Ấn Độ – quốc gia nhập khẩu vàng lớn thứ hai thế giới – đang đối mặt áp lực lớn lên nguồn ngoại tệ, khiến Thủ tướng Narendra Modi phải đưa ra lời kêu gọi người dân hạn chế mua vàng trong ít nhất một năm.
Phát biểu mới đây, ông Modi khuyến khích người dân thực hành tiết kiệm trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động và xung đột Trung Đông tiếp tục đẩy giá năng lượng leo thang. Trong đó, việc giảm mua vàng được xem là giải pháp trực tiếp nhằm hạn chế dòng USD chảy ra nước ngoài.
Trong năm tài khóa 2026, Ấn Độ đã chi khoảng 72 tỷ USD để nhập khẩu vàng, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước. Theo Hội đồng Vàng Thế giới, tổng lượng vàng tiêu thụ của nước này trong năm 2025 vượt 710 tấn, riêng nhu cầu trang sức đạt khoảng 430,5 tấn.
Tại Ấn Độ, vàng không đơn thuần là tài sản đầu tư mà còn gắn chặt với văn hóa, tín ngưỡng và các nghi lễ truyền thống. Người dân thường mua vàng trong các dịp lễ lớn, mùa cưới hoặc như biểu tượng của địa vị xã hội. Chính vì vậy, bất kỳ lời kêu gọi nào liên quan đến việc hạn chế mua vàng đều được đánh giá là tác động mạnh tới nền kinh tế và đời sống xã hội.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, Chính phủ Ấn Độ xem đây là biện pháp mà người dân có thể chủ động tham gia để giảm áp lực lên cán cân thanh toán và dự trữ ngoại hối.
Thị trường phản ứng
Lời kêu gọi hạn chế mua vàng của Thủ tướng Narendra Modi đã ngay lập tức tạo ra làn sóng phản ứng trên thị trường tài chính Ấn Độ trong các phiên giao dịch sau đó.
Nhóm cổ phiếu ngành vàng và trang sức đồng loạt lao dốc khi giới đầu tư lo ngại nhu cầu tiêu dùng sẽ suy giảm mạnh. Áp lực bán lan rộng khiến chỉ số chứng khoán Sensex có lúc giảm hơn 1.000 điểm, phản ánh tâm lý lo ngại về nguy cơ gián đoạn kinh tế nếu người dân cắt giảm chi tiêu và nhu cầu tiêu dùng suy yếu kéo dài.
Thông điệp của Thủ tướng Modi nhận được sự ủng hộ từ nhiều tập đoàn và doanh nghiệp lớn tại Ấn Độ như Bharti Enterprises, EY India hay KPMG. Một số doanh nghiệp cho biết đã bắt đầu rà soát các khoản chi phí công tác và kế hoạch tiêu dùng để thích ứng với bối cảnh kinh tế mới.
Theo Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI), dự trữ ngoại hối của nước này tính đến đầu tháng 5 còn khoảng 690,7 tỷ USD, giảm đáng kể so với mức 728 tỷ USD hồi tháng 2. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo thâm hụt tài khoản vãng lai của Ấn Độ năm nay có thể lên tới 84,5 tỷ USD, trong đó nhập khẩu vàng là một trong những nguyên nhân chính.
Thâm hụt tài khoản vãng lai xảy ra khi lượng ngoại tệ chi cho nhập khẩu lớn hơn nguồn thu từ xuất khẩu và dòng tiền từ nước ngoài. Với vàng, toàn bộ giao dịch nhập khẩu đều phải thanh toán bằng USD, khiến nhu cầu ngoại tệ tăng mạnh.
Nếu tình trạng này kéo dài, đồng rupee sẽ chịu áp lực mất giá, kéo theo nguy cơ lạm phát tăng cao và chi phí vay nợ nước ngoài trở nên đắt đỏ hơn.
