Nếu trong nhiếp ảnh có một người mang dáng dấp của họa sĩ Van Gogh – tài năng xuất chúng nhưng vô danh lúc sinh thời – đó là Vivian Maier. Tạp chí The New Yorker nhận định di sản của bà làm thay đổi lịch sử nhiếp ảnh đương đại. Trong khi đó, giới chuyên môn gọi bà là “thiên tài nhiếp ảnh bí ẩn nhất thế kỷ 20”.
Nhiều giám tuyển nghệ thuật và nhà phê bình nhiếp ảnh trên thế giới hiện nay đặt Vivian Maier ngang hàng với những tượng đài nhiếp ảnh đường phố thế kỷ 20 như Henri Cartier-Bresson, Diane Arbus hay Robert Frank.
Cuộc đấu giá 380 USD
Năm 2007, nhà môi giới bất động sản John Maloof chi 380 USD mua vài chiếc vali lớn tại một cuộc đấu giá kho ký gửi quá hạn ở Chicago. Thay vì tìm thấy tài liệu lịch sử như kỳ vọng, ông phát hiện hàng vạn phim âm bản nên cất vào kho suốt hai năm.
Khi đem rửa và scan ảnh, Maloof nhận ra đây là các tác phẩm khắc họa đường phố New York và Chicago giữa thế kỷ 20. Trẻ em, người già, người lao động hay giới thượng lưu hiện lên tự nhiên với bố cục chặt chẽ, mang phong cách của những nhiếp ảnh gia đường phố xuất sắc nhất nước Mỹ. Thấy tên “Vivian Maier” trên vali, Maloof tra cứu nhưng không có kết quả. Ông liên hệ những người cùng dự đấu giá để mua lại toàn bộ số vali còn lại.
Năm 2009, Maloof tìm kiếm một lần nữa phát hiện một cáo phó “Vivian Maier đã qua đời ngày 21/4/2009”. Đang sở hữu hơn 100.000 phim âm bản (trong tổng số khoảng 150.000 bức ảnh di sản của bà), Maloof đăng một số tấm lên diễn đàn ảnh Flickr để xin lời khuyên: “Tôi nên làm gì với những thứ này? Tác phẩm này có xứng đáng triển lãm, in sách không?”.
Bộ ảnh lập tức tạo hiện tượng mạng. Giới chuyên môn đổ xô đi tìm “thiên tài nhiếp ảnh đường phố” đã ghi lại chân thực nước Mỹ thế kỷ 20.
Maloof lần theo số điện thoại trên cáo phó, tìm đến gia đình Gensburg tại Chicago. “Vivian là bảo mẫu của chúng tôi”, một người trong gia đình cho biết. Ba anh em nhà Gensburg do Vivian chăm sóc từ nhỏ nhưng không ai biết về tài năng nhiếp ảnh của bà, ngoài việc căn phòng luôn đầy vali và cấm người khác chạm vào.
Nữ bảo mẫu lập dị
Vivian Maier sinh năm 1926 tại New York, gốc Pháp và Áo. Sau khi cha bỏ đi năm 1930, bà cùng mẹ di chuyển giữa Pháp và Mỹ. Bà từng sống cùng nhiếp ảnh gia Jeanne Bertrand.
Năm 1951, bà về lại New York làm công nhân một thời gian ngắn trước khi chuyển sang nghề bảo mẫu. Công việc này giúp bà có thời gian dạo phố và chụp ảnh. Năm 1952, bà mua máy ảnh Rolleiflex. Loại máy có ống ngắm ngang hông giúp thao tác kín đáo.
Năm 1956, Vivian làm việc cho gia đình Gensburg ở ngoại ô Chicago và biến phòng tắm thành buồng tối rửa ảnh. Bà được mô tả là người nói tiếng Anh giọng Pháp, thường đội mũ rộng vành, đi giày da nam, máy ảnh đeo trước ngực. Yêu cầu đầu tiên của bà khi nhận việc luôn là có phòng riêng trang bị khóa.
Khi dắt trẻ ra ngoài, bà mang máy theo và chụp liên tục. Phil Donahue, một người từng thuê Vivian kể: “Thấy bà chụp một thùng rác, tôi chưa từng nghĩ những việc đó có giá trị nghệ thuật”.
Chuyến đi vòng quanh thế giới
Tự nhận mình nghèo và không mua bảo hiểm y tế, nhưng Vivian có cách chi tiêu riêng. Năm 1959, nhận khoản tiền thừa kế bất động sản ở Pháp, bà dùng toàn bộ để du lịch vòng quanh thế giới trong 6 tháng. Bà đã đặt chân đến Ai Cập, Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam, Italy.
