Loãng xương là tình trạng mật độ xương giảm dần theo thời gian, khiến cấu trúc xương trở nên mỏng, giòn, làm hệ khung xương suy yếu, dễ tổn thương. Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết tình trạng này.
Gãy xương cổ tay, bàn tay tái phát nhiều lần
Theo Times of India, cổ tay và xương nhỏ ở bàn tay chứa tỷ lệ xương xốp cao, thường là những vị trí đầu tiên xuất hiện dấu hiệu loãng xương. Các xương ở cổ tay dễ bị tổn thương khi suy yếu, làm giảm sức nâng đỡ, một cú ngã nhẹ cũng có thể gây gãy xương.
Suy yếu sức nắm, cứng khớp tay
Sức nắm của tay có mối tương quan cao với mật độ xương tổng thể. Dấu hiệu không thể mở nắp lọ, nâng túi mua sắm hoặc cầm nắm đồ vật chắc chắn có thể là dấu hiệu của loãng xương tiềm ẩn. Tình trạng yếu tay nên được khắc phục bằng các bài tập tay kết hợp khám để đánh giá sức khỏe xương khớp.
Gãy, đau hông, chân
Vùng hông là một trong những vị trí dễ bị gãy xương do loãng xương nhất. Gãy xương hông làm hạn chế nghiêm trọng khả năng vận động, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày, nhất là ở người lớn tuổi.
Gãy xương chân do loãng xương xảy ra vì mật độ và cấu trúc chất khoáng của xương bị suy giảm nghiêm trọng. Bình thường, xương cũ liên tục bị phá hủy và thay thế bằng xương mới. Khi loãng xương, tốc độ phá hủy nhanh hơn tốc độ tạo xương mới. Người bệnh cũng có thể đau chân tái phát mà không có dấu hiệu chấn thương rõ ràng.
Chiều cao giảm dần
Con người đạt chiều cao tối đa khi trưởng thành nhưng theo thời gian có thể giảm chiều cao. Ví dụ, một người đàn ông có thể thấp hơn 1,5 cm ở tuổi 80 so với ở tuổi 35 hoặc một người phụ nữ từng cao 1,63 m có thể chỉ còn 1,57 m ở tuổi 90.
Giảm chiều cao nhẹ là biểu hiện bình thường của quá trình lão hóa, điều này xảy ra do những thay đổi ở đốt sống, đĩa đệm hoặc tư thế. Loãng xương làm cho xương yếu đi và mật độ xương giảm, nên nó có thể gây giảm chiều cao, theo Very Well Health.
Tụt nướu, răng lung lay
Răng được giữ cố định nhờ xương ổ răng, khi loãng xương, cấu trúc xương này trở nên xốp và yếu, khiến nướu mất điểm tựa và bị tụt xuống. Xương hàm bị tiêu sẽ kéo theo hệ thống dây chằng nha chu lỏng lẻo, không thể bám chặt vào chân răng, làm răng mất độ vững chắc. Thông thường bác sĩ phát hiện những dấu hiệu sớm của bệnh loãng xương trong các lần khám răng định kỳ.
Để bảo vệ sức khỏe xương khớp, mỗi người nên bổ sung đầy đủ canxi, vitamin D thông qua chế độ ăn uống theo hướng dẫn của bác sĩ. Duy trì các hoạt động thể chất như đi bộ, tập kháng lực giúp tăng cường sức khỏe xương. Hạn chế hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia, đồng thời kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ loãng xương, có biện pháp khắc phục kịp thời.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan tại lễ phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm 2026 ngày 16/5, cho biết trong 36 vụ ngộ độc thực phẩm, có đến 9 vụ quy mô lớn với hơn 30 người mắc, chiếm 25%. Đây là tỷ lệ cao, đáng báo động, cho thấy tính chất nghiêm trọng và nguy cơ gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe cộng đồng. Các vụ ngộ độc chủ yếu tập trung ở bếp ăn tập thể, trường học và thức ăn đường phố do những sai sót trong khâu sơ chế, bảo quản và nguồn gốc nguyên liệu.
Nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề, bà Lan dẫn lại chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: "Nếu không làm tốt khâu an toàn thực phẩm thì việc xây thêm bệnh viện hay đào tạo thêm bác sĩ cũng không thể đáp ứng đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân".
Theo Bộ trưởng, việc kiểm soát các hộ kinh doanh cá thể, thức ăn đường phố và các sàn thương mại điện tử nhỏ lẻ đang tiềm ẩn nhiều rủi ro do tính chất phân tán, khó truy xuất nguồn gốc, dẫn đến không kịp thời ngăn chặn số người mắc gia tăng.
Để khắc phục, hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm sẽ được củng cố. Dự kiến vào kỳ họp Quốc hội thứ 2 tháng 10 tới, Bộ Y tế sẽ trình Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Trong đó, vấn đề thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học sẽ được đưa thành một chương riêng biệt để quản lý hiệu quả hơn.
Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM Phạm Khánh Phong Lan đánh giá thức ăn đường phố là mảng "càng nhỏ càng khó quản lý". Dù việc xử phạt trên thực tế gặp khó khăn và chủ yếu dừng ở mức nhắc nhở, bà Phong Lan khẳng định chế tài hiện hành mang tính răn đe rất cao.
"Chỉ cần một hành vi không đeo bao tay, vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền thì khi phát hiện sẽ bị xử phạt 3 triệu đồng, một số tiền không nhỏ so với thu nhập một ngày của gánh hàng rong", bà Lan dẫn chứng và kêu gọi cộng đồng cùng chung tay tẩy chay các cơ sở không đảm bảo vệ sinh.
Về vấn đề suất ăn học đường, lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP HCM cho biết thành phố là đơn vị đi đầu cả nước với việc ký kết liên tịch cùng Sở Giáo dục Đào tạo. Mới đây, 317 cơ sở cung cấp suất ăn trường học đã ký cam kết đảm bảo chất lượng.
Với quy mô hơn 14 triệu dân sau sáp nhập và 168 xã, phường, đặc khu, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhìn nhận công tác quản lý an toàn thực phẩm của thành phố đang đối diện với nhiều thách thức, nguy cơ ngộ độc vẫn tiềm ẩn rất lớn. Ông yêu cầu các cơ quan chức năng phải công khai minh bạch thông tin về các tổ chức, cá nhân vi phạm để cảnh báo và răn đe. Thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi tư duy từ quản lý nhỏ lẻ sang kiểm soát theo chuỗi giá trị hàng hóa từ khâu sản xuất đến bàn ăn.
Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm nay diễn ra từ 15/4 đến 15/5 với thông điệp "Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố". Lực lượng chức năng được yêu cầu kiên quyết xử lý nghiêm vi phạm, không có vùng cấm, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng mọi nguồn lực để điều tra truy xuất nguồn gốc và cấp cứu kịp thời nếu xảy ra sự cố.
Trong các phương pháp điều trị được bác sĩ khuyến nghị, người bệnh chọn y học cổ truyền gồm châm cứu kết hợp thuốc chống viêm. Sau gần 3 tuần điều trị, tay phải bệnh nhân lấy lại được vận động duỗi các ngón tay.
Triệu chứng nhận biết bệnh liệt dây thần kinh quay gồm duỗi cổ tay yếu hoặc mất hoàn toàn - bàn tay rũ xuống như đang cầm một tờ báo; không duỗi được các ngón tay (đặc biệt ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa); tê bì mặt sau cẳng tay và mu bàn tay. Dấu hiệu đặc trưng là người bệnh không thể hướng mu bàn tay lên trên khi dang tay.
Dưới góc nhìn y học hiện đại, nguyên nhân chủ yếu do dây thần kinh bị chèn ép kéo dài. Một số nguyên nhân phổ biến gồm ngủ gục trên cánh tay (liệt đêm thứ bảy), sử dụng nạng chống nách không đúng cách; khối u, phình mạch chèn ép dây thần kinh. Bệnh nhân chấn thương gãy xương cánh tay (đặc biệt gãy 1/3 giữa), sai khớp, vết thương phần mềm. Nguyên nhân cũng có thể do viêm nhiễm hoặc bệnh lý toàn thân như đái tháo đường, viêm đa dây thần kinh, hoặc biến chứng sau tiêm bắp không đúng vị trí.
Theo y học cổ truyền, bệnh thuộc phạm vi "chứng tý" hoặc "bại" (liệt), do kinh lạc bị bế tắc, khí huyết vận hành không thông suốt trên đường kinh Tam Tiêu, Đại trường - nơi dây thần kinh quay đi qua vùng cánh tay. Ngoài ra, các yếu tố như phong, hàn, thấp xâm nhập gây tổn thương kinh cân, hoặc chính khí suy yếu (tỳ vị hư, khí huyết bất túc) cũng làm giảm nuôi dưỡng cân mạch.
Liệu trình điều trị được thực hiện kết hợp giữa y học cổ truyền và hiện đại, bao gồm: cố định, giảm phù nề bằng thuốc chống viêm và vitamin nhóm B (B1, B6, B12); xoa bóp nhẹ nhàng dọc theo cẳng tay; châm cứu với các huyệt Khúc Trì, Thủ Tam Lý, Hợp Cốc, Dương Khê, Ngoại Quan nhằm thông kinh lạc, bổ khí huyết; điện châm xung tần số thấp để kích thích phục hồi dẫn truyền thần kinh - cơ.
