Tối qua, 26.5, tại TP.HCM, bên lề sự kiện công bố 35 công ty nằm trong bảng xếp hạng Best Workplaces in Vietnam 2026 – Nơi làm việc xuất sắc hàng đầu Việt Nam 2026, do Cơ quan toàn cầu về văn hóa nơi làm việc Great Place To Work tổ chức, ông Raymund Chua đã chia sẻ với phóng viên Báo Thanh Niên góc nhìn của ông về sinh viên Việt Nam và những người mới tốt nghiệp đại học bước chân vào doanh nghiệp hiện nay.
Ông Raymund Chua, diễn giả tại chương trình là nhà lãnh đạo có gần 4 thập kỷ kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh và nhân sự. Ông được biết đến là chuyên gia tư tưởng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo AI, hiện cũng đang là diễn giả và cố vấn đại học, hỗ trợ các chương trình liên quan đến Trường ĐH RMIT Việt Nam và ĐH Massey, New Zealand.
Trả lời phỏng vấn Báo Thanh Niên, ông Raymund Chua cho biết bằng quan sát của cá nhân ông “hiện nay sinh viên nói chung các bạn tốt nghiệp ra trường với nhiều kiến thức rất rộng, nhưng kinh nghiệm đang thiếu, đặc biệt thiếu kinh nghiệm trong làm việc trong doanh nghiệp, trong kinh doanh”.
Ông Raymund Chua, người Malaysia, từng sống và làm việc nhiều năm tại Singapore trước khi sang TP.HCM làm việc và chọn TP.HCM là “nơi để nghỉ hưu”, giành nhiều giải thưởng với kinh nghiệm lãnh đạo tại châu Á và khu vực EMEA (viết tắt của các khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi). Ông Raymund Chua nhận định nhiều bạn sinh viên Việt Nam hiện ra trường với thành tích học tập tốt, sở hữu bằng đại học, nhưng không thể chủ quan. Các bạn đang phải cạnh tranh rất nhiều với người trẻ toàn cầu.
“Hiện nay người trẻ giỏi các kỹ năng, công cụ AI, nhưng các bạn phải giỏi ngoại ngữ. Chỉ giỏi tiếng Việt là không đủ trong bối cảnh hiện nay”, ông nói thêm.
Song, người đàn ông đang là huấn luyện một số cá nhân, đồng thời là cố vấn hội đồng quản trị cho Jemmia Diamond tại Việt Nam, cho rằng “Với kinh nghiệm của một người làm tuyển dụng quốc tế, tôi muốn khuyên các bạn, đừng áp dụng mọi thứ theo tiêu chuẩn nước ngoài. Hãy giữ gìn bản sắc Việt Nam – thế mạnh của các bạn, hãy giữ gìn nó và duy trì nó qua nhiều thế hệ”.
Ông Raymund Chua cho hay trong vòng 20-40 năm qua, khi tuyển dụng các bạn sinh viên mới ra trường, nhà tuyển dụng thường quan tâm đến kết quả học tập, xem sinh viên này có đi làm thêm (part time) gì chưa, có hoạt động cộng đồng gì không. Thế nhưng thực tế bây giờ đã khác. Những điều kể ở trên giờ đã quá bình thường. Điều thật sự cần là bạn có thật sự có kinh nghiệm trong lĩnh vực của bạn hay không.
Ông nêu ví dụ, tại công ty mà ông đang làm việc, công ty tuyển 6 sinh viên từ Trường ĐH RMIT Việt Nam và các bạn có 6 tháng để làm việc. Ông trực tiếp làm việc với sinh viên trong 5 tháng qua, mỗi 3 tuần ông sẽ gặp các sinh viên một lần. Ban đầu, tất cả mọi người đều sốc khi mọi thứ diễn ra quá dồn dập. Khi ở bậc đại học, các bạn được học mọi thứ lần lượt, học phần này rồi mới tới học phần khác. Nhưng trong thực tế, tất cả mọi thứ không đợi để lần lượt như vậy.
Hiện nay các sinh viên Việt Nam tốt nghiệp ra trường với tấm bằng loại giỏi rất nhiều, các bạn rành AI, giỏi ngoại ngữ, vậy thì đâu là những điều cần chú ý về năng lực, thái độ để có thể thành công?
