Nằm trong khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM (ở thành phố Thủ Đức cũ), khu vực thường được gọi là làng đại học TP.HCM quy tụ nhiều trường đào tạo đa ngành, từ khoa học xã hội, kỹ thuật, công nghệ đến kinh tế, luật và sức khỏe.
Đây là nơi học tập, nghiên cứu của đông đảo sinh viên, giảng viên, đồng thời hình thành không gian giáo dục đại học quy mô lớn ở khu vực phía đông TP.HCM.
Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Đại học Quốc gia TP.HCM là cơ sở đào tạo chuyên sâu về khoa học xã hội, nhân văn, ngôn ngữ, báo chí và truyền thông. Bên cạnh đào tạo nguồn nhân lực, trường còn chú trọng nghiên cứu, ứng dụng tri thức và phục vụ cộng đồng.
Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia TP.HCM đào tạo các ngành khoa học cơ bản và ứng dụng. Đây cũng là một trong những cơ sở nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, cung cấp nguồn nhân lực cho các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ.
Được thành lập năm 1957, Trường đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM là một trong những trường kỹ thuật có lịch sử lâu đời tại Việt Nam. Trường đào tạo nhiều thế hệ kỹ sư, chuyên gia và nhà khoa học trong các lĩnh vực công nghiệp, kỹ thuật và công nghệ.
Trường đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia TP.HCM được thành lập năm 2003, là trường đại học công lập đa ngành, sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ chính trong giảng dạy và nghiên cứu. Trường hướng đến đào tạo nguồn nhân lực có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.
Trường đại học Khoa học sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM được thành lập năm 2024 trên cơ sở phát triển từ Khoa Y (Đại học Quốc gia TP.HCM). Đây là trường đại học tập trung đào tạo, nghiên cứu trong lĩnh vực y khoa, dược học và chăm sóc sức khỏe.
Trường đại học Công nghệ thông tin, Đại học Quốc gia TP.HCM là cơ sở đào tạo, nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ thông tin và truyền thông. Các lĩnh vực đào tạo của trường gắn với nhu cầu nhân lực trong quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số.
Trường đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM đào tạo các ngành kinh tế, kinh doanh, quản lý và luật. Chương trình đào tạo của trường hướng đến việc trang bị kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng với thị trường lao động.
Sự hiện diện của 7 trường thành viên tạo nên hệ sinh thái đào tạo đa ngành trong làng đại học TP.HCM. Mỗi trường có thế mạnh riêng, đồng thời cùng tham gia các hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của Đại học Quốc gia TP.HCM.
Bên cạnh hệ thống giảng đường, khu vực này còn có ký túc xá khu A, ký túc xá khu B, Nhà văn hóa Sinh viên TP.HCM, Nhà điều hành Đại học Quốc gia TP.HCM, Trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh cùng nhiều công trình phục vụ học tập, nghiên cứu và sinh hoạt.
Khu vực làng đại học cũng tập trung nhiều cơ sở đào tạo không thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM như: Trường đại học An ninh nhân dân, Trường đại học Nông Lâm TP.HCM, Trường đại học Thể dục thể thao TP.HCM, Trường đại học Ngân hàng TP.HCM, Trường cao đẳng Xây dựng TP.HCM…, cùng nhiều trung tâm ngoại ngữ, tin học và đào tạo nghề.
Qua thời gian, làng đại học ngày càng hoàn thiện diện mạo của một khu đô thị giáo dục. Nơi đây không chỉ gắn với hoạt động đào tạo, nghiên cứu mà còn lưu giữ nhiều kỷ niệm của các thế hệ sinh viên.
Đây là một trong những nội dung quan trọng được đề cập trong Chỉ thị 26 của Thủ tướng vừa ban hành.
Chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, Thủ tướng nêu yêu cầu hướng tới tăng trưởng nhanh và bền vững.
Định hướng phát triển, theo Thủ tướng, cần tập trung vào tăng trưởng hai con số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.
Về dự toán ngân sách Nhà nước 2027, Chỉ thị nêu rõ yêu cầu bảo đảm bao quát, thu đúng, thu đủ và kịp thời; tính toán, lượng hóa cụ thể các yếu tố tăng, giảm và dịch chuyển nguồn thu do thay đổi chính sách pháp luật về ngân sách, thuế, phí, lệ phí.
Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu thực hiện lộ trình cắt giảm thuế, bám sát diễn biến tình hình kinh tế, tài chính trong nước và thế giới.
