Ngày 4/6, thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tỉnh Đắk Lắk, đơn vị đã có báo cáo kết quả thẩm định kinh phí chi trả tiền dạy thêm giờ còn nợ giáo viên của các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh.
Qua rà soát, nhiều địa phương nợ tiền dạy thêm giờ của giáo viên tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn từ năm học 2020-2021 đến năm học 2024-2025, với số tiền hơn 38 tỷ đồng.
Theo Sở GD&ĐT tỉnh Đắk Lắk, qua báo cáo, có 23/33 địa phương đã chủ động cân đối ngân sách địa phương để chi trả tiền dạy thêm giờ còn nợ, không có nhu cầu đề nghị ngân sách cấp trên hỗ trợ.
Còn lại 9/33 xã, phường chưa cân đối đủ nguồn kinh phí để trả tiền nợ dạy thêm giờ của giáo viên hơn 14,4 tỷ đồng và cần cấp bổ sung kinh phí từ ngân sách tỉnh.
Để bảo đảm quyền lợi chính đáng của đội ngũ giáo viên, Sở GD&ĐT đề nghị Sở Tài chính tham mưu UBND tỉnh Đắk Lắk quyết định bố trí kinh phí chi trả nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng nợ kéo dài.
Trước đó, Sở GD&ĐT tỉnh Đắk Lắk kiến nghị các xã, phường khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ tại các cơ sở giáo dục, bảo đảm nguyên tắc “có học sinh phải có giáo viên đứng lớp” nhưng phải phù hợp thực tiễn địa phương, không lãng phí nguồn lực giáo viên, đáp ứng yêu cầu việc dạy học 2 buổi/ngày.
Sở GD&ĐT tỉnh Đắk Lắk kiến nghị Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh trình Hội đồng nhân dân tỉnh để xem xét về việc bố trí, bổ sung biên chế giáo viên, nhân viên còn thiếu so với định mức quy định.
Trường hợp chưa bổ sung kịp thời biên chế giáo viên còn thiếu, kiến nghị Sở Nội vụ tham mưu UBND tỉnh giao chỉ tiêu hợp đồng lao động theo Nghị định 111 để các cơ sở giáo dục kịp thời bổ sung đội ngũ giáo viên, nhân viên theo quy định.
Tin Gốc: Dân Trí

Nguyễn Thị Hải Yến (SN 2003, quê Thanh Hóa), du học sinh theo học thạc sĩ chuyên ngành Giáo dục Hán ngữ quốc tế tại Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh.
Trước khi sang Trung Quốc, Yến là sinh viên khoa tiếng Trung Quốc, Đại học Hà Nội. Bắt đầu học ngoại ngữ này từ năm 2021, cô sớm đạt HSK6, sở hữu điểm TOEIC cao và giành học bổng Chính phủ Trung Quốc (CSC).
Mang “Bèo dạt mây trôi” vào lớp học hơn 100 sinh viên quốc tế
Trong học phần tâm lý giáo dục, mỗi sinh viên được yêu cầu chuẩn bị một tiết mục biểu diễn. Yến không chọn những bài hát quen thuộc, mà quyết định mang một làn điệu dân gian Việt Nam lên sân khấu.
“Trong đầu mình nghĩ ngay đến “Bèo dạt mây trôi”. Mình muốn các bạn Trung Quốc được nghe một điều gì đó rất Việt Nam”, Yến chia sẻ.
Trước lớp học hơn 100 người, cô không giấu được sự hồi hộp. Tuy nhiên, khi giai điệu vang lên, không khí nhanh chóng thay đổi. Nhiều sinh viên Trung Quốc đắm chìm vào giai điệu, đồng thời dùng điện thoại để ghi lại khoảnh khắc biểu diễn của cô.
Sau buổi học, không ít người nhắn tin hỏi tên bài hát, cách viết tiếng Việt và bày tỏ sự bất ngờ vì giai điệu tình cảm và gần gũi.
Ban đầu, Yến cho biết cô không nghĩ nhiều đến việc mình đang đại diện cho hình ảnh du học sinh Việt Nam. Tuy nhiên, sau thời gian sống và học tập tại Bắc Kinh, cô dần nhận ra những hành động nhỏ của mình cũng góp phần tạo nên hình ảnh du học sinh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.
Ngoài âm nhạc, cô còn lan tỏa văn hóa qua ẩm thực: Nem rán, phở hay nước mắm chua ngọt trở thành cầu nối giúp nữ sinh kết bạn với nhiều sinh viên nước ngoài.