Trong tổng kim ngạch nhập khẩu khoảng 775 tỷ USD của Ấn Độ, bốn nhóm hàng lớn nhất gồm dầu thô, vàng, dầu thực vật và phân bón chiếm hơn một phần ba giá trị. Dầu thô đứng đầu với 134,7 tỷ USD nhưng là mặt hàng thiết yếu khó cắt giảm. Dầu thực vật và phân bón cũng đóng vai trò quan trọng với an ninh lương thực.
Trong khi đó, hóa đơn nhập khẩu vàng lên tới 72 tỷ USD – gần gấp đôi tổng giá trị nhập khẩu dầu thực vật và phân bón cộng lại – khiến mặt hàng này trở thành mục tiêu dễ kiểm soát nhất để giảm áp lực ngoại tệ.
Áp lực đối với nền kinh tế Ấn Độ càng gia tăng khi chiến sự tại khu vực Trung Đông đe dọa các tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng, đặc biệt là eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu. Khi nguy cơ gián đoạn nguồn cung tăng lên, giá dầu có thể tiếp tục leo thang, buộc Ấn Độ phải dành nhiều ngoại tệ hơn cho nhập khẩu năng lượng.
Theo dự báo của NDTV, nếu Ấn Độ giảm 30-40% lượng vàng nhập khẩu, nước này có thể tiết kiệm khoảng 25 tỷ USD. Trong kịch bản cắt giảm một nửa lượng nhập khẩu vàng, số ngoại tệ tiết kiệm được có thể lên tới 36 tỷ USD.
Khoản tiền này có thể được ưu tiên cho nhập khẩu năng lượng và các nhu cầu thiết yếu khác trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh vì căng thẳng Trung Đông.
Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM sáng nay phát tín hiệu hồi phục khi tăng hơn 12 điểm, lên gần 1.860 điểm. Tuy nhiên, trạng thái khởi sắc không kéo dài lâu do áp lực xả hàng từ một số mã trụ lan ra diện rộng. VN-Index đảo chiều sang sắc đỏ trước giờ nghỉ trưa, sau đó liên tục nới rộng biên độ giảm và có thời điểm mất gần 30 điểm.
VN-Index chốt phiên tại 1.826 điểm, mức thấp nhất một tháng rưỡi. Chuỗi điều chỉnh 6 phiên liên tiếp khiến chỉ số mất tổng cộng 60 điểm.
Theo dự đoán của nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nhịp điều chỉnh có thể tiếp tục trong ngắn hạn do đồ thị chỉ số đang dưới đường trung bình động 200 ngày (MA200).
Sàn TP HCM có hơn 220 mã đóng cửa trong sắc đỏ, gấp gần 3 lần mã tăng. Rổ vốn hóa lớn cũng phân hóa mạnh với 26 mã giảm, còn bên tăng chỉ 3 mã.
Bất động sản là nhóm chịu áp lực xả hàng mạnh nhất. NVL của Novaland chạm sàn 14.200 đồng, đóng cửa trong tình trạng không có bên mua, còn khối lượng dư bán hơn 24 triệu cổ phiếu. Một số mã vốn hóa nhỏ như CII, PDR, SCR, DXG cũng mất hơn 2,5%. Những mã trụ liên quan đến Vingroup như VIC, VHM, VRE và VPL giữ nguyên tham chiếu hoặc giảm gần 1%.
HQC là cổ phiếu bất động sản hiếm hoi lội ngược dòng thị trường khi tăng trần 2 phiên liên tiếp. Mã này có khối lượng dư mua hơn 10 triệu cổ phiếu.
Ở nhóm ngân hàng, HDB dẫn đầu biên độ giảm khi mất 3,3% và thủng mốc 25.000 đồng. Các cổ phiếu trụ như CTG, VPB, LPB, TCB, SHB... đều hạ hơn 1% so với tham chiếu. Ngược lại, SSB của SeABank tăng 1,4% lên 14.400 đồng, nằm trong danh sách tác động tích cực nhất đến VN-Index.
