Theo Hãng tin Reuters, Cơ quan Điều phối thương mại hàng hải Anh (UKMTO) ngày 26-5 cho biết thông tin về vụ nổ bên ở mạn trái tàu chở dầu Olympic Life thuộc sở hữu của Hy Lạp, cách thủ đô Muscat của Oman khoảng 60 hải lý.
Con tàu không chở hàng hóa và đã di chuyển ngang qua Muscat, hướng ra khỏi vịnh Oman.
Thủy thủ đoàn vẫn an toàn, tuy nhiên một phần nhiên liệu đã tràn ra biển. Công ty quản lý Springfield Shipping của tàu Olympic Life cho biết con tàu đã bị một thể chưa xác định va trúng vào khoảng 16h20 ngày 26-5 (giờ Việt Nam).
“Đánh giá ban đầu cho thấy một trong các bồn chứa nhiên liệu của tàu đã bị hư hại. Một vệt dầu đã xuất hiện trên mặt nước sau sự cố”, công ty cho biết và nói thêm rằng vụ tràn dầu hiện đã được kiểm soát.
Thông tin xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng leo thang xung quanh eo biển Hormuz – nơi đã bị Iran phong tỏa kể từ khi xung đột với Mỹ – Israel nổ ra vào hôm 28-2.
Có nhiều thông tin cho rằng Iran đã rải thủy lôi ở các vùng biển xung quanh như một phần trong chiến dịch phong tỏa Hormuz.
Trước đó cũng trong ngày 26-5, lực lượng Mỹ đã tiến hành tấn công được tuyên bố là “mang tính phòng vệ” vào các bệ phóng tên lửa ở Iran và các tàu mà họ cho là đang cố rải thủy lôi ở vùng Vịnh, theo AFP.
Tehran cáo buộc đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn được duy trì gần bảy tuần qua.
Cũng trong ngày 26-5, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã có phát biểu về tình hình Mỹ – Iran khi đến Mỹ chủ trì cuộc họp Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.
“Chúng tôi hy vọng các bên liên quan có thể tiếp tục cam kết theo đuổi lệnh ngừng bắn và tiếp tục tìm được tiếng nói chung, để hòa bình có thể trở lại Trung Đông càng sớm càng tốt”, ông Vương Nghị chia sẻ với báo chí.
Nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc nói rằng “không thể chỉ trong một ngày lạnh giá mà đóng băng được lớp băng dày ba thước và những vấn đề kéo dài không thể giải quyết chỉ trong một sớm một chiều”. Tuy nhiên, mỗi bước tiến trong đàm phán đều mang lại hy vọng cho hòa bình, xung đột chấm dứt sớm ngày nào sẽ giảm bớt thương vong cho dân thường ngày đó.
Ngày 26-5, Israel tuyên bố nước này đã tấn công nhắm vào nhân vật Mohammad Odeh – tân thủ lĩnh của cánh vũ trang Hamas.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội đã đánh trúng ông Odeh, tuy nhiên không nêu rõ liệu ông này đã thiệt mạng hay chưa. Phong trào Hamas hiện chưa đưa ra bình luận.
Ông Netanyahu cho biết ông Odeh từng đứng đầu cơ quan tình báo của Hamas vào thời điểm xảy ra cuộc tấn công ngày 7-10-2023 – sự kiện làm bùng lên xung đột Israel với Hamas. Ông chỉ mới được bổ nhiệm khoảng một tuần để thay thế người tiền nhiệm Izz al-Din al-Haddad đã bị Israel tiêu diệt ngày 15-5.
Một số nguồn liên quan Hamas không xác nhận việc ông Odeh được bổ nhiệm nhưng khẳng định ông được xem là ứng viên tiềm năng.
Giới chức y tế ở Gaza cùng ngày cho biết tòa chung cư ở khu Rimal, thành phố Gaza đã bị tấn công, khiến 3 người thiệt mạng và 20 người khác bị thương. Lực lượng cứu hộ vẫn đang tìm kiếm nạn nhân.
Vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh đàm phán gián tiếp giữa Israel và Hamas về giai đoạn hai của thỏa thuận ngừng bắn vẫn bế tắc, bao gồm vấn đề giải giáp Hamas và rút quân Israel.
Trước đó, Israel cũng thông báo mở rộng hoạt động trên bộ tại Lebanon. Theo Reuters, động thái này cho thấy chiến dịch quân sự của Tel Aviv đang gia tăng trên nhiều mặt trận.
"Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới những lời đe dọa. Trong hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những quân bài mới trên chiến trường", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, trưởng phái đoàn đàm phán hòa bình của Tehran, viết trên mạng xã hội ngày 20/4.
Ông Ghalibaf cáo buộc Tổng thống Donald Trump muốn "biến đàm phán thành nơi Iran phải đầu hàng hoặc lấy cớ để Mỹ tiếp diễn xung đột", chỉ trích lệnh phong tỏa cảng biển do Washington áp đặt là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn với Tehran.
Trong khi đó, Tổng thống Trump vẫn thể hiện tự tin rằng Iran sẽ ngồi vào bàn đàm phán, đồng thời cảnh báo về những hậu quả nếu điều này không diễn ra. "Họ sẽ đàm phán thôi. Nếu không làm như vậy, họ sẽ gặp phải những vấn đề chưa từng có trước đây", ông nói ngày 20/4.
Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ hy vọng Iran sẽ đạt được "thỏa thuận công bằng và tái thiết lại đất nước", thêm rằng khi Tehran "sẽ không còn vũ khí hạt nhân" khi làm được điều này.
