Theo Đài NBC News, rạng sáng 10-5 (giờ địa phương), tàu du lịch đang ghi nhận các ca nhiễm vi rút Hanta đã tiến vào vùng biển ngoài khơi đảo Tenerife (Tây Ban Nha), chuẩn bị triển khai quy trình hồi hương hành khách.
Khoảng 5h30, con tàu MV Hondius xuất hiện từ xa khu vực cảng Granadilla, nơi lều y tế đã được dựng suốt đêm để sẵn sàng tiếp nhận hành khách.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xác nhận tàu ghi nhận sáu ca nhiễm vi rút Hanta và hai ca nghi nhiễm. Giới chức xác nhận đã có ba trường hợp tử vong, trong đó hai người qua đời ngay trên tàu.
Bà Maria Van Kerkhove, phụ trách bộ phận chuẩn bị ứng phó đại dịch của WHO, cho biết các hành khách chưa có triệu chứng sẽ được đưa vào bờ bằng thuyền nhỏ.
Tại đây họ phải trải qua quy trình kiểm tra y tế nghiêm ngặt trước khi lên các chuyến bay hồi hương.
Trung tâm Y tế Đại học Nebraska thông tin 17 công dân Mỹ còn lại trên tàu sẽ được đưa về nước và theo dõi tại Đơn vị cách ly quốc gia ở Omaha – cơ sở chuyên biệt xử lý các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Chính phủ Tây Ban Nha, Anh và Pháp cũng đã hoàn tất kế hoạch tiếp nhận công dân từ con tàu để tiến hành cách ly hoặc điều trị riêng biệt.
Theo đơn vị vận hành tàu Oceanwide Expeditions, tàu Hondius – thuộc sở hữu Hà Lan – cùng một số thủy thủ và hành lý sẽ tiếp tục hành trình kéo dài năm ngày về cảng Rotterdam (Hà Lan).
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Mónica García cho biết thi thể các nạn nhân sẽ được giữ lại trên tàu để đưa về Hà Lan, nơi con tàu sẽ được khử khuẩn toàn diện.
Các quan chức y tế khẳng định nguy cơ lây nhiễm đối với cộng đồng quốc tế cũng như cư dân đảo Tenerife là rất thấp.
Trong thông điệp gửi người dân Tenerife ngày 9-5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus trấn an rằng tình hình hiện tại không tương đương một đại dịch toàn cầu.
“Nỗi đau từ năm 2020 vẫn còn đó, nhưng đây không phải là một đại dịch COVID-19 thứ hai. Nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng hiện nay vẫn ở mức thấp”, ông nói.
Vi rút Hanta lây sang người chủ yếu qua tiếp xúc với loài gặm nhấm, đặc biệt là nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chúng.
WHO nhận định ca bệnh đầu tiên có khả năng liên quan đến việc tiếp xúc với loài gặm nhấm trong hoạt động ngắm chim.
Trong các chủng vi rút Hanta, chỉ chủng Andes – được xác định liên quan đến ổ dịch trên tàu Hondius – có khả năng lây từ người sang người, song thường chỉ xảy ra khi tiếp xúc rất gần.
Không quân Mỹ đã phê duyệt các yêu cầu đối với một mẫu máy bay mới nhằm thay thế UAV huyền thoại MQ-9A Reaper. Thông tin nói trên được Thiếu tướng Christopher J. Niemi, quyền lãnh đạo bộ phận phát triển tiên tiến của Không quân Mỹ, tiết lộ với các nghị sĩ, theo Aviation Week.
Tại các cuộc chiến ở Trung Đông hàng chục năm trước, dòng UAV này từng gây ra ám ảnh với các đối thủ của Mỹ. Tuy nhiên, trong xung đột với Iran gần đây, Mỹ đã ghi nhận những tổn thất đáng kể với dòng UAV đắt đỏ này.
Theo quan điểm của các quan chức không quân, Mỹ cần tận dụng lợi thế của công nghệ hiện đại để cuối cùng tạo ra một giải pháp linh hoạt nhưng đơn giản, có thể sản xuất hàng loạt và rẻ hơn.
Việc phê duyệt các yêu cầu đối với UAV mới mở đường cho quá trình mua sắm một UAV hạng MALE (bay tầm trung, thời gian hoạt động dài) nhằm thay thế MQ-9 Reaper, loại UAV mà quá trình tham chiến cường độ cao gần đây chống Iran đã bộc lộ rõ điểm yếu lớn nhất.
Điểm yếu đó là chi phí. UAV trinh sát - tấn công này đã trở thành mục tiêu tương đối dễ bị bắn hạ đối với đối thủ có năng lực phòng không không quá vượt trội.