Sắc đỏ cũng bao trùm nhóm chứng khoán. TCX, VIX, VND, VDS... chốt phiên dưới tham chiếu và mức giảm phổ biến hơn 2%.
FPT đóng vai trò trụ đỡ, đóng góp cho VN-Index gần 1 điểm khi tăng 2,6% lên gần 75.000 đồng. Đây cũng là mã duy nhất ghi nhận giá trị sang tay nghìn tỷ.
Tín hiệu khả quan nhất phiên là thanh khoản thị trường tăng 4.000 tỷ đồng so với đầu tuần, lên 19.000 tỷ. Dòng tiền chủ yếu tập trung vào nhóm VN30 với gần 12.000 tỷ đồng.
Nhà đầu tư nước ngoài chưa ngắt mạch xả hàng. Nhóm này tiếp tục bán ròng 540 tỷ đồng, nối chuỗi 13 phiên liên tiếp. Áp lực rút vốn tập trung nhiều nhất ở ACB, HPG và HDB.
Trong bối cảnh VN-Index chưa thoát xu hướng đi xuống, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Vietcombank cho rằng nhà đầu tư cần thận trọng hơn khi mua mới. Chiến lược được khuyến nghị trong giai đoạn này là tận dụng các nhịp rung lắc trong phiên để lướt sóng ngắn hạn đối với cổ phiếu có sẵn trong danh mục.
Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao những thành tựu trong hợp tác Việt Nam - Mỹ thời gian qua trên các lĩnh vực chính trị ngoại giao, kinh tế thương mại, an ninh quốc phòng, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, hợp tác giải quyết các vấn đề quốc tế và khu vực hai bên cùng quan tâm.
Thủ tướng mong muốn hai bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ, thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ngày càng phát triển, đi vào chiều sâu, mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân hai nước, đóng góp cho hòa bình, ổn định, phát triển và thịnh vượng cho khu vực và thế giới.
Hoan nghênh những kết quả tích cực đạt được trong đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng Việt Nam - Mỹ, Thủ tướng đánh giá cao vai trò của Cơ quan Đại diện thương mại Mỹ và cá nhân Đại sứ Switzer.
Thủ tướng khẳng định Chính phủ Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng phía Mỹ để hai bên sớm hoàn tất thỏa thuận, qua đó làm sâu sắc hơn nữa hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư là động lực chính thúc đẩy quan hệ hai nước.
Chính phủ Việt Nam luôn hoan nghênh, sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp Mỹ tiếp tục mở rộng đầu tư, kinh doanh hiệu quả, thành công tại Việt Nam, đóng góp cho các mục tiêu phát triển của Việt Nam.
Ông khẳng định Việt Nam không có chính sách tạo dư thừa công suất, doanh nghiệp Việt Nam hoạt động theo cơ chế thị trường. Hai nền kinh tế mang tính bổ trợ, không cạnh tranh trực tiếp với nhau.
Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức. Việt Nam tích cực tham gia và triển khai các cam kết quốc tế liên quan, trong đó có các công ước của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) và các hiệp định thương mại tự do (FTA).
Việt Nam kiên quyết chống, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đây là ưu tiên của Việt Nam, gắn với đổi mới mô hình phát triển, triển khai Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đại sứ Switzer bày tỏ vinh dự và cảm ơn Thủ tướng Lê Minh Hưng đã dành thời gian tiếp, trân trọng chuyển lời chúc mừng của Tổng thống Donald Trump và lãnh đạo Mỹ tới Thủ tướng Chính phủ được tín nhiệm bầu giữ cương vị mới đầy trọng trách.
Đánh giá cao những kết quả tích cực trong quan hệ hai nước, trong đó có lĩnh vực kinh tế - thương mại, Đại sứ Switzer nhấn mạnh Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Mỹ, trong đó hợp tác kinh tế - thương mại đóng góp tích cực cho sự phát triển.
