Em Nguyễn Đức Khang, học sinh lớp 9A7, Trường THCS Giảng Võ (Hà Nội) là 1 trong 15 thủ khoa lớp 10 chuyên Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, với tổng điểm xét 44,25 chuyên địa lý, Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam.
Khá bất ngờ khi nhận tin thủ khoa, nam sinh chia sẻ ban đầu chỉ hy vọng mình có thể đỗ vào ngôi trường mơ ước là THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam.
Với nhiều học sinh, địa lý là môn học “khó nhằn” bởi khối lượng kiến thức lớn, nhiều số liệu và biểu đồ. Tuy nhiên, với Khang, điều hấp dẫn nhất của môn học này lại nằm ở việc khám phá những câu chuyện phía sau các con số.
“Khó khăn lớn nhất với em là phải ghi nhớ nhiều số liệu. Nhưng em nhận ra nếu chỉ học thuộc thì rất dễ quên. Em tập trung vào việc hiểu bản chất và ý nghĩa của các con số, dùng tư duy tổng hợp và suy luận logic để ghi nhớ”, Khang nói.
Tình yêu với môn địa lý của nam sinh được nuôi dưỡng từ rất sớm, đặc biệt qua những chuyến đi cùng gia đình. Chị Mai Thu Hà, mẹ của Khang cho biết cả nhà đã có tới ba lần cùng nhau đi xuyên Việt. Mỗi hành trình đều trở thành một “bài học đặc biệt” dành cho con trai.
Đi đến đâu, cả nhà cũng cùng con ôn lại kiến thức về vùng miền, điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa của nơi đó. Những trải nghiệm thực tế, đã giúp Khang nhớ kiến thức sâu hơn, có góc nhìn cụ thể hơn thay vì chỉ học qua sách vở.
Theo chị Hà, gia đình cũng sớm gợi mở cho con mối liên hệ giữa địa lý và lĩnh vực kinh tế – ngành học mà Khang yêu thích.
“Chúng tôi có gợi mở cho con trai, khi nghiên cứu thị trường, xây dựng chiến lược kinh doanh hay đưa ra quyết định đầu tư, kiến thức về địa lý kinh tế, tài nguyên và đặc điểm vùng miền đều rất quan trọng. Khi hiểu học để làm gì, con học rất thoải mái và không bị áp lực thi cử”, chị Hà cho hay.
Nhìn lại hành trình chinh phục kỳ thi lớp 10, Khang cho biết bí quyết của em là xây dựng kế hoạch học tập rõ ràng cho tất cả các môn. Mỗi giai đoạn em sẽ tập trung vào những mục tiêu cụ thể, không học dàn trải mà xác định từng thời điểm cần ưu tiên điều gì.
Nhận xét về học trò của mình, cô Lê Thị Loan, giáo viên chủ nhiệm lớp 9A7, cho biết Khang là học sinh có cá tính, thường xuyên đặt câu hỏi trong quá trình học. Cô Loan cũng đặc biệt ấn tượng với phương pháp học tập khoa học của Khang, em không học lệch, không học vẹt mà luôn muốn hiểu sâu bản chất vấn đề.
Cũng theo cô Loan, việc học tập tại một tập thể đoàn kết như 9A7, nơi mỗi cá tính đều được yêu thương và tự do tỏa sáng, đã phần nào giúp Khang đạt được kết quả như ngày hôm nay.
Là giáo viên dạy đội tuyển địa lý, cô Nguyễn Thị Thu Thủy nhận xét Khang có tình yêu đặc biệt với môn học này, sở hữu tư duy logic sắc bén và khả năng tự học vượt trội.
“Em luôn chủ động biến những gợi ý của giáo viên thành điểm khởi đầu để tự nghiên cứu, mở rộng kiến thức. Khang đặc biệt quan tâm đến địa lý kinh tế, mối quan hệ giữa con người với tài nguyên và môi trường, từ đó hình thành tư duy tiếp cận vấn đề theo hướng phát triển bền vững”, cô Thủy nói.
Chia sẻ về mục tiêu xa hơn trong tương lai, Nguyễn Đức Khang cho biết muốn nghiên cứu sâu hơn về cách các yếu tố địa lý tác động đến sự phát triển kinh tế để có nền tảng tốt hơn theo học các ngành liên quan đến kinh tế.
Bên cạnh môn chuyên, Khang còn đạt 26,75 điểm trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập với điểm số đồng đều ở cả ba môn. Nam sinh cũng sở hữu chứng chỉ IELTS 7.0 và Huy chương Vàng môn tiếng Anh trong Kỳ thi Tiếng Anh quốc tế Kangaroo (IKLC).
Theo cô Nguyễn Hà Phương, giáo viên dạy IELTS, điều khiến cô ấn tượng ở Khang là sự quyết tâm, kiên trì mỗi khi đã xác định được mục tiêu. Theo cô Phương, Khang cũng khá thích các kỳ thi, không ngại áp lực, thậm chí có thể duy trì cường độ học tập cao trong thời gian dài.
Sự việc xảy ra tối 30/4 sau buổi tranh luận về xung đột Israel - Palestine tại khuôn viên Đại học Cornell. Trong email gửi cộng đồng trường một ngày sau đó, Hiệu trưởng Michael Kotlikoff cáo buộc một nhóm sinh viên áp sát, la hét và đập vào cửa kính xe để hăm dọa. Ông khẳng định mình lùi xe khi thấy có khoảng trống phía sau, không đề cập đến va chạm.
Tuy nhiên, video do tổ chức Sinh viên vì một Cornell dân chủ (SDC) cung cấp cho tờ The Cornell Daily Sun lại cho thấy một kịch bản khác.
Hai thành viên của SDC là Aiden Vallecillo và Hudson Athas đã bị chiếc xe của ông Kotlikoff va trúng và chèn vào chân.
Vallecillo kể các thành viên đi theo ông để đặt câu hỏi về quyền tự do ngôn luận trong khuôn viên, nhưng bị ông "phớt lờ và thiếu tôn trọng". Sau khi vào xe khoảng 15 giây, ông đã "lùi rất nhanh" về phía hai nam sinh và rời đi, mặc cho Vallecillo hét lên đau đớn. Cảnh sát và dịch vụ y tế khẩn cấp của trường sau đó có mặt tại hiện trường.
Theo Athas, vị hiệu trưởng đã không ra đủ tín hiệu về việc ông sẽ lùi xe. Vallecillo bức xúc khi nhà trường gửi email thông báo sự việc mà không hề liên hệ với các sinh viên liên quan để xác thực thông tin.
Trái ngược với cáo buộc la hét và quấy rối, Athas khẳng định nhóm chỉ cố gắng duy trì một cuộc hội thoại bình thường. Video cũng ghi nhận các sinh viên không có hành vi tác động vào phương tiện.
Đại diện Đại học Cornell thừa nhận những tình tiết mới từ đoạn video nhưng khẳng định vẫn giữ quan điểm như trong email của Hiệu trưởng.
Vụ việc đang gây xôn xao trong cộng đồng sinh viên Cornell, dấy lên những lo ngại về văn hóa ứng xử của ban lãnh đạo trường với những ý kiến trái chiều của sinh viên.
Ông Kotlikoff là nhà nghiên cứu y sinh học và bác sĩ thú y, được bổ nhiệm làm hiệu trưởng Đại học Cornell vào tháng 3 năm ngoái. Trước đó, ông giữ chức phó hiệu trưởng từ năm 2015 đến năm 2024.
Đại học Cornell ra đời năm 1865, có khoảng 16.000 sinh viên. Trường nằm trong nhóm 8 trường Ivy League danh giá của Mỹ, hiện ở vị trí thứ 12 trên bảng xếp hạng đại học nước này, theo US News.
Cô Nguyễn Thị Tú - Hiệu trưởng Trường trung học Thực hành (Trường đại học Sư phạm TP.HCM) - kể lại câu chuyện khiến nhiều người cùng cười nhưng xúc động. Đó là có hai học sinh chia sẻ mong muốn sau này sẽ quay trở lại trường để làm hiệu trưởng và hiệu phó.
“Có thể đó chỉ là lời nói rất hồn nhiên của học sinh nhưng với tôi, đó là điều rất đặc biệt. Điều khiến giáo viên cảm thấy ý nghĩa sau nhiều năm làm nghề không chỉ ở thành tích học tập hay giải thưởng, mà còn là sự gắn bó và tình cảm học sinh dành cho mái trường", cô Tú chia sẻ.
Cô nói điều nhà trường luôn mong muốn không phải học sinh trở thành một hình mẫu hoàn hảo, mà là trở thành những người biết làm chủ bản thân, sống có trách nhiệm và biết yêu thương người khác.
Nhắn gửi học sinh cuối cấp, cô hiệu trưởng nói tuổi 18 là cột mốc đặc biệt khi mỗi người bắt đầu học cách tự đưa ra lựa chọn và chịu trách nhiệm với con đường phía trước.
Ở độ tuổi này, nhiều học sinh sẽ có không ít lo lắng về kỳ thi, ngành học hay tương lai. Nhưng điều quan trọng không phải là chưa từng sợ hãi mà là biết bước tiếp dù vẫn còn lo lắng. Theo cô, can đảm không phải là không có sợ hãi mà là biết vượt qua nỗi sợ để tiếp tục bước về phía trước.
"Hành trình học tập và trưởng thành chưa bao giờ là điều dễ dàng. Đặc biệt là trong môi trường giáo dục, cả thầy cô lẫn học sinh đều sẽ đối diện áp lực, kỳ vọng và những thử thách riêng.
Tuy nhiên điều quan trọng nhất vẫn là giữ được tình yêu thương, sự kiên nhẫn và tinh thần trách nhiệm với những gì mình lựa chọn. Điều tôi mong nhất là thầy cô vẫn giữ được tình yêu nghề, còn học sinh giữ được sự tử tế và tinh thần cố gắng của mình”, cô Tú nhắn nhủ.
Định hướng này được Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đưa ra ngày 26/6, khi chủ trì họp triển khai kết quả buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với ngành giáo dục và đào tạo.
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cả nước hiện còn thiếu 110.930 giáo viên các cấp học mầm non, phổ thông trong biên chế so với định mức quy định.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương báo cáo chi tiết số liệu thừa, thiếu giáo viên sau khi các địa phương thực hiện phân bổ biên chế năm 2026. Trên cơ sở đó, Bộ Giáo dục cần đề xuất phương án giải quyết cho năm học 2026-2027 và báo cáo Thủ tướng trước 10/7.
Về lâu dài, theo Phó Thủ tướng, cần nghiên cứu phương án đổi mới cơ chế quản lý biên chế giáo viên, tính toán tổng thể gắn với việc sắp xếp các cơ sở giáo dục, rà soát lại các quy định về chế độ làm việc của giáo viên và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục công lập.
Yêu cầu các địa phương cam kết và chịu trách nhiệm về việc chuẩn bị năm học mới, Phó Thủ tướng lưu ý cần rà soát kỹ các nội dung về giáo viên, phòng học, sách giáo khoa, thiết bị dạy học tối thiểu, an toàn trường học…
Liên quan vấn đề lạm thu, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Giáo dục nghiên cứu ban hành mẫu công khai thống nhất trên toàn quốc về các khoản thu đầu năm học, trong đó phân biệt rõ khoản thu bắt buộc, khoản thu dịch vụ và khoản đóng góp tự nguyện. Việc này phải thống nhất trên phạm vi cả nước, theo yêu cầu của lãnh đạo Chính phủ.
Ngoài ra, Phó Thủ tướng chỉ đạo Bộ Giáo dục nghiên cứu lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh về lạm thu, ép học thêm, dạy thêm trá hình; đồng thời công khai quy trình và thời hạn xử lý phản ánh.
Để giảm áp lực học tập và thi cử cho học sinh, Phó Thủ tướng cho rằng hướng nghiệp hết sức quan trọng, nhằm định hình lộ trình cuộc đời của người học và cũng là một trong những giải pháp để giảm áp lực thi cử.
Bộ Giáo dục được giao rà soát tổng thể chương trình, nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá theo tinh thần cắt giảm tối đa những yêu cầu, thủ tục, hồ sơ không cần thiết; thậm chí nghiên cứu cắt giảm những môn học không còn phù hợp trong bối cảnh hiện nay, khi trí tuệ nhân tạo đang hỗ trợ rất tích cực cho việc dạy và học.
“Về thi cử, cần chủ động lựa chọn phương án tổ chức, vừa giảm áp lực cho học sinh, vừa bảo đảm chất lượng và sự công bằng”, Phó Thủ tướng chỉ đạo.
Cùng với yêu cầu về an toàn trường học, Phó Thủ tướng đề nghị xử lý nghiêm các hành vi bạo lực học đường; mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử trong và xung quanh trường học…
Đáng chú ý, Phó Thủ tướng thống nhất với đề xuất nghiên cứu phương án quản lý việc sử dụng mạng xã hội theo hướng có kiểm soát.
Về việc xây dựng các trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã biên giới, hiện nay mới có 13/21 địa phương gửi cam kết bằng văn bản. Như vậy, vẫn còn 8 địa phương chưa thực hiện đầy đủ. Phó Thủ tướng phê bình chủ tịch UBND các địa phương này.
Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ nghiên cứu công khai tiến độ thực hiện. Những đợt sau, nếu địa phương nào chậm thì công khai trên cổng thông tin để tăng cường giám sát