Trả lời PV Báo Thanh Niên, ông Raymund Chua nhắc đến 2 điều. Thứ nhất là sự chủ động sáng tạo. Nếu như trước đây các bạn mới được tuyển dụng sẽ chờ sếp hỏi, chờ người hướng dẫn. Còn bây giờ, mỗi người cần có sẵn ý tưởng, và ý tưởng thật sự xuất sắc để có thể thuyết phục không chỉ sếp trực tiếp của mình, mà còn sếp cấp 2, cấp 3, cao hơn nữa. Thứ hai, trong thời đại AI, thời đại của máy tính, thì mỗi sinh viên hãy chú ý đề cao yếu tố con người trong mỗi người.
“Công cuộc chuyển đổi số, công cụ AI cũng rất quan trọng. Các bạn thường nghĩ là có AI thì làm gì cũng được, nhưng trước tiên các bạn phải là con người trước đã. Học lắng nghe. Học hiểu sâu vấn đề, trang bị nhiều kỹ năng và thật sự khiêm tốn”, ông Raymund Chua đúc kết.
Tại chương trình, ông Roland Wee, Chủ tịch Great Place To Work ASEAN và ANZ, cho biết AI trong năm qua đạt tốc độ phát triển thực sự đáng kinh ngạc, những cột mốc từng dự đoán phải mất một thập kỷ thì nay đã nén lại trong vòng 18 tháng.
Ông Roland Wee cho rằng người lao động của năm 2026 cần yêu cầu cấp thiết là xây dựng năng lực thích ứng như một kỹ năng cốt lõi – không chỉ là nâng cao chuyên môn kỹ thuật, mà cần sự linh hoạt về nhận thức và cảm xúc để làm việc trong những cấu trúc đội ngũ, công nghệ và các ưu tiên liên tục thay đổi. Thời đại này, nhân sự giá trị nhất không nhất thiết là người chuyên môn hóa sâu nhất, mà là người có khả năng chống chịu và hợp tác tốt nhất.
Còn ông Raymund Chua cho biết, trong thời đại AI, thách thức lớn nhất không phải là công nghệ, mà là sự chú tâm của con người.
“Gần đây, khi huấn luyện một nhóm sinh viên đại học, tôi hỏi các bạn ấy thường xuyên sử dụng bao nhiêu ứng dụng AI. Hầu hết các bạn đã thành thạo ít nhất 3 công cụ AI ngay từ những năm đầu đại học. Sau đó tôi hỏi “Điều gì sẽ xảy ra nếu các bạn bước vào môi trường làm việc và nhận ra các anh chị đi trước lại không thành thạo AI?”. Một sinh viên trả lời chỉ bằng một từ “phiền”. Chỉ một từ đó thôi cũng nói lên rất nhiều điều về tương lai của nơi làm việc”, ông kể.
Ông so sánh về thế hệ thanh niên trước đây, dành nhiều thời gian hơn để ra ngoài, đọc sách, trò chuyện và xây dựng các kết nối xã hội. Còn ngày nay, con người sống trong một thế giới luôn bị kích thích bởi kỹ thuật số, lướt không ngừng nhưng đánh mất khả năng thật sự hiện diện trong khoảnh khắc. “Trong kỷ nguyên AI, sự chú tâm có thể trở thành một trong những năng lực hiếm có và giá trị nhất của con người”, ông suy ngẫm.
Do đó, theo ông Raymund Chua, điều hiện nay cần thiết, mỗi người cần học cách quản trị chính mình, tập trung vào việc nhận thức rõ niềm tin của chính mình và sự hiện diện của bản thân, đồng thời hãy thật sự khiêm tốn. Lãnh đạo cũng cần khiêm tốn để nhận ra mình không thể nắm giữ tất cả câu trả lời mà cần học hỏi từ tất cả mọi người, kể cả những sinh viên mới tốt nghiệp.
“Tương lai của công việc sẽ không chỉ thuộc về những tổ chức có công nghệ tiên tiến nhất. Tương lai sẽ thuộc về những tổ chức vẫn giữ được chiều sâu nhân văn. Những tổ chức được xây dựng trên: niềm tin, sự đồng thuận, mục đích, sự rõ ràng, sự tin cậy, sự khiêm nhường và sự chú tâm”, chuyên gia này phát biểu.
Khoảng 151.000 thí sinh hoàn thành bài thi Toán vào lớp 10 sáng 2/6.
