Hàng trăm người đã vây quanh các siêu thị Lidl ở Paris và các khu vực xung quanh trong ngày 2.7 khi hãng bán lẻ này đưa khoảng 200.000 máy điều hòa và máy quạt giảm giá lên kệ trên toàn quốc.
Theo kênh France24, Lidl bất ngờ mở bán các mẫu máy điều hòa cơ bản với giá cực rẻ, chỉ từ 179 euro/chiếc (hơn 5 triệu đồng). Ở các cửa hàng điện máy thông thường, hầu như không có chiếc máy điều hòa nào giá dưới 1.200 euro.
Do mức giá của Lidl quá hời, đám đông đã kéo đến “bao vây” các siêu thị nhằm tranh giành những chiếc máy lạnh giá rẻ, gây ra cảnh chen lấn, hỗn loạn.
Tại một cửa hàng, mâu thuẫn xảy ra khi một số người cố gắng chen hàng, buộc quản lý phải lên tiếng. “Tôi sẽ không mở cửa hiệu nếu các vị không rời đi”, nữ quản lý hét lớn, khiến đám đông la ó phẫn nộ. Một nhân viên khác nói rằng chỉ có 2 chiếc điều hòa được giao cho cửa hàng.
Việc tranh giành, cự cãi gay gắt đến mức cảnh sát phải can thiệp và giữ trật tự tại hai cửa hàng.
Vị khách tên Mousa Traore cho biết sau khi chờ đợi hơn một giờ cùng khoảng 200 khách hàng khác tại cửa hàng Lidl ở phía bắc Paris, ông được cửa hàng thông báo chỉ còn lại 2 chiếc. “Nhưng sau đó cảnh sát đến và chúng tôi được thông báo rằng không còn chiếc nào cả. Tôi cho là các viên cảnh sát đã lấy chúng”, ông Traore kể lại và cười lớn.
Hàng trăm người khác đổ xô đến siêu thị tại Sevran, nơi xe hơi đậu thành một hàng dài tại tòa nhà có siêu thị ở trung tâm khu ngoại ô phía bắc thủ đô Pháp. Tại khu Livry-Gargan gần đó, tình trạng tương tự cũng xảy ra.
“Tôi bỏ cuộc. Thật là điên rồ. Tôi đã bỏ chiếc xe của mình cách đây nhiều dãy phố để đi bộ đến đây nhưng có cả đống người đã xếp hàng sẵn trong bãi đậu xe. Vô phương rồi”, một vị khách địa phương tên Lolo nói với AFP.
Các video cho thấy đám đông chen chúc trong các cửa hàng, tranh giành máy điều hòa và vét sạch kệ hàng chỉ trong vài phút khi nhu cầu nhanh chóng vượt quá nguồn cung. Một số khách hàng được cho là đã xếp hàng từ mờ sáng nhưng vẫn ra về tay không.
Tại Nanterre, hơn 100 người đã tụ tập bên ngoài một cửa hàng Lidl, gây hư hại lối vào. Những cảnh tượng tương tự cũng được ghi nhận ở Yvelines, Essonne và các khu vực khác thuộc vùng Paris.
Nước Pháp vừa trải qua đợt nắng nóng kỷ lục dẫn đến số ca tử vong vượt mức bình thường, các bệnh viện quá tải, trường học đóng cửa và các lễ hội âm nhạc bị hủy bỏ. Các cơ quan dự báo thời tiết đang dự đoán một đợt nắng nóng khác sẽ diễn ra vào cuối tuần này.
Do mùa hè ở Pháp thường ôn hòa, nên rất ít nhà cửa và trường học được trang bị máy điều hòa nhiệt độ để đối phó những đợt nắng nóng ngày càng thường xuyên mà các nhà khoa học cho rằng có liên quan đến hiện tượng nóng lên toàn cầu.
"Tôi đã chỉ đạo quân đội duy trì phong tỏa và duy trì trạng thái sẵn sàng hành động trên mọi mặt. Tôi cũng sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi họ gửi đề xuất đàm phán và các cuộc thảo luận kết thúc", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21/4 thông báo trên Truth Social.
Ông nói quyết định này xuất phát từ đánh giá thực tế chính phủ Iran "đang chia rẽ nghiêm trọng". Lãnh đạo Mỹ cho biết Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir và Thủ tướng Shehbaz Sharif đã đề nghị hoãn các đòn tấn công Iran "cho đến khi các lãnh đạo và đại diện Iran có thể đạt được đề xuất thống nhất".
Thông báo của ông Trump cho thấy quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn lần này sẽ không có hạn chót, mà có thể kéo dài đến khi Iran chấp nhận đàm phán vòng hai và gửi đề xuất mới. Lệnh ngừng bắn ban đầu dự kiến hết hạn trong hôm nay sau hai tuần thực thi.
Động thái này đánh dấu sự thay đổi lập trường đột ngột từ Nhà Trắng. Chỉ vài giờ trước, ông Trump còn tuyên bố không muốn kéo dài lệnh ngừng bắn và cảnh báo thời gian dành cho Iran đang cạn dần trước khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào hạ tầng nước này.
Thủ tướng Sharif đã gửi lời cảm ơn Tổng thống Trump trong thông điệp trên X, khẳng định Islamabad sẽ tiếp tục thúc đẩy các bên tìm kiếm thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông. "Tôi chân thành hy vọng cả hai phía sẽ tiếp tục thực thi lệnh ngừng bắn, đạt được một thỏa thuận hòa bình toàn diện trong vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad và chấm dứt vĩnh viễn xung đột", lãnh đạo Pakistan cho biết.
Trong khi đó, ông Mahdi Mohammadi, trợ lý của Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, nghi ngờ tuyên bố gia hạn ngừng bắn từ Tổng thống Trump lại là "âm mưu câu giờ cho đòn đánh bất ngờ" và cho rằng giờ là lúc Iran cần giành thế chủ động.
"Phe đang thua không thể quyết định điều khoản đàm phán. Iran cần đáp trả quân sự với việc đối phương duy trì phong tỏa", ông nói.
Trong bối cảnh các cuộc xung đột tại Trung Đông đang kéo căng chuỗi cung ứng toàn cầu, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi ngày 10/5 kêu gọi người dân giúp đất nước tiết kiệm nhiên liệu và dự trữ ngoại hối bằng cách sử dụng phương tiện giao thông công cộng, tránh các chuyến du lịch nước ngoài không cần thiết và hạn chế mua vàng trong vòng ít nhất một năm nếu không thực sự cấp thiết.
Đối với hàng trăm triệu người Ấn Độ, vàng gần như một nhu yếu phẩm. Mỗi mùa cưới, mỗi dịp lễ hội, mỗi ngày lành trên lịch đều khiến người dân đổ xô đến vào các tiệm vàng trên khắp đất nước. Qua nhiều thế hệ, sự tiêu thụ miệt mài đó đã tích tụ thành một kho dự trữ khổng lồ phân tán trên toàn quốc.
Ấn Độ là nước tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc, nhập khẩu khoảng 600 đến 800 tấn kim loại quý này mỗi năm.
Ngân hàng Morgan Stanley ước tính các hộ gia đình Ấn Độ nắm giữ khoảng 34.600 tấn kim loại này dưới dạng nhẫn, vòng tay, dây chuyền, vàng thỏi. Theo mức giá quốc tế hiện tại, con số đó tương đương với 5,2 nghìn tỷ USD.
Vai trò của vàng như một tài sản trú ẩn an toàn và công cụ chống lạm phát khiến nó trở nên vô cùng giá trị đối với các hộ gia đình Ấn Độ. Đặc biệt là ở các vùng nông thôn và khu vực kinh tế phi chính thức, vàng là công cụ tiết kiệm duy nhất mà nhiều người Ấn Độ từng tin tưởng. Khi vụ mùa bội thu hoặc việc kinh doanh có lãi, vàng là nơi dòng vốn thặng dư đổ vào.
Trong khi đó, lượng vàng Ấn Độ sản xuất trong nước không đáng kể, khiến quốc gia này gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu từ những nơi như Dubai, Hong Kong và Thụy Sĩ. Các ngân hàng nhập khẩu phần lớn vàng của Ấn Độ để cung cấp cho các thợ kim hoàn và đại lý trên cả nước, trong khi các nhà luyện kim nhập quặng thô về để xử lý tại địa phương.
Mỗi ounce vàng cập bến đều phải được thanh toán bằng đồng USD, và đó chính là nơi nền kinh tế chịu sức ép. Vàng là mặt hàng lớn nhất trong hóa đơn nhập khẩu của Ấn Độ sau dầu thô, và khi nhu cầu tăng lên, hóa đơn nhập khẩu cũng phình to theo, gây sức ép lên đồng nội tệ rupee.
Chính phủ Ấn Độ hy vọng việc giảm tốc nhập khẩu vàng sẽ cải thiện cán cân thương mại và tài khoản vãng lai, bảo vệ đồng rupee và giải phóng dự trữ ngoại hối để mua thêm dầu, khí hóa lỏng và phân bón. Giá của những nguyên liệu đầu vào quan trọng này cho nền kinh tế Ấn Độ đã tăng vọt do cuộc chiến ở Iran gây ra tình trạng thiếu hụt và kéo theo lạm phát.
Các nhà hoạch định chính sách thường coi nhập khẩu vàng là không thiết yếu (chúng làm cạn kiệt đồng USD từ dự trữ quốc gia mà không thúc đẩy các ngành công nghiệp trong nước) và đã có nhiều nỗ lực lặp đi lặp lại để hạn chế điều này.
Bằng cách khuyến khích việc ngừng các giao dịch mua vàng không thiết yếu, chính phủ Ấn Độ đặt mục tiêu ngăn chặn dòng USD chảy ra ngoài.
Quyết định gần đây của Ukraine về việc dùng tên gọi Quân đội nổi dậy Ukraine (UPA) để đặt cho một đơn vị quân đội đặc nhiệm đã gây phản ứng mạnh tại Ba Lan. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết sắc lệnh đổi tên này có hiệu lực từ ngày 26.5 và được thông qua "với mục đích khôi phục lại truyền thống lịch sử của quân đội quốc gia".
Với nhiều người Ukraine, UPA được xem là biểu tượng của cuộc đấu tranh chống lại cả Đức Quốc xã lẫn Liên Xô, theo Reuters. Tuy nhiên, tại Ba Lan, tổ chức này gắn với ký ức đau thương về các vụ thảm sát Volhynia giai đoạn 1943 - 1945, trong đó Warsaw nói khoảng 100.000 người Ba Lan đã bị những người theo chủ nghĩa dân tộc Ukraine sát hại. Hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các vụ trả thù.
"Việc ca ngợi UPA đã tạo điều kiện cho tuyên truyền Nga phát tán thông tin sai lệch", Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki nói ngày 29.5. Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Ba Lan tuyên bố việc Ukraine đổi tên đơn vị theo UPA "làm tổn thương ký ức của các nạn nhân" và gây tổn hại đối thoại giữa hai nước.
Tổng thống Ba Lan nhấn mạnh việc ủng hộ Ukraine chống Nga vẫn là mục tiêu chiến lược của Warsaw. Tuy nhiên, ông cho biết Hội đồng cố vấn Huân chương Đại bàng trắng, cơ quan giám sát đối với phần thưởng nhà nước lâu đời và cao quý nhất của Ba Lan, sẽ nhóm họp ngày 8.6.
"Tôi đề xuất đưa việc thu hồi Huân chương Đại bàng trắng của Tổng thống Zelensky vào chương trình nghị sự", ông Nawrocki nói, đồng thời cho biết cần thực hiện các thủ tục nhất định trước khi ông có thể đưa ra quyết định cuối cùng.
Ba Lan là một trong những nước ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt. Năm 2023, cựu Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda đã trao Huân chương Đại bàng trắng, phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan, cho ông Zelensky để ghi nhận đóng góp của ông đối với quan hệ song phương, dân chủ, hòa bình và an ninh châu Âu.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk kêu gọi cả hai nước không để những tranh chấp lịch sử làm tổn hại đến quan hệ hiện tại.
Về phần mình, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhyi Tykhyi nói Ukraine lấy làm tiếc trước phản ứng tiêu cực tại Ba Lan và khẳng định Kyiv không có ý xúc phạm. Theo ông, với binh sĩ Ukraine, cuộc đấu tranh của UPA tượng trưng cho sự phản kháng trước Nga.
Tranh cãi cũng diễn ra trong bối cảnh chính trị Ba Lan nhạy cảm hơn với vấn đề Ukraine. Ông Nawrocki trong chiến dịch tranh cử từng cam kết sẽ đặt "người Ba Lan lên hàng đầu", giữa lúc một bộ phận cử tri quan ngại sâu sắc vì sự hiện diện đông đảo của người Ukraine tại Ba Lan.