Hành trình du học không chỉ có những trải nghiệm tích cực. Yến thừa nhận cô từng trải qua giai đoạn khó khăn khi mới sang Trung Quốc. “Ba ngày đầu, ngày nào mình cũng khóc vì nhớ nhà”, cô kể.
Những ngày đầu sang Trung Quốc, Hải Yến gặp không ít cú sốc văn hóa. Rào cản đầu tiên là khác biệt ngôn ngữ, tiếp đến là nhịp sống nhanh.
Cô cảm nhận rõ xung quanh mình, ai cũng trong trạng thái nỗ lực không ngừng, luôn “chạy” để theo kịp guồng quay. Chính điều đó khiến Yến không tránh khỏi áp lực và buộc bản thân phải cố gắng hết sức để thích nghi.
“Mất khoảng một tháng mình mới bắt đầu quen với cuộc sống ở đây”, cô cho biết.
Điều gì khó quá: Vừa khóc vừa làm
Theo học chương trình thạc sĩ kéo dài 2 năm, Yến cho biết lịch học khá nặng, thậm chí áp lực hơn thời đại học. Một ngày của cô bắt đầu từ 8h sáng, học liên tục đến trưa, sau đó tiếp tục ca học buổi chiều. Buổi tối, Yến dành thời gian để đọc tài liệu, làm nghiên cứu và viết luận.
Chia sẻ về việc cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi, Hải Yến cho rằng mỗi người sẽ có cách riêng. Cô nhận thấy nhiều sinh viên Trung Quốc học với cường độ cao, dành rất nhiều thời gian ở thư viện, thậm chí đến 1-2h sáng.
Tuy nhiên, Yến không lựa chọn cách học đó. Cô chọn cách học theo tốc độ và phương pháp bản thân thấy hiệu quả. Ban ngày, cô tập trung tối đa khoảng 8 tiếng cho việc học, buổi tối dành thời gian đọc tài liệu và làm luận văn.
Cô cũng không để bản thân rơi vào trạng thái quá áp lực hay thức khuya kéo dài, bởi theo Yến, nghỉ ngơi đóng vai trò quan trọng không kém. Vào cuối tuần, cô thường dành thời gian thư giãn, đi chơi với bạn bè hoặc khám phá thành phố để cân bằng lại năng lượng.
Theo Hải Yến, việc là du học sinh quốc tế giúp cô có phần linh hoạt hơn, không bị cuốn hoàn toàn vào guồng học tập áp lực như nhiều sinh viên bản địa.
Từ một người khá hướng nội, du học Trung Quốc giúp cô dần trở nên cởi mở, chủ động kết bạn và tự tin hơn trong môi trường quốc tế.
“Đi du học khiến mình dũng cảm hơn, dù chỉ một chút nhưng là thay đổi rất rõ ràng”, Yến nói.
Theo Yến, việc học ngoại ngữ không dừng lại ở ngữ pháp hay từ vựng, mà còn là cơ hội để đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới. Trong quá trình học, cô thường lựa chọn các đề tài nghiên cứu liên quan đến cả Việt Nam và Trung Quốc, như so sánh phương pháp giảng dạy giữa hai nước.
Dù gặp không ít khó khăn, cô cho biết bản thân vẫn cố gắng thích nghi. “Không làm được thì… vừa khóc vừa làm”, Yến nói.
Tin Gốc: Dân Trí
Giáo Dục
VinUni ra mắt V-Bench - thước đo năng lực của các mô hình AI dành cho người Việt

Dựa trên bộ dữ liệu chuyên sâu hơn 40.000 câu hỏi và tác vụ, được thẩm định bởi đội ngũ chuyên gia uy tín trong và ngoài nước, V-Bench của Trường đại học VinUni có thể đánh giá toàn diện năng lực tiếng Việt của các mô hình ngôn ngữ lớn, từ đó đưa ra hệ tham chiếu khách quan, độc lập, làm cơ sở cho việc ứng dụng AI trong thực tiễn.
Được khởi xướng bởi Trung tâm Nghiên cứu AI - Trường Đại học VinUni, với sự tham gia cộng tác hoàn toàn phi lợi nhuận của hội đồng khoa học gồm 18 chuyên gia người Việt đầu ngành AI trong và ngoài nước, V-Bench là một trong những công cụ đo lường khả năng xử lý tiếng Việt của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) toàn diện nhất hiện nay.
Ngoài dựa trên những kiến thức học thuật, bộ dữ liệu hơn 40.000 câu hỏi và tác vụ của V-Bench được xây dựng theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu, bao phủ nhiều lĩnh vực và phản ánh đầy đủ các yếu tố về văn hóa, ngôn ngữ, chủ quyền, an toàn thông tin và đặc thù địa phương.
V-Bench chia bộ công cụ theo 2 hạng mục lớn với 5 nhóm đánh giá chuyên biệt, bao gồm Văn hóa ngầm định - đánh giá khả năng thấu hiểu các tầng nghĩa văn hóa ẩn sâu trong ngôn ngữ Việt như phong tục, tín ngưỡng, lịch sử; Đa dạng vùng miền - kiểm tra hiểu biết về phương ngữ Bắc - Trung - Nam, cách xưng hô và văn phong đặc trưng từng vùng.
Ngoài ra còn có An toàn và chủ quyền số - đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc an toàn thông tin quốc gia, chống thông tin sai lệch và bảo vệ chủ quyền số Việt Nam; Ứng dụng thực tiễn - đánh giá hiệu quả trong giáo dục, y tế cộng đồng và các lĩnh vực ứng dụng cụ thể của Việt Nam; Năng lực agentic AI - đánh giá khả năng lập kế hoạch, sử dụng công cụ, RAG và hành động tự chủ trong môi trường Việt Nam.
Nhờ đó, V-Bench đo lường khả năng trả lời câu hỏi mang tính học thuật, đồng thời đánh giá sự thấu hiểu văn hóa, ngôn ngữ vùng miền và khả năng hành động của AI trong bối cảnh Việt Nam, từ đó cho ra kết quả khách quan, toàn diện, sát với thực tế, có tính tham chiếu và giá trị định hướng cao cho cộng đồng.
Kết quả đánh giá bởi V-Bench được bảo chứng bởi hội đồng chuyên gia uy tín cùng phương pháp luận nghiêm ngặt và bộ dữ liệu có quy mô đồ sộ, khoa học, công phu nhất hiện nay.
Được xây dựng theo các kỹ thuật tương đồng và phổ biến trong nghiên cứu LLM quốc tế, V-Bench cũng có khả năng tương thích cao về thuật ngữ và quy trình với hệ sinh thái benchmark quốc tế, giúp các nhà phát triển LLM toàn cầu có thể tham gia đánh giá mà không gặp rào cản về quy ước kỹ thuật.
GS.TS Dương Nguyên Vũ - Phó Hiệu trưởng, Giám đốc Khoa học Trung tâm Nghiên cứu AI Trường Đại học VinUni - cho biết: "Với bộ dữ liệu toàn diện cùng sự góp sức hoàn toàn khách quan, phi lợi nhuận của cộng đồng chuyên gia uy tín người Việt trên toàn cầu, V-Bench mong muốn góp phần định nghĩa lại tiêu chuẩn AI tại Việt Nam và xây dựng một hệ tham chiếu AI cho quốc gia.
Kết quả đánh giá của V-Bench sẽ mang tới góc nhìn toàn cảnh, giúp các tổ chức, doanh nghiệp khám phá chiều sâu năng lực của từng mô hình AI, từ đó lựa chọn mô hình tối ưu cho từng bối cảnh sử dụng và nhu cầu thực tế".
Được cung cấp miễn phí tại địa chỉ https://vbench.ai/, V-Bench hiện đã tiến hành đánh giá và công bố kết quả tham chiếu của 15 mô hình LLM tiêu biểu hiện nay.
Trong thời gian tới, V-Bench sẽ tiếp tục được phát triển để bổ sung các tiêu chí đánh giá mới dựa trên hình ảnh và âm thanh như chữ Nôm, biển hiệu vùng miền, biểu đồ, di sản văn hóa, nhận diện và hiểu giọng nói ba miền, hiểu ngữ cảnh văn hóa qua video ngắn, hiểu tài liệu dài tiếng Việt trên 100.000 token như luật, hợp đồng, sách giáo khoa và trích dẫn chính xác từ văn bản pháp quy, công báo…
Là một trong những dự án nghiên cứu AI tiêu biểu của Trung tâm Nghiên cứu AI - Trường Đại học VinUni, V-Bench là minh chứng cho khát vọng bứt phá, nâng tầm vị thế trí tuệ Việt trên bản đồ học thuật toàn cầu của VinUni, đồng thời khẳng định sứ mệnh tiên phong, tinh thần cống hiến vì cộng đồng và phụng sự khoa học của Tập đoàn Vingroup.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Quỹ giải thưởng Breakthrough, được xem như "Oscar của khoa học", ngày 19/4 công bố thông tin trên.
"Tôi bất ngờ quá. Phải mất một lúc tôi mới bình tĩnh lại được. Đây là một vinh dự lớn", nhà toán học 64 tuổi chia sẻ với tờ Scientific American khi nhận tin.