Dưới đây là phần lời giải chi tiết của thầy Võ Quốc Bá Cẩn, Nguyễn Lê Phước, Nguyễn Tiến Dũng (giáo viên trường Archimedes Academy, Hà Nội), thầy Trần Đức Hiếu (THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam), thầy Phan Quang Linh (THCS Giảng Võ) thầy Vũ Minh Đức, Nguyễn Văn Quý, Đào Phúc Long (câu lạc bộ CMATH), thầy Trần Quang Độ (Viện Toán học):
Kết thúc bài thi môn Toán, hầu hết thí sinh đã hoàn thành kỳ thi vào lớp 10 công lập. Còn hơn 11.300 em cạnh tranh vào lớp chuyên, tích hợp sẽ làm bài thi tương ứng dài 150 phút vào chiều nay.
Năm ngoái, trước khi sáp nhập, trong khoảng 76.000 thí sinh khu vực TP HCM, có 36 em đạt điểm tuyệt đối môn Toán. Khoảng 63% bài thi trên điểm trung bình, mức điểm phổ biến là 7 với hơn 4.500 em đạt được.
Điểm xét tuyển lớp 10 đại trà là tổng ba môn, cộng điểm ưu tiên, khuyến khích (nếu có). Với các lớp chuyên, công thức là tổng điểm ba môn nói trên theo hệ số 1, cộng điểm môn chuyên hệ số 2.
Điểm chuẩn lớp 10 đại trà của thành phố trong khoảng 10,5-24,5/30, trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa dẫn đầu. Ở khối chuyên, lớp Sinh học của THPT chuyên Lê Hồng Phong có đầu vào cao nhất, với 37,5/50 điểm, còn lại khoảng 27 trở lên.
Trường THPT chuyên Hùng Vương được xây dựng trên khu đất mới tại phường Hòa Lợi, TP.HCM (Bình Dương cũ).
Tổng mức đầu tư của dự án là hơn 750 tỉ đồng. Công trình được đầu tư xây dựng trên khu đất hơn 52.000m², với 45 lớp tương ứng với quy mô 1.575 học sinh, bao gồm các khối phòng học lý thuyết; phòng học bộ môn; phòng học bồi dưỡng, hành chính quản trị; hội trường 600 chỗ; ký túc xá dành cho khoảng 1.200 học sinh...
Do có lợi thế về diện tích đất rộng lớn nên công trình xây dựng Trường THPT chuyên Hùng Vương dành một phần lớn diện tích cho tổ hợp thể thao bao gồm: khu thể thao đa năng trong nhà và khu thể thao ngoài trời chuyên sâu.
Ngoài ra trường còn có khu quảng trường trung tâm rộng lớn dành cho các hoạt động tập thể quy mô lớn. Tổ hợp này sẽ kết hợp liên hoàn với hệ thống cây xanh bao phủ, tạo nên một môi trường học tập xanh, sạch và thân thiện với môi trường.
Phát biểu tại buổi lễ, bà Nguyễn Trường Nhật Phượng, Phó chủ tịch HĐND TP.HCM, cho biết: "Dự án Trường THPT chuyên Hùng Vương được xây dựng tại khu vực Bình Dương mang trên mình ba ý nghĩa cốt lõi:
Thứ nhất là cụ thể hóa chủ trương của Trung ương về việc hoàn thiện mạng lưới cơ sở giáo dục, đảm bảo sự phát triển đồng đều giữa các khu vực.
Thứ hai, đây là bước đi quyết liệt nhằm hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ qua, hướng tới mục tiêu đạt 300 phòng học/vạn dân - một con số khẳng định sự ưu tiên tuyệt đối của thành phố cho giáo dục.
Thứ ba, đây là tâm huyết của lãnh đạo thành phố trong việc xây dựng những "vườn ươm tài năng". Lãnh đạo thành phố đã xác định: để phát triển TP.HCM thành một siêu đô thị thông minh, bền vững, thì "chìa khóa" chính là con người. Ngôi trường này chính là "vườn ươm" để cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao đóng góp vào sự phát triển thần tốc của thành phố trong tương lai.
Trường THPT chuyên Hùng Vương là một trong 4 trường THPT chuyên ở TP.HCM hiện nay, được thành lập năm 1996 tại Bình Dương cũ.
Theo đó, sau sáp nhập, TP.HCM hiện có 4 trường THPT chuyên tuyển sinh lớp 10 chuyên năm học 2026-2027 bao gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (KV1), Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (KV1), Trường THPT chuyên Hùng Vương (KV2) và Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (KV3).
