Trứng là một trong những thực phẩm phổ biến và linh hoạt. Tuy nhiên, việc bảo quản sai hoặc nhận biết nhầm trứng hỏng có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Hiểu đúng về thời hạn sử dụng, cách bảo quản và dấu hiệu trứng hỏng giúp đảm bảo an toàn sức khỏe và tránh lãng phí.
Vì sao trứng bị hỏng?
Trứng có thể bị hỏng do vi khuẩn xâm nhập, phổ biến nhất là salmonella – nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm.
Ở trạng thái tự nhiên, vỏ trứng có một lớp màng bảo vệ giúp ngăn vi khuẩn. Tuy nhiên, lớp này có thể bị mất đi khi trứng bị rửa hoặc sau khi luộc. Theo thời gian, trứng cũng giảm chất lượng do mất nước và khí qua vỏ. Túi khí bên trong trứng lớn dần, theo thời gian, lòng trắng (albumin) trở nên loãng hơn, không còn độ dẻo dai. Lòng đỏ cũng dễ bị vỡ hơn và mất đi độ đàn hồi vốn có.
Thời gian bảo quản
Trứng sống
Thời hạn sử dụng của trứng phụ thuộc hoàn toàn vào môi trường bảo quản. Dưới đây là bảng thời gian khuyến nghị để đảm bảo cả độ an toàn lẫn hương vị.
Trứng luộc
Theo khuyến nghị an toàn thực phẩm, trứng luộc chín, dù còn vỏ hay đã bóc, có thể bảo quản trong tủ lạnh khoảng một tuần. Tuy nhiên, thời gian này chỉ đảm bảo khi trứng được làm nguội và đưa vào tủ lạnh trong vòng hai giờ sau khi luộc.
Trứng luộc có thời hạn ngắn hơn trứng tươi vì lớp màng bảo vệ tự nhiên bên ngoài vỏ đã bị phá vỡ trong quá trình nấu. Điều này khiến vi khuẩn và không khí dễ xâm nhập hơn.
Cách bảo quản trứng
Bảo quản lạnh là yếu tố quan trọng nhất để giữ trứng an toàn. Nhiệt độ dưới 4 độ C giúp làm chậm sự phát triển của vi khuẩn. Trứng nên được đặt trong hộp kín hoặc hộp giấy, để ở ngăn trong của tủ lạnh thay vì cánh cửa – nơi nhiệt độ thường xuyên thay đổi khi đóng mở. Với trứng luộc, nên để nguyên vỏ cho đến khi ăn để hạn chế mất nước và nhiễm khuẩn.
Nếu đã bóc vỏ, trứng cần được bảo quản trong hộp kín, có thể kèm khăn giấy ẩm để tránh bị khô. Không nên để trứng luộc ở nhiệt độ phòng quá lâu và cũng không nên đông lạnh vì sẽ làm thay đổi kết cấu, khiến trứng trở nên dai, khó ăn.
Cách nhận biết trứng hỏng
Cách đơn giản nhất là kiểm tra bằng mùi. Trứng hỏng thường có mùi lưu huỳnh nồng, khó chịu. Nếu phát hiện mùi lạ sau khi đập trứng, nên bỏ ngay.
Quan sát vỏ trứng cũng rất quan trọng. Nếu vỏ bị nứt, nhớt hoặc có dấu hiệu mốc, không nên sử dụng. Với trứng luộc, nếu vỏ có cảm giác trơn nhớt hoặc xuất hiện màu lạ, đó có thể là dấu hiệu hư hỏng.
Một cách khác là kiểm tra độ tươi của trứng bằng cách thả vào bát nước. Nếu trứng chìm xuống và nằm ngang dưới đáy, đó là trứng còn rất tươi. Nếu trứng chìm nhưng đứng thẳng hoặc hơi nghiêng, trứng đã cũ nhưng vẫn có thể sử dụng. Ngược lại, trứng nổi hẳn lên mặt nước, điều này cho thấy túi khí bên trong đã lớn, trứng đã để lâu và không nên ăn.
Một số người lo lắng khi thấy lòng đỏ trứng luộc có màu xám xanh. Đây thực chất là phản ứng hóa học khi trứng bị luộc quá lâu, không phải dấu hiệu trứng hỏng và vẫn có thể ăn được.
Ngay cả khi trứng trông bình thường, vẫn có nguy cơ nhiễm vi khuẩn. Vì vậy, cần nấu chín hoàn toàn để đảm bảo an toàn, đặc biệt với trẻ em, phụ nữ mang thai và người có hệ miễn dịch yếu.
Không nên quá phụ thuộc vào hạn sử dụng in trên bao bì, nhưng cũng không nên chủ quan khi trứng có dấu hiệu bất thường. Nguyên tắc đơn giản là nếu bạn cảm thấy nghi ngờ thì nên bỏ đi.
