Trung Đông tối 30-4: Lãnh tụ tối cao Iran gửi thư cho người dân

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 13/4 thông báo bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz theo quyết định của Tổng thống Donald Trump.

Quân đội Mỹ tuyên bố sẽ chặn bắt bất cứ tàu nào ra vào khu vực bờ biển tại Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng "không cản trở tự do hàng hải" đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.

Dù vậy, với các chủ tàu, tình hình hiện nay ở Hormuz vẫn quá mù mờ, đến mức nhiều tàu dầu, tàu hàng đã quyết định án binh bất động hoặc quay đầu, tránh đi qua eo biển vào thời điểm này.

"Nhiều chủ tàu đã nói với tôi rằng việc đi qua đó vẫn quá rủi ro", Tim Huxley, chủ tịch tập đoàn vận tải biển Mandarin Shipping, trụ sở ở Hong Kong, nói với CNN. "Ngay cả khi không quan tâm đến giá trị tàu hay hàng hóa, bạn vẫn có 30 thủy thủ trên những con tàu đó. Bạn có dám liều không khi phải đối mặt với khả năng bị cả phía Mỹ lẫn phía Iran nhắm vào?"

Theo bình luận viên Kristie Lu Stout của CNN, lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump "va chạm trực tiếp" với tuyên bố của phía Iran về việc kiểm soát tuyến hàng hải trọng yếu này. Điều đó đồng nghĩa các con tàu sẽ vừa có thể phải đi qua "trạm thu phí" của Iran, vừa bị hải quân Mỹ ngăn chặn.

Việc lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục đình trệ có thể giáng đòn mạnh hơn vào ngành năng lượng thế giới, tạo ra phép thử lớn tiếp theo trong cuộc chiến giữa Washington và Tehran: Liệu bên nào sẽ trụ vững trước những tổn thất kinh tế nếu cuộc đối đầu kéo dài.

Đòn nắn gân

Các quan chức chính quyền Mỹ hôm 12/4 cho hay lệnh phong tỏa đánh dấu bước chuyển mới trong chiến thuật của Washington. Thay vì tiếp tục phóng tên lửa vào các căn cứ quân sự, cơ sở hạ tầng hay ngành công nghiệp quốc phòng Iran, ông Trump giờ đây tìm cách siết chặt ngành dầu mỏ, nguồn sống của quốc gia này, mặt hàng chiếm hơn 50% tỷ trọng xuất khẩu và gần như toàn bộ nguồn thu ngân sách của Tehran.

Kỳ vọng hàng đầu của Tổng thống Trump là buộc chính phủ Iran phải chấp nhận những điều khoản mà Phó tổng thống JD Vance đã đưa ra trong cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad, Pakistan.

New York Times ngày 13/4 dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ cho biết trong cuộc đàm phán, Washington đã yêu cầu Tehran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm, nhưng Iran chỉ đồng ý ngừng trong tối đa 5 năm. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề nghị này.

Lệnh phong tỏa được công bố ngay sau khi cuộc đàm phán kết thúc cho thấy Tổng thống Trump dường như tin rằng đòn giáng kinh tế nặng nề sẽ khiến Iran phải khuất phục, theo bình luận viên David Sanger của NYTimes.

Về phía Iran, chiến lược của họ là buộc thị trường toàn cầu phải gánh chịu hệ lụy từ cuộc xung đột. Dù hứng chịu nhiều tổn thất trong 6 tuần giao tranh, Iran vẫn có khả năng gây áp lực lên các nước láng giềng ở vùng Vịnh bằng những đợt tập kích trả đũa. Các lãnh đạo Iran có thể đang đặt cược rằng khả năng chịu đựng áp lực chính trị của ông Trump cuối cùng sẽ đi đến giới hạn.

Nếu dầu của Iran không lọt qua được eo biển, giá dầu có thể sẽ tiếp tục leo thang theo thời gian. Một số công ty cho biết họ đang chuẩn bị cho kịch bản giá dầu lên tới 175 USD mỗi thùng. Mặt khác, Iran hiểu rõ những tác động chính trị tiềm tàng từ tình trạng lạm phát kéo dài tại Mỹ khi chỉ còn chưa đầy 7 tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa kỳ.

