Khi ông Peter Magyar, 45 tuổi, bước lên bục phát biểu tại quốc hội ngày 9/5 trên cương vị Thủ tướng Hungary, một trong những thông điệp mà ông phát đi là 16 năm cầm quyền của cựu thủ tướng Viktor Orban đã kết thúc. Lá cờ Liên minh châu Âu (EU) được đưa trở lại quốc hội Hungary, trong khi Ode to Joy, “quốc ca” của EU, vang lên trước hàng chục nghìn người tập trung tại Budapest.
Ông Magyar ngay sau đó công bố tối hậu thư với Tổng thống Tamas Sulyok cùng loạt quan chức do ông Orban bổ nhiệm đang giữ vị trí chủ chốt trong hệ thống tư pháp và cơ quan công quyền Hungary.
“Đã đến lúc ra đi trong danh dự, khi vẫn còn có thể”, ông Magyar nói, đặt hạn chót 31/5 để Tổng thống Sulyok cùng các quan chức này tự nguyện rời chức vụ.
Ông Magyar, lãnh đạo đảng trung hữu Tisza, giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử tháng trước, chấm dứt sự lãnh đạo của đảng Fidesz sau nhiều năm. Ông không che giấu ý định phá bỏ mô hình nắm quyền mà ông Orban cùng đảng Fidesz đã xây dựng trong gần hai thập kỷ.
Zsolt Kerner, nhà báo tại trang tin Hungary 24.hu, cho biết ông Magyar bước vào cuộc bầu cử với lời hứa đem lại công lý và hiện ông quyết tâm thực hiện điều đó bằng mọi giá.
“Ông ấy có vẻ là người cực kỳ cứng rắn. Những quan chức ở tầng thứ nhất, thứ hai và thứ ba trong mạng lưới của ông Orban nên dè chừng”, Kerner nhận định.
Tân Thủ tướng Magyar cũng tuyên bố rằng dưới sự lãnh đạo của ông, Hungary sẽ không còn là nơi “trú ẩn an toàn” cho chính trị gia nước ngoài tham nhũng.
Cựu bộ trưởng tư pháp Ba Lan Zbigniew Ziobro là một trong những người đầu tiên dường như nghiêm túc trước cảnh báo này. Chưa đầy 36 giờ sau khi ông Magyar nhậm chức, Ziobro ngày 10/5 xác nhận đã rời Hungary tới Mỹ.
Ziobro được Hungary cấp quy chế tị nạn năm ngoái, sau khi phải đối mặt loạt cáo buộc tại Ba Lan, trong đó có lạm quyền, cầm đầu tổ chức tội phạm có tổ chức và biển thủ công quỹ để mua phần mềm gián điệp nhằm theo dõi đối thủ chính trị. Nếu bị kết tội, ông có thể phải đối mặt mức án lên tới 25 năm tù.
Theo truyền thông, chính Tổng thống Donald Trump đã cấp thị thực vào Mỹ cho ông Ziobro.
Nhà báo Kerner cho rằng Ziobro nhiều khả năng sẽ nằm trong số những mục tiêu đầu tiên mà ông Magyar nhắm đến, đặc biệt vì tân Thủ tướng Hungary muốn hàn gắn mối quan hệ với Thủ tướng Ba Lan thân EU Donald Tusk, cũng như nhóm Visegrad (gồm 4 nước Ba Lan, Hungary, Cộng hòa Czech và Slovakia). Quan hệ trong Visegrad đã xấu đi đáng kể dưới thời ông Orban do lập trường thân Nga của lãnh đạo này.
“Nếu Ba Lan yêu cầu dẫn độ các cựu quan chức tham nhũng, Magyar đã nói rõ rằng ông ấy sẽ giao người”, Kerner nói, đề cập cả Ziobro lẫn cựu thứ trưởng tư pháp Ba Lan Marcin Romanowski, người cũng được Hungary cấp quy chế tị nạn dưới thời ông Orban.
Kerner cho biết những người tích lũy khối tài sản lớn dưới thời chính quyền cũ cũng có thể sớm đối mặt sức ép. Trong những tuần trước lễ nhậm chức của ông Magyar, Guardian đưa tin nhiều cựu đồng minh của cựu thủ tướng Orban đã bắt đầu chuyển tài sản ra nước ngoài vì lo ngại chiến dịch chống tham nhũng mà lãnh đạo mới cam kết thực hiện. Một số người thậm chí còn tìm cách xin thị thực Mỹ.
Tuy nhiên, theo nhà phân tích chính trị Zsuzsanna Vegh tại Quỹ Marshall của Đức, thách thức lớn hơn đối với Thủ tướng Magyar sẽ là mạng lưới đồng minh rộng lớn của ông Orban, với các vị trí quyền lực như Tổng thống, lãnh đạo viện công tố và cơ quan kiểm toán nhà nước.