Dù MQ-9 thường được giao các nhiệm vụ có mức độ rủi ro cao, đồng nghĩa tổn thất ở quy mô lớn phần nào đã được chấp nhận từ trước, nhưng việc mất nhiều UAV đắt đỏ như vậy được xem là không hợp lý trong chiến sự tương lai.
MQ-9 được huy động thực hiện nhiệm vụ thu thập tình báo lẫn tiến hành các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Iran. Nó có thể hoạt động liên tục tại khu vực tác chiến trong 24 giờ mà không đặt phi công vào nguy hiểm. Nhưng loại máy bay này tương đối chậm và đã cho thấy mức độ dễ tổn thương trước các loại vũ khí phòng không của Iran.
Không quân Mỹ kết thúc năm tài khóa 2025 với 158 chiếc MQ-9 trong lực lượng thường trực và thêm 24 chiếc thuộc Không quân Vệ binh Quốc gia . Nhưng trong khoảng 18 tháng qua, nhiều chiếc MQ-9 đã bị bắn hạ bởi hỏa lực phòng không hoặc bị UAV tập kích làm hư hại khi đang đỗ dưới mặt đất. Ngoài ra, lực lượng Houthi hoạt động tại Yemen trước đó cũng đã phá hủy ít nhất 10 chiếc MQ-9 trong các chiến dịch khác.
Với giá thành 30 triệu USD mỗi chiếc, việc mất hàng chục UAV MQ-9 trong thời gian ngắn gây ra thiệt hại không nhỏ với Mỹ. Vì vậy, việc Mỹ muốn có UAV thay thế cho vũ khí này không phải là điều khó hiểu.
Mỹ đang đặt ra những yêu cầu cho UAV mới gồm tầm hoạt động khoảng 1.500km và thời gian bay liên tục 20 giờ. Con số này còn thấp hơn MQ-9A Block 5, phiên bản có thể hoạt động từ 26 tới hơn 40 giờ tùy cấu hình. Khi phát triển một giải pháp rẻ hơn, việc đánh đổi là khó tránh khỏi.
Không quân Mỹ muốn UAV mới rẻ hơn bao nhiêu hiện vẫn chưa được tiết lộ, cũng như phần lớn chi tiết khác của chương trình. Tuy nhiên, nhiều khả năng mẫu thay thế MQ-9 vẫn sẽ duy trì năng lực tấn công, đặc biệt khi Reaper gần đây đã được bổ sung khả năng mang tên lửa APKWS, tính năng rất phù hợp trong các cuộc xung đột hiện đại, nơi đối phương có thể phóng hàng trăm UAV tấn công tầm xa giá rẻ.
Điều này cho thấy một thực tế, dòng UAV MALE quá đắt tiền để sản xuất đại trà và quá dễ bị tổn thương để sử dụng thoải mái trên chiến trường. Đó là lý do vì sao sự thay đổi là cần thiết để phù hợp với hoạt động tác chiến hiện tại khi những UAV giá rẻ chỉ vài chục nghìn USD có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng lên tới hàng triệu USD. Bên cạnh đó, với những UAV giá rẻ, việc mất chúng trong các đòn tấn công là có thể chấp nhận được.
Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman ngày 28/4 chủ trì cuộc họp tham vấn của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) tại Jeddah. Đây là lần đầu tiên lãnh đạo các quốc gia trong khu vực gặp nhau trực tiếp kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.
"Hội nghị thảo luận về các vấn đề liên quan diễn biến khu vực và quốc tế, cũng như sự phối hợp trong nỗ lực liên quan đến chúng", cơ quan thông tấn nhà nước Saudi Press Agency đưa tin.
Một quan chức vùng Vịnh giấu tên nói với Reuters rằng cuộc họp "nhằm mục đích xây dựng phương án đối phó trước các vụ tập kích tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran". AFP dẫn lời một nguồn tin cho biết lãnh đạo các nước trong khu vực "thảo luận về tình hình chính trị và an ninh hiện tại ở vùng Vịnh".
Quốc vương Qatar và Bahrain, Thái tử Kuwait, Ngoại trưởng Các Tiểu vương quốc Arab (UAE) tham gia hội nghị. Chưa rõ ai đại diện cho Oman. UAE đã chỉ trích GCC "không phản ứng thỏa đáng với xung đột".
"Các nước GCC đã hỗ trợ lẫn nhau về mặt hậu cần. Tuy nhiên, vị thế chính trị và quân sự của nhóm đang ở mức thấp nhất lịch sử", cố vấn cao cấp của Tổng thống UAE Anwar Gargash ngày 27/4 nói. "Tôi đã dự đoán được lập trường yếu như vậy từ Liên đoàn Arab, song không ngờ và thấy ngạc nhiên khi GCC cũng vậy".
