Theo các chuyên gia dinh dưỡng, lựa chọn món ăn sáng phù hợp có thể giúp “giải nhiệt từ bên trong”. Một trong những gợi ý đáng chú ý là cháo cá rau đắng – món quen thuộc của người Việt nhưng lại hội tụ nhiều yếu tố tốt cho sức khỏe trong mùa nắng nóng.
Trong thời tiết oi bức, bữa sáng nên ưu tiên các món “nhẹ, giàu nước và dễ tiêu” để giúp cơ thể thích nghi với nhiệt độ cao. Các món dạng cháo được đánh giá cao vì vừa bổ sung nước, vừa không gây áp lực lên hệ tiêu hóa, theo NDTV (Ấn Độ).
Cháo cá rau đắng là sự kết hợp giữa protein dễ hấp thu từ cá và chất xơ từ rau xanh. Đặc biệt, rau đắng có vị thanh mát, thường được xem là loại rau giúp “làm dịu cơ thể” trong những ngày nóng.
Theo Rupali Datta, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng Ấn Độ, các loại rau có vị đắng tự nhiên thường hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn và giúp cơ thể cảm thấy “nhẹ” hơn trong điều kiện nhiệt độ cao. Bà cho rằng việc kết hợp rau xanh với các món ăn mềm như cháo là lựa chọn lý tưởng cho bữa sáng mùa nắng nóng.
Bên cạnh đó, cá là nguồn protein ít chất béo, dễ tiêu hơn so với thịt đỏ. Điều này giúp cơ thể hấp thu dinh dưỡng hiệu quả mà không gây cảm giác đầy bụng hay khó chịu – vấn đề thường gặp trong thời tiết nóng.
Theo Anju Sood, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, trong mùa nắng nóng, cơ thể cần được bổ sung nước không chỉ qua đồ uống mà còn từ thực phẩm. Các món ăn dạng lỏng như cháo giúp bù nước, hỗ trợ cân bằng điện giải và duy trì năng lượng ổn định suốt buổi sáng.
Quan điểm này cũng được nhiều chuyên gia dinh dưỡng châu Á đồng thuận, khi cho rằng bữa sáng quá nhiều dầu mỡ hoặc khô cứng có thể khiến cơ thể “sinh nhiệt”, làm tăng cảm giác mệt mỏi và uể oải.
Để món cháo cá rau đắng thực sự trở thành “món giải nhiệt”, các chuyên gia khuyến nghị:
Ngoài ra, nên hạn chế tiêu, ớt hoặc gia vị cay vì có thể làm cơ thể sinh nhiệt nhiều hơn trong mùa nóng.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, không cần tìm kiếm những thực phẩm đắt tiền hay cầu kỳ, nhiều món ăn truyền thống đã sẵn phù hợp với điều kiện khí hậu. Cháo cá rau đắng là ví dụ điển hình khi vừa dễ nấu, vừa đáp ứng tiêu chí “mát – nhẹ – đủ chất”.
Chỉ cần một tô cháo vào buổi sáng, bạn không chỉ bắt đầu ngày mới nhẹ nhàng hơn mà còn giúp cơ thể thích nghi tốt với nắng nóng, hạn chế mệt mỏi và duy trì sức khỏe lâu dài.
Theo nghiên cứu mới từ Đại học Oulu (Phần Lan), thời điểm đi ngủ không nhất quán có thể làm tăng đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng, đặc biệt đối với những người ngủ ít hơn 8 tiếng.
Nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa giờ đi ngủ thất thường và khả năng gia tăng các biến cố liên quan đến tim. Cụ thể, những người có thời gian ngủ dưới 8 tiếng và lịch trình giấc ngủ biến động mạnh phải đối mặt với nguy cơ cao gấp đôi so với những người có thói quen nhất quán hơn.
Đáng chú ý, thời điểm thức dậy lại không phải là yếu tố quan trọng nhất, vì thời gian thức dậy thất thường không cho thấy mối liên hệ rõ ràng với các vấn đề về tim.
Các biến cố tim mạch nghiêm trọng được đề cập trong nghiên cứu này bao gồm các tình trạng cần chăm sóc y tế chuyên khoa, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim hoặc nhồi máu não (đột quỵ).
Nhà nghiên cứu sau tiến sĩ Laura Nauha từ Đại học Oulu cho biết: "Nghiên cứu trước đây đã liên kết các mô hình giấc ngủ thất thường với các rủi ro về sức khỏe tim mạch, nhưng đây là lần đầu tiên chúng tôi xem xét riêng biệt sự biến thiên của giờ đi ngủ, giờ thức dậy và điểm giữa của khoảng thời gian ngủ - cũng như các mối liên hệ độc lập của chúng với các biến cố tim mạch chính".
Để đi đến kết luận này, các nhà nghiên cứu đã theo dõi 3.231 cá nhân sinh năm 1966 tại Bắc Phần Lan. Thói quen ngủ của họ được theo dõi trong khoảng thời gian một tuần ở tuổi 46 bằng các thiết bị theo dõi hoạt động để đo lường thời gian nằm trên giường. Sau đó, kết quả sức khỏe của họ được giám sát trong hơn 10 năm bằng cách sử dụng dữ liệu từ sổ đăng ký chăm sóc sức khỏe.
Kết quả đã chỉ ra rằng sự nhất quán của giờ đi ngủ là một yếu tố đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe lâu dài. Giải thích về điều này, nhà nghiên cứu Nauha nhận định: "Những phát hiện của chúng tôi cho thấy rằng đặc biệt là sự đều đặn của giờ đi ngủ, có thể quan trọng đối với sức khỏe tim mạch. Nó phản ánh nhịp điệu của cuộc sống hằng ngày - và mức độ dao động của chúng".
