Ngày 18-4 (giờ địa phương), Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran cho biết đang xem xét các đề xuất mới từ Mỹ.
“Trong những ngày gần đây, với sự hiện diện của tư lệnh quân đội Pakistan tại Tehran với tư cách là bên trung gian hòa giải trong các cuộc đàm phán, phía Mỹ đã đưa ra những đề xuất mới. Hiện Tehran đang xem xét và vẫn chưa đưa ra phản hồi”, Hãng tin AFP dẫn tuyên bố của Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran.
Tuy nhiên cơ quan này nhấn mạnh phái đoàn đàm phán của Iran sẽ không đưa ra bất cứ sự thỏa hiệp, lùi bước hay khoan nhượng nào dù là nhỏ nhất, và sẽ bảo vệ lợi ích dân tộc bằng tất cả sức mạnh của mình.
Tuyên bố được đưa ra ngay sau khi Tehran tuyên bố tái áp đặt lệnh đóng cửa eo biển Hormuz để phản ứng việc Mỹ phong tỏa các cảng của nước này.
Theo Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, Tehran quyết tâm thực thi việc giám sát và kiểm soát giao thông tại eo biển Hormuz “cho đến khi chiến tranh kết thúc hoàn toàn”.
Hội đồng này lưu ý việc mở cửa trở lại eo biển sẽ liên quan việc Tehran cấp giấy chứng nhận quá cảnh cho tàu thuyền, cũng như yêu cầu thanh toán các khoản phí liên quan đến dịch vụ an ninh, an toàn và bảo vệ môi trường.
Hãng thông tấn Tasnim News của Iran dẫn lời Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran cảnh báo: “Việc tiếp cận eo biển Hormuz sẽ bị coi là hợp tác với kẻ thù, và bất kỳ tàu thuyền nào vi phạm sẽ bị nhắm mục tiêu”.
Sau tuyên bố của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định không để Iran “tống tiền” Washington.
Tuy nhiên ông cũng nói rằng Mỹ vẫn duy trì liên lạc với Iran và thừa nhận Tehran đang “có phần khôn khéo” với những động thái gần đây.
“Chúng ta đang có những cuộc đối thoại rất tốt”, Hãng tin AFP dẫn lời nhà lãnh đạo Mỹ.
Tại Iran, chủ tịch Quốc hội nước này nói vào tối 18-4 rằng đã có những tiến triển trong các cuộc đàm phán với Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh, nhưng nói thêm rằng hai bên vẫn còn cách xa một thỏa thuận.
“Chúng ta vẫn còn cách xa cuộc thảo luận cuối cùng… chúng ta đã có tiến triển trong các cuộc đàm phán, nhưng vẫn còn nhiều khoảng trống và một số điểm cơ bản vẫn chưa được giải quyết”, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, một trong những nhà đàm phán của Iran, nói trên truyền hình quốc gia.
Lãnh đạo nhóm Hezbollah, ông Naim Qassem, tuyên bố rằng thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày đang diễn ra với Israel không thể một chiều, và các chiến binh của nhóm này sẽ đáp trả các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.
“Một thỏa thuận ngừng bắn có nghĩa là chấm dứt hoàn toàn mọi hành động thù địch. Bởi vì chúng tôi không tin tưởng kẻ thù này, các chiến binh kháng chiến sẽ vẫn ở trên chiến trường với ngón tay đặt trên cò súng, và họ sẽ đáp trả các hành vi vi phạm một cách thích đáng”, ông Qassem tuyên bố.
Israel và Lebanon đã đồng ý ngừng bắn từ nửa đêm 16-4 (giờ địa phương), sau cuộc gặp giữa đại sứ Lebanon và Israel tại Mỹ ở Washington, và trước thềm các cuộc đàm phán trực tiếp dự kiến giữa hai nước lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ.