Bà không kết hôn và không có bạn thân. Nhiếp ảnh gia Anna Fox đánh giá ảnh của Vivian ghi lại sự sống động của những người yếu thế bên lề xã hội, khác biệt hoàn toàn với góc chụp về các tòa nhà chọc trời thời bấy giờ.
Khác với sự trần trụi hay đôi khi mang tính “săn mồi” (predatory) của nhiều nhiếp ảnh gia đường phố, giới chuyên môn đánh giá ảnh của Vivian mang tính thấu cảm sâu sắc. Bà có khả năng “đóng băng” những khoảnh khắc đời thường mang đậm tính điện ảnh nhưng không mang lại cảm giác lợi dụng hay phán xét nhân vật.
Một điểm đặc biệt nữa là khung ảnh vuông (square format) của Rolleiflex tạo ra một tỷ lệ vàng mang tính tĩnh tại và cổ điển. Định dạng này đòi hỏi tư duy bố cục chuẩn xác, không cho phép chụp vội, buộc bà quan sát và sắp xếp chủ thể trước khi bấm máy.
Các học giả tại Đại học Chicago nhận định di sản của bà không chỉ là những bức ảnh đơn lẻ mà là một “sự tích lũy các ý tưởng và phương pháp tiếp cận”. Cách bà tự căn chỉnh, cắt cúp (crop) và ghi chú tỉ mỉ cho quá trình tráng rửa âm bản cung cấp một nguồn tư liệu đồ sộ, làm thay đổi cách giới học thuật nghiên cứu về lịch sử nhiếp ảnh đương đại, cũng như góc nhìn về vai trò, giai cấp của nữ giới trong nghệ thuật ở thế kỷ trước.
Đầu thập niên 1970, khi các con nhà Gensburg trưởng thành, Vivian chuyển việc. Bà mang theo hàng chục thùng phim qua nhiều nơi, cuối cùng phải thuê kho lưu trữ. Về già cạn kiệt tài chính, bà không thể trả phí nên số di sản này bị mang ra đấu giá năm 2007.
Anh em nhà Gensburg sau đó tìm thấy bà đang sống lang bạt và đưa về chăm sóc. Tháng 4/2009, bà qua đời tại một viện dưỡng lão sau một tai nạn trượt ngã.
Đến nay, di sản của bà vẫn được trưng bày tại nhiều triển lãm lớn trên thế giới, từ New York đến Thượng Hải. Cuộc đời bà cũng trở thành nguồn cảm hứng cho phim tài liệu Finding Vivian Maier.
Bước chuyển mình trở thành "thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại"
Từ một trong những trung tâm công nghiệp trọng điểm của cả nước, Đồng Nai đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với mục tiêu trở thành đô thị hiện đại, phát triển cân bằng giữa kinh tế và chất lượng sống. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ mang ý nghĩa hành chính mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về quy hoạch, hạ tầng và tổ chức không gian đô thị.
Theo các chuyên gia, khi một địa phương "lên hạng", áp lực về dân số, giao thông và dịch vụ công sẽ gia tăng nhanh chóng. Một đô thị trực thuộc Trung ương không thể vận hành hiệu quả nếu chỉ dựa vào một vài trung tâm cũ được mở rộng. Thay vào đó, cần hình thành các cực đô thị được quy hoạch đồng bộ, có khả năng tự vận hành và liên kết chặt chẽ theo mô hình đa trung tâm.
Trong định hướng phát triển dài hạn, sông Đồng Nai được xác định là "xương sống" về cảnh quan và không gian phát triển. Dọc theo hành lang này, nhiều khu đô thị quy mô lớn đang hình thành, được quy hoạch theo hướng tích hợp đa chức năng, kết hợp giữa nhà ở, thương mại, dịch vụ và không gian công cộng.
Không chỉ dừng ở trục ven sông, Đồng Nai còn mở rộng không gian đô thị về phía khu vực sân bay Long Thành và các hành lang giao thông chiến lược theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Đây là những khu vực có tiềm năng trở thành cực tăng trưởng mới nhờ lợi thế kết nối và logistics.
Mô hình này sẽ giúp phân tán áp lực hạ tầng khỏi khu vực lõi, giảm nguy cơ quá tải về giao thông và dịch vụ công cộng, đồng thời tạo ra các khu vực có môi trường sống đồng bộ ngay từ đầu.
Bên cạnh đó, các đại đô thị quy hoạch bài bản còn đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút nguồn vốn đầu tư vào địa phương. Khi một khu vực có hạ tầng hoàn chỉnh, pháp lý minh bạch và cộng đồng dân cư ổn định, dòng vốn từ các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ sẽ tự nhiên theo sau. Đây là vòng tuần hoàn kinh tế mà nhiều đô thị phát triển ở khu vực Đông Nam Á đã kiểm chứng trong hai thập niên gần đây.