Đại sứ Switzer nhấn mạnh tầm quan trọng của Hiệp định thương mại đối ứng với hợp tác kinh tế - thương mại hai nước, đánh giá cao hợp tác tích cực, thiện chí của các bộ ngành, đoàn đàm phán của Việt nam.
Theo đó ông khẳng định Cơ quan Đại diện thương mại Mỹ và cá nhân ông sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ ngành, nỗ lực hết sức để hai bên sớm đạt được thỏa thuận, đóng góp tích cực cho sự phát triển hơn nữa của quan hệ hai nước trong tương lai.
Chiều 2-6, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp về việc tiếp tục triển khai hoạt động của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.
Phát biểu kết luận, Thủ tướng khẳng định chủ trương của Đảng về phát triển trung tâm tài chính đã rất rõ. Kết luận số 18 của Trung ương đã nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương đưa trung tâm tài chính vào hoạt động.
Mục tiêu xuyên suốt là thiết lập trung tâm với hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, mạnh để thu hút các nhà đầu tư quốc tế. Đây là một trong những giải pháp quan trọng để huy động dòng vốn trung và dài hạn phục vụ phát triển.
Theo Thủ tướng, thách thức trong phát triển trung tâm tài chính còn rất nhiều, trong bối cảnh quốc tế phức tạp. Các trung tâm tài chính trong khu vực và trên thế giới cạnh tranh gay gắt để thu hút dòng vốn.
Việt Nam đi sau nên phải có cơ chế, chính sách đủ mạnh để thu hút nhà đầu tư nhưng vẫn quản lý được, kiểm soát rủi ro, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm tăng trưởng bền vững, theo người đứng đầu Chính phủ.
Về các nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng giao Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm Chủ tịch Hội đồng Điều hành trung tâm tài chính, trực tiếp chỉ đạo trung tâm tài chính. Nếu phát sinh vấn đề vượt thẩm quyền thì báo cáo Thủ tướng.
Các cơ quan được giao trình bổ sung chức năng, kiện toàn Hội đồng điều hành trong tuần này. Sau khi kiện toàn, Chủ tịch hội đồng chỉ đạo các bộ, cơ quan rà soát, thẩm định, hoàn thiện quy chế hoạt động, hoàn thành trước 10-6.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng chỉ đạo Hội đồng điều hành khẩn trương phối hợp với hai thành phố nghiên cứu mô hình chuẩn về cơ quan điều hành, kiến nghị lựa chọn phương án khả thi, phù hợp, tối ưu nhất, vì công việc chung.
Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh các sản phẩm, dịch vụ tài chính là yếu tố quyết định hoạt động hiệu quả của trung tâm tài chính, trong khi TP.HCM, Đà Nẵng cũng là 2 động lực tăng trưởng của đất nước. Từ đó, ông chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan và 2 thành phố kiến nghị, xác định danh mục các sản phẩm, dịch vụ tài chính của trung tâm tài chính.
Trước hết là các sản phẩm, dịch vụ gắn với thương mại, đầu tư để thu hút nguồn lực phát triển cho hai thành phố, phục vụ các công trình hạ tầng trọng điểm trên địa bàn.
Theo Thủ tướng, cần triển khai với tinh thần không cầu toàn. Ngoài 8 nghị định đã có, cần tiếp tục nghiên cứu các quy định mới trong tháng 6 nhằm tạo cơ chế đột phá để nhanh chóng có một số sản phẩm, dịch vụ tài chính mới chủ chốt cho trung tâm tài chính.
Thủ tướng cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế thanh tra giám sát trực thuộc các cơ quan Trung ương, thực hiện thanh tra, giám sát theo lĩnh vực được giao quản lý.
Nhấn mạnh khi trung tâm tài chính đã hình thành khá rõ thì phải có chiến lược cụ thể hơn, Thủ tướng chỉ đạo các cơ quan nghiên cứu, kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan để thúc đẩy hơn nữa hoạt động của trung tâm tài chính.