Sáng ngày 19-4, Hàn Quốc và Nhật Bản cho biết Triều Tiên đã phóng nhiều tên lửa đạn đạo về phía biển ngoài khơi bờ biển phía đông nước này. Đây là vụ phóng tên lửa đạn đạo thứ bảy trong năm nay và là vụ thứ tư trong tháng này của Bình Nhưỡng nhằm đẩy nhanh tăng cường năng lực quân sự.
Các tên lửa được phóng gần thành phố Sinpo trên bờ biển phía đông của Triều Tiên vào khoảng 6h10, quân đội Hàn Quốc tuyên bố. Văn phòng tổng thống Hàn Quốc đã tổ chức một cuộc họp an ninh khẩn cấp.
Trong khi đó, Chính phủ Nhật Bản cho biết các tên lửa đạn đạo đã rơi gần bờ biển phía đông bán đảo Triều Tiên và không có dấu hiệu việc xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản.
Giữa tuần này, Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế Rafael Grossi nhận định Triều Tiên đã có những tiến bộ “rất đáng kể” trong khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân, với việc có thể bổ sung thêm một cơ sở làm giàu uranium mới.
Một phần tử vũ trang đã nổ súng ở Kiev vào ngày 18-4 khiến ít nhất 6 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Đối tượng còn bắt giữ con tin tại một siêu thị nhưng sau đó đã bị tiêu diệt.
Cảnh sát Ukraine cho biết đã triển khai lực lượng đặc nhiệm tới hiện trường tại quận Holosiivskyi ở phía nam Kiev.
Hiện chưa rõ động cơ tấn công của đối tượng trên. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã yêu cầu nhanh chóng điều tra làm rõ vụ việc. “Tôi xin gửi lời chia buồn tới gia đình và người thân của các nạn nhân”, ông viết trên mạng xã hội X.
Bộ Chỉ huy Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ hôm nay 1/6 xác nhận lực lượng Mỹ đã đánh chặn 2 tên lửa đạn đạo của Iran nhắm vào lực lượng Mỹ đóng tại Kuwait.
CENTCOM cho biết các cuộc tấn công tên lửa đã bị “đánh chặn ngay lập tức”, không có binh sĩ Mỹ nào bị thương.
“Đêm qua, vào lúc 23h giờ miền Đông, lực lượng Mỹ đã đánh chặn thành công 2 tên lửa đạn đạo của Iran nhắm vào lực lượng Mỹ đóng tại Kuwait. Những tên lửa này đã bị đánh chặn ngay lập tức và không có binh sĩ Mỹ nào bị thương”, CENTCOM cho biết.
CENTCOM tuyên bố vẫn duy trì cảnh giác và sẽ tiếp tục bảo vệ lực lượng Mỹ “khỏi sự gây hấn của Iran đồng thời hỗ trợ thỏa thuận ngừng bắn đang diễn ra”.
Trước đó, CENTCOM thông báo đã tiến hành các cuộc “tấn công tự vệ vào các trạm radar và trung tâm chỉ huy kiểm soát máy bay không người lái của Iran tại Goruk, Iran và đảo Qeshm vào cuối tuần qua”.
Theo CENTCOM, các cuộc tấn công “được tính toán kỹ lưỡng và có chủ đích” diễn ra vào ngày 30 và 31/5 nhằm “đáp trả các hành động gây hấn của Iran”, bao gồm việc Iran bắn hạ một máy bay không người lái MQ-1 của Mỹ đang hoạt động trên vùng biển quốc tế.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) sau đó xác nhận đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ không quân được sử dụng trong cuộc tấn công của Mỹ vào một tháp viễn thông trên đảo Sirik thuộc tỉnh Hormozgan phía nam Iran.
IRGC tuyên bố tấn công căn cứ không quân, nơi xuất phát của lực lượng đối phương, và phá hủy các mục tiêu được xác định.
IRGC không nêu rõ vị trí của căn cứ không quân, nhưng thông báo này được đưa ra ngay sau khi Kuwait báo cáo về một cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
Iran cảnh báo Mỹ trả giá đắt
Iran hôm nay tuyên bố lệnh ngừng bắn ở Li Băng vẫn là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào với Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông.