Sau khi chiến sự nổ ra, Iran phóng nhiều tên lửa và UAV vào Israel cùng loạt quốc gia vùng Vịnh nơi Mỹ đặt căn cứ để trả đũa. Ngoài loạt căn cứ quân sự, các cuộc tập kích gây thiệt hại cho hạ tầng năng lượng ở 6 quốc gia thành viên GCC, văn phòng các công ty liên kết với Mỹ và một số cơ sở dân sự khác.
Iran ngừng tấn công sau khi đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào ngày 8/4. Tuy nhiên, các quốc gia vùng Vịnh vẫn lo ngại nguy cơ xung đột tiếp tục khi đàm phán giữa Mỹ và Iran tới nay chưa có kết quả. Iran cũng nhiều lần cảnh báo khả năng tấn công các nước vùng Vịnh nếu chiến sự tái diễn.
Mỹ từng cân nhắc khả năng tiến hành một chiến dịch nhằm đưa uranium làm giàu ra khỏi các cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025, tuy nhiên đã không thực hiện. Theo ông Trump, điều này sẽ đòi hỏi lực lượng Mỹ phải ở lại trên lãnh thổ Iran trong khoảng 1 tuần rưỡi.
“Chúng tôi đã nghĩ tới việc làm điều đó từ sớm, nhưng sẽ mất khá nhiều thời gian, khoảng 1 tuần rưỡi. Đó là quãng thời gian quá dài để hiện diện trong lãnh thổ đối phương”, ông nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News.
Theo Tổng thống Mỹ, trong chiến dịch lấy uranium làm giàu, lực lượng tham gia sẽ phải khoan xuyên qua lớp đá granite. “Granite là thứ cứng nhất. Những quả bom mà chúng tôi sử dụng vào tháng 6/2025 thực sự rất mạnh", ông nói, nhắc tới vụ tấn công của Mỹ vào các cơ sở của Tehran.
Hiện tại, chương trình hạt nhân của Iran vẫn là một nút thắt giữa Tehran và Mỹ. Iran nhiều lần khẳng định chương trình nguyên tử của họ vì mục đích hòa bình và họ sẽ không chấp nhận chuyển uranium đã làm giàu ra nước ngoài. Iran cũng tuyên bố rất rõ ràng rằng họ không có ý định phát triển vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Mỹ vẫn thể hiện mong muốn có thể thu giữ uranium của Iran. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump nói số vật liệu hạt nhân này “có thể” đã bị chôn vùi, đồng thời nhấn mạnh: “Tôi muốn lấy được nó hơn".
“Chính tôi là người đã nói rằng chúng tôi sẽ lấy được nó, và chúng tôi sẽ làm được điều đó. Chúng tôi đang theo dõi sát nó”, ông nói.
Ông cho biết, ông sẽ cảm thấy yên tâm hơn nếu thu giữ được uranium làm giàu của Iran. Một phương án khác mà ông đưa ra là "ném bom lần nữa".
“Nhưng tôi sẽ cảm thấy tốt hơn nếu lấy được nó, và chúng tôi sẽ làm được", ông nhấn mạnh.
Trên mạng xã hội, ông Trump mô tả rằng việc Mỹ làm giảm sức mạnh quân sự của Iran là một trong những thành tựu của chính quyền ông.
Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, phát biểu trước một ủy ban Thượng viện Mỹ hôm 14/5 rằng cuộc chiến đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran, nhưng Tehran vẫn còn khả năng tấn công.
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump phát đi thông điệp cảnh báo Iran. Ông tuyên bố rằng Mỹ biết Iran đã tìm cách tăng cường năng lực quân sự trong vài tuần qua kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
“Tôi hy vọng họ hiểu rằng chúng tôi đang theo dõi. Bởi vì mọi hệ thống phòng thủ của họ, bất cứ thứ gì họ triển khai, chúng tôi đều biết chính xác họ đưa lên những gì. Chúng tôi biết mọi thứ họ đã làm. Họ đã khôi phục một chút", ông nói, đồng thời cảnh báo sẽ phá hủy các năng lực này "trong một ngày".
Mặt khác, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã cảnh báo Mỹ và Israel không nên tìm cách tiến hành thêm hành động quân sự chống Iran, nói rằng các cuộc đối đầu trước đây đã không đạt được mục tiêu và bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai cũng sẽ có kết cục tương tự.
Ngoại trưởng Iran khẳng định các lời cảnh báo sẽ không làm thay đổi lập trường của Tehran.
