Từng tham gia trekking chinh phục nhiều đỉnh núi cao tại miền Bắc, anh Nguyễn Văn Tùng (xã La Bằng, Thái Nguyên) đánh giá Tam Đảo Bắc là đỉnh núi khó nhất anh từng leo.
Theo anh Tùng, tuy chỉ cao hơn 1.592m, cung leo Tam Đảo Bắc có độ dốc cao, càng gần đỉnh độ dốc càng lớn thách thức người leo núi. Từ lâu hoạt động leo núi tại Tam Đảo đã tạm dừng. Thời gian gần đây khi mốc Tam Đảo Bắc được cắm, lượng khách leo núi mới quay trở lại.
Tam Đảo là dãy núi dài gần 80km, nằm trên địa bàn ba tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Tuyên Quang. Dãy núi này có nhiều đỉnh, Tam Đảo Bắc là đỉnh cao nhất.
Cung trekking Tam Đảo Bắc có quãng đường khoảng 7,5km một chiều, nếu đi về trong ngày, người leo núi sẽ vượt qua chặng đường 15km. Cung đường chủ yếu đi xuyên rừng rậm, ẩm, hoang sơ, có nhiều đoạn phải vượt qua suối.
Ngay từ độ cao 250m, bắt đầu xuất hiện dốc dựng đứng kéo dài đến mốc 850m. Tiếp đó, người leo băng qua một đoạn rừng rậm rồi tiếp tục vượt các con dốc đứng cho đến đỉnh núi.
Cung chinh phục Tam Đảo Bắc chưa có người leo nhiều, chủ yếu là đường mòn xuyên rừng, nhiều đoạn có ngã rẽ dễ lạc hướng. So với cung trekking quen thuộc ở Tam Đảo, chinh phục 3 đỉnh cung Tam Đảo Bắc được đánh giá có độ khó cao hơn nhiều.
Nếu leo từ phía Phú Thọ và xuống hướng Thái Nguyên, người leo sẽ gặp nhiều đoạn thác cao khó vượt qua, nếu không biết đường vòng tránh thác rất dễ bị lạc.
“Cung trekking Tam Đảo Bắc không dành cho những ai muốn leo núi chill chill. Cung này đòi hỏi người leo cần có thể lực tốt, bởi đi đường dốc cao liên tục sẽ hao sức nhanh”, anh Tùng chia sẻ.
Trước khi leo núi cần chuẩn bị đầy đủ đồ ăn, nước uống, các dụng cụ như: gậy leo núi, đồ y tế, đèn pin, đồng hồ có định vị GPS, áo mưa…
Điều quan trọng nhất khi leo núi là không được tách đoàn, không tự ý leo núi khi không có kinh nghiệm.
Với tour trekking suối Cửa Tử (một bên sườn của dãy Tam Đảo về phía Thái Nguyên) thường có hai porter dẫn đường. Một người đi đầu, một người chốt cuối để đảm bảo các thành viên di chuyển theo đúng lộ trình, tránh trường hợp lạc trong rừng.
“Trong trường hợp bị lạc, theo bản năng người bị lạc sẽ rất hoảng loạn, tìm đường trong mơ hồ. Tuy nhiên điều này sẽ khiến tình hình xấu đi, càng đi càng lạc, xa vị trí ban đầu.
Điều đầu tiên cần làm là giữ bình tĩnh, ở yên tại vị trí. Khi các thành viên trong đoàn phát hiện có người bị lạc, các porter, cứu hộ sẽ đi tìm dễ dàng hơn”, anh Tùng nói.
Tử Cấm Thành (Cố Cung) ở trung tâm Bắc Kinh được xây dựng từ năm 1406 đến 1420 dưới thời hoàng đế Vĩnh Lạc. Công trình rộng khoảng 720.000 m2 với gần 1.000 tòa nhà, từng là nơi ở và điều hành triều chính của các hoàng đế Trung Hoa suốt hơn 500 năm.
Trong điều kiện khí hậu lục địa với mùa hè nóng ẩm và mùa đông lạnh sâu của Bắc Kinh, việc bảo quản thực phẩm, dược liệu, duy trì môi trường ổn định cho các công trình gỗ quy mô lớn là bài toán quan trọng với triều đình phong kiến. Để giải quyết vấn đề này, hoàng gia xây dựng hệ thống hầm chứa băng, còn gọi là "băng giáo", nằm bên dưới khuôn viên cung điện.
Theo các tài liệu của Bảo tàng Cố Cung (The Palace Museum), hệ thống hầm băng được sử dụng phổ biến dưới triều Thanh và trải qua nhiều đợt trùng tu vào thời Càn Long.
Các hầm được xây theo kiểu bán âm dưới đất nhằm tận dụng nhiệt độ ổn định của địa tầng để hạn chế băng tan. Tường hầm dày bằng gạch nung nhiều lớp, kết hợp kết cấu mái vòm để chịu tải cho phần đất phủ phía trên. Bên trong còn có hệ thống thoát nước nhằm đưa lượng nước băng tan ra ngoài, giảm độ ẩm và duy trì nhiệt độ thấp trong không gian lưu trữ.
