Bệnh nhân được đưa đến Bệnh viện Bạch Mai, trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước đó một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước vì quá tập trung công việc. Là người trẻ, không có bệnh nền, anh nghĩ bản thân “chịu nhiệt tốt” cho tới khi cơ thể gần như kiệt quệ hoàn toàn.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine – thước đo chức năng lọc của thận – tăng vọt lên 400 µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường. Đây là dấu hiệu suy thận cấp, có nguy cơ phải lọc máu.
ThS.BSNT Tô Thị Ánh Huyền, Trung tâm Thận tiết niệu và Lọc máu, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Nếu tới viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, bệnh nhân có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu.
May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục hoàn toàn, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất và bệnh nhân được xuất viện.
Bác sĩ Huyền cho hay mỗi mùa nắng nóng, số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp là người trẻ, khỏe mạnh. Khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm.
Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây tiêu cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.
“Cơ thể con người luôn có giới hạn chịu đựng. Nếu chủ quan, bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân của suy thận cấp trong mùa nắng nóng”, BS Huyền cảnh báo.
Bác sĩ khuyến cáo người dân cần đặc biệt chú ý những dấu hiệu cảnh báo khi làm việc hoặc đi ngoài trời nắng nóng. Đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang mất nước nặng hoặc chức năng thận bị suy giảm. Cụ thể, các dấu hiệu gồm lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc nhiều giờ không đi tiểu; nước tiểu sẫm màu, vàng đậm hoặc đỏ như nước trà đặc; đau cơ dữ dội, chuột rút, co rút chân tay liên tục, mệt lả, chóng mặt, buồn nôn, lơ mơ hoặc giảm tỉnh táo.
Để phòng ngừa nguy cơ suy thận cấp trong thời tiết cực đoan, người dân cần thực hiện 3 nguyên tắc quan trọng. Trong đó, cần uống nước chủ động, không đợi khát. Người làm việc ngoài trời nên bổ sung thêm nước điện giải hoặc nước khoáng để bù muối khoáng mất qua mồ hôi. Hạn chế làm việc, vận động hoặc tập thể dục ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h. Khi cảm thấy quá nóng hoặc mệt mỏi, cần nghỉ ngơi ngay tại nơi thoáng mát, hạ nhiệt cơ thể và bù nước kịp thời.
Chức năng thận có thể bị tổn thương rất nhanh chỉ vì một ngày mất nước nghiêm trọng. Khi xuất hiện tình trạng kiệt sức, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu sau khi đi nắng, người dân không nên tự theo dõi tại nhà mà cần tới cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Bác sĩ Jeremy London, chuyên gia phẫu thuật tim mạch với hơn 25 năm kinh nghiệm lâm sàng, mới đây đã công bố danh sách 4 loại thực phẩm "đã được chứng minh là làm giảm tuổi thọ". Những chia sẻ của ông trên mạng xã hội và các cuộc phỏng vấn đang thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng y khoa cũng như công chúng quan tâm đến sức khỏe.
Cụ thể, danh sách "đen" được bác sĩ London xác định bao gồm:
Đồ uống có đường
Phân tích sâu hơn về đồ uống có đường (bao gồm nước ngọt và đồ uống có ga), bác sĩ London gọi đây là những "calo rỗng" - loại năng lượng không bao giờ mang lại cảm giác no. Ông thậm chí dùng thuật ngữ cực đoan "cái chết dạng lỏng" (liquid death) để mô tả nhóm này.
"Đừng uống chúng nữa. Chấm hết. Vậy là xong", ông khẳng định quyết liệt. Giải thích thêm trên chương trình Today, bác sĩ London cho rằng nước ngọt là một "tai ương" của xã hội hiện đại. Việc nạp một lượng lớn calo từ đường mà người uống không hề hay biết chính là sai lầm nghiêm trọng nhất trong ăn uống.
Đồng quan điểm, bác sĩ William Li chia sẻ trên podcast Zoe Science and Nutrition: "Các bằng chứng lâm sàng cho thấy tiêu thụ nhiều nước ngọt có liên quan đến mọi thứ, từ bệnh chuyển hóa, bệnh tim mạch đến nguy cơ ung thư".
Rượu bia và thịt chế biến sẵn
Đối với rượu và thịt chế biến sẵn, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã xếp cả hai vào nhóm tác nhân gây ung thư loại một. Điều này đồng nghĩa với việc có đủ bằng chứng thuyết phục cho thấy chúng gây ung thư ở người (tương đương với mức độ nguy hại của thuốc lá).
Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh (Cancer Research UK) nhấn mạnh: "Chúng tôi khẳng định chắc chắn rằng thịt chế biến sẵn là nguyên nhân gây ung thư. Mối liên hệ này rõ ràng như cách chúng ta biết về tác hại của thuốc lá hay rượu".
