khi khám, kết quả sức khỏe của người dân được cập nhật lên hệ thống quản lý sức khỏe điện tử, liên thông với hồ sơ sức khỏe trên ứng dụng VNeID. Như vậy, người dân có dữ liệu sức khỏe theo dõi lâu dài và thuận tiện tra cứu khi khám chữa bệnh về sau.
Theo ông Thượng, chương trình đánh dấu bước chuyển từ tư duy "chữa bệnh" sang "chủ động chăm sóc sức khỏe", làm nền tảng để thành phố từng bước xây dựng mô hình quản lý sức khỏe toàn dân hiện đại, lấy người dân làm trung tâm. Kết quả triển khai tại 9 xã, đặc khu đầu tiên là cơ sở thực tiễn để mở rộng chương trình trên quy mô lớn hơn trong thời gian tới.
TP HCM đặt kế hoạch trong năm 2026 khám, tầm soát bệnh ít nhất một lần cho 100% cư dân. Chiến dịch này sẽ kéo dài và tiến hành thành nhiều đợt đến hết năm. Từ đầu năm đến nay thành phố đã triển khai khám sức khỏe miễn phí toàn dân tại các trạm y tế phường cho người từ 18 tuổi trở lên. Hôm 5/4, hơn 14.000 người dân khám miễn phí trong Ngày Sức khỏe cộng đồng, phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu.
Khác với các đợt khám lưu động hay Ngày Sức khỏe cộng đồng trước đây thường giới hạn số người tham gia theo từng đợt, chương trình lần này hướng tới toàn bộ người dân tại 9 xã, đặc khu, với mục tiêu mỗi người được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm, tiến tới quản lý sức khỏe toàn dân.
Hơn hai năm qua, thành phố đã khám bệnh miễn phí cho người cao tuổi (trên 60).
Dừa là thực phẩm rất đa dạng, hầu như mọi phần của quả đều có thể sử dụng dưới nhiều dạng khác nhau. Cùi dừa tươi dùng ăn trực tiếp hoặc chế biến món ăn, trong khi nước dừa là thức uống giàu điện giải, ít chất béo. Từ cơm dừa có thể tạo ra sữa dừa, kem dừa hoặc dầu dừa dùng trong nấu ăn và làm đẹp. Ngoài ra, dừa còn được sấy khô hoặc xay thành bột, phù hợp cho các món bánh và chế độ ăn không gluten. Khi sử dụng hợp lý, các sản phẩm từ dừa có thể hỗ trợ sức khỏe tổng thể.
Giàu dinh dưỡng
Một trong những đặc điểm khác biệt nhất của dừa so với các loại trái cây khác là thành phần dinh dưỡng thiên về chất béo thay vì đường (carbohydrate). Thực phẩm này giàu khoáng chất như mangan, đồng, sắt và selen, giúp hỗ trợ xương, tạo hồng cầu và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Đặc biệt, chất béo trong dừa chủ yếu là triglyceride chuỗi trung bình (MCT). Loại chất béo này được hấp thu nhanh và chuyển hóa thành năng lượng, ít tích lũy thành mỡ thừa hơn so với chất béo thông thường.
Dưới đây là bảng so sánh giá trị dinh dưỡng của 100 g cùi dừa tươi và dừa khô:
Thành phần
Dừa tươi (100g)
Dừa khô không đường (100 g)
Lượng calo
354
660
Protein
3 g
7 g
Carbohydrate
15 g
24 g
Chất xơ
9 g
16 g
Chất béo
33,5 g
64,5 g
Mangan
65% DV
119% DV
Đồng
48% DV
88% DV
Selen
18% DV
34% DV
Sắt
14% DV
18% DV
*DV: Giá trị cơ thể cần hàng ngày (%)
Kháng khuẩn
Dầu dừa giàu axit lauric, một số nghiên cứu ghi nhận có khả năng ức chế nhiều loại vi sinh vật gây hại. Chúng bao gồm tụ cầu vàng (gây nhiễm trùng da và hô hấp), Escherichia coli (E. coli) (liên quan đến ngộ độc thực phẩm), H. pylori (gây viêm loét dạ dày) và Streptococcus mutans (gây sâu răng).
Hỗ trợ kiểm soát đường huyết
Dừa có hàm lượng carbohydrate thấp nhưng giàu chất xơ và chất béo, giúp làm chậm hấp thu đường, hạn chế tăng lượng đường trong máu sau ăn. Nước dừa chứa axit ellagic, butin và quercetin, những chất giúp kiểm soát đường huyết, cải thiện chỉ số mỡ máu, đặc biệt là mức chất béo trung tính triglyceride ở người mắc hội chứng chuyển hóa.
Tuy nhiên, người mắc tiểu đường nên sử dụng dầu dừa ở mức vừa phải và tham khảo ý kiến bác sĩ vì chế phẩm từ dừa này có thể làm giảm nồng độ insulin trong ngắn hạn.
Chứa chất chống oxy hóa mạnh mẽ
Cả cơm dừa, nước dừa và dầu dừa đều chứa các hợp chất phenolic - nhóm chất chống oxy hóa có vai trò bảo vệ tế bào trước tác hại của các gốc tự do. Một số hợp chất tiêu biểu gồm axit gallic, axit caffeic, axit salicylic và axit p-coumaric.
Những hoạt chất này còn góp phần thúc đẩy quá trình lành vết thương, giảm viêm, duy trì độ ẩm và củng cố hàng rào bảo vệ da. Chúng hỗ trợ kiểm soát tình trạng viêm da cơ địa và bảo vệ nguyên bào sợi - yếu tố quan trọng quyết định độ săn chắc và vẻ tươi trẻ của làn da.
Lưu ý
Mặc dù giàu dinh dưỡng nhưng dừa chứa nhiều calo do hàm lượng chất béo cao nên có thể gây tăng cân nếu không kiểm soát khẩu phần. Một số người sử dụng dầu dừa có thể làm tăng cholesterol xấu LDL do nguồn chứa chất béo bão hòa. Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) khuyến cáo nên giới hạn lượng chất béo bão hòa dưới 6% tổng calo hàng ngày.
Để tận dụng lợi ích, nên dùng dừa điều độ, ưu tiên sản phẩm từ dừa không đường và kết hợp trong chế độ ăn cân bằng.