Mỗi năm vào mùa đông, khi hồ và hào nước ở Bắc Kinh đóng băng, triều đình tổ chức thu hoạch băng để dự trữ cho mùa hè năm sau. Băng được cắt thành các khối lớn, xếp chồng trong hầm và ngăn cách bằng rơm hoặc mùn cưa nhằm giảm trao đổi nhiệt.
Theo một số ghi chép lịch sử thời Thanh, hoàng gia lưu trữ hàng chục nghìn khối băng mỗi năm phục vụ nhu cầu sinh hoạt trong cung. Bên cạnh các hầm chứa băng, cung đình còn sử dụng "băng giám", loại thùng chứa làm từ gỗ quý hoặc kim loại, đặt băng vào trong thùng để làm mát không gian. Không khí lạnh lan tỏa ra ngoài qua các khe hở trên nắp và thân hộp, giúp giảm nhiệt độ trong phòng. Băng giám còn được dùng để bảo quản trái cây, thực phẩm và dược liệu trong mùa hè.
Ngày nay, các hầm băng trong Tử Cấm Thành không còn được sử dụng để lưu trữ băng đá. Khu hầm băng nằm ở phía tây Tử Cấm Thành, gần khu vực Từ Ninh Cung. Sau quá trình trùng tu và bảo tồn, nhiều khu vực đã được mở cửa cho khách tham quan, một số nơi chuyển thành không gian nhà hàng, quán cà phê cho khách nghỉ chân tại khuôn viên Cố Cung.
Du khách hiện có thể quan sát cấu trúc tường gạch dày, mái vòm và thiết kế bán ngầm đặc trưng của công trình. Không gian này giúp tái hiện phần nào cách người xưa thích nghi với điều kiện khí hậu trước khi các công nghệ làm lạnh hiện đại xuất hiện.
Sân bay được khen ngợi vì "sự ấm áp" này là sân bay quốc tế Lan Châu Trung Xuyên ở Lan Châu, tỉnh Cam Túc, tây bắc Trung Quốc. Ba con mèo cầy hương (civet cat) đang gây sốt mạng xã hội là một gia đình, bao gồm mèo bố Sangbiao, mèo mẹ Cuihua và con gái Cuiguo, sinh vào tháng sáu, theo SCMP. Tổ ấm của chúng là ngôi nhà kính nằm gần cổng lên máy bay số 58 và được đặt biệt danh là "văn phòng kiểm soát chuột" của sân bay. Sân bay thường xuyên cập nhật trên mạng xã hội về cuộc sống hàng ngày của các thành viên trong "văn phòng" này.
Chuồng mèo được trang bị hệ thống thông gió, máy cấp nước và khung leo trèo cho mèo. Sân bay chỉ định nhân viên chăm sóc chúng và thường xuyên đưa chúng ra ngoài "tuần tra" khu vực để chúng thực hiện nhiệm vụ: bắt chuột. Vào sáng sớm mỗi ngày, khi lượng hành khách ít, nhân viên sân bay sẽ thả hai vợ chồng mèo trưởng thành ra ngoài trong thời gian ngắn để "tuần tra" một khu vực cố định.
Cả hai chủ yếu chịu trách nhiệm kiểm tra và bắt chuột ở những nơi như băng chuyền, nhà bếp của các căn tin lớn và kho chứa. Theo sân bay, kể từ khi họ nuôi mèo vào đầu năm nay, không còn tình trạng chuột xâm nhập trở lại trong khuôn viên sân bay. Sân bay không còn cần phải thường xuyên sử dụng thuốc diệt chuột có mùi hăng nữa.
Sangbiao và Cuihua trước đây là những con mèo hoang sống quanh công trường xây dựng nhà ga mới của sân bay. Chúng ở lại gần nhà ga sau khi công trình mới hoàn thành. Vào nửa cuối năm ngoái, nhân viên sân bay nhận thấy nạn chuột hoành hành đã được kiểm soát nhờ hai chú mèo này. Họ quyết định không đuổi chúng đi mà cho chúng ăn ở một khu vực được chỉ định.
Hai chú mèo trở nên nổi tiếng trên mạng xã hội Trung Quốc đại lục sau khi một số hành khách chia sẻ video dễ thương của chúng. Tận dụng sự nổi tiếng trên mạng của hai chú mèo, sân bay đã nhận nuôi chúng vào đầu năm nay. Họ đã thu thập các đề xuất tên cho hai chú mèo từ mạng xã hội và xây một ngôi nhà kính cho chúng.
Tháng 6 vừa qua, Cuihua đã sinh con gái Cuiguo bằng phương pháp mổ lấy thai tại một bệnh viện thú cưng. Sau đó, cô và mèo con đã được đoàn tụ với Sangbiao, vừa được triệt sản, tại ngôi nhà mới của chúng.