"Chẳng bao lâu nữa các người sẽ phải luyến tiếc thời giá xăng còn ở mức 4-5 USD", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra lời cảnh báo tới người tiêu dùng Mỹ sau khi các cuộc đàm phán giữa ông với Phó tổng thống Vance thất bại.

Tổng thống Trump hôm 12/4 thừa nhận rằng giá cả "sẽ duy trì ở mức hiện tại" cho đến kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, hoặc có thể "nhỉnh hơn một chút". Đây có thể là kịch bản thảm họa với nhiều ứng viên Cộng hòa, bởi họ vận động tranh cử với cam kết sẽ kéo giảm giá xăng và sinh hoạt phí cho cử tri.

Tuy nhiên, một số thành viên đảng Cộng hòa đã bày tỏ ủng hộ "bước đi chiến lược" của Tổng thống Trump khi áp lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, bởi họ nhận ra rằng việc để Iran tiếp tục bán dầu là "lợi bất cập hại".

Vài tuần trước, ông Trump đã quyết định cho phép Iran bán số dầu đã được chuyển lên tàu, với hy vọng xoa dịu tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu. Quyết định này giúp giải phóng khoảng 140 triệu thùng dầu, đủ đáp ứng nhu cầu của toàn cầu trong khoảng 1,5 ngày, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.

Nhưng tác động lên giá cả lúc bấy giờ không thực sự đáng kể, trong khi nó khiến ông Trump như đang điều hành một cuộc chiến nửa vời, khi vừa tập kích Iran nhưng lại vừa để họ thu lợi. Thêm vào đó, việc Tehran áp thuế đối với tàu bè đi qua eo biển đã mang đến một nguồn thu mới đúng lúc họ cần nhất.

"Việc Iran có quyền đóng eo biển với tất cả các nước, trừ đối tác của họ hoặc những bên chịu nộp tiền, là điều không thể chấp nhận được", Richard Haass, cựu quan chức an ninh quốc gia cấp cao đảng Cộng hòa kiêm cựu chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, một trong những người đầu tiên ủng hộ chiến lược phong tỏa của chính quyền Trump, cho hay.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích dầu mỏ Kpler, Iran xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu thô mỗi ngày tính đến hết tháng 3, nhiều hơn khoảng 100.000 thùng mỗi ngày so với ba tháng trước đó.

"Iran giàu lên trong khi những nước khác nghèo đi", Haass nói thêm."Lệnh phong tỏa sẽ gia tăng thêm áp lực kinh tế vốn đã bủa vây Iran từ trước cuộc chiến và nay lại càng trầm trọng hơn do xung đột. Nếu họ muốn bán dầu, họ phải mở cửa lại eo biển cho mọi tàu".

Phép thử cho chiến lược này có lẽ nằm ở phản ứng từ những khách hàng lớn nhất của Iran. Haass cho rằng nên kết hợp lệnh phong tỏa với một chiến lược ngoại giao nhằm lôi kéo các đối tác mua dầu lớn của Iran gây sức ép buộc họ phải nhượng bộ trước những yêu cầu từ Mỹ để khơi thông lại dòng chảy dầu mỏ. Tuy nhiên, chưa rõ liệu các quốc gia đó có thực hiện theo hay không.

"Chúng ta nên kết hợp biện pháp phong tỏa hoặc đe dọa phong tỏa với đề xuất thành lập một cơ quan quản lý mới cho eo biển có cả Iran tham gia nhằm trao cho Tehran quyền lên tiếng nhưng không phải quyền kiểm soát Hormuz", Haass nói thêm.

Nguy cơ

Kế hoạch trên có thể sẽ hiệu quả, song không loại trừ khả năng Iran sẽ đáp trả bằng cách tái khởi động chiến dịch tấn công vào những cơ sở năng lượng tại các nước láng giềng vùng Vịnh. Trong kịch bản này, về cơ bản Iran muốn gửi đi thông điệp rằng nếu họ không thể xuất khẩu dầu, các nước láng giềng Arab cũng sẽ phải cùng chịu trận.

CENTCOM tuyên bố sẽ giám sát chặt chẽ mọi con tàu đi qua Hormuz, nhưng không thể đảm bảo sẽ rà phá hết thủy lôi trong khu vực. Tàu hàng từ các quốc gia vùng Vịnh khi đi qua Hormuz phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro va phải thủy lôi hoặc bị tấn công bởi xuồng cao tốc và máy bay không người lái (UAV) Iran.