Theo kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, việc phát triển đô thị xung quanh sân bay là xu hướng phổ biến trên thế giới, khi các sân bay quốc tế không chỉ là cửa ngõ giao thông mà còn là hạt nhân hình thành các đô thị tích hợp. Khi sân bay Long Thành đi vào hoạt động, nhu cầu về nhà ở, dịch vụ và hạ tầng sẽ gia tăng mạnh, tạo động lực cho sự phát triển của các khu đô thị trong khu vực.
Khi các khu đô thị trở thành "hạt nhân" phát triển
Theo Sở Xây dựng, tính đến quý I/2026, Đồng Nai có hơn 440 dự án nhà ở đang triển khai, trong đó phần lớn là các khu đô thị quy mô lớn. Con số này cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ nét từ phát triển dàn trải sang mô hình đại đô thị tích hợp. Đây được xem là một trong những chiến lược quan trọng để tái cấu trúc không gian phát triển.
Thực tế cho thấy, các đại đô thị được quy hoạch bài đa chức năng, trong đó nhà ở gắn liền với hệ sinh thái dịch vụ như: thương mại, giáo dục, y tế, giải trí,... có thể góp phần nâng cao chất lượng sống, phân bổ lại dân cư, giảm áp lực cho khu vực trung tâm, đồng thời, thu hút lực lượng lao động chất lượng cao.
Câu chuyện đại đô thị Aqua City là một ví dụ rõ ràng trong việc viết lại diện mạo đô thị Đồng Nai. Trong số các dự án dọc hành lang sông Đồng Nai, Aqua City được xem là một trong những đại đô thị trọng điểm, giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển chuỗi đô thị ven sông của địa phương.
Dự án tọa lạc bên dòng sông Đồng Nai, ngay trục Hương lộ 2 – tuyến kết nối chiến lược giữa TP.HCM, Đồng Nai và sân bay Long Thành. Với vị trí này, Aqua City được đánh giá là một trong những đô thị hưởng lợi trực tiếp nhất từ làn sóng đầu tư hạ tầng.
Với quy mô hơn 1.000ha và 32km đường sông tự nhiên bao quanh, dự án dành 70% diện tích cho mảng xanh, hạ tầng và hệ tiện ích đẳng cấp, mang đến không gian sống trong lành, khác biệt hiếm có. Đây là nền tảng quan trọng để thu hút cộng đồng cư dân chất lượng cao và chuyên gia quốc tế lựa chọn an cư lâu dài.
Đến nay, gần 1.200 căn nhà phố và biệt thự đã được bàn giao, hàng trăm gia đình đã chuyển về sinh sống, từng bước hình thành cộng đồng cư dân văn minh và thịnh vượng bên sông. Theo lộ trình, Aqua City sẽ bàn giao sổ hồng cho cư dân từ tháng 6 năm 2026.
Giai đoạn 2025–2028, Aqua City dự kiến đóng góp khoảng 23.000 tỷ đồng vào ngân sách, đồng thời tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và an sinh xã hội của địa phương.
Đồng Nai hiện đang ở thời điểm hội tụ nhiều điểu kiện thuận lợi như chính sách và có chế đặc thù tạo ra kỳ vọng phát triển mới, hạ tầng giao thông liên vùng được đầu tư mạnh, và dòng vốn tiếp tục tìm đến các địa phương giàu tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, yếu tố then chốt vẫn là chất lượng quy hoạch và năng lực thực thi.
Công an tỉnh Hưng Yên ngày 17-4 cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố bị can đối với 3 trường hợp về tội giết người và gây rối trật tự công cộng.
Đây là các bị can liên quan vụ nhóm thanh thiếu niên mang hung khí đuổi, đánh nhau trên đường xảy ra hôm 6-4.
Theo kết quả điều tra, khoảng 1h ngày 6-4, xảy ra vụ việc 2 nhóm thanh thiếu niên (15-20 tuổi) lái xe mô tô, mang theo hung khí truy đuổi, đánh nhau trên đường Võ Nguyên Giáp (phường Trà Lý, tỉnh Hưng Yên).
Khi bỏ chạy, một nạn nhân đã lái xe lao lên vỉa hè, đâm vào cột sắt và tử vong, 2 người khác bị thương.
Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an tỉnh Hưng Yên đã vào cuộc điều tra, làm rõ 3 người trực tiếp liên quan.
Công an tỉnh Hưng Yên khuyến cáo tình trạng thanh thiếu niên tụ tập, lái xe phóng nhanh, lạng lách, đánh võng, mang theo hung khí tiềm ẩn nguy cơ rất lớn dẫn đến tai nạn nghiêm trọng và vi phạm pháp luật.
Cơ quan này đề nghị các phụ huynh tăng cường quản lý, nắm bắt thời gian sinh hoạt, các mối quan hệ của con em, đặc biệt vào ban đêm.
Phụ huynh tuyệt đối không giao xe cho con em khi chưa đủ điều kiện lái xe, nhắc nhở chấp hành nghiêm quy định về an toàn giao thông.
Phụ huynh cần chủ động phối hợp với nhà trường và lực lượng công an trong quản lý, giáo dục thanh thiếu niên, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các biểu hiện tụ tập, đua xe, gây rối trật tự công cộng.
1. Trẻ không lớn lên bằng lời nói suông mà luôn quan sát người lớn. Các em nhìn cách cha mẹ nói chuyện, cư xử, phản ứng với cuộc sống mỗi ngày để học theo. Trong giáo dục Á Đông, điều ấy được gọi là "thân giáo" - dạy bằng chính hành vi và lối sống của mình.
Nếu một người cha vừa về nhà đã ôm điện thoại lướt mạng hàng giờ sẽ rất khó thuyết phục con rằng đọc sách tốt hơn xem video ngắn. Hay một người mẹ vừa trò chuyện với con vừa liên tục kiểm tra tin nhắn cũng khó đòi hỏi con tập trung vào bữa cơm gia đình. Trẻ em luôn nhìn thấy sự mâu thuẫn ấy và bất tuân lời dạy dù đúng.
2. Mạng xã hội giúp con người kết nối, học tập, cập nhật thông tin và giải trí. Điều đáng lo là khi cả gia đình dần bị cuốn vào kiểu sống mà ai cũng hiện diện trên mạng nhiều hơn hiện diện với nhau. Vì nó mà những bữa cơm mỗi người nhìn vào một màn hình riêng.
Rồi những cuối tuần cha mẹ ở cạnh con cả ngày nhưng gần như không trò chuyện thật sự với con. Người lớn bận trả lời công việc, xem video, đọc tin tức còn trẻ con tìm niềm vui trên mạng vì không biết kết nối với ai ngoài đời thật. Tới khi thấy con mê điện thoại, người lớn bắt đầu hoảng hốt.
3. Nhưng trẻ con đâu tự nhiên nghiện lướt mạng. Đó là cả quá trình các em học cách sống từ chính môi trường quanh mình. Một đứa trẻ lớn lên trong căn nhà mà người lớn luôn cầm điện thoại sẽ mặc nhiên nghĩ đó là trạng thái bình thường của cuộc sống.
Nhiều cha mẹ than con không thích đọc sách nhưng trong nhà hiếm khi thấy cha mẹ cầm sách. Có người muốn con vận động ngoài trời nhưng đi đâu họ cũng chỉ muốn nằm lướt điện thoại cho hết ngày, ru rú trong phòng máy lạnh từ sáng tới tối...
4. Sự thật hiển nhiên là một đứa trẻ được trò chuyện, chơi cùng và cảm nhận tình yêu thương thật sự thường ít phụ thuộc vào thế giới ảo hơn. Muốn con bớt nghiện mạng xã hội, điều đầu tiên không phải là tịch thu điện thoại hay quát mắng mà là người lớn phải thay đổi cách sống.
Nếu muốn con đọc sách, hãy để con thấy cha mẹ đọc sách. Nếu muốn con ăn cơm không cầm điện thoại, hãy bắt đầu từ chính người lớn. Nếu muốn con thích trò chuyện, hãy dành thời gian thật sự lắng nghe con. Một lời cấm đoán thiếu sự đồng hành thường chỉ tạo ra phản kháng hoặc đối phó.
5. Nhiều gia đình đã bắt đầu không điện thoại trong bữa ăn, không thiết bị điện tử trước giờ ngủ, cuối tuần dành thời gian đi bộ, đọc sách hay chơi cùng nhau. Những điều tưởng chừng nhỏ này lại giúp kết nối gia đình mạnh hơn, trẻ có cảm giác được quan tâm thật sự.
Người lớn cũng đang chật vật với sự lệ thuộc vào thế giới số nên không thể đòi hỏi trẻ em tự kiểm soát nếu chính cha mẹ còn chưa làm được. Một đứa trẻ không thể lớn lên cân bằng trong một môi trường mà người lớn luôn mất kết nối với đời sống thật. Muốn con tránh xa sự lệ thuộc mạng xã hội, vấn đề không nằm ở công nghệ mà ở cách gia đình sống cùng nhau.
Điều đáng lo hơn là mạng xã hội đang dần lấy mất khả năng kết nối thật của gia đình. Cha mẹ mệt mỏi sau công việc nên tìm sự giải trí nhanh trên điện thoại. Con cái cô đơn nên tìm sự chú ý trên mạng.
Mỗi người đều có một thế giới riêng trong tay nhưng lại ít hiểu nhau hơn. Dần dà những đứa trẻ lên mạng không phải vì thích công nghệ quá mức mà vì ngoài đời các em không tìm thấy đủ sự lắng nghe.