Chỉ thị nêu mục tiêu phấn đấu dự toán thu nội địa năm 2027 (không kể thu tiền sử dụng đất, thu từ hoạt động xổ số, tiền bán vốn nhà nước tại doanh nghiệp, cổ tức, lợi nhuận sau thuế và chênh lệch thu, chi của Ngân hàng Nhà nước) bình quân cả nước tăng khoảng 13-15% so với đánh giá ước thực hiện năm 2026.
Trong chỉ thị vừa ban hành, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu triệt để tiết kiệm, cắt giảm các nội dung, nhiệm vụ chi không cần thiết, đặc biệt là chi hội nghị, hội thảo, đi công tác nước ngoài; giảm dần mức hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách Nhà nước cho các đơn vị sự nghiệp công lập có nguồn thu khá.
Mặt khác, Thủ tướng định hướng đặt hàng các đơn vị sự nghiệp công lập có điều kiện và một số doanh nghiệp đặc thù cung cấp dịch vụ công thiết yếu; đấu thầu rộng rãi cung cấp các dịch vụ công có tính cạnh tranh.
Cùng với lưu ý cơ cấu lại chi ngân sách Nhà nước để giảm tỷ trọng chi thường xuyên, tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển, ưu tiên nguồn lực thực hiện các mục tiêu đột phá, Thủ tướng yêu cầu dành nguồn phù hợp để thực hiện điều chỉnh tiền lương khu vực công, điều chỉnh lương hưu (phần ngân sách Nhà nước bảo đảm), chính sách ưu đãi đối với người có công, bảo trợ xã hội.
Đối với các chính sách, chế độ, các chương trình, nhiệm vụ, đề án, dự án mới, các chủ trương đang trình cấp có thẩm quyền, Thủ tướng quán triệt tuân thủ nghiêm nguyên tắc chỉ ban hành khi đã rà soát tính cần thiết, hiệu lực, hiệu quả, không trùng lặp, có lộ trình triển khai rõ ràng, dự kiến được kết quả thực hiện và trong phạm vi nguồn lực ngân sách Nhà nước đã được cơ quan tài chính cân đối, có ý kiến.
Phân cấp cụ thể nguồn thu, tỷ lệ phân chia giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã
Về xây dựng dự toán ngân sách địa phương, Thủ tướng yêu cầu phân cấp cụ thể nguồn thu, tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã; mức bổ sung từ ngân sách cấp tỉnh cho ngân sách cấp xã, trình HĐND cùng cấp quyết định.
Với dự toán chi ngân sách địa phương, lãnh đạo Chính phủ định hướng ưu tiên chi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi.
Ngày 11/5, tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về báo cáo dân nguyện, Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Dân tộc Hoàng Duy Chinh đề nghị Chính phủ nghiên cứu giải pháp quản lý tình trạng độ chế xe đạp điện đang diễn ra tại nhiều địa phương.
Theo ông, hiện nhiều phụ huynh mua xe đạp điện cho con đi học nhưng sau đó học sinh tự mang xe đến các cơ sở sửa chữa để "độ" lại, tăng tốc độ và hiệu suất sử dụng. "Điều này rất nguy hiểm, nhiều cháu đã gây tai nạn. Khi kiểm tra thì phát hiện xe được lắp thêm bình ắc quy", ông nói.
Qua khảo sát, ông Hoàng Duy Chinh cho rằng tình trạng này khá phổ biến ở vùng sâu, nơi việc quản lý các cơ sở sửa chữa còn lỏng lẻo. Ông đề nghị cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, quản lý các điểm sửa chữa, độ xe điện; đồng thời ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất với phương tiện để tránh tình trạng tự ý thay đổi kết cấu, tăng tốc độ vượt thiết kế của nhà sản xuất.
"Việc siết quản lý không chỉ nhằm bảo đảm an toàn giao thông mà còn để bảo vệ tính mạng học sinh", ông nói.
Thực tế, tình trạng độ xe đạp điện để chạy nhanh hơn cũng được ghi nhận tại Hà Nội. Lực lượng chức năng từng phát hiện nhiều cơ sở lắp bộ điều khiển động cơ của xe máy điện vào xe đạp trợ lực điện, khiến phương tiện có thể đạt tốc độ tối đa tới 49 km/h. Nhiều xe đạp trợ lực điện cùng các bộ điều khiển đã bị tạm giữ để xác minh, xử lý.