Nếu lệnh phong tỏa chỉ diễn ra trong ngắn hạn và có thể chấm dứt việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz, quyết định của ông Trump sẽ được coi là một cú lật ngược thế cờ ngoạn mục.

Tuy nhiên, nếu lệnh phong tỏa kéo dài, ông Trump sẽ đối mặt với rủi ro bị coi là người thiếu tầm nhìn xa, không lường trước được những hệ lụy tiềm tàng khi tấn công một Iran trông có vẻ như đã suy yếu. Cuộc chiến mà ông từng nghĩ chỉ kéo dài vài ngày nay đã bước sang tuần thứ 7 và đối với nền kinh tế toàn cầu, khó khăn vẫn còn ở phía trước, bình luận viên Sanger nhận định.

Tin Gốc: Vnexpress

Ông Zelensky: Mối đe dọa về cuộc tấn công quy mô lớn vẫn còn

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố, khả năng Nga tấn công quy mô lớn vào Ukraine vẫn còn, mặc dù các đối tác đã thảo luận vấn đề này với Moscow, Ukrainska Pravda đưa tin.

Nhà lãnh đạo Ukraine nói: "Điều quan trọng là phải luôn cảnh giác với bất kỳ mối đe dọa nào, kể cả còi báo động không kích, ngay cả ngày hôm nay. Thông tin tình báo về khả năng một cuộc tấn công quy mô lớn vẫn còn. Chúng tôi biết các đối tác của chúng tôi đã thảo luận với phía Moscow về điều này.... Hãy chắc chắn bảo vệ tính mạng - ứng phó với các mối nguy hiểm".

Ông Zelensky lưu ý rằng hệ thống phòng không, các nhóm hỏa lực cơ động và không quân chiến đấu của Ukraine "đã sẵn sàng nhất có thể, với nguồn cung cấp hiện có".

"Tỷ lệ UAV Geran (Shahed) bị quân đội chúng ta bắn hạ luôn ở mức trên 90% (90-93%). Về tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo, chúng tôi đang làm việc với tất cả các đối tác để đảm bảo đóng góp mới cho chương trình PURL, và chúng tôi đang tìm kiếm các cách khác để có được tên lửa", Tổng thống nói thêm.

Trước đó, ngày 29/5, ông Zelensky cảnh báo rằng có thông tin tình báo về việc Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn mới.

Bộ Quốc phòng Ukraine kêu gọi người dân không nên phớt lờ còi báo động không kích vào cuối tuần, nhấn mạnh sự cần thiết phải đặc biệt chú ý đến các tín hiệu an ninh ở Kiev.

Nga chỉ còn cách Orekhov khoảng 10km

Kênh Military Summary đưa tin, quân đội Ukraine (AFU) tiến hành tập kích quy mô lớn vào các mục tiêu của Nga bao gồm sân bay Taganrog, phá hủy máy bay và hệ thống tên lửa Iskander.

Cơ sở hạ tầng nhiên liệu ở Feodosia (Crimea) bị UAV tấn công gây thiếu xăng trên toàn bán đảo khiến chính quyền địa phương phải giới hạn cung cấp nhiên liệu xuống mức 20 lít/người/ngày. Đồng thời, việc Ukraine đánh phá ác liệt khiến khủng hoảng nhiên liệu leo ​​thang ở các vùng Crimea, Kherson và Zaporizhia.

Quân đội Nga (RFAF) đáp trả bằng 297 UAV, tấn công các kho dầu ở vùng Rivne nhằm cắt đứt nguồn cung cấp hậu cần ở Tây Bắc Ukraine. Dự kiến trong 24-48 giờ tới, Moscow sẽ tiến hành cuộc tập kích quy mô lớn mới.

Trên thực địa, lực lượng Moscow hiện chỉ còn cách Orekhov chừng 10km, mặt trận Zaporizhia nóng lên từng giờ.

Lực lượng Kiev có dấu hiệu sụp đổ ở Konstantinovka, một số chuyên gia cho rằng quân đội Nga có khả năng chiếm được thành phố trong vòng 2 tuần tới. RFAF đã phá hủy một số cây cầu gần Oleksandro-Shultyne nhằm ngăn chặn đối phương rút lui hoặc tăng viện từ Druzhkivka.