Thạc sĩ - bác sĩ Lê Tiểu Nhật, giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết, trà xanh (Camellia sinensis) là thức uống quen thuộc, đặc biệt phổ biến trong văn hóa châu Á. Thành phần hoạt tính chính của trà xanh là polyphenol, chủ yếu thuộc nhóm catechin. Trong đó, EGCG là catechin chiếm ưu thế và được nghiên cứu nhiều nhất, nhờ đặc tính chống oxy hóa mạnh.
Trong khi đó, ung thư khởi nguồn từ sự tăng sinh quá mức của các tế bào bất thường, vốn liên hệ mật thiết với các tổn thương do quá trình oxy hóa kéo dài.
Các nghiên cứu trên động vật và trong ống nghiệm cho thấy flavonoid trong trà xanh, đặc biệt là EGCG, có khả năng chống ung thư thông qua nhiều cơ chế phức tạp, không chỉ dừng ở tác dụng chống oxy hóa. Hợp chất này có thể ức chế quá trình hình thành mạch máu nuôi khối u, đồng thời các catechin còn giúp kìm hãm sự phát triển, xâm lấn và di căn của tế bào ung thư, cũng như điều hòa quá trình tăng sinh tế bào. Một số phân tích gộp gần đây cũng ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ trà xanh hoặc các chế phẩm từ trà xanh với nguy cơ ung thư thấp hơn.
Phần lớn bằng chứng hiện nay đến từ các nghiên cứu dùng flavonoid nguyên chất (chưa qua chuyển hóa) nên chưa phản ánh đầy đủ tác dụng của trà xanh khi uống thực tế. Kết quả từ nghiên cứu trên động vật cũng khó suy rộng cho người do khác biệt về chuyển hóa và hệ vi sinh.
Các phân tích gộp cho thấy kết quả còn trái chiều, nhiều nghiên cứu cỡ mẫu nhỏ. Trà xanh chỉ có thể giúp phòng ngừa một số loại ung thư nhất định và hiệu quả còn phụ thuộc vào loại trà, cách chế biến. Ngoài ra, người uống trà xanh thường có lối sống lành mạnh hơn, dễ gây nhiễu kết quả.
Trà xanh cũng có thể gây tác dụng phụ như rối loạn tiêu hóa, mất ngủ, bồn chồn, tăng huyết áp nhẹ, độc gan nhẹ hoặc dị ứng da đặc biệt với dạng chiết xuất. Uống trà quá nóng (>65°C) còn làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.
Theo bác sĩ Lê Tiểu Nhật, mặc dù các nghiên cứu hiện tại chưa cung cấp đủ bằng chứng xác thực để khẳng định trà xanh là "chìa khóa" tuyệt đối trong việc phòng ngừa ung thư, nhưng chúng ta không thể phủ nhận những tiềm năng sinh học và lợi ích sức khỏe mà loại thức uống này mang lại.
Thay vì xem trà xanh như một phương thuốc đặc trị, người dùng nên tiếp cận uống trà xanh như một phần của lối sống lành mạnh. Để tối ưu hóa lợi ích và hạn chế tối đa các tác dụng không mong muốn, hãy duy trì thói quen tiêu thụ trà ở mức độ vừa phải, lưu ý nhiệt độ sử dụng dưới 65 độ C, đồng thời kết hợp đồng bộ với chế độ dinh dưỡng khoa học và tầm soát sức khỏe định kỳ.
Sự kiện đánh dấu bước tiến mới trong hợp tác giữa các đơn vị y tế Việt - Pháp. Theo các chuyên gia y tế, trong bối cảnh tai nạn và các bệnh lý cấp tính ngày càng gia tăng, việc trang bị kiến thức sơ cấp cứu cho cộng đồng có ý nghĩa quan trọng. Một xã hội có nhiều người biết cách xử trí ban đầu không chỉ giúp bảo vệ tính mạng người bệnh mà còn giảm gánh nặng cho hệ thống y tế và nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp.
Theo thỏa thuận hợp tác, hàng trăm điểm sơ cấp cứu sẽ được trang bị ngay tại hệ thống nhà thuốc Long Châu. Nhờ mạng lưới rộng khắp và đội ngũ nhân viên y tế được đào tạo, các điểm này có thể hỗ trợ xử trí ban đầu trong những tình huống khẩn cấp, giúp tận dụng “thời gian vàng” trước khi người bệnh được chuyển đến cơ sở điều trị chuyên sâu. Mô hình dự kiến triển khai tại các khu chung cư và thành phố du lịch.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail kiêm Giám đốc Điều hành Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết: “Dự án này rất kịp thời, vì trong năm qua, chúng tôi đã nhận và xử trí không dưới 10 ca cấp cứu tại các cơ sở Long Châu. Tuy nhiên, chúng ta không thể giúp đỡ người khác chỉ bằng sự nhiệt tình, mà còn phải bằng kiến thức bài bản. Do đó trong thời gian tới, với sự đồng hành của các đối tác, tôi mong toàn bộ dược sĩ tại Long Châu sẽ được đào tạo bài bản để thao tác sơ cứu một cách bình tĩnh khi người dân cần, thực sự trở thành một hệ thống chăm sóc sức khỏe sát dân, gần dân”.