Theo các nguồn thạo tin, Phó tổng thống Mỹ JD Vance dự kiến lên đường đến Pakistan trong ngày 21/4 để tham dự vòng đàm phán thứ hai với Iran. Khả năng sự kiện diễn ra vẫn rất mong manh, do hai bên liên tục có những lời lẽ gay gắt nhằm vào đối phương.
Iran cũng chưa xác nhận có tham gia đàm phán hay không. Tổng thống Masoud Pezeshkian nói rằng Iran vẫn duy trì "sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử" đối với chính phủ Mỹ, đồng thời chỉ trích "những tín hiệu mâu thuẫn, không mang tính xây dựng" từ các quan chức Mỹ.
Kể từ khi chiến sự bùng phát hôm 28/2, Mỹ - Iran mới chỉ tiến hành một phiên đàm phán kéo dài 21 giờ tại Islamabad và không đạt được thỏa thuận, dù công tác chuẩn bị cho các cuộc đối thoại tiếp theo vẫn tiếp tục.
Theo đánh giá của tình báo Mỹ được New York Times dẫn lại cuối tuần trước, Iran vẫn đủ năng lực quân sự để đe dọa hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, dù ngành công nghiệp vũ khí của nước này đã bị tổn hại đáng kể trong xung đột với Mỹ - Israel.
Các quan chức Mỹ ước tính kho UAV tầm xa của Iran còn khoảng 40% so với trước chiến sự. Dù có thể bị tàu chiến đánh chặn, số UAV này vẫn được xem là mối đe dọa lớn đối với tàu thương mại. Iran còn duy trì khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa tại thời điểm ngừng bắn, sau đó khôi phục thêm khoảng 100 tổ hợp, đạt năng lực vận hành khoảng 60% so với trước xung đột.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, hôm 11/4 thông báo đã bắt đầu quá trình "tạo điều kiện để rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz", sau khi hai tàu khu trục di chuyển qua khu vực này.
"Chiến hạm USS Frank E. Peterson và USS Michael Murphy đi qua eo biển Hormuz, hoạt động ở vịnh Arab là một phần trong nhiệm vụ nhằm đảm bảo tuyến hàng hải này không còn thủy lôi", CENTCOM cho hay, thêm rằng các lực lượng bổ sung, trong đó có cả tàu lặn không người lái, có thể tham gia hoạt động trong những ngày tới.
Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy CENTCOM, cùng ngày tuyên bố quân đội Mỹ đã bắt đầu quá trình thiết lập tuyến đường thủy mới. "Chúng tôi sẽ sớm chia sẻ tuyến đường an toàn này với ngành hàng hải để khuyến khích lưu thông thương mại tự do", ông nói.
Thông tin được công bố sau khi Tổng thống Donald Trump cho hay hải quân Mỹ "đang dọn dẹp" ở eo biển Hormuz, đồng thời tuyên bố toàn bộ tàu rải thủy lôi của Iran đã bị đánh chìm.
Trung tá Ebrahim Zolfaghari, phát ngôn viên quân đội Iran, sau đó cho biết Tehran "kiên quyết bác bỏ" thông tin tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz. "Lực lượng vũ trang Iran vẫn nắm quyền quyết định tàu nào được di chuyển qua khu vực", ông Zolfaghari nói.
Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sau đó cũng tuyên bố bất kỳ tàu quân sự nào cố đi qua eo biển Hormuz "sẽ bị xử lý nghiêm khắc", cho rằng hoạt động đi qua eo biển chỉ được "cấp phép đối với tàu dân sự trong những điều kiện cụ thể".
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa các bên, dù số tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, chủ yếu do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
Bộ Y tế Tây Ban Nha ngày 13.5 cho biết trường hợp mới nhất được xác nhận là một công dân nước này, có kết quả dương tính với vi rút Hanta sau khi được sơ tán khỏi tàu MV Hondius. Bệnh nhân đang được cách ly tại một bệnh viện ở Madrid, theo AP. Tại Pháp, một hành khách nhiễm vi rút đang được hỗ trợ sự sống tại bệnh viện ở Paris. Bộ trưởng Y tế Pháp Stéphanie Rist ngày 13.5 cho biết tình trạng của người này đang xấu đi.
"Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy chúng ta đang chứng kiến sự khởi đầu của một đợt bùng phát lớn hơn", Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nói. Tuy nhiên, ông cảnh báo tình hình vẫn có thể thay đổi do thời gian ủ bệnh dài, và có thể xuất hiện thêm ca bệnh trong những tuần tới.
Trong khi đó, Bộ Y tế Argentina ngày 13.5 cho hay một nhóm chuyên gia sẽ được cử đi trong những ngày tới để điều tra nguồn gốc dịch bệnh. Đây là đợt bùng phát vi rút Hanta đầu tiên được ghi nhận trên tàu du lịch và hiện chưa có thuốc đặc trị hay vắc xin cho vi rút này.
Trong một diễn biến khác, nhà chức trách Pháp ngày 13.5 yêu cầu hơn 1.700 hành khách và thủy thủ đoàn trên du thuyền Ambition của Hãng Ambassador Cruise Line (Anh) ở lại trên tàu, sau khi khoảng 80 người xuất hiện các triệu chứng nhiễm trùng đường tiêu hóa cấp tính, theo AFP. Cơ quan y tế khu vực khẳng định hiện không có cơ sở để liên hệ tình hình trên tàu Ambition với ổ dịch vi rút Hanta trên du thuyền MV Hondius. Đến ngày 14.5, giới chức Pháp cho phép các hành khách không có triệu chứng rời du thuyền.