Ukraine không ngăn được bước tiến của Nga ở cánh đông Zaporizhia

Theo kênh Rybar, giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn ở sườn phía bắc của cánh đông Zaporizhia. Cả hai bên đều đang sử dụng chiến thuật nhóm nhỏ. Sau khi thiết lập hậu cần và trải qua một thời gian tương đối yên tĩnh trong tháng 4, quân đội Nga lại hoạt động tích cực và đang cố gắng xâm nhập khu vực giữa sông Verkhnyaya Tersa và Gaichur.

Ở phía bắc, đã xuất hiện bằng chứng về sự hiện diện của các đơn vị Kiev ở ngoại ô Ternovate. Vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng liệu đây là các nhóm xâm nhập hay kết quả của một cuộc phản công bằng xe bọc thép. Tuyến đường của họ đến ngoại ô làng cũng chưa được biết. Một vị trí Ukraine đã bị UAV tập kích từ một trong những đơn vị không người lái của Nga mới thành lập.

Trên tuyến Rozhdestvenskoye - Vozdvizhevka - Verkhnyaya Tersa, các nhóm bộ binh nhỏ tiếp tục giao tranh. Tại đây, lực lượng Moscow phải khóa chặt một số điểm kháng cự xuất hiện ở các khu vực dân cư, nắn thẳng chiến tuyến và tiếp tục phát triển về phía tây.

Ở sườn phía nam, gần Huliaipole, RFAF đang mở rộng vùng kiểm soát với những thành công cục bộ dọc theo tuyến Volshebnoye - Lugovskoye. Tại đó, lính xung kích Nga tiến sâu tới 2km ở một số khu vực và đang vòng qua làng Belogorye.

Như vậy, lực lượng Moscow đang tạo một đường vòng quanh Malaya Tokmachka từ phía bắc. Những thành công tiếp theo trong khu vực này sẽ cho phép họ đánh bọc sườn các tuyến phòng thủ then chốt của Ukraine từ phía sau, đơn giản hóa việc giải tỏa sau đó.

Tuy nhiên, cần nhớ rằng tốc độ tiến công của Nga có thể bị ảnh hưởng theo cách này hay cách khác bởi vấn đề hậu cần do các cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn của Ukraine vào những huyết mạch hậu cần ở mặt trận phía Nam gây ra.

Cùng chung quan điểm với Rybar, kênh AMK Mapping xác nhận, quân đội Nga đã tăng cường tấn công ở Omelnyk và Orekhov thuộc vùng Zaporizhia, đạt được những tiến bộ đáng kể trong 2 tuần qua, trong khi lực lượng Kiev tiếp tục các cuộc phản công hạn chế. Tổng cộng, có 44,32km² nghiêng về phía Nga và Ukraine chỉ giành lại được 2,6km².

Ở phía tây nam, lực lượng Kiev đã tiến công vào Mala Tokmachka, giải tỏa phần lớn khu vực phía đông còn lại của ngôi làng và đẩy lùi đối phương.

Về phía đông, lực lượng Moscow phát triển về phía tây, song song với tuyến phòng thủ của Ukraine thời kỳ năm 2022. Họ đã chiếm được một số vị trí rừng phía bắc Luhivske và đang tiến sâu hơn về phía tây tới các cứ điểm phía bắc Bilohirya.

Ngoài ra, RFAF đã chiếm được những vùng đất rộng lớn ở phía nam Charivne trước khi hoàn thành việc chiếm giữ ngôi làng. Từ đó, họ đang tiến hành các cuộc xâm nhập sâu qua chuỗi cứ điểm phía tây Charivne và xuyên qua các khu rừng về phía tây nam, dưới sự yểm trợ mạnh mẽ của pháo binh và bom lượn KAB.

Về phía đông bắc, lực lượng Moscow đột phá dọc theo các khu rừng phía đông bắc Charivne và đang cố gắng chiếm giữ một số cứ điểm phía bắc ngôi làng. Đồng thời, nhiều nhóm xung kích khác đã xâm nhập phần tây nam Huliapilske sau khi chiếm được các vị trí dọc theo khe núi phía nam.