Đồng thời, các chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe cộng đồng sẽ được các bên triển khai rộng rãi. Trong đó, đội ngũ hơn 22.000 chuyên viên y tế Long Châu sẽ đồng hành lan tỏa thông tin y khoa, các hướng dẫn sơ cấp cứu chính xác, dễ hiểu đến hàng triệu người dân.
Một điểm nhấn khác của chương trình là sự ra mắt Học viện Sơ cứu (First-Aid Academy), nhằm chuẩn hóa kỹ năng sơ cấp cứu cho sinh viên y dược. Theo đó, việc giáo dục y tế, đào tạo thực hành cho sinh viên Đại học Y Dược TP.HCM và Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch sẽ do Hội Chữ thập đỏ Việt Nam chủ trì xây dựng, với sự hỗ trợ về giáo dục từ Quỹ Urgo Foundation và sự đồng hành của Long Châu, góp phần gắn kết đào tạo với thực tiễn chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Phó giáo sư - tiến sĩ - dược sĩ Võ Quang Trung, Khoa Dược, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch nhận định: “Đây là cách học lấy người học làm trung tâm, lấy nhu cầu sức khỏe cộng đồng làm định hướng, và lấy thực tiễn của hệ thống y tế làm nền tảng để thiết kế chương trình đào tạo”.
Sau đây, cô Jenessa Connor, chuyên gia sức khỏe - kiêm huấn luyện viên thể hình ở Mỹ, sẽ giải thích rõ thắc mắc trên.
Cô Connor cho biết huyết áp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi việc vận động. Cụ thể, tập thể dục mỗi sáng hoặc bất kỳ thời điểm nào trong ngày sẽ tạm thời làm tăng huyết áp. Tuy nhiên, theo thời gian, tập luyện thường xuyên có thể làm giảm mức huyết áp cao hoặc giúp duy trì mức huyết áp bình thường, khỏe mạnh.
Trong quá trình tập luyện buổi sáng, hầu hết mọi người sẽ thấy huyết áp tăng lên do 2 yếu tố chính:
Bản thân việc tập luyện: Khi tập thể dục, tim đập nhanh hơn để đưa oxy đi khắp cơ thể, tạo ra lực lớn hơn lên các động mạch làm huyết áp tăng lên. Đây là phản ứng sinh lý bình thường.
Thời gian trong ngày: Theo nhịp sinh học, huyết áp tự nhiên giảm 10 - 20% khi ngủ và bắt đầu tăng lên khi thức dậy, thường đạt đỉnh điểm từ 6 giờ sáng đến 12 giờ trưa.
Dù tập luyện buổi sáng làm tăng huyết áp ở người huyết áp cao, nhưng bằng chứng từ các nghiên cứu cho thấy điều này không gây thêm áp lực đáng kể lên hệ tim mạch. Trong trường hợp này, huyết áp chỉ tăng tạm thời rồi hạ xuống sau khi tập thể dục, kéo dài từ vài phút đến vài giờ. Tuy nhiên, vì đau tim và đột quỵ dễ xảy ra hơn từ 6 giờ sáng đến 12 giờ trưa, người huyết áp cao cần phải hỏi ý kiến bác sĩ về cách tập luyện cho an toàn, theo trang tin sức khỏe Health.
Về lâu dài, tập luyện đều đặn là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để kiểm soát huyết áp. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị ít nhất 150 phút tập thể dục cường độ vừa phải mỗi tuần để bảo vệ tim mạch. Tập thể dục giúp tăng cường sức khỏe tim mạch và khuyến khích cơ thể sản sinh oxit nitric, giúp mạch máu giãn nở và linh hoạt.
Nếu bạn muốn giảm huyết áp hoặc giữ huyết áp ở mức khỏe mạnh, điều quan trọng nhất là đưa việc tập thể dục vào lịch trình thường xuyên của bạn. Sự nhất quán là quan trọng nhất.
Nghiên cứu cho thấy hầu hết các bài tập như tập tạ, tập aerobic và tập luyện cường độ cao ngắt quãng (HIIT), đều có hiệu quả trong việc giảm huyết áp.
Nghiên cứu cũng cho thấy cả tập thể dục buổi sáng và buổi tối đều cải thiện chức năng mạch máu. Vì vậy, hãy chọn thời gian phù hợp với lịch trình và sở thích của bạn sao cho việc tập luyện được duy trì đều đặn nhất.
Ngoài ra, để ổn định huyết áp, cũng cần bỏ hút thuốc, hạn chế bia rượu, chú ý lượng natri nạp vào và kiểm soát căng thẳng.