Frank Merle giành giải nhờ những nghiên cứu đóng góp lớn cho sự hiểu biết của nhân loại về phương trình tiến hóa phi tuyến. Đây là công cụ toán học dùng để mô tả sự thay đổi theo thời gian của sóng, chất lưu (như nước, không khí) và các hệ thống động lực khác.
Trọng tâm nghiên cứu của ông hướng vào các điểm kỳ dị, là những thời điểm hoặc vị trí mà lời giải của phương trình đột ngột tăng vọt đến vô hạn. Ông đã giải quyết được nhiều vấn đề nền tảng, bao gồm việc chứng minh rằng một số phương trình vốn được cho là "ổn định" thực tế lại có thể "bùng nổ" (trở nên vô hạn) chỉ trong một khoảng thời gian hữu hạn.
Được nhận khoản tiền thưởng lớn, song điều khiến Merle phấn khích hơn cả là khi ông tìm ra cách tiếp cận mới cho những bài toán này, hầu hết mọi người đều không tin rằng ông có thể tạo ra điều gì thú vị.
"Thế rồi hết bài toán này đến bài toán khác lần lượt được giải quyết. Và giờ những nỗ lực đó đã nhận được sự công nhận rộng rãi", Merle nói.
Trong suốt sự nghiệp, những đóng góp của Merle đã làm thay đổi nhiều giả định nền tảng trong lĩnh vực, tạo ra các kết nối sâu sắc giữa toán học và vật lý, đồng thời mở ra hướng đi mới cho những bài toán khó nổi tiếng chưa có lời giải.
Nghiên cứu nổi bật nhất của ông là công trình về phương trình Schrödinger phi tuyến trong vật lý lượng tử. Ban đầu, ông phân loại toàn bộ cách thức mà phương trình này có thể "bùng nổ". Sau đó, ông cùng cộng sự chứng minh được rằng ngay cả phiên bản "phi tập trung" của phương trình này, vốn luôn được tin là cực kỳ ổn định, thực chất vẫn có thể bị phá vỡ và trở nên vô hạn.
Ngoài ra, khi nghiên cứu về giả thuyết phân rã soliton (dự đoán rằng mọi sự xáo trộn của sóng cuối cùng sẽ tan ra thành các nhóm sóng ổn định, giữ nguyên hình dạng), Merle cùng các cộng sự đã phát triển những kỹ thuật toán học mạnh mẽ để phân tích cách năng lượng di chuyển và tập trung trong các hệ thống này.
Ông cũng hợp tác cùng hai nhà toán học Yvan Martel và Pierre Raphael để làm sáng tỏ cách các điểm kỳ dị hình thành trong phương trình kiểu KdV - loại phương trình mô tả các hiện tượng từ sóng nông cho đến những cơn sóng lừng (rogue waves) nguy hiểm trên đại dương.
Hiện, ngoài công tác tại Đại học CY Cergy Paris, Merle còn giữ ghế Giáo sư Giải tích tại Viện nghiên cứu khoa học cao cấp Pháp (IHES). Thời trẻ, ông lấy bằng tiến sĩ tại Đại học Pierre và Marie Curie - Paris VI, từng giảng dạy tại Viện Courant của Đại học New York (Mỹ) trước khi về Pháp, giành nhiều giải thưởng lớn. Năm 2014, ông là diễn giả toàn thể tại Đại hội Toán học quốc tế dành cho người có đóng góp đặc biệt quan trọng. Năm 2023, ông giành giải nghiên cứu Clay - giải thưởng quốc tế danh tiếng, vinh danh những đột phá về Toán học.
Breakthrough ra đời vào năm 2012 nhằm tôn vinh các nhà khoa học, truyền cảm hứng cho các nhà khoa học trẻ và thúc đẩy khoa học vì lợi ích toàn cầu. Giải này do các nhà khoa học và doanh nhân, bao gồm nhà vật lý Yuri Milner và CEO của Meta Mark Zuckerberg, khởi xướng.
Ba lĩnh vực được trao giải gồm Toán, Vật lý cơ bản và Khoa học sự sống. Mỗi giải trị giá 3 triệu USD. Các giải thưởng khác của quỹ này như New Horizons hay Maryam Mirzakhani New Frontiers dành cho các nhà khoa học trẻ, trị giá 50.000-100.000 USD.
Cho tới nay, Breakthrough là giải khoa học trao thưởng nhiều nhất thế giới. Số tiền thưởng năm nay lên tới 18,75 triệu USD.
Tin Gốc: Vnexpress