"Tôi cứ nghĩ sân bay sẽ đuổi đi hoặc hoàn toàn phớt lờ những con mèo hoang này. Thay vào đó, họ đã cung cấp cho chúng những chiếc giường ấm cúng, thức ăn tươi ngon, và thậm chí cả một chuồng kính được thiết kế riêng. Thật tuyệt vời, sân bay Lan Châu!", một bình luận để lại.
Makoko ban đầu là một làng chài nhỏ được lập nên vào những năm 1800, trước khi Lagos phát triển thành siêu đô thị 25 triệu dân như ngày nay. Cư dân chủ yếu thuộc bộ tộc Ogan, những ngư dân di cư đến đây để tìm nguồn nước tốt hơn. Theo thời gian, nơi này phình to thành một trong những khu ổ chuột không chính thức lớn nhất Tây Phi.
Năm 2025, vlogger Mỹ Drew Binsky tới đây để tìm hiểu cuộc sống địa phương và thấy "sốc" trước cảnh người dân ngụp lặn, đi vệ sinh chung trên kênh. Mặt nước đầy rác thải, xác động vật chết, bốc mùi hôi thối. An ninh ở đây cũng nguy hiểm không kém khi du khách có thể bị tấn công nếu tiếp cận khi chưa được phép.
Dù vậy, điều tích cực là cộng đồng đã tự xây dựng những quy tắc riêng từ việc xây nhà, quản lý người mới đến cho tới tổ chức trường học. Nhiều người coi nơi này là "ngôi nhà thật sự" và đang đấu tranh để tồn tại trước áp lực "dọn dẹp Makoko" từ chính quyền địa phương.
Makoko thực chất là sáu ngôi làng trải dài trên cả đất liền và mặt nước, gồm Oko Agbon, Adogbo, Migbewhe, Yanshiwhe, Sogunro và Apollo. Bốn làng đầu tiên là các cộng đồng nổi, được gọi là "Makoko trên nước", các làng còn lại nằm trên đất liền.
Cách duy nhất để di chuyển trong Makoko là dùng thuyền gỗ. Gần như mọi gia đình đều sở hữu một chiếc thuyền dùng để đánh cá, đưa trẻ em đến trường và đi chợ. Tuy nhiên, đầm phá - kế sinh nhai chính của cộng đồng - cũng đồng thời là nơi xả thải và sinh hoạt tắm rửa hàng ngày của hàng trăm nghìn người.
Tại một ngôi nhà tiêu chuẩn ở Makoko, cả gia đình sinh hoạt chung trong một không gian chật hẹp, được lợp mái tạm bợ. Khu vực vệ sinh chỉ là một tấm màn che với một lỗ cắt trực tiếp xuống mặt nước, trong khi nhiều người dân vẫn sử dụng nguồn nước này để tắm rửa. Người dân lấy nước sạch bằng cách chèo thuyền mang can nhựa đi mua mỗi sáng.
Sunday, con trai của trưởng làng Makoko, cho biết đánh bắt cá không chỉ là mưu sinh mà là di sản văn hóa truyền qua nhiều thế hệ. "Chúng tôi rất hạnh phúc khi sống ở đây, sống trên nước là một phần văn hóa của chúng tôi", Sunday nói. Khi được hỏi về chất lượng nguồn nước, anh khẳng định người dân có thể bơi lội mà không gặp vấn đề gì về sức khỏe.
Ngoài điều kiện sống khắc nghiệt, thách thức lớn nhất của cư dân Makoko đến từ các kế hoạch quy hoạch đô thị. Theo Sunday, giới chức địa phương đánh giá Makoko làm mất mỹ quan thành phố và muốn người dân dời đi để nhường chỗ cho lối sống hiện đại.
Lịch sử cộng đồng này từng chứng kiến nhiều đợt giải tỏa. Năm 2012, chính quyền bang Lagos đã ra thông báo 72 giờ trước khi tiến hành phá dỡ hàng loạt ngôi nhà trên mặt nước. Việc này khiến gần 3.000 người mất chỗ ở mà không có kế hoạch tái định cư rõ ràng. Kể từ đó, sự hỗ trợ nâng cấp cơ sở hạ tầng từ bên ngoài gần như không có, bệnh sốt rét lây lan nhanh chóng.
Bất chấp sự thiếu thốn về hạ tầng, Makoko vẫn duy trì một cộng đồng gắn kết. Trẻ em được tiếp cận giáo dục miễn phí tại hai trường học được xây dựng từ năm 2009. Việc định cư hay xây nhà mới đều được quản lý thông qua sự phê duyệt của trưởng làng.
"Bạn không thể lấy con cá ra khỏi nước và thả lên cạn", Sunday ví von về số phận của người dân Makoko nếu bị buộc rời đi.
"Họ sống trên nước và sẽ làm mọi thứ để được ở lại trên nước", Sunday nói.
