Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Văn Hiếu – Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM – cho biết ngoài hai môn bắt buộc là văn và toán, trong số các môn lựa chọn để thi tốt nghiệp THPT 2026, học sinh TP.HCM chọn ngoại ngữ nhiều nhất với 65.475 thí sinh đăng ký (45,82%).
Kế đó là môn vật lý 64.162 thí sinh (44,9%), môn lịch sử 41.113 thí sinh (28,77%), môn hóa học 38.120 thí sinh (26,68%), môn địa lý 33.574 thí sinh (23,49%), giáo dục kinh tế và pháp luật 23.061 thí sinh, sinh học 11.046 thí sinh, tin học 2.087 thí sinh, công nghệ công nghiệp 277 thí sinh, công nghệ nông nghiệp 873 thí sinh.
Như vậy, nhóm môn khoa học tự nhiên có số thí sinh đăng ký cao hơn so với nhóm môn khoa học xã hội với 113.328 lượt đăng ký.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đánh giá xu hướng chọn môn thi của học sinh TP.HCM không chỉ thể hiện thế mạnh của học sinh thành phố, mà còn chứng minh định hướng đúng đắn của ngành giáo dục – đào tạo thành phố trong công tác tổ chức dạy học.
“Từ kết quả lựa chọn trên, tôi đánh giá rất cao quá trình tổ chức dạy học tại TP.HCM. Việc chọn môn thi tốt nghiệp thuộc khối khoa học tự nhiên của học sinh TP.HCM cao hơn rất nhiều so với mặt bằng chung của cả nước. Điều này cũng đi ngược với xu hướng chọn môn thi hiện nay của cả nước khi chỉ thiên về các môn khoa học xã hội”, ông Thưởng nói.
Từ đó, ông đề nghị trong kỳ thi lớp 10 năm 2027, ngoài hai môn bắt buộc là toán, ngữ văn thì môn thứ ba ở TP.HCM nên là môn tổ hợp.
“Có thể là tổ hợp khoa học tự nhiên hoặc tổ hợp khoa học xã hội theo định hướng của thành phố. Với tỉ lệ thí sinh chọn môn thi tốt nghiệp THPT như trên thì môn tiếng Anh đã trở thành môn học thường xuyên của học sinh thành phố rồi”, ông Thưởng nói.
Được biết, theo Thông tư 30/2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về tuyển sinh lớp 10, các địa phương tổ chức thi tuyển sẽ thực hiện 3 môn thi, bài thi bao gồm: toán, ngữ văn và một môn thi hoặc bài thi thứ ba do Sở Giáo dục và Đào tạo lựa chọn.
Môn thi thứ ba được lựa chọn trong số các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, bảo đảm không chọn cùng một môn thi quá 3 năm liên tiếp.
Bài thi thứ ba là bài thi tổ hợp của một số môn học được lựa chọn trong số các môn học có đánh giá bằng điểm số trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS.
Quyết định nằm trong kế hoạch tái cơ cấu tổng số 460 chương trình của trường, theo thư gửi giảng viên và sinh viên ngày 1/4. Hiệu phó Lois Agnew đánh giá bước đi này nhằm xây dựng một mô hình đại học "tập trung, khác biệt và phù hợp hơn với nhu cầu của sinh viên".
Danh sách cắt giảm cụ thể không được công bố, nhưng dữ liệu từ nhà trường cho thấy nhóm ngành nhân văn và nghệ thuật chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Chẳng hạn, các ngành như Văn minh cổ điển, tiếng Đức, tiếng Ý, nghiên cứu Trung Đông và Do Thái hiện đại sẽ không còn được cấp bằng cử nhân. Sinh viên cũng không thể chọn Gốm sứ, Trang sức và Kim khí, Điêu khắc hay Hội họa làm chuyên ngành riêng biệt. Thay vào đó, chúng được gộp chung vào bằng Cử nhân Mỹ thuật (BFA).
Bà Sarah Scalese, đại diện nhà trường, cho biết trong số này có 55 ngành vốn không có sinh viên nào theo học. Trong tổng số hơn 20.000 sinh viên tại Syracuse, chỉ 258 người đang học các ngành bị cắt giảm.
"Việc duy trì số chương trình đào tạo nhiều gấp đôi các trường bạn không phải là dấu hiệu của sức mạnh, mà nó cho thấy chúng tôi đã chậm trễ trong việc đánh giá tình hình", bà Scalese khẳng định.
Dù vậy, kế hoạch của trường đang vấp phải sự phản đối từ đội ngũ giảng viên tại Syracuse. Nhiều người lo ngại việc thu hẹp các ngành nhân văn sẽ làm mất đi bản sắc và sự đa dạng tư duy của trường.
Ông Herb Ruffin, phó giáo sư khoa Nghiên cứu người Mỹ gốc Phi, cho biết vai trò của các khoa học xã hội đang bị coi nhẹ, chỉ còn là các môn đại cương cho sinh viên. "Mọi người đang rất giận dữ," ông nói về bầu không khí tại trường.
Lãnh đạo trường khẳng định sẽ có lộ trình để đảm bảo những sinh viên đang học các ngành bị xóa bỏ tốt nghiệp. Đồng thời, các môn học thuộc lĩnh vực này vẫn tiếp tục được giảng dạy dưới dạng môn tự chọn hoặc chuyên ngành phụ.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Syracuse đối mặt với những thách thức tài chính, đặc biệt do lượng sinh viên quốc tế - nhóm thường đóng 100% học phí - giảm mạnh. Tỷ lệ du học sinh mới đã giảm từ 12% xuống còn 5% trong hai năm qua do rào cản về thị thực.