Theo định nghĩa của WHO, thịt chế biến sẵn bao gồm các loại thịt đã qua xử lý bằng cách ướp muối, lên men, xông khói hoặc các quy trình khác để tăng hương vị và bảo quản. Danh sách này bao gồm:
Chất béo bão hòa
Bác sĩ London làm rõ rằng "chất béo bão hòa dư thừa" bao gồm các loại thịt mỡ, bơ và các sản phẩm sữa béo. Tuy nhiên, đây là điểm gây tranh cãi trong giới khoa học.
Giáo sư Sarah Berry, chuyên gia dinh dưỡng tại King's College London, cho rằng: "Ngộ nhận lớn nhất khiến tôi thất vọng là quan niệm sữa chứa nhiều chất béo bão hòa nên làm tăng nguy cơ bệnh tim. Thực tế không phải vậy".
Dù vậy, các chuyên gia đều thống nhất rằng thực phẩm siêu chế biến (UPF) thường chứa lượng lớn chất béo bão hòa kèm theo đường và muối. Bác sĩ William Li lưu ý rằng ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến có liên quan đến gánh nặng bệnh tật cao hơn, bao gồm cả ung thư.
Dù đưa ra những cảnh báo nghiêm khắc, bác sĩ London cho rằng mục tiêu không nhất thiết phải là loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm này một cách tiêu cực. Ông gợi ý quy tắc 80/20: Nếu bạn duy trì chế độ ăn lành mạnh được 80% thời gian, đó đã là một chiến thắng.
Riêng về vấn đề rượu bia, các báo cáo y khoa mới nhất đang trở nên khắt khe hơn. Một báo cáo gần đây từ Tổng y sĩ Mỹ cảnh báo rượu liên quan trực tiếp đến ít nhất 7 loại ung thư. Ngay cả việc uống ở mức độ nhẹ hoặc trung bình cũng làm tăng nguy cơ.
Bác sĩ Ernest Hawk, Phó Chủ tịch Trung tâm Ung thư MD Anderson (Đại học Texas), khẳng định trên tờ New York Times: "Không có ngưỡng uống rượu nào là an toàn khi xét đến nguy cơ ung thư".
Bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe, bạn đọc còn có thể xem thêm các bài viết: Vì sao nhiều người mất tới 80% chức năng thận mà không hề hay biết?; Tiểu đêm nhiều lần: Cảnh báo 4 vấn đề sức khỏe không nên bỏ qua; WHO nói gì về việc dùng vitamin và omega-3 để phòng sa sút trí tuệ?...
Đi bộ là hình thức vận động rất tốt cho tim mạch, nhưng theo các chuyên gia, chỉ đi bộ thôi là chưa đủ để kiểm soát huyết áp tối ưu.
Bác sĩ tim mạch B. Keith Ellis và chuyên gia dinh dưỡng Rancourt (cùng ở Mỹ) cho biết 3 thói quen dưới đây mang lại hiệu quả rất lớn:
Giảm muối trong khẩu phần ăn. Người tăng huyết áp nên giới hạn lượng natri dưới 1.500 mg mỗi ngày. Chế độ ăn DASH với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt được chứng minh giúp hạ huyết áp hiệu quả.
Uống đủ nước. Duy trì khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày giúp mạch máu hoạt động ổn định, từ đó hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Tuy nhiên, người suy tim cần tuân thủ hướng dẫn riêng của bác sĩ về lượng nước uống.
Ngủ đủ và ngủ chất lượng. Giấc ngủ sâu giúp giảm hormone căng thẳng và thư giãn mạch máu. Ngược lại, ngủ kém hoặc mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tăng huyết áp. Nội dung tiếp theo của bài viết này sẽ có trên trang sức khỏe ngày 20.7.
Thận có khả năng bù trừ rất mạnh nên bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm.
Theo Tiến sĩ Srivatsa, bác sĩ chuyên khoa thận và ghép thận tại Bệnh viện Apollo (Ấn Độ), nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã mất tới 80% chức năng thận.
Các dấu hiệu xuất hiện ở giai đoạn muộn có thể gồm:
Người mắc tiểu đường hoặc tăng huyết áp cần đặc biệt lưu ý vì đây là 2 nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn. Các chuyên gia khuyến cáo nên kiểm tra chức năng thận định kỳ bằng xét nghiệm eGFR và xét nghiệm nước tiểu để phát hiện sớm. Nội dung tiếp theo của bài viết này sẽ có trên trang sức khỏe ngày 20.7.