Về phía đông, hoạt động tấn công của RFAF vào Huliaipilske giảm cường độ, khi họ tập trung vào việc quét sạch các vị trí còn lại của Ukraine trên những cánh đồng phía đông nam ngôi làng, tiếp tục phát triển dọc theo đường cao tốc, và phần còn lại của mũi nhọn phía tây nam Zaliznychne đã được giải tỏa.

Thêm vào đó, quân đội Nga củng cố vị trí ở các khu rừng phía tây Zaliznychne, và bắt đầu tấn công nhiều cứ điểm của đối phương ở phía đông bắc Huliaipilske, cùng với đó một số cuộc xâm nhập tiếp tục diễn ra về phía ngoại ô phía bắc của Huliaipilske từ Hirke.

Về phía bắc, lực lượng Moscow đã bảo đảm an toàn các khu rừng phía nam Verkhnya Tersa, sử dụng chúng để đột kích vào ngôi làng. Sau những trận chiến ác liệt, họ đã chiếm được các khu vực phía tây và trung tâm khu định cư, và đang cố gắng tiến sâu hơn về phía tây theo hướng Kopani.

Trong khi đó, lực lượng Kiev đã tái chiếm một số vị trí dọc theo các hàng cây chắn gió đường sắt phía tây bắc Krynychne và đang giao tranh giành quyền kiểm soát vùng ngoại ô phía tây Tsvitkove, khu vực mà quân đội Nga đang cố gắng tái chiếm.

Lực lượng Moscow cũng đã đẩy lùi được Ukraine khỏi các con phố ở rìa tây bắc Huliaipole, buộc những tay súng AFU còn lại phải rút lui về Zalizhnychne.

Xa hơn về phía bắc, RFAF tiến về phía bắc Tsvitkove, thiết lập quyền kiểm soát một đoạn lớn đường sắt và các hàng cây ở phía đông, trước khi tấn công làng Vozdvyzhivka. Họ đã thiết lập được vị trí ở phần cực đông của khu định cư và đang tiến sâu vào vùng ngoại ô phía tây.

Các trận chiến ác liệt cũng tiếp diễn trên những con phố phía bắc làng. Đồng thời, các cuộc tấn công quy mô lớn đang diễn ra xuyên qua các khu rừng phía nam làng, với binh sĩ Nga xâm nhập tiến đến vùng ngoại ô phía đông Rivne.

Đụng độ cũng tiếp diễn ở các đoạn còn lại của tuyến đường sắt phía đông Vozdvyzhivka. Trong khi đó, lực lượng Moscow đã giải tỏa được một phần khu vực bị Ukraine bao vây phía đông Varvarivka và đang giao tranh ở khu vực trung tâm Dobropillya.

Nga gặp nhiều khó khăn ở mặt trận phía nam

Quân đội Ukraine đang mở rộng danh sách mục tiêu, tiếp tục khai thác ưu thế trên không ở độ cao thấp để cô lập bán đảo Crimea và các vùng Zaporizhia, Kherson. Ngày càng có nhiều bằng chứng về những vụ tấn công không chỉ vào đường cao tốc mà còn vào các trạm xăng.

Một số trạm xăng ở Crimea hết hàng, trong khi những trạm khác chỉ bán tối đa 20 lít, đã ghi nhận tình trạng xếp hàng dài từ đêm hôm trước. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động dân sự trên bán đảo mà còn tác động tiêu cực đến khả năng chiến đấu của quân đội Nga.

Chính quyền địa phương ngày càng kêu gọi hạn chế việc đi lại của người dân dọc theo các đường cao tốc, điều này rõ ràng cho thấy tình hình đang xấu đi. Hơn nữa, việc Ukraine rải mìn từ xa trên tuyến đường Taganrog - Mariupol - Melitopol - Crimea gần đây đã bắt đầu bằng cách sử dụng UAV. Vào ngày 29/5, có báo cáo về một tài xế xe tải bị thiệt mạng, và các quả mìn mới tiếp tục được phát hiện.

Khi các trạm xăng và bể chứa bị vô hiệu hóa, việc duy trì tuyến đường dài như vậy sẽ ngày càng trở nên khó khăn.

