Tốn 75 triệu cho con học piano rồi suốt ngày đánh ‘Con bướm vàng’

Đọc nhiều ý kiến về chuyện nhà ở thời gian gần đây, tôi nhận ra đa số đều xoay quanh một quan điểm: "Phải mua nhà càng sớm càng tốt, kể cả chấp nhận gồng gánh nợ nần suốt 10-20 năm". Không ít người còn tin rằng bất động sản chỉ có tăng giá, nên cứ cố mua trước rồi tính sau. Người trẻ vì thế được khuyên hãy chịu cực, đánh đổi thanh xuân để có một căn nhà, từ đó mới yên tâm lập nghiệp.

Tôi hiểu và đồng cảm với suy nghĩ ấy. Nhưng càng đọc những chia sẻ sau khi mua nhà, tôi càng thấy một điểm chung khác: nhiều người không thực sự cảm thấy hạnh phúc trong chính căn nhà của mình. Thay vào đó là cảm giác mệt mỏi, áp lực và kiệt sức vì nợ nần.

Theo tôi, điều khiến nhiều người bất an không nằm ở căn nhà, mà ở việc họ không còn cảm giác mình đang "được sống". Đây là nhu cầu rất căn bản của con người, nhưng lại dễ bị bỏ quên khi mọi tính toán đều dồn vào mục tiêu sở hữu nhà.

Nhiều người khi lập kế hoạch tài chính thường nghĩ chỉ cần lo được tiền nhà là đủ. Những khoản như du lịch, cà phê, ăn ngoài, mua sắm hay các thú vui cá nhân đều có thể cắt giảm. Đúng là chúng ta có thể chịu đựng vài tháng, thậm chí một hai năm, nhưng rất khó để sống trong trạng thái bóp nghẹt mọi nhu cầu tinh thần suốt 20 năm. Khi sự kiệt sức kéo dài, căn nhà dần không còn là tổ ấm mà trở thành một gánh nặng.

Một điều khác khiến nhiều gia đình rơi vào áp lực là thiếu quỹ dự phòng. Không ít người gom toàn bộ tiền tiết kiệm, vay thêm hai bên gia đình để đủ tiền trả đợt đầu mua nhà. Họ sở hữu một tài sản lớn nhưng lại không còn tiền mặt cho những tình huống bất ngờ.

>> 'Siết tín dụng bất động sản không nên cào bằng'

Nhà đất không có tính thanh khoản cao. Một căn nhà trị giá 10 tỷ đồng không đồng nghĩa bạn có ngay 100 triệu tiền mặt khi cần chữa bệnh hay giải quyết sự cố gia đình. Và chính những lúc không xoay xở được như vậy dễ dẫn tới căng thẳng, xích mích giữa vợ chồng hoặc hai bên nội ngoại.

Từ những điều quan sát và trải nghiệm xung quanh mình, tôi nghĩ trước khi quyết định mua nhà, người trẻ nên cân nhắc vài điều:

Đầu tiên là quỹ thất nghiệp và quỹ khẩn cấp. Theo tôi, nên có ít nhất 12 tháng chi phí sinh hoạt dự phòng trước khi nghĩ đến chuyện vay mua nhà. Ví dụ mỗi tháng tôi chi tiêu khoảng 15 triệu đồng thì cần để dành khoảng 180 triệu đồng rồi mới mua nhà. Gia đình hai người thì con số này có thể gấp đôi.

Thứ hai, khi tính toán chi phí hàng tháng, đừng quên các khoản dành cho đời sống tinh thần. Chúng ta cần sống trước, rồi mới đến chuyện sở hữu căn nhà. Một cuộc sống chỉ xoay quanh trả nợ rất dễ khiến con người mất cân bằng.

Ngoài ra, thay vì dồn toàn bộ dòng tiền vào bất động sản, tôi nghĩ mỗi tháng nên dành một phần cho các kênh tích lũy khác như quỹ mở, chứng khoán hoặc vàng. Sau thời gian dài, đây cũng có thể là nguồn tài sản hỗ trợ trả nợ hoặc tạo thêm sự an toàn tài chính.

Nhiều người sẽ hỏi: "Nếu tính toán như vậy thì bao giờ mới mua được nhà?". Nhưng theo tôi, nếu một kế hoạch mua nhà khiến bạn không thể đi đường dài suốt 20 năm mà vẫn giữ được sức khỏe, tinh thần và chất lượng sống, thì có lẽ đó chưa phải là một kế hoạch phù hợp.

Tin Gốc: Vnexpress

"Tôi có hai người em (một trai, một gái). Em gái tôi 34 tuổi, làm việc ở Hà Nội với mức lương khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Em trai tôi 24 tuổi, lương khoảng 9 triệu đồng.

Nhiều lần, mẹ và vợ tôi đều hỏi hai em sao không tìm công việc khác tốt hơn, thu nhập cao hơn để tính chuyện mua nhà? Nhưng cả hai đều có chung một suy nghĩ: làm công việc hiện tại tuy lương không quá cao nhưng được nghỉ thứ bảy, chủ nhật, không bị áp lực tăng ca quá nhiều.

Các em nói với tôi rằng, dù có cố kiếm thêm vài triệu mỗi tháng thì cũng chẳng đủ để tạo khác biệt lớn trong việc mua nhà ở Hà Nội. Vậy nên, thay vì đánh đổi toàn bộ thời gian và sức khỏe để chạy theo thu nhập, các em chọn cuộc sống đủ chi tiêu và ở cùng bố mẹ.

Ngoài ra, tôi còn đứa cháu gọi tôi bằng cậu, 23 tuổi, đang làm việc ở Hải Phòng với thu nhập hơn 10 triệu đồng, cũng có suy nghĩ tương tự. Cháu mới có bạn gái và nói rằng sau này lấy vợ chắc vẫn ở cùng bố mẹ, vì tích cóp nhiều năm cũng khó mua nổi nhà riêng. Cháu bảo nếu sau này có thêm con cái, áp lực tài chính sẽ còn lớn hơn nên hiện tại, cũng không muốn lao vào làm thêm tăng ca quá nhiều.

>> Ảo tưởng giàu lên khi tôi mua nhà Hà Nội 5 tỷ để cho thuê

Con gái tôi năm nay 19 tuổi, đang học đại học nhưng cũng có suy nghĩ rất thực tế. Có lần, con nói với tôi: 'Sau này con có cố gắng học hành, làm việc cật lực, lương đến 50 triệu đồng mỗi tháng thì chắc cũng khó mua nổi nhà ở Hà Nội, nên con tính học xong sẽ tìm cơ hội đi nước ngoài'. Nghe con nói, tôi không biết nên phản đối hay đồng tình.

Tôi hiểu người trẻ bây giờ không lười biếng. Các em, các cháu vẫn đi làm, vẫn học tập, vẫn có trách nhiệm với cuộc sống của mình. Nhưng điều khác biệt là nhiều người không còn tin rằng chăm chỉ là đủ để đổi lấy một căn nhà như thế hệ trước từng nghĩ.

Thời của chúng tôi, dù khó khăn nhưng vẫn tồn tại cảm giác rằng chỉ cần cố gắng làm việc, tích góp nhiều năm thì sẽ có cơ hội mua nhà, ổn định cuộc sống. Còn bây giờ, khoảng cách giữa thu nhập và giá bất động sản dường như ngày càng xa. Một người trẻ lương 10-15 triệu đồng mỗi tháng ở thành phố lớn, sau khi trừ tiền ăn uống, đi lại và sinh hoạt, gần như rất khó tích lũy đáng kể. Ngay cả những người thu nhập khá hơn cũng mất nhiều năm mới đủ một khoản trả trước cho căn hộ nhỏ.

Có lẽ vì vậy mà nhiều người trẻ đang thay đổi tư duy sống. Họ ưu tiên cân bằng cuộc sống hơn là làm việc kiệt sức để theo đuổi mục tiêu mà bản thân cảm thấy quá xa vời. Một số chọn ở cùng gia đình lâu dài. Một số tìm cơ hội ra nước ngoài. Một số khác chấp nhận thuê nhà và không còn xem việc sở hữu nhà là đích đến bắt buộc.

Tôi không dám khẳng định suy nghĩ đó đúng hay sai. Nhưng rõ ràng, khi ngày càng nhiều người trẻ cùng nói 'cố mấy cũng không mua nổi nhà', đó không còn là câu chuyện của riêng một gia đình nữa".

Đó là chia sẻ của độc giả Trieuhung về giấc mơ an cư của người trẻ trong bối cảnh giá nhà vượt xa thu nhập khiến người Việt thuộc nhóm khó mua nhà nhất thế giới. Các chuyên gia cho rằng, giai đoạn 2023-2024 người Việt cần khoảng 23 năm thu nhập để mua nhà, con số này tăng lên 26 năm vào năm ngoái và hiện đã vượt 30 năm do giá bất động sản tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập. Mức này cao gấp đôi mặt bằng bình quân toàn cầu.

Còn theo dữ liệu từ Numbeo - nền tảng thống kê chi phí sinh hoạt lớn trên thế giới, Việt Nam hiện đứng thứ 10 trong hơn 100 quốc gia về mức độ khó tiếp cận nhà ở, tính theo số năm thu nhập cần tích lũy để mua nhà. Năm 2023, Việt Nam đứng thứ 14, nhưng hiện đã lên vị trí thứ 10, cho thấy khả năng mua nhà của người dân ngày càng khó khăn hơn. Trong bảng xếp hạng này, thứ hạng càng cao đồng nghĩa giá nhà càng vượt xa thu nhập.

Tin Gốc: Vnexpress

Sáng nay trên đường đi làm, xe du lịch đón khách khá nhiều nên dòng xe chỉ có thể nhích từng chút, dẫu vậy phía sau tôi là một xe buýt.

Tài xế liên tục bấm còi dù cho nhìn phía trước anh ấy đủ thấy không còn một khoảng trống nào để đi nhanh. Tôi là người quen với sự tĩnh lặng, không tránh khỏi sự khó chịu trong lòng và nảy sinh nhiều câu hỏi tại sao.

Có lẽ đã từ rất lâu rồi tôi cũng không rõ lắm, còi xe là một phát minh tuyệt vời về mặt an toàn giao thông, trong bối cảnh hạ tầng giao thông sơ khai thời xưa ấy, khi người đi bộ, xe ngựa và những chiếc ô tô đầu tiên cùng chia sẻ một lối đi, chiếc còi xe là biểu tượng của sự văn minh và an toàn.

Thế nhưng khi thế giới phát triển, xã hội hoạt động trên guồng quay ngày càng nhanh, kéo theo nhiều hệ lụy về tâm lý cho con người. Ức chế, căng thẳng trong công việc, trong đời sống, một góc xã hội giờ đây ức chế thêm bội phần bởi tiếng còi xe, vì giờ đây nó không còn ý nghĩa "làm ơn nhường đường", mà nó đã trở thành mệnh lệnh "né ra cho đi".

Dừng đèn đỏ, còn 3 giây đèn chuyển xanh: bấm còi, đường đang kẹt cứng ai cũng chôn chân: bấm còi, giành làn đường của xe máy và thô sơ vì sự khôn lỏi: bấm còi, thấy người đi bộ đang băng qua đường, vì không muốn chậm lại giây nào: bấm còi.

Dường như một số cá nhân bấm còi theo phản xạ tự nhiên đến mức vô thức khi não họ còn chưa kịp phân tích phía trước thế nào. Họ bấm còi khi đi vào ngõ hẻm, bấm còi khi vượt qua một người già, bấm còi sát tai một phụ nữ chở theo con nhỏ.

Sau một ngày dài làm việc căng thẳng, thứ đón chúng ta trên đường về nhà không phải là sự bình yên để tìm lại một chút ý nghĩa của cuộc sống, mà là một ma trận âm thanh hỗn loạn giữa nơi ai cũng muốn thoát đi trong vô vọng.

Hãy khoan bàn đến các nguy cơ tai nạn có thể xảy ra, văn hóa bấm còi vô thức khiến con người ta dễ nổi nóng hơn, không gian quá ô nhiễm bởi tiếng còi như một chất xúc tác mạnh mẽ khiến con người ta sẵn sàng giơ cẳng tay, hạ cẳng chân lao vào nhau hơn thua vì tiếng còi.

Vội vã giúp chúng ta đi sớm hơn, về nhanh hơn vài phút liệu có đáng để đánh đổi cho sự bào mòn văn hóa ứng xử của mỗi chúng ta?

Nhìn sang các nước trong khu vực như Singapore, Malaysia, Thái lan, người ta có thể lái xe cả tháng trời mà không hề bấm một tiếng còi, vì họ không biết xe có cái còi? Xin thưa: Không. Vì với họ, việc bấm còi là một hành vi bất lịch sự, thậm chí là thô lỗ, họ chỉ đưa tay lên cái còi vì một lý do cấp bách nào đó.

Xét về không gian đường xá, quả thật với cách đi hiện tại của người tham gia giao thông ở nước ta, thật khó để việc hạn chế tiếng còi xe trở nên hiện thực, nhưng khó không phải là mặc kệ, chỉ cần mỗi người trước khi ấn tay vào còi, chỉ cần chậm lại một giây để tự hỏi: "Tiếng còi này có thực sự cần thiết không, hay nó chỉ đang làm khổ người xung quanh?", tôi tin sự ô nhiễm tiếng ồn sẽ giảm đáng kể.

Mỗi hành động nhỏ của bạn là bài học lớn cho thế hệ sau, điều gì tốt chúng ta nên lan tỏa không chỉ cho bản thân, mà chính bạn đang góp một tay làm đẹp xã hội ngày càng văn minh hơn.

Tin Gốc: Vnexpress