“Việc ông Magyar kêu gọi những người này từ chức không đồng nghĩa họ buộc phải làm theo. Nếu họ không từ chức, tôi nghĩ chúng ta sẽ chứng kiến một cuộc chiến pháp lý. Sẽ cần tiến hành các sửa đổi hiến pháp để có thể loại họ khỏi chức vụ”, bà nhận định.
Tuy nhiên, một điều mà ông Magyar đã chứng minh ngay cả trước khi nhậm chức là ông thích hành động một cách chóng vánh. Theo bà Vegh, chính điều này có thể tạo ra bước ngoặt.
“Với việc Thủ tướng Magyar ra tối hậu thư để các quan chức này từ chức vào cuối tháng 5, tôi cho rằng đảng Tisza hẳn đã có lộ trình rất rõ ràng cho bước đi tiếp theo nếu những người đó vẫn tiếp tục tại nhiệm”, bà nói.
Theo nhà phân tích này, hệ thống mà ông Orban từng xây dựng để củng cố quyền lực đã bắt đầu rạn nứt.
“Cuộc bầu cử hồi tháng 4 cho thấy chiến lược nhằm duy trì quyền lực của ông Orban không còn hiệu quả nữa. Hệ thống ấy một phần dựa trên niềm tin rằng ông ấy không thể bị đánh bại. Và rồi niềm tin đó đã sụp đổ khi thực tế chứng minh điều hoàn toàn ngược lại”, bà Vegh nêu thêm.
Guardian ngày 23/6 dẫn kết quả thăm dò từ tổ chức tư vấn phi lợi nhuận More in Common cho biết đa số thế hệ Gen Z ở Anh không đồng tình về việc nước này rời khỏi Liên minh châu Âu (EU).
More in Common là một tổ chức nghiên cứu và khảo sát ý kiến công chúng có mức độ uy tín rất cao tại Anh. Tổ chức này là thành viên Hội đồng Khảo sát Anh, thước đo quan trọng nhất cho bất kỳ hãng khảo sát nào tại nước này.
Kết quả khảo sát, được thực hiện với 440 người trong độ tuổi 18-28 trên khắp nước Anh, chỉ ra rằng 60% trong nhóm này cho biết sẽ bỏ phiếu để Anh tái gia nhập EU khi có cơ hội, trong khi những người có quan điểm trái ngược chiếm 9%.
Khi khảo sát sâu hơn với nhóm những người có khả năng đi bỏ phiếu nếu có cuộc trưng cầu dân ý lần hai về vấn đề này, tỷ lệ chênh lệch càng áp đảo hơn, khi những người ủng hộ Anh ở lại EU chiếm 81%.
More in Common cho biết 50% người Anh thuộc nhóm Gen Z coi Brexit là một thất bại, 16% xem điều này là thành công, trong khi 34% không đưa ra quan điểm.
"Đối với nhiều người Anh thuộc Gen Z, cuộc trưng cầu dân ý Brexit đã định hình nên 'sự trưởng thành' chính trị của họ. Trong các nhóm thảo luận, nhiều người trong độ tuổi này cho biết Brexit là sự kiện chính trị đầu tiên mà họ nhận thức rõ ràng, dù họ lúc đó chưa đủ tuổi bỏ phiếu", Luke Tryl, giám đốc điều hành của More In Common, cho biết.
Tryl nói thêm suốt 10 năm qua, các cuộc thăm dò của More in Common đối với người Anh trong độ tuổi 18-28 về Brexit đã chỉ ra rằng đa số người được hỏi đều tin Brexit đã thất bại và trong 5 người thì có tới ba người muốn tổ chức trưng cầu dân ý về việc Anh tái gia nhập EU.
"Nhưng điều thú vị là ít người nghĩ rằng Brexit đã thất bại ngay từ đầu. Họ cho rằng có thể điều đó đã hoạt động tốt, nhưng các chính trị gia đã phá hỏng nó", Tryl cho biết thêm.
Sự phản đối mạnh mẽ đối với việc Anh rời khỏi EU thể hiện rõ nhất ở những người trẻ tuổi nhất. Trong số những người được hỏi ở độ tuổi 18-21, những người vào năm 2016 còn là trẻ em 6-9 tuổi, có 53% coi Brexit là thất bại và chỉ có 12% coi đó là thành công.
Anh tổ chức trưng cầu dân ý về việc rời khỏi EU hồi tháng 6/2016, với kết quả 52% người Anh ủng hộ Brexit, trong khi 48% số người muốn ở lại liên minh. Năm ngoái, Anh và EU ký loạt thỏa thuận quốc phòng, an ninh và xuất khẩu thực phẩm, đánh dấu bước "khởi động lại" quan hệ hợp tác vốn bị rạn nứt sau Brexit.