Theo Nauha, các thói quen sinh hoạt hằng ngày đóng một vai trò vô cùng lớn trong việc định hình sức khỏe tim mạch theo thời gian. Bà chia sẻ thêm: "Duy trì một lịch trình giấc ngủ đều đặn là một yếu tố mà hầu hết chúng ta đều có thể tác động được".
Do đó, việc xây dựng và tuân thủ một giờ giấc đi ngủ cố định không chỉ giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ mà còn là một biện pháp bảo vệ trái tim thiết thực, đặc biệt là khi con người bước vào tuổi trung niên.
Theo ông Hà Văn Trung, Phó chủ tịch UBND xã Phú Xuân, chiều 27/5 nhóm người tại bản Sa Lắng bắt được khoảng 0,3 kg bọ xít trên cây cà dại mọc ven sông Mã về chế biến làm món ăn tối.
Sáu người cùng ăn gồm ông Phạm Bá Thống (60 tuổi), Hà Đức Tăng (42 tuổi), Hà Văn Nam (43 tuổi), Phạm Đức Tùng (43 tuổi), chị Hà Thị Quyệt (36 tuổi) và chị Cao Thị Linh (37 tuổi).
Ngoài món bọ xít, bữa ăn còn có thịt lợn rang, canh cá suối nấu cà chua bi, canh rau bí tự trồng và rượu mua bên ngoài. Trong số họ, ba người Tăng, Nam và Tùng có uống rượu.
Sáng hôm sau, ông Thống đau bụng, buồn nôn, đau đầu, được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Quan Hóa cấp cứu. Ngày 29/5, anh Nam có các biểu hiện tương tự, sau đó 4 người còn lại lần lượt có các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, đau đầu, đau vai gáy, đau lưng.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Quan Hóa chẩn đoán các bệnh nhân ngộ độc thực phẩm do thức ăn có độc, nghi là món bọ xít. Hiện 6 bệnh nhân đã được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa, sức khỏe tạm ổn định.
UBND xã Phú Xuân chỉ đạo Trạm Y tế xã phối hợp các đơn vị liên quan xác minh nguyên nhân, đồng thời tăng cường tuyên truyền, khuyến cáo người dân không săn bắt, chế biến và sử dụng các loại côn trùng như bọ xít, sâu lạ hoặc động vật không rõ nguồn gốc làm thực phẩm, tránh rủi ro về sức khỏe.
Tình trạng không thể uống hết 2 lít nước lọc một ngày không phải là dấu hiệu "yếu" mà cho thấy hệ thống điều hòa nước của cơ thể đang hoạt động hiệu quả. Các cơ chế sinh học như giảm cảm giác khát, tăng bài tiết nước tiểu và tạo cảm giác đầy bụng được thiết kế để ngăn cơ thể hấp thu quá nhiều nước trong thời gian ngắn.
Nước là nhu cầu sinh tồn nên cơ thể có cơ chế kiểm soát rất nghiêm ngặt. Chỉ cần nồng độ muối trong máu tăng nhẹ, não bộ lập tức phát tín hiệu khát để thúc đẩy việc uống nước. Ngược lại, khi cơ thể đã nhận đủ nước, các tín hiệu "tắt khát" sẽ được kích hoạt rất nhanh. Chỉ cần vài tín hiệu từ miệng, họng và dạ dày khi nước vừa được uống vào, não đã nhận biết rằng cơ thể sắp được bù nước. Khi đó, cảm giác khát giảm ngay cả trước khi nước được hấp thu hoàn toàn. Đồng thời, thận bắt đầu tăng thải nước tiểu để giữ cân bằng dịch.
Các nghiên cứu thần kinh học cho thấy khi cơ thể đã đủ nước, việc nuốt thêm trở nên khó khăn hơn rõ rệt. Điều này giải thích vì sao nhiều người cảm thấy rất khó uống tiếp khi đã uống quá nhiều nước.
Ngoài ra, một yếu tố quan trọng khác là cảm giác căng dạ dày. Khi uống nước liên tục, dạ dày nhanh chóng bị giãn ra và tạo cảm giác đầy bụng. Trong các thử nghiệm sinh lý, nhiều người bắt đầu cảm thấy "no nước" sau khoảng 400-700 ml.
Trái ngược với nước lọc, bia lại tác động đến cơ thể theo nhiều con đường khiến người uống dễ tiêu thụ nhiều hơn. Bia thường được uống lạnh, có ga và có hương vị đặc trưng. Các yếu tố này làm tăng cảm giác sảng khoái và dễ uống. Khí CO₂ trong bia còn có thể tạo ra hiện tượng ợ hơi, giúp giảm áp lực trong dạ dày, khiến người uống cảm thấy "nhẹ bụng" hơn dù lượng chất lỏng đã khá lớn.
Thứ hai là tác động của rượu lên não bộ. Ethanol trong bia là một chất hướng thần, có khả năng kích hoạt hệ thống thưởng của não, đặc biệt là hệ dopamine. Chỉ riêng mùi hoặc vị bia cũng có thể làm tăng cảm giác muốn uống thêm, ngay cả khi lượng cồn chưa đủ gây say.
Không chỉ vậy, rượu bia còn làm suy giảm khả năng kiểm soát hành vi. Khi nồng độ cồn trong máu tăng, não bộ trở nên kém nhạy với các tín hiệu nội cảm như đầy bụng hoặc "đủ rồi". Điều này khiến người uống dễ tiếp tục uống dù cơ thể đã bắt đầu quá tải. Khi uống nhiều bia trong thời gian dài, tổng lượng cồn lớn vẫn có thể gây mất nước, rối loạn điện giải và nhiều nguy cơ sức khỏe khác.
Bác sĩ Nguyễn Huy HoàngHội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam
