Sự kết hợp lý tưởng Nhật – Úc

Lầu Năm Góc đã hủy kế hoạch triển khai tạm thời 4.000 binh sĩ Mỹ tới Ba Lan, hai quan chức Mỹ nói với Reuters. Đây được xem là một quyết định bất ngờ làm dấy lên thêm nhiều câu hỏi về kế hoạch cắt giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu của Tổng thống Donald Trump.

Người phát ngôn Lầu Năm Góc từ chối bình luận trong khi một nghị sĩ cho biết quyết định này vẫn chưa được thông báo tới Quốc hội và chưa có tuyên bố chính thức nào được đưa ra.

Quyết định này, lần đầu được Army Times đưa tin, được đưa ra chỉ 2 tuần sau khi Lầu Năm Góc thông báo rút 5.000 binh sĩ khỏi đồng minh NATO là Đức, một phần do căng thẳng giữa ông Trump và châu Âu liên quan tới cuộc xung đột với Iran.

Một quan chức Mỹ giấu tên cho rằng quyết định liên quan tới Ba Lan là một giải pháp ngắn hạn nhằm cuối cùng cho phép thực hiện kế hoạch cắt giảm lực lượng tại Đức đã được công bố trước đó, nơi hiện có khoảng 35.000 quân Mỹ đồn trú. Điều đó cho thấy số binh sĩ vốn dự kiến triển khai tạm thời tới Ba Lan có thể sẽ được điều động từ nơi khác.

Tuy nhiên, Mỹ vẫn đang rà soát sự hiện diện quân sự tại châu Âu và từ lâu đã được dự đoán sẽ cắt giảm quy mô, sau khi ông Trump yêu cầu các đồng minh NATO đóng vai trò lớn hơn trong việc bảo đảm an ninh cho châu Âu.

Lầu Năm Góc hiện chưa công bố chi tiết về phương án bố trí quân trong tương lai trên khắp lục địa. Ông Trump cũng tỏ ra không hài lòng vì các đồng minh châu Âu không tham gia cuộc xung đột với Iran.

Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, thành viên đảng Dân chủ thuộc Ủy ban Quân vụ Thượng viện, nói với các phóng viên rằng quyết định liên quan tới Ba Lan dường như là điều bất ngờ.

“Theo như tôi biết, chúng tôi chưa được thông báo về việc này”, bà nói với báo giới.

Khi việc rút quân khỏi Đức được công bố, một quan chức cấp cao Mỹ cho biết động thái này sẽ đưa quân số Mỹ tại châu Âu trở lại mức xấp xỉ trước năm 2022, trước khi chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine khiến chính quyền Tổng thống Joe Biden khi đó tăng cường lực lượng.

Các quyết định rút quân mới nhất cũng được đưa ra trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép buộc các nước châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng.

Tuần trước, ông Trump cho biết ông có thể chuyển quân Mỹ từ Đức sang Ba Lan, trong bối cảnh Lầu Năm Góc chuẩn bị rút khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức trong vòng một năm tới.

“Ba Lan muốn điều đó. Chúng tôi có mối quan hệ tuyệt vời với Ba Lan. Tôi có quan hệ rất tốt với tổng thống của họ... Tôi rất quý ông ấy, vì vậy điều đó là có thể", ông Trump nói với các phóng viên hôm 8/5 khi được hỏi về khả năng này.

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki hôm 6/5 cho biết Ba Lan sẵn sàng tiếp nhận số binh sĩ Mỹ rút khỏi Đức và ông sẽ trực tiếp vận động Trump điều chuyển lực lượng này sang phía đông châu Âu.

Tin Gốc: Dân Trí

Vùng lãnh thổ này, vốn đang do Anh kiểm soát, trở thành một bộ phận của khối Schengen và liên minh thuế quan EU dù Anh không còn là thành viên EU. Anh vẫn duy trì căn cứ quân sự ở Gibraltar nhưng quyền kiểm soát xuất nhập cảnh giờ lại do Tây Ban Nha đảm trách. Anh không buông bỏ chủ quyền đối với Gibraltar nhưng yêu cầu của Tây Ban Nha về chủ quyền đối với vùng lãnh thổ này cũng không hề bị sứt mẻ.

Đây là kết quả của việc cả hai bên đều để lý trí khắc chế tình cảm nên đã gạt toàn bộ chuyện tranh chấp đối với Gibraltar sang bên, đánh đổi rủi ro chính trị đối nội tiềm ẩn lâu dài để lấy những cái lợi thiết thực trước mắt.

Gibraltar cách xa Anh về địa lý và hoàn toàn phụ thuộc vào Tây Ban Nha về kinh tế và thương mại, cụ thể là về nhân công lao động và cung ứng hàng hóa. Thỏa thuận mới giúp Anh vừa bảo tồn quyền kiểm soát hiện tại đối với Gibraltar vừa duy trì sự sống về kinh tế và thương mại của vùng lãnh thổ, có được sự tiếp cận và tham gia thị trường chung của EU và vẫn hoàn toàn tự chủ, tự quyết về quân sự ở Gibraltar.

Nhờ thỏa thuận này, Tây Ban Nha có được quyền kiểm soát biên giới bên ngoài của EU (khu vực Schengen) cả ở Gibraltar, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở vùng xung quanh Gibraltar và tận dụng được nguồn vốn của EU cho việc này, đồng thời lại không phải từ bỏ yêu cầu đòi hỏi lâu nay về chủ quyền đối với vùng lãnh thổ.

Thỏa thuận trên nhanh chóng được coi là mô hình khả dĩ mới về giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia ở châu Âu. Điểm yếu chí mạng của nó là có thể bị lật ngược bởi biến động chính trị nội bộ ở hai nước.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hôm 30.6, SCOTUS đã ban hành những phán quyết cuối cùng của kỳ làm việc từ tháng 10.2025 đến hết tháng 6.2026, vốn bị phủ bóng bởi một loạt tranh chấp pháp lý liên quan đến Tổng thống Trump và chính quyền của ông.

Trong kỳ làm việc kéo dài 9 tháng qua, SCOTUS đã ra những phán quyết mang lại thắng lợi lẫn thất bại cho ông Trump. Chẳng hạn, tòa hôm 29.6 đưa ra phán quyết có lợi cho Nhà Trắng trong vụ sa thải bà Rebecca Kelly Slaughter (đảng Dân chủ), thành viên Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC). Đa số thẩm phán lập luận rằng theo hiến pháp, các cơ quan như FTC thực thi quyền lực hành pháp thuộc thẩm quyền của tổng thống. Do đó, để đảm bảo tính chịu trách nhiệm trước dân, tổng thống phải có quyền sa thải các quan chức cấp dưới theo ý muốn. Trong vụ này, với lý do cho rằng sự can thiệp của nhánh lập pháp đối với cơ quan thuộc nhánh hành pháp là quá mức, SCOTUS đã lật ngược tiền lệ kéo dài 91 năm cho phép quốc hội bảo vệ các thành viên của nhiều cơ quan độc lập khỏi bị sa thải tùy ý.

Tuy nhiên, trong một trường hợp ngoại lệ đặc biệt một ngày sau đó, SCOTUS lại ngăn chặn nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm sa thải bà Lisa Cook, một thành viên Hội đồng Thống đốc của Cục Dự trữ liên bang (Fed), với cáo buộc gian lận thế chấp. Mặc dù cả Fed và FTC đều là cơ quan độc lập, SCOTUS đã vạch ra một ranh giới rõ ràng cho Fed vì hệ thống ngân hàng trung ương có một "truyền thống quốc gia được bảo vệ khỏi sự can thiệp chính trị". Việc để tổng thống tùy ý sa thải một Thống đốc Fed vì bất đồng chính sách hoặc các cáo buộc chưa được làm rõ sẽ phá vỡ tính độc lập tối quan trọng của chính sách tiền tệ quốc gia. Theo Reuters, trong lịch sử 113 năm của Fed, chưa có tổng thống nào tìm cách sa thải một thống đốc. Bản thân bà Cook cho rằng những cáo buộc của Tổng thống Trump chỉ là cái cớ để đuổi bà do khác biệt về chính sách tiền tệ.

Một số ý kiến cho rằng cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực giữa các nhánh hành pháp và tư pháp vẫn được duy trì, trong đó SCOTUS tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc vạch ranh giới, đặc biệt là để bảo vệ các thể chế then chốt như Fed hay các quyền hiến định cơ bản.

Tiêu biểu, hồi tháng 4, SCOTUS bãi bỏ thuế quan toàn cầu của Tổng thống Trump, cho rằng Nhà Trắng đã đi quá thẩm quyền trong việc áp dụng luật. Hôm 30.6, SCOTUS tiếp tục bác bỏ sắc lệnh hành pháp của ông Trump liên quan đến quyền công dân theo nơi sinh, cho rằng lệnh này vi phạm Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ.

Trong khi đó, theo Đài Al-Jazeera, trong giai đoạn 2024-2025, SCOTUS đã đưa ra 63 quyết định khẩn cấp thay vì xét xử theo quy trình thông thường, vốn mất nhiều thời gian. Đa số các thẩm phán bảo thủ ủng hộ ông Trump trong hầu hết các trường hợp này, cho phép ông thực hiện các chính sách quan trọng trong khi các vụ kiện về tính hợp pháp của chúng được xét xử tại các tòa án cấp thấp hơn.

Trong một năm rưỡi nhiệm kỳ tổng thống vừa qua, SCOTUS nhìn chung đã đưa ra những phán quyết gia tăng quyền lực cho nhánh hành pháp của ông Trump, ngoại trừ một số lằn ranh liên quan kinh tế và hiến pháp.

"Những trường hợp ngoại lệ đối với xu hướng chung là những trường hợp mà lập trường của tổng thống quá xa rời bất kỳ cơ sở pháp lý nào có thể hình dung được, đến mức SCOTUS không muốn đi xa đến thế. Hoặc trong những trường hợp mà SCOTUS dường như lo ngại sự gián đoạn nghiêm trọng đối với thị trường hoặc nền kinh tế nói chung", giáo sư Jenny Breen của Trường Luật ĐH Syracuse (Mỹ) nói với Reuters.

Tin Gốc: Thanh Niên