Người bệnh cần được phát hiện và điều trị càng sớm càng tốt, đặc biệt trong 3-6 tháng đầu - giai đoạn vàng để phục hồi. Đồng thời, cần kiên trì tập phục hồi chức năng mỗi ngày, tránh các tư thế gây chèn ép thần kinh như gác tay khi ngủ, đeo balo quá chặt vùng nách. Việc phối hợp điều trị giữa chuyên khoa Nội thần kinh, Phục hồi chức năng và Y học cổ truyền sẽ giúp đạt hiệu quả tối ưu.
Ngày 1/5, TS Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Phục hồi chức năng, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho hay ung thư biểu mô tế bào đáy (Basal Cell Carcinoma - BCC) là loại ung thư da phổ biến, chiếm khoảng 75% trường hợp ung thư da. Tiên lượng tốt hơn nhiều so với các dạng ung thư khác, song bệnh có thể tái phát nhiều lần và ngày càng phức tạp do đặc tính sinh học của một số thể BCC nguy cơ cao, khả năng xâm lấn âm thầm khó kiểm soát.
Bệnh nhân trên bàn đầu xuất hiện vùng da môi trên dày lên bất thường. Khám ở bệnh viện chuyên khoa ung bướu, ông được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) và phẫu thuật cắt u lần thứ nhất.
Khoảng ba năm sau, vùng sẹo mổ cũ bắt đầu cứng, dày và đổi màu. Ông quay lại bệnh viện và được xác định BCC tái phát, phẫu thuật lần hai cắt rộng khối u và kết hợp tạo hình. Ba tháng sau, vùng cạnh mũi phải tiếp tục xuất hiện tình trạng dày và xơ cứng.
Sinh thiết tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội ghi nhận BCC cánh mũi phải trên nền BCC môi trên đã phẫu thuật, ông đến Bệnh viện Da liễu Trung ương điều trị. Bác sĩ ghi nhận tổn thương dạng mảng màu da vùng rãnh mũi - má phải kích thước 4x3 cm, bề mặt cứng chắc, ranh giới không rõ, giãn mạch xung quanh. Vùng môi trên phải để lại sẹo xơ, co kéo, bề mặt không đều - di chứng của hai lần phẫu thuật trước.
"Ca này phức tạp hơn bình thường do đồng thời mắc ba thể mô bệnh học trong cùng một tổn thương, trong đó thể thâm nhiễm có tính xâm lấn âm thầm dưới da không biểu hiện rõ trên lâm sàng", TS Sơn nói. Với đặc điểm sinh học này, ranh giới thực sự của khối u thường rộng hơn nhiều so với những gì có thể nhận thấy bằng mắt thường hay trên hình ảnh lâm sàng – đây là thách thức chuyên môn lớn ngay cả với các phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm.
Ngoài ra, vị trí tổn thương tại vùng rãnh mũi - má và môi trên thuộc "vùng nguy cơ cao" (vùng H của mặt) - nơi da mỏng, giải phẫu phức tạp và có nhiều cấu trúc quan trọng nằm sát nhau. Đây là một trong những vị trí được y văn thế giới xếp vào nhóm cần tiếp cận chuyên sâu nhất trong điều trị BCC.
Bệnh nhân được phẫu thuật Mohs kết hợp tạo hình tổn khuyết - phương pháp tiên tiến nhất hiện nay trong điều trị BCC nguy cơ cao và tái phát.
Phẫu thuật Mohs là kỹ thuật cắt bỏ ung thư da từng lớp mỏng, kiểm tra vi thể ngay trong phòng mổ để đảm bảo lấy hết 100% mô ung thư trong khi bảo tồn tối đa mô lành xung quanh. Tỷ lệ điều trị khỏi 90-95% với BCC tái phát – cao hơn so với phẫu thuật thông thường.
Trên thế giới, ung thư biểu mô tế bào đáy là loại ung thư phổ biến nhất ở người da trắng, với tỷ lệ mắc ngày càng gia tăng. Tại Việt Nam, BCC cũng được ghi nhận với tần suất ngày càng tăng, thương tổn hay gặp đặc biệt ở vùng da hở thường xuyên tiếp xúc ánh nắng như mặt, tai và cổ. Ranh giới vi thể của BCC thường rộng hơn nhiều so với những gì quan sát được trên lâm sàng, khiến việc kiểm soát diện cắt là thách thức với bác sĩ.
Bệnh thường khởi phát âm thầm, không đau, không ngứa, dễ bị nhầm là nốt ruồi, u lành hoặc sẹo thông thường. Các dấu hiệu như xuất hiện nốt sần hoặc mảng da bóng, trong suốt, màu hồng hoặc màu da, có thể có giãn mạch nhỏ xung quanh; vết loét không lành, hoặc lành rồi lại tái phát nhiều lần; vùng da dày cứng, ranh giới không rõ, đặc biệt ở mặt, tai, cổ hoặc vùng da thường xuyên tiếp xúc ánh nắng; sẹo cũ có dấu hiệu thay đổi cứng hơn, sưng lên, đổi màu.