Trong bối cảnh này, lực lượng Kiev đang ngày càng tích cực hoạt động dọc theo tuyến tiếp xúc. Các cuộc tấn công của họ vẫn tiếp tục được ghi nhận gần Stepnogorsk ở cánh tây Zaporizhia, cũng như gần Novodanilovka và Mala Tokmachka. Ở cánh đông Zaporizhia và Dnipropetrovsk, AFU đang cố gắng tái chiếm các vị trí đã mất, quy mô tấn công này ngày càng gia tăng song song các cuộc tập kích vào hệ thống hậu cần của RFAF.

Ukraine bên bờ vực thất thủ Konstantinovka

Lực lượng Moscow tiếp tục đột phá và xâm nhập sâu vào trong và xung quanh Konstantinovka khiến tình hình đối với quân đội Ukraine mỗi lúc một xấu đi, kênh AMK Mapping cho hay. Một số chuyên gia nhận định, Ukraine có thể thất thủ tại thành phố này trong 2 tuần nữa.

Ở phía tây, RFAF tăng cường tấn công ở khu vực Stepanivka, nơi họ đang giao tranh giành quyền kiểm soát phần phía bắc ngôi làng và các tuyến đường phía đông dẫn đến Dovha Balka.

Ở phía đông, lực lượng Moscow củng cố vị trí ở phía bắc Berestok, tập trung tại một số vị trí rừng dọc cao tốc. Từ đó, họ đang xâm nhập với số lượng lớn vào khu vực tư nhân và khu công nghiệp phía nam, trong khi các cuộc oanh tạc dữ dội nhắm vào các vị trí của Ukraine ở vùng ngoại ô phía tây nam.

Ngoài ra, binh sĩ Nga đang di chuyển từ Illinivka, tiến vào các khu nhà cao tầng phía tây nam và khu vực tư nhân phía tây, trước khi di chuyển về phía đông qua trung tâm thành phố lịch sử, vượt qua sông Kryvyi Torets và vào nhà máy hóa chất, cũng như phát triển về phía bắc vào khu vực tư nhân phía tây bắc thành phố.

Về phía đông, RFAF tăng cường tấn công ở phía đông - đông nam Konstantinovka và đang cố gắng chiếm lại khu vực nhà ga xe lửa. Thêm vào đó, họ tiếp tục xâm nhập về phía tây - tây nam qua các vùng ngoại ô phía bắc, tiến gần đến trung tâm thành phố, trong khi các lực lượng khác di chuyển qua Novodmytrivka vào Molocharka lân cận.

Các cuộc xâm nhập sâu này trở nên dễ dàng hơn sau khi quân đội Ukraine buộc phải rút những đơn vị điều khiển UAV còn lại khỏi Konstantinovka.

Về phía đông bắc, RFAF tiếp tục tấn công ở các quận phía tây và tây nam Chasov Yar, nơi họ vẫn đang cố gắng đánh bật lực lượng Kiev khỏi thành phố.

Hoạt động tấn công dữ dội diễn ra sau khi được chuẩn bị kỹ lưỡng bằng pháo phản lực và súng máy hạng nặng đang diễn ra trong các khu rừng phía tây nam Chasov Yar, cũng như trên tuyến đường sắt phía tây thành phố theo hướng Chervone, Podilske, Mykolaivka và Stinky, với mục tiêu rõ ràng là tiến đến Novodmytrivka để cắt đứt lực lượng đồn trú của Ukraine ở phía tây Chasov Yar.

Giao tranh vẫn tiếp diễn ở các tuyến đường phía đông dẫn đến Virolyubivka. Trong ngày qua, có 0,91km² nghiêng về phía Nga.

Ukraine phản công, giành lại nhiều lãnh thổ ở Donetsk - Dnipropetrovsk

Lực lượng Kiev đã phát động một loạt các cuộc phản công phối hợp gần biên giới hành chính giữa 2 tỉnh Donetsk - Dnipropetrovsk kể từ giữa tháng 4, giành lại 22,8km², các hoạt động tấn công cường độ thấp của Nga vẫn tiếp diễn để có thêm 5,48km².

Ở phía bắc, AFU đã tái chiếm các khu rừng phía tây Ivanivka, bảo đảm an toàn một đoạn bờ bắc sông Vovcha. Đồng thời, họ tiến về phía nam sông Vovcha, tái chiếm thêm các vị trí rừng.