Những trường này tuyển sinh lớp 10 chuyên trên toàn quốc với điều kiện học sinh hoàn thành chương trình THCS và có kết quả đánh giá rèn luyện, đánh giá học tập cả năm học của các lớp 6, 7, 8 từ khá trở lên, riêng năm lớp 9 phải đạt loại tốt.
Thí sinh đăng ký thi chuyên Anh theo một trong hai hình thức sau:
Ngoài ra, theo quy chế tuyển sinh THCS, THPT của Bộ GD-ĐT, với tuyển sinh vào trường THPT chuyên, ngoài các môn thi bắt buộc theo quy định, thí sinh phải dự thi 1 môn thi lớp 10 chuyên với đề thi riêng theo chương trình môn học cấp THCS, bảo đảm tuyển chọn được học sinh có năng khiếu về môn chuyên đó. Do đó, thí sinh đăng ký dự tuyển vào lớp chuyên tin học chỉ dự thi bài thi môn chuyên tin học (được thực hiện bằng một trong các ngôn ngữ lập trình: Pascal, C++ hoặc Python).
Sở GD-ĐT TP.HCM quy định học sinh hoàn thành chương trình THCS tại TP.HCM tham dự thi tuyển sinh lớp 10 đăng ký hoàn toàn theo hình thức trực tuyến trên trang tuyển sinh của thành phố tại địa chỉ: ts10.hcm.edu.vn. Trường THCS chịu trách nhiệm cung cấp tài khoản đăng nhập, tập huấn cách thức đăng ký cho thí sinh theo hướng dẫn của Sở GD-ĐT.
Học sinh hoàn thành chương trình THCS tại các tỉnh khác có nguyện vọng thi 2 trong 4 trường chuyên của TP.HCM nộp đơn đăng ký dự thi tập trung tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (số 235 Nguyễn Văn Cừ, phường Chợ Quán, TP.HCM).
Thí sinh sẽ dự thi 4 bài thi tự luận bao gồm 3 bài thi không chuyên gồm toán, ngữ văn (120 phút/môn), ngoại ngữ (90 phút) và 1 bài thi chuyên theo đúng môn đăng ký dự thi (150 phút).
Thí sinh dự thi các bài thi theo lịch sau:
Đối với thí sinh dự thi môn chuyên là các môn ngoại ngữ, có thể chọn môn ngoại ngữ dự thi đúng với ngoại ngữ chuyên.
Điểm bài thi là tổng điểm thành phần của từng câu hỏi trong đề thi, điểm bài thi được tính theo thang điểm 10, điểm lẻ đến 0,25.
Hệ số điểm bài thi: Điểm các bài thi không chuyên là hệ số 1 và điểm bài thi môn chuyên là hệ số 2.
Điểm xét tuyển vào lớp chuyên là tổng điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + điểm toán + (điểm môn chuyên x 2).
Nguyên tắc xét tuyển: Chỉ xét tuyển đối với thí sinh được tham gia thi tuyển, đã thi đủ các bài thi quy định, không vi phạm nội quy thi trong kỳ thi tuyển sinh và các bài thi đều đạt điểm lớn hơn 2 điểm.
Cách xét tuyển sẽ căn cứ quy định điểm xét tuyển vào lớp chuyên, xét từ cao xuống thấp để tuyển đủ chỉ tiêu được giao cho từng môn chuyên.
Học sinh đăng ký có 2 nguyện vọng ưu tiên vào lớp 10 chuyên của 4 trường trên. Sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp (nguyện vọng 1, 2), trúng tuyển nguyện vọng nào phải học ở nguyện vọng đó, không được thay đổi nguyện vọng.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT cho hay, tùy tình hình nộp hồ sơ thực tế tại các trường THPT chuyên, Sở GD-ĐT xem xét, quyết định việc tổ chức kỳ thi tuyển sinh bổ sung chuyên sau khi kết thúc năm học lớp 10.
Theo quy định của Sở GD-ĐT TP.HCM, nếu không trúng tuyển lớp 10 chuyên hoặc không nộp hồ sơ vào các trường THPT chuyên, học sinh tốt nghiệp THCS năm học 2025-2026 tại TP.HCM vẫn được tham gia xét tuyển vào lớp 10 theo 3 nguyện vọng vào trường THPT công lập.