Thực tế tại Syracuse phản ánh xu hướng cắt giảm các ngành nhân văn và khoa học xã hội ở các đại học Mỹ.
Đại học Montclair State - trường công lớn thứ nhì bang New Jersey - đã đóng 15 ngành nhân văn và khoa học xã hội, trong đó có tiếng Anh, lịch sử và xã hội học. Đại học North Carolina đang lên kế hoạch đóng cửa 6 trung tâm chuyên về nghiên cứu địa lý, còn Đại học Chicago đã ngừng tuyển nghiên cứu sinh tiến sĩ ở gần như tất cả ngành khoa học nhân văn từ năm ngoái.
Theo Hiệp hội các trường đại học và nhà tuyển dụng quốc gia Mỹ (NACE), cử nhân khoa học máy tính năm nay dự kiến có lương khởi điểm trung bình hơn 81.500 USD, tăng 7% so với 2025, cao nhất trong số các ngành được khảo sát. Cử nhân tài chính thì được các nhà tuyển dụng săn đón nhất, với tỷ lệ hơn 60%. Trong khi đó, sinh viên tốt nghiệp khối ngành khoa học xã hội có mức lương khởi điểm trung bình là 66.200 USD, thấp hơn năm ngoái gần 2%, cũng là nhóm duy nhất giảm.
Khánh Linh (Theo The New York Times, The Guardian)
Nội dung trên nằm trong quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, được TP Hà Nội phê duyệt ngày 13/5.
Cụ thể, Hà Nội sẽ thực hiện lộ trình di dời các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp từ khu vực nội đô lịch sử ra các cực tăng trưởng ở vùng ngoại thành. Từ đó, thành phố hình thành khu đô thị đại học và nghiên cứu, cùng ba khu đào tạo chuyên ngành.
Trong đó, khu đô thị đại học và nghiên cứu Hòa Lạc nằm ở cực phía Tây (Hòa Lạc). Ba khu đào tạo chuyên ngành được đặt tại cực tăng trưởng phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ cũ), Tây Bắc (Sơn Tây - Ba Vì cũ) và phía Bắc (Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn cũ).
Quy mô, định hướng phát triển các khu đào tạo đại học như sau:
Hà Nội hiện tập trung hơn một phần ba số cơ sở đại học trong toàn quốc, gồm hơn 50 trường công lập. Dự kiến đến năm 2030, thủ đô có khoảng 650.000-700.000 sinh viên. So với một số quốc gia ở châu Á, số lượng này nhiều hơn hẳn. Ví dụ tại Hàn Quốc, chỉ một phần năm số trường ở thủ đô.
Trong quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm, nhà chức trách chưa công bố tiêu chí hay danh sách trường phải di dời. Tuy nhiên, nếu phải di dời toàn bộ, trường được hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng đồng bộ tại địa điểm mới, khu đất cũ sẽ ưu tiên cho giáo dục phổ thông (lớp 1-12), các công trình tiện ích công cộng và không gian xanh.
Với nhóm không thuộc diện di dời toàn bộ, Hà Nội khuyến khích mở rộng quy mô tại các cơ sở mới. Phần diện tích tại nội đô được tái cấu trúc, ưu tiên phục vụ nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học (thạc sĩ, tiến sĩ) và đào tạo nghề chất lượng cao.
Hiện, nhiều trường rục rịch mở rộng diện tích bằng cách xây phân hiệu ở các tỉnh lân cận. Như Đại học Y Hà Nội, Ngoại thương, Luật, Dược Hà Nội chọn về Bắc Ninh; Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Xây dựng Hà Nội xây dựng cơ sở ở Ninh Bình (địa bàn Hà Nam cũ); Bách khoa Hà Nội xây khuôn viên ở Hưng Yên.
Năm 2026, khối 8 trường công an tuyển mới 2.070 sinh viên đại học chính quy bằng ba phương thức, gồm xét tuyển thẳng, xét kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế với điểm bài thi đánh giá của Bộ Công an, xét điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm bài thi đánh giá.
Ở kỳ thi đánh giá diễn ra vào ngày 20-21/6, thí sinh làm bài trong 180 phút với ba phần: tự luận bắt buộc, trắc nghiệm bắt buộc và trắc nghiệm tự chọn. Tổng điểm của bài thi là 100 điểm. Trong đó, phần tự luận (bắt buộc) là 25 điểm, trắc nghiệm - 75 điểm.
Về nội dung, 70% đề thi đánh giá nằm trong kiến thức lớp 12, 30% kiến thức lớp 10 và 11. Câu hỏi ở mức độ biết, thông hiểu chiếm 30%, mức độ vận dụng chiếm 50%, mức vận dụng cao chiếm 20% câu hỏi.
Ví dụ phần Toán học trong mã đề CA1 như sau:
Xem 4 mã đề minh họa thi đánh giá của Bộ Công An năm 2026:
Năm 2025, điểm chuẩn vào các trường công an là từ 15,95 đến 26,28/30, theo phương thức xét kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT và bài thi đánh giá của Bộ Công an.