"Nhiều năm trước, anh từng nói với em rằng anh không thể hứa cho em cả thế giới, nhưng có thể hứa hẹn một cuộc đời thú vị. Và thực tế, anh đã làm được nhiều hơn thế khi mang lại cho em cả hai điều này", bà Michelle Obama nói trong sự kiện ngày 18/6, tay cầm khăn giấy.
Trong lúc bà Michelle Obama chia sẻ về những giá trị mà chồng mình luôn theo đuổi trong cuộc sống là "sự bình đẳng, thấu hiểu, chân thành, hòa nhập và công bằng", cựu Tổng thống Obama đã xúc động rơi nước mắt.
Cựu Đệ nhất phu nhân nói về những thử thách và trở ngại mà ông Obama phải đối mặt trong nhiệm kỳ tổng thống, từ những cuộc công kích cá nhân đến những thảm kịch quốc gia, và những thành tựu của ông trong 8 năm tại phòng Bầu dục.
"Anh luôn cống hiến những điều tốt đẹp nhất của mình, và bằng cách đó, anh đã nhắc nhở rằng chúng ta cũng có thể làm được", bà nói. Những người có mặt reo hò khi Đệ nhất phu nhân nhắc đến giải Nobel của ông Obama.
Bà khen ngợi cách tiếp cận "không hề nao núng" của ông Obama trước những lời chỉ trích, những cáo buộc sai sự thật và áp lực của ánh đèn sân khấu chính trị, nói rằng ông "luôn tập trung, luôn bình tĩnh và luôn nhìn xa trông rộng".
"Anh luôn cống hiến những gì tốt nhất của mình", bà Michelle nói.
Cựu đệ nhất phu nhân cũng lưu ý đây là "thời điểm đầy lo lắng và chia rẽ". Mặc dù không trực tiếp nhắc đến Tổng thống Donald Trump, bà nói rằng "không ai có quyền phán xét ai là người Mỹ đủ tiêu chuẩn", dường như ám chỉ chính sách siết chặt nhập cư của chính quyền Tổng thống Trump.
Trung tâm Obama rộng khoảng 7,9 ha, được xây dựng trong vòng 5 năm, bao gồm bảo tàng, sân chơi, một chi nhánh Thư viện Công cộng Chicago và một trung tâm thể thao. Công trình có chi phí 850 triệu USD, bắt đầu mở cửa cho công chúng từ 19/6.
Nổi bật nhất trong quần thể là tòa tháp hình chóp cụt bằng đá granite cao 69 m gồm 4 tầng và gần như không có cửa sổ, nơi đặt bảo tàng về ông Barack Obama, tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ.
Israel và Lebanon đã đạt thỏa thuận ngừng bắn sau cuộc đàm phán tại Mỹ. Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ, thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày có hiệu lực từ 0 giờ ngày 17.4, giờ Israel (4 giờ ngày 17.4, giờ VN) và có thể được gia hạn nếu hai bên đồng thuận.
Tuy nhiên, quân đội Lebanon rạng sáng 17.4 cáo buộc Israel đã vi phạm thỏa thuận khi nã pháo về phía nhiều ngôi làng ở miền nam Lebanon, giáp với Israel, theo tờ The Times of Israel. Trong thông báo, quân đội Lebanon kêu gọi công dân không nên vội trở về nhà ở miền nam.
Hãng thông tấn National News của Lebanon đưa tin rằng Israel tiếp tục nã pháo vào các làng Khiam và Dibbine khoảng nửa giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực.
Điều khoản thỏa thuận ngừng bắn do Bộ Ngoại giao Mỹ công bố cấm Israel thực hiện các hành động quân sự tấn công tại Lebanon nhưng có vẻ chừa đường cho việc "tự vệ trước các cuộc tấn công đã được lên kế hoạch, sắp hoặc đang xảy ra".
Quân đội Israel trả lời hãng tin AP rằng đang kiểm tra các báo cáo về việc bắn pháo tại miền nam Lebanon. Trước đó, quân đội Israel cho biết còi báo động tên lửa đã được kích hoạt tại một ngôi làng ở miền bắc do phát hiện nhầm mục tiêu.
Phóng viên của AFP tại thủ đô Beirut của Lebanon cho biết đã nghe tiếng súng nổ ngay sau khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực.
Bên cạnh đó, người dân cũng quay trở về các khu ngoại ô phía nam Beirut, lãnh địa của Hezbollah, cũng như nhiều khu vực miền nam Lebanon.
Tổng thống Mỹ Donald Trump, người công bố thỏa thuận ngừng bắn, cảnh báo Hezbollah nên cư xử "tử tế" trong giai đoạn quan trọng này. "Đó sẽ là thời khắc tuyệt vời cho họ nếu họ làm vậy. Không giết chóc nữa. Cuối cùng phải có hòa bình", ông Trump viết trong bài đăng thứ 27 trong ngày trên mạng xã hội Truth Social.