Ở phía nam, lực lượng Kiev đã giải tỏa phần phía đông Andriivka-Klevtsove và tái chiếm một số vị trí rừng phía đông ngôi làng. Từ đó, họ bắt đầu thực hiện xâm nhập quy mô lớn vào các làng Zelenyi Hai, Tolstoi và Novokhatske. Hơn nữa, họ tiến về phía đông nam dọc theo quốc lộ, tái chiếm các vị trí ở đó và tiến vào phần phía bắc Piddubne, giao tranh ác liệt vẫn đang diễn ra ở trung tâm ngôi làng.

Xa hơn về phía nam, quân đội Ukraine đã tái chiếm một số khu rừng khác nhau phía đông nam Andriivka-Klevstove. Trong khi đó, lực lượng Moscow đã đẩy lùi các nhóm xâm nhập Ukraine ra khỏi Voskresenka, thiết lập lại quyền kiểm soát hoàn toàn đối với ngôi làng, và tái chiếm một số vị trí rừng ở phía bắc.

RFAF cũng tiếp tục xâm nhập về phía bắc Oleksandrohrad hướng tới bờ đông sông Vovcha. Lực lượng Kiev tiếp tục các cuộc phản công ở Novoselivka và Sichneve, làm gia tăng vùng xám ở Sichneve.

Tin Gốc: Dân Trí

Hôm qua (23.5), Đài CBS dẫn một số nguồn tin thân cận cho hay Nhà Trắng đang chuẩn bị cho đợt tấn công quân sự mới nhằm vào Iran ngay cả khi nỗ lực ngoại giao vẫn được tiếp tục để hướng đến thỏa thuận hòa bình.

Cùng ngày 23.5, trang Axios dẫn lời một số quan chức Mỹ tiết lộ Tổng thống Trump đã triệu tập một cuộc họp với nhóm an ninh quốc gia cấp cao về cuộc chiến với Iran vào sáng 22.5 theo giờ Mỹ (tức tối 22.5 theo giờ VN). Tham dự cuộc họp có Phó tổng thống JD Vance, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Giám đốc CIA John Ratcliffe, Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles và một số quan chức khác. Động thái này được cho là liên quan việc vị chủ nhân Nhà Trắng đang nghiêm túc xem xét phát động các cuộc tấn công mới nhằm vào Iran, trừ khi hai bên có bước đột phá vào phút cuối về đàm phán.

Cũng vào sáng 22.5 (theo giờ Mỹ), Giám đốc Tình báo quốc gia Tulsi Gabbard đệ đơn xin từ chức và sau đó đã được Tổng thống Trump chấp thuận. Về mặt chính thức, lý do từ chức của bà Gabbard là vì cần tập trung thời gian để chăm sóc cho người chồng vừa được chẩn đoán mắc bệnh ung thư. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định đây là phản ứng của bà sau một thời gian bị Tổng thống Trump loại ra khỏi một số vấn đề quan trọng như vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và cuộc chiến Iran.

Trong đó, bà Gabbard và Tổng thống Trump đã bất đồng về vấn đề Iran chỉ sau khoảng 2 tháng ông Trump tiếp nhận nhiệm kỳ 2. Cụ thể, vào tháng 3.2025, Giám đốc Tình báo quốc gia Gabbard thông báo rằng cộng đồng tình báo Mỹ đánh giá rằng Iran không chế tạo bom hạt nhân và nhà lãnh đạo tối cao của họ đã không cho phép khởi động lại chương trình vũ khí hạt nhân vốn ngưng hoạt động kể từ năm 2003. Nhưng sau đó, Tổng thống Trump công khai bác bỏ đánh giá vừa nêu của bà Gabbard. "Tôi không quan tâm những gì bà ấy nói", ông Trump phát biểu với truyền thông hồi tháng 6.2025 và khi đó cũng cho biết rằng ông nghĩ Iran "rất gần" với việc sở hữu vũ khí hạt nhân.

Đến tháng 3.2026 vừa qua, sau khi xung đột Iran đã bùng nổ, bà Gabbard tiếp tục nêu ra, trong một văn bản khi điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện, rằng "không có nỗ lực nào" của Iran để tái thiết lập chương trình làm giàu hạt nhân kể từ sau khi Washington tấn công 3 cơ sở hạt nhân của Tehran vào tháng 6.2025.