Thức dậy đi tiểu một vài lần đôi khi chỉ liên quan đến tuổi tác hoặc uống nhiều nước trước khi ngủ. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, người bệnh không nên chủ quan.
Theo các chuyên gia, tiểu đêm có thể liên quan đến:
Bệnh lý đường tiết niệu như bàng quang tăng hoạt, viêm đường tiết niệu, sỏi bàng quang hoặc phì đại tuyến tiền liệt ở nam giới.
Hội chứng ngưng thở khi ngủ. Khi đường thở bị tắc nghẽn trong lúc ngủ, cơ thể sẽ tăng sản xuất nước tiểu khiến người bệnh phải thức dậy nhiều lần.
Tiểu đường. Đường huyết tăng cao khiến cơ thể đào thải glucose qua nước tiểu, làm tăng số lần đi tiểu cả ngày lẫn đêm.
Bệnh tim mạch hoặc bệnh thận. Người bị suy tim hoặc bệnh thận thường đi tiểu nhiều hơn vào ban đêm do lượng dịch tích tụ ở chân ban ngày được đưa trở lại tuần hoàn khi nằm ngủ.
Nếu tiểu đêm kèm tiểu buốt, tiểu ra máu, sụt cân, khát nhiều, phù chân hoặc mệt mỏi kéo dài, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân. Hãy bắt đầu ngày mới với tin tức sức khỏe để xem thêm nội dung bài viết này bạn nhé!
Trong một clip trên TikTok, một phụ nữ chia sẻ hình ảnh tay, chân và mặt nổi mề đay sau khi mặc chiếc váy mới mua từ cửa hàng trực tuyến.
Trên mạng xã hội, không ít người cũng kể lại tình trạng nổi mẩn đỏ, ngứa hoặc mề đay sau khi mặc quần áo mới.
Bác sĩ da liễu Susan Massick tại Trung tâm Y tế Wexner thuộc Đại học bang Ohio (Mỹ),cho biết bà thường gặp bệnh nhân bị kích ứng da sau khi mặc quần áo mới. Tình trạng này hay xuất hiện ở những vùng da dễ cọ xát như nách, bẹn, eo và cổ, theo tờ The New York Times.
Theo bác sĩ da liễu Shamsa Kanwal ở thành phố Portland (bang Oregon, Mỹ), quần áo mới thường chứa nhiều chất có thể gây kích ứng da hoặc các triệu chứng phản ứng dị ứng.
Bụi bẩn bám vào quần áo trong thời gian lưu kho cũng có thể khiến da đỏ, ngứa hoặc rát, nhất là với người có làn da nhạy cảm.
Tuy nhiên, nguyên nhân phổ biến hơn là các hóa chất được sử dụng trong quá trình sản xuất hàng dệt may, theo bác sĩ Kanwal.
Trong một nghiên cứu năm 2022, các nhà khoa học Tây Ban Nha đã phân tích 120 mẫu quần áo dành cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai từ các cửa hàng và kênh bán hàng trực tuyến. Kết quả cho thấy 20% số mẫu có chứa formaldehyde (hóa chất phổ biến trong ngành dệt may).
Thậm chí, quần áo gắn nhãn “hữu cơ” cũng chứa thuốc nhuộm, chất làm mềm vải và hương liệu, theo bác sĩ Kanwal.
Do đó, giới chuyên gia lưu ý việc giặt quần áo trước khi mặc có thể giúp loại bỏ một phần các chất dễ gây kích ứng như thuốc nhuộm, hương liệu và formaldehyde.
Tuy nhiên, không phải hóa chất nào cũng được loại bỏ hoàn toàn sau khi giặt. Một số hóa chất như chất chống cháy (trong đồ bảo hộ) hoặc chất kháng khuẩn dùng để hạn chế mùi trong đồ thể thao được thiết kế để bám lại trên vải sau nhiều lần giặt.
Đối với những loại quần áo chỉ được giặt khô hoặc sấy hơi nước, việc giặt trước khi mặc lần đầu có thể giúp giảm bớt mùi hương hoặc mùi hóa chất. Bác sĩ Kanwal gợi ý mặc một lớp áo mỏng bên trong nếu không thể giặt trước quần áo mới.
Nếu tình trạng dị ứng da vẫn kéo dài sau khi đã giặt quần áo, bác sĩ Massick khuyên nên đi khám chuyên khoa da liễu. Đây có thể là tình trạng viêm da tiếp xúc kích ứng, gây phát ban đỏ và ngứa, thường xuất hiện trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi da tiếp xúc trực tiếp với chất gây kích ứng.
Nếu da bị dị ứng sau khi mặc quần áo, bác sĩ Massick khuyên nên tránh gãi vì có thể làm tình trạng nặng hơn, gây đổi màu da hoặc nhiễm trùng.