“Chúng tôi khẳng định lệnh ngừng bắn ở Li Băng là điều kiện then chốt cho bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt chiến tranh”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei phát biểu tại cuộc họp báo trong bối cảnh Israel mở rộng cuộc tấn công ở Li Băng.
Ông Baqaei nói rằng Iran “sẽ thực hiện mọi biện pháp để hỗ trợ Li Băng và lực lượng kháng chiến chống lại sự xâm nhập bất hợp pháp” của Israel.
Cùng ngày, trưởng đoàn đàm phán của Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết việc Mỹ phong tỏa hải quân các cảng của Iran kể từ ngày 13/4 và căng thẳng leo thang ở Li Băng là “bằng chứng rõ ràng về việc Mỹ không tuân thủ lệnh ngừng bắn”.
Ông cảnh báo Mỹ và Israel sẽ phải trả giá đắt cho hành động của mình.
“Mọi lựa chọn đều có cái giá của nó, và cái giá đó sẽ đến lúc phải trả”, ông Ghalibaf cảnh báo.
Trước đó, vào ngày 31/5, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố ông đã ra lệnh cho các binh sĩ tiến sâu hơn vào lãnh thổ Li Băng trong cuộc chiến chống lại Hezbollah, nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn ở Li Băng, bất chấp một lệnh ngừng bắn đã được công bố hơn 6 tuần trước.
Trong bước tiến quân mới nhất, theo thông báo vào đầu ngày 31/5, quân đội Israel đã kiểm soát lâu đài cổ Beaufort có tuổi đời 900 năm và một dải rặng núi chiến lược ở miền Nam Li Băng.
Động thái này diễn ra một ngày sau khi Israel hứng chịu một trong những ngày giao tranh dữ dội nhất từ các đợt nã hỏa lực của Hezbollah vào miền Bắc nước này kể từ lệnh ngừng bắn hồi tháng 4, buộc các trường học phải đóng cửa và nhiều lệnh hạn chế được áp đặt.
Quan chức Mỹ nhấn mạnh, Washington không muốn Israel sẽ phải chấp nhận và chịu đựng các cuộc tấn công liên tục từ Hezbollah nhằm vào dân thường của mình.
Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh Tehran và Washington tiếp tục trao đổi thông điệp nhằm hoàn thiện một thỏa thuận khung hướng tới chấm dứt xung đột.
Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Iran, Mỹ và Israel đã được thiết lập từ ngày 8/4, nhưng các cuộc đối đầu quân sự vẫn tiếp diễn ở Li Băng, bất chấp việc Tehran khẳng định Li Băng cũng nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay cáo buộc Mỹ "vi phạm thỏa thuận ngừng bắn" sau khi Mỹ tấn công một tháp viễn thông ở một thành phố cảng phía nam Iran.
Ông Baqaei nói rằng Iran sẽ “thực hiện bất kỳ biện pháp nào mà chúng tôi cho là cần thiết để bảo vệ an ninh quốc gia của Iran”.
Ông cho biết Iran không tìm kiếm sự nhượng bộ trong các cuộc trao đổi với Washington mà vẫn thực hiện các quyền của mình, bao gồm việc giải phóng các tài sản bị đóng băng ở nước ngoài theo lệnh trừng phạt của Mỹ.
Ông cũng cho biết các chi tiết liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran - một điểm mấu chốt trong cuộc đàm phán với Washington - vẫn chưa được đưa vào các cuộc trao đổi.
Ông xác nhận việc trao đổi thông điệp với Mỹ vẫn tiếp diễn, nhưng “chúng tôi vẫn chưa đạt được kết luận cuối cùng”.
“Chúng tôi sẽ quyết định về các thỏa thuận ký kết vào thời điểm thích hợp”, ông cho biết thêm.
Liên quan vụ các bộ trưởng Peru từ chức, AFP hôm 23.4 đưa tin Ngoại trưởng lẫn Bộ trưởng Quốc phòng cho rằng uy tín của Peru đang bị đe dọa sau khi Tổng thống lâm thời Jose Maria Balcazar hôm 21.4 cho biết sẽ để người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai vào tháng 6 quyết định việc hoàn tất thương vụ mua tiêm kích F-16.
Phát biểu trên đài phát thanh RPP, Ngoại trưởng Hugo de Zela giải thích rằng "quyết định chính trị của ông Balcazar gây nguy hại cho đất nước và làm suy giảm uy tín quốc gia".
Theo ông, các hợp đồng mua F-16 đã được ký kết, và việc ngừng triển khai vào thời điểm này đã biến Peru trở thành "một quốc gia không đáng tin cậy trong quá trình đàm phán".
Còn Bộ trưởng Quốc phòng Carlos Diaz cũng đưa ra lý do tương tự cho quyết định rời ghế, đồng thời nhấn mạnh việc mua máy bay chiến đấu không mang tính chính trị mà nhằm "bảo đảm an ninh và quốc phòng" của Peru.
Tuần trước, Đại sứ Mỹ tại Peru Bernardo Navarro đã đưa ra lời cảnh báo được cho là liên quan đến thương vụ này.
Trên mạng xã hội X, Đại sứ Navarro nhấn mạnh nếu có bên đối xử với Mỹ "thiếu thiện chí và làm tổn hại lợi ích của Mỹ", thay mặt cho chính quyền Tổng thống Donald Trump, ông sẽ viện dẫn mọi công cụ cần thiết để bảo vệ lợi ích, sự thịnh vượng và an ninh của Mỹ cũng như tại khu vực sân sau của nước này.
Hồi tháng 10.2024, Peru công bố kế hoạch hiện đại hóa lực lượng phòng không già cỗi bằng việc mua một phi đội máy bay chiến đấu hiện đại. Sau đó, ủy ban đánh giá của nhà nước của Peru đã chọn F-16 thay vì các dòng tiêm kích Rafale của Pháp và Gripen của Thụy Điển.
Tuy nhiên, hiện thương vụ quan trọng lại bị cuốn vào cuộc bầu cử tổng thống đầy hỗn loạn, với nhiều vấn đề về hậu cần, các cáo buộc gian lận chưa được kiểm chứng và việc kiểm phiếu bị chậm trễ.
Mười ngày sau khi cử tri Peru bỏ phiếu vòng đầu, vẫn chưa xác định được ứng viên nào sẽ đối mặt ứng viên bảo thủ Keiko Fujimori trong vòng hai dự kiến diễn ra vào tháng 6.
Reuters đưa tin Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 19.5 vừa có cuộc họp báo chung sau khi hội đàm song phương.
Theo AP, chỉ trong khoảng 6 tháng qua thì hai nhà lãnh đạo trên có đến 4 cuộc hội đàm cùng nhau. Đặc biệt, nếu hai nhà lãnh đạo gặp nhau ở quê nhà Nara (Nhật Bản) của bà Takaichi hồi tháng 1, thì cuộc gặp lần này diễn ra ở quê nhà Andong (Hàn Quốc) của ông Lee. Điều này để lại dấu ấn đặc biệt khi lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, hai nhà lãnh đạo đương nhiệm của hai quốc gia gặp nhau tại quê nhà của nhau.
Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 19.5, lãnh đạo Nhật Bản và Hàn Quốc tái khẳng định sự phối hợp an ninh mạnh mẽ hơn, bao gồm hợp tác ba bên với Mỹ, khi đối mặt với những thách thức chung bao gồm Triều Tiên và căng thẳng khu vực rộng lớn hơn. Về quan hệ song phương, Tổng thống Lee và Thủ tướng Takaichi cho biết khi nguồn cung bị gián đoạn do chiến tranh ở vùng Vịnh gây căng thẳng cho các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng như Nhật Bản và Hàn Quốc, thì hai nước thỏa thuận phối hợp để ổn định các tuyến cung cấp năng lượng và mở rộng hợp tác với các đối tác châu Á khác. Nguồn dầu thô từ Trung Đông chiếm 93% lượng nhập khẩu của Nhật Bản, 70% lượng nhập khẩu của Hàn Quốc.
Vì thế, theo kết quả hội đàm, Nhật Bản và Hàn Quốc mở rộng hợp tác về nguồn cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và dầu thô, bao gồm cả các thỏa thuận dự trữ và hoán đổi sản phẩm dầu mỏ. Hàn Quốc cũng đồng ý tham gia "Power Asia" - một sáng kiến do Thủ tướng Takaichi đề ra nhằm tăng cường hợp tác giữa các nước Đông Nam Á trong việc xây dựng và sử dụng chung các cơ sở lưu trữ dầu mỏ để dự trữ dầu.
Chính vì thế, có thể nói thỏa thuận trên là cú bắt tay chưa từng có giữa hai nước.
Giới phân tích nhận định không phải chỉ vì áp lực từ việc thiếu hụt nguồn cung năng lượng, mà chính sách của Mỹ cũng là một trong các nguyên nhân thúc đẩy Nhật Bản và Hàn Quốc thắt chặt quan hệ. Cụ thể, chính sách thuế của Washington dưới thời Tổng thống Donald Trump đang gây khó khăn cho cả Nhật Bản lẫn Hàn Quốc.
Không những vậy, Nhật Bản và Hàn Quốc được cho là đang đặc biệt lo ngại rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đa phương đối với chip bán dẫn tiên tiến sang Trung Quốc, vốn đã được tăng cường dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden, có thể bị Tổng thống Trump đảo ngược. Vấn đề này là một mối đe dọa an ninh tiềm tàng nghiêm trọng. Nên Tokyo và Seoul, với tư cách đều là đồng minh của Mỹ, có thể hợp tác trong việc thúc giục Washington ngăn chặn Trung Quốc có được chip bán dẫn tiên tiến và các công nghệ liên quan. Từ các yếu tố trên, việc Nhật - Hàn tăng cường hợp tác có thể giúp hai nước giảm sự lệ thuộc vào Mỹ.
Mặc dù vậy, theo phân tích gửi đến Thanh Niên, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng giữa Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn tồn tại nhiều khác biệt để tăng cường quan hệ lâu dài. Trước hết, quan điểm về Nhật Bản có sự khác biệt rất lớn, thậm chí hoàn toàn trái ngược, giữa các đời lãnh đạo của nước này, bởi hai nước còn nhiều bất đồng liên quan lịch sử chưa thể giải quyết trọn vẹn.
Bên cạnh đó, bà Takaichi có mối quan hệ tích cực với Tổng thống Trump và Tokyo vẫn không ngừng vun đắp mối quan hệ chặt chẽ hơn với Washington. Sau cuộc gặp gần đây với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Trump được cho là đã gọi điện cho Thủ tướng Takaichi để thông báo về hội đàm thượng đỉnh Mỹ - Trung. Tokyo và Seoul đã công bố hội nghị thượng đỉnh giữa hai bên ngay sau khi cuộc gặp của ông Trump và ông Tập kết thúc.
Ngược lại, mối quan hệ của bà Takaichi với Trung Quốc đang cực kỳ căng thẳng. Cuối năm ngoái, phát biểu của bà Takaichi cho rằng nếu Trung Quốc đại lục tấn công quân sự nhằm vào Đài Loan có thể được coi là mối đe dọa đối với sự sống còn của Nhật Bản, nhằm biện minh cho sự can thiệp quân sự của Tokyo trong trường hợp này đã khiến Trung Quốc giận dữ. Kết quả, Trung Quốc hạn chế khách du lịch nước này đến Nhật Bản, đình chỉ các chuyến bay giữa hai nước và hủy nhập khẩu thủy sản từ Nhật Bản.
Những khác biệt tồn tại trở thành thách thức không nhỏ cho việc thắt chặt quan hệ Nhật - Hàn.