Cũng trong tháng 3.2026, một đồng minh thân cận của bà Gabbard là Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố quốc gia Joe Kent đã đột ngột xin từ chức. Song song việc thông báo từ chức, ông Kent công khai tuyên bố không thể ủng hộ cuộc chiến đang diễn ra với Iran. Ông khẳng định: "Iran không gây ra mối đe dọa sắp xảy ra đối với đất nước của chúng tôi, và rõ ràng là chúng tôi đã bắt đầu cuộc chiến này do áp lực từ Israel".

Chính vì thế, những điều đang diễn ra được giới quan sát đánh giá là ngày càng có nhiều bất đồng hơn trong chính phủ Mỹ về vấn đề Iran.

Trong khi đó, cuộc chiến Iran rõ ràng đang gây nhiều thiệt hại chính trị cho Tổng thống Trump. Bởi thực tế, dù chiếm ưu thế trên chiến trường nhưng Mỹ chưa đạt được các mục tiêu đề ra và Iran vẫn tiếp tục đối đầu không khoan nhượng trên chiến trường. Mặt khác, dư luận Mỹ ngày càng chỉ trích cuộc chiến vì dẫn đến sự thiếu hụt nguồn cung năng lượng khiến vật giá, nhất là giá xăng dầu, tăng cao. Và "lệnh ngừng bắn" hiện tại tiếp tục, thì eo biển Hormuz thực tế vẫn bị "đóng cửa" gây tổn thất không nhỏ cho kinh tế toàn cầu.

Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, TS Ian Bremmer, nhà khoa học chính trị và là Chủ tịch Eurasia Group (Mỹ) - đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng dù Nhà Trắng nhiều lần tuyên bố Tehran đồng ý kết thúc chương trình hạt nhân và bàn giao kho dự trữ uranium làm giàu cao cho Washington, nhưng thực tế lại cho thấy điều này khó xảy ra. Và nỗ lực của Mỹ phong tỏa các cảng biển Iran đã không đủ sức khiến Tehran lùi bước. Trạng thái này cứ tiếp diễn không lối thoát giữa lúc giá cả tăng cao thì sẽ càng gây nhiều bất lợi cho đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.

Giữa bối cảnh như vậy, nhà khoa học chính trị Bremmer cho rằng Mỹ tiến gần hơn đến việc khởi động lại cuộc chiến. "Nếu Tổng thống Trump cảm thấy các cuộc đàm phán không đủ tiến triển, ông có thể quyết định bất cứ lúc nào để bắt đầu tấn công một lần nữa", ông Bremmer nhận định.

Nhưng TS Bremmer cũng đánh giá leo thang quân sự khó có thể đạt được kết quả đáng kể, mà chỉ khiến cho Nhà Trắng phải "đặt cược" nhiều hơn vào cuộc chiến. Nếu Mỹ tấn công hạ tầng dầu mỏ ở Iran, Tehran có thể lại trả đũa bằng cách tấn công vào các cơ sở năng lượng lớn, nhà máy khử muối và lưới điện trên khắp vùng Vịnh. Với kịch bản này, kinh tế toàn cầu lại đối diện cú sốc mới và eo biển Hormuz vẫn đình trệ.

Mặt khác, Tổng thống Trump cũng khó có thể tuyên bố chiến thắng và đơn phương chấm dứt chiến tranh - cắt giảm tổn thất của Mỹ, để các quốc gia khác đàm phán trực tiếp về việc đi qua Hormuz với Iran. Vì với cách này, ông Trump xem như "ra về tay không" sau khi đã tốn kém quá nhiều vốn liếng chính trị về vấn đề Iran. Kịch bản này cũng gây ảnh hưởng lớn cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ.

Qua các phân tích trên, TS Bremmer cho rằng ông Trump không chấp nhận một thất bại khi còn có thể tiếp tục đánh cược về chiến thắng như kỳ vọng. "Tổng thống Trump dường như sẵn sàng chấp nhận tốn thêm "tiền cược" cho cuộc chiến và leo thang hơn", TS Bremmer nhận xét và cho rằng Tổng thống Trump khó có thể thắng trong "ván cược" này.

Tin Gốc: Thanh Niên