Cần nhanh chóng xây dựng trạm dừng nghỉ trên cao tốc
Cũng tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới đề nghị Chính phủ sớm đấu giá và xây dựng các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc TP HCM - Cà Mau đoạn Trung Lương - Cà Mau.
Ông cho biết dịp nghỉ lễ 30/4 vừa qua, nhiều người dân phản ánh đi gần 300 km trên tuyến cao tốc này nhưng không có điểm dừng để nghỉ ngơi hay vệ sinh, dẫn tới nhiều hình ảnh phản cảm và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
"Người dân dừng chân trên tuyến rất nguy hiểm vì xe cộ lưu thông nhiều. Nếu có trạm dừng nghỉ vừa phục vụ dân, vừa tạo nguồn thu và cải thiện hình ảnh du lịch", ông nói.
Theo dự thảo đồ án quy hoạch sân bay Tân Sơn Nhất thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đang được hoàn thiện, khu vực nhà ga T1 sẽ được cải tạo và xây dựng lại theo mô hình cao tầng, có thêm nhà ga VIP và tổ hợp dịch vụ.
Hiện, khoảng 80% lượng khách nội địa đã được chuyển sang nhà ga T3, giúp tình trạng quá tải của ga T1 được cải thiện. Tuy nhiên, vào dịp cao điểm lễ, Tết, ga T1 vẫn căng thẳng vì lưu lượng hành khách tăng cao.
Theo phương án quy hoạch được liên danh CPG - ADCC đề xuất, nhà ga T1 sẽ được xây dựng lại để đáp ứng công suất 10 triệu hành khách mỗi năm. Kết cấu hạ tầng kỹ thuật cũng sẽ được bố trí sẵn để có thể mở rộng công suất lên 15 triệu hành khách mỗi năm trong tương lai.
Để đạt được quy mô này, cần thiết kế công trình cao tầng trên diện tích mặt bằng hiện hữu, tương tự mô hình của nhà ga T2. Việc phát triển không gian theo chiều dọc sẽ giúp nhà ga bổ sung khoảng 56.565m2 diện tích sàn, đảm bảo chỉ tiêu diện tích phục vụ đạt 16m2/hành khách trong giờ cao điểm.
Bên cạnh việc nâng cấp không gian phục vụ hành khách đại trà, một điểm nhấn quan trọng trong phạm vi quy hoạch khu vực này là việc xây mới nhà ga VIP kết hợp phục vụ máy bay tư nhân (private jet).
Nhà ga VIP sẽ đảm bảo phục vụ 1 máy bay code E và khai thác linh hoạt 5 máy bay code C để tiếp đón các nguyên thủ, các tập đoàn, công ty đa quốc gia hoặc khai thác hàng không tư nhân.
Công trình này sẽ nằm cạnh nhà ga T1, đảm bảo không gian phục vụ chuyên biệt, an ninh và riêng tư cho phân khúc hành khách cao cấp. Để có quỹ đất thực hiện, nhà điều hành hiện hữu được đề xuất phá dỡ, di dời sang một tòa nhà tiện ích mới.
Giao thông tiếp cận khu vực nhà ga VIP cũng được đầu tư mới với một tuyến đường 4 làn xe kết nối trực tiếp ra đường Bạch Đằng.
Phạm vi quy hoạch xây mới không chỉ ở tòa nhà ga chính mà còn gồm toàn bộ khu vực mặt tiền nhà ga T1, với định hướng xây dựng một tổ hợp hạ tầng tiếp cận đa chức năng hiện đại trên diện tích 2,3ha. Tổ hợp này được thiết kế để giải quyết nhu cầu đỗ xe và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cho hành khách.
Khu vực này cũng sẽ kết nối trực tiếp với tuyến metro của thành phố thông qua hệ thống thang cuốn, hành lang chuyển tiếp và cầu nối trên cao. Cấu trúc này giúp tối ưu hóa khả năng tiếp cận giao thông công cộng cho hành khách; đồng thời tích hợp các mảng xanh cảnh quan nhằm cải thiện môi trường.
Nhà ga T1 Tân Sơn Nhất được hình thành trước năm 1975, trải qua nhiều lần cơi nới, nâng cấp để đạt công suất thiết kế 15 triệu khách/năm.
Công trình trải qua giai đoạn quá tải trầm trọng, thường xuyên phải phục vụ lượng hành khách vượt quá công suất thiết kế trước khi có thêm nhà ga